Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılmaması 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine aykırılık teşkil eder mi (KİK)

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin”Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde; ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Ulaşım, vergi, resim ve harç giderleri teklif edilecek fiyata dahildir

25.2.25.1. Maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Müdüre brüt asgari ücretin % 110 fazlası
kontrolore brüt asgari ücretin % 110 fazlası
çavuşa brüt asgari ücretin % 75 fazlası
şoföre brüt asgari ücretin % 40 fazlası
bahçıvana brüt asgari ücretin % 35 fazlası
düz işçiye brüt asgari ücretin % 20 fazlası
inşaat ustasına brüt asgari ücretin % 75 fazlası
sıhhı tesisat ustasına brüt asgari ücretin % 40 fazlası
elektirik ustasına brüt asgari ücretin %40 fazlası
boya ustasına brüt asgari ücretin % 40 fazlası
marongoza brüt asgari ücretin % 40 fazlası
kaynak ustasına brüt asgari ücretin % 40 fazlası ödenecektir.

Resmii ve dini bayram tatillerinde çalışma olmayacaktır.

fazla çalışma olmayacaktır.
Personele yemek gideri öngörülmemektedir.

Yol gideri öngörülmemektedir.
Giyecek olarak personele ;
yazlık iş elbisesi (pantolon+yelek+polo yaka tişört) (pantalon% 30 yün, %70 polyester, yelek kolsuz parlak kumaş, tişort polo yaka penye kumaş) 700 takım
kışlık iş elbisesi (pantolon+swet shirt+kaban)

işçilere verilmek üzere su geçirmez, yüksek görünürlü kumaştan, üst kabanda160gr/m2, pantolonda 90 gr/m2 elyaflı kapitone kumaş kullanılacak,yelek parlak kumaştan, kolsuz olacaktır, swet tişort penye kumaş) 350 takım ayni olarak verilecektir.
İhale konusu bu işte , kullanılan makine ve ekipmanın akaryakıt ihtiyacı ile tamir, bakım, onarım, yedek parça, amortisman, sigorta v.b. Giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Teklif fiyata dahildir.

25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak katma değer vergisi (kdv), ilgili mevzuatı çerçevesinde idare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Tehlike sınıfı pirim nispeti %3″ düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Park ve Rekreasyon Alanlarının Bakım, Onarım, Temizlik ve Ağaç Budama Hizmetleri Alımı İşi” olduğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 5 adet geçerli teklif verildiği, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın en düşük teklif fiyatını sunan Akasya Pey. Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Lider İnş. Tem. Gıd. Nak. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun'un 38'inci maddesinde tekliflerin Kanun'un 37'inci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından, diğer tekliflere veya tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen teklifler reddedilmeden önce, idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı, ayrıca Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespitinde sınır değer ve sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu ve ihale komisyonunun, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alacağı hükme bağlanmıştır.

Yukarıda da açıklandığı üzere, Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespitinde sınır değer ve sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.2'nci maddesi uyarınca şikâyete konu ihale kapsamındaki işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olduğu, bu çerçevede idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kârsız bedelinin altında kalan tüm teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

İdarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında personel, giyim, makine-ekipman, ve sarf malzeme maliyetlerine yer verdiği, söz konusu maliyet kalemlerinin toplam tutarını esas almak suretiyle %20 oranında kâr ve %3 oranında sözleşme gideri ve genel gider belirleyerek 12.800.322,20 TL tutarındaki yaklaşık maliyete ulaştığı, söz konusu yöntemin Kamu İhale Genel Tebliği'nin "Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 79'uncu maddesindeki açıklamalara uygun olmadığı, anılan Tebliğ açıklamaları uyarınca idare tarafından birim fiyat teklif cetvelinde yer alan giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik maliyetleri üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanması gerektiği, bu nedenle ihale dokümanında yer alan düzenlemeler ve söz konusu Tebliğ açıklamaları esas alınarak ulaşılması gereken kâr hariç yaklaşık maliyetin 10.663.360,22 TL olması gerektiği tespit edilmiştir.

Bu bağlamda, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 10.663.360,22 TL’nin altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmış olup idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması mevzuata aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 10.663.360,22 TL’nin altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.