ÖZET: Kamu İhale Kurulu, yapılan inceleme sonucunda, ihale üzerinde bırakılan ortak girişim tarafından sunulan aşırı düşük tekliflerin mevzuata uygun olmadığını belirlemiştir. İlgili ortak girişim, giyim giderleri için önerdiği birim fiyatların kuruşun altında olması nedeniyle yasal geçerliliği bulunmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, temizlik malzemeleri için öngörülen fiyatların da benzer şekilde düşük olması, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle uyumlu olmadığı gerekçesiyle, bu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durum, ihale sürecinde sunulan tekliflerin, yalnızca nominal değerleri değil, aynı zamanda ekonomik gerçeklikleri de yansıtması gerektiğini ortaya koymaktadır. Kurul, mahkeme kararına dayanarak, bu tekliflerin hukuka aykırı olduğuna ve dolayısıyla iptal edilmesi gerektiğine hükmetmiştir. İhale sürecinin şeffaflığı ve adilliği açısından, aşırı düşük tekliflerin titizlikle incelenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu karar, kamu ihale süreçlerinde tekliflerin geçerliliği ve uygunluğu konusundaki hassasiyetin önemini bir kez daha gözler önüne sermektedir.

Karar no 2014/MK-288
Karar tarihi 04.06.2014
Toplantı No 2014/038
Gündem No 65
Gündem Konusu : Kamu İhale Kurulunun 16.01.2014 tarihli ve 2014/UH.III-350 sayılı kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Ankara 9. İdare Mahkemesi’nde E: 2014/431 sayılı esas numarası ile açılan davada Mahkeme tarafından verilen 09.05.2014 tarihli “yürütmenin durdurulması” kararının uygulanmasına ilişkin Kurul kararı alınması.

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü Satın Alma Daire Başkanlığıtarafından 23.10.2013tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan 2013/113480 IKN’li “Malzemeli Temizlik, Aşçılık, Evrak Dağıtım ve Ziyaretçi Yönlendirme” ihalesine ilişkin olarak,

Cerit Güvenlik ve Sosyal Hizm. Ltd. Şti.nin 12.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 30.12.2013tarih ve 41521sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 16.01.2014tarihli ve 2014/UH.III-350sayılı karar ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine“karar verilmiştir.

Davacı Cerit Güvenlik ve Sosyal Hizm. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 9. İdare Mahkemesi’nin 09.05.2014 tarihli E: 2014/431 esas numaralı kararında,

“…İhale üzerinde bırakılan Efsane Sos. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Baybora Hizm. Tem. İnş. Gıda Tic. ve Taah. Ltd. Şti. Ortak Girişimi aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu işte çalışacak personele verilecek giyim giderini belgelendirmek üzere sunduğu proforma faturada birim fiyat olarak tişört için 0,004 TL, diğerleri için 0,01 TL, ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemesi giderini belgelendirmek üzere sunduğu proforma faturada birim fiyat olarak her bir malzeme için 0,0001 TL ile 0,0030 TL arasında öngörüldüğü görülmüş, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Yükselen Tekstil Tur İnş. Plast. Tem. Otom. Maden Petrol Uran. San ve Tic. Ltd. Şti., Zer Sosyal Hız. Tem. Gıda Bilgi İşlem Sis. Tur. Nak. Giyim Eğitim Sağ. Gençlik ve Spor Hiz. Taah. İşleri San. Tic. Ltd. Şti., Şanlı Temizlik Güv. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ise ihale konusu işte çalışacak personelin giyim gideri ile temizlik malzemelerinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 13,68 TL fiyat öngören ve temizlik malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 303,79 TL fiyat öngören Rönesans Tesis Entg. Sos. Hiz. Oto Kiralama İnş. Turz. Teks. Çevre Tem. Dağ. Gıda Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 22.10.2013 tarihli 2 adet proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının sunulduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, ihale üzerinde bırakılan ortak girişim tarafından tişört için öngörülen tutar ile temizlik malzemeleri için öngörülen tutarlar kuruşun altında olduğundan yasal olarak geçerliliği bulunmadığından ve mevzuat gereği yarım kuruşun altı aşağı doğru yuvarlanması gerektiğinden adı geçen isteklilerin giyim için herhangi bir bedel öngörmediği, kaldı ki toplamda öngörülen tutar ödenebilecek bir meblağ olmakla birlikte birim fiyat anlamında bir kuruşun altında bir bedelin ödenmesinin de mümkün olmadığı, öte yandan ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen ortak girişimin aşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu proforma faturalar ile maliyet/satış tespit tutanaklarında, ön görülen giyim ve temizlik maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmakla tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir…” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanununun Kanunun 28/1 maddesinde ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 16.01.2014tarihli ve 2014/UH.III-350sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince Efsane Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti. – Baybora Hizmet Tem. İnş. Gıda Tic. ve Taah. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Yükselen Tekstil Tur İnş. Plast. Tem. Otom. Maden Petrol Ürün. San ve Tic. Ltd. Şti., Zer Sosyal Hiz. Tem. Gıda Bilgi İşlem Sis. Tur. Nak. Giyim Eğitim Sağ. Gençlik ve Spor Hiz. Taah. İşleri San. Tic. Ltd. Şti., Şanlı Temizlik Güv. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi