Aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmemesi hukuka aykırılık teşkil eder mi (KİK)

Canip Yıldırım Özaltaş tarafından 06.12.2022 tarih ve 64656 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile Ağrı İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğünce gerçekleştirilen 2021/775879 İhale Kayıt Numaralı “1 Grup Okulların Depremsellik Testlerinin Yapılıp Güçlendirme Projelerinin Çizilmesi ve İhale Dosyalarının Hazırlanması İşi” ihalesine ilişkin yaptığı itirazen şikayet başvurusu kapsamında yatırmış olduğu başvuru bedelinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Geçici 21’inci maddesi uyarınca iadesi talebinde bulunulmuş, Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 05.01.2023 tarihli ve 2023/YK-77 sayılı karar ile “…Kurul tarafından alınan 23.02.2022 tarihli ve 2022/UH.I-284 sayılı karar ile “Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine…” karar verildiği, bu karar kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin bir değerlendirme yapılmaksızın”…aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği, bu şekilde yapılan sorgulama sonucu istekliler tarafından sunulan açıklamaların denetlenmesinin sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı, hangi unsurların önemli teklif bileşeni olarak belirleneceği hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu ancak önemli teklif bileşeni belirlenmeksizin açıklama istenilmesinin mevzuata uygun olmadığı…” gerekçeleri ile aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılmasının istenildiği…

Bu çerçevede Kuruma yapılan talep incelendiğinde, ihaleye ilişkin yapılan itirazen şikayet başvurusu incelemesinde Kurul kararının içeriği dikkate alındığında talep sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunduğu şeklinde bir sonuca ulaşılamayacağı ve dolayısıyla somut olayda Kanunda öngörülen “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleştiğinden söz edilemeyeceği anlaşıldığından, itirazen şikayet başvurusu kapsamında ödenen başvuru bedelinin iadesi talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.” gerekçesiyle “Başvuru bedelinin iadesi talebinin reddine” karar verilmiştir.

Bunun üzerine Canip Yıldırım Özaltaş tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 28.09.2023 tarihli ve E:2023/583, K:2023/1441 sayılı kararında ” Dava dosyasının incelenmesinden, davacı şirket tarafından, Ağrı İl Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 27/12/2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen 2021/775879 ihale kayıt numaralı ihaleye ilişkin olarak 24/01/2022 tarihinde yapılan şikayet başvurusunun reddedilmesi üzerine 31/01/2012 tarihinde davalı idareye itirazen şikayet başvurusu yapıldığı, anılan başvuru üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 23/02/2022 tarihli ve E:2012/UH.I-284 sayılı kararı ile 4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, davacı şirket tarafından ihaleyi yapan idarenin mevzuata aykırı işlemleri nedeniyle Kamu İhale Kuruluna yaptığı itirazen şikayet başvurusu sonucunda düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiğinden bahisle haklı bulunduğunu iddia ettiği şikayeti nedeniyle 15.373,00 TL başvuru bedelinin iade edilmesi istemiyle 06/12/2022 tarihinde davalı idareye başvuru yapıldığı, söz konusu başvurunun reddine ilişkin 05/01/2023 tarih ve 2023/YK-77 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının alınması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta davacının ekonomik açıdan en avantajlı 1. ve 2. teklif sahibi istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı iddiasıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, 23/02/2022 tarih ve 2022/UH-1-284 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile teklifleri sınır değerin altında olduğu anlaşılan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, bu haliyle davacının başvurusundaki iddiaların tamamında haklı çıktığı görülmektedir.

Bu durumda, davacının ihaleye ilişkin şikayet başvurusunun reddedilmesi üzerine idari yargı merciinde dava açmadan önce zorunlu idari başvuru yolu olan itirazen şikayet başvurusu yapmak ve itirazen şikayet başvurusunun incelenebilmesi için başvuru bedeli ödemek zorunda kaldığı, ihaleyi yapan idarenin hukuka aykırı işlemi nedeniyle idari yollara başvurmak zorunda kalan davacı şirketin şikayetinde haklı çıkması nedeniyle yukarıda alıntısına yer verilen mevzuat hükümleri gereğince başvuru bedelinin iade edilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” gerekçesiyle “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) Kamu İhale Kurulunun 05.01.2023tarihli ve 2023/YK-77 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru bedelinin iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.