Aşırı düşük tekliflerin reddi için yeterli açıklama ve belgelendirme şartı nasıl değerlendirilir (KİK)

DSİ Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığınca 03.11.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2009/144770 IKN’li “Şanlıurfa-Bozova Pompaj Sulaması 2. Kısım Ana Kanal İnşaatı“ ihalesine ilişkin olarak, Sistem Elektromekanik Tes. San. ve Tic. A.Ş. – Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 09.07.2010 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.07.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 20.07.2010 tarih ve 16865 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 31.08.2010 tarihli ve 2010/UY.I-2581 sayılı karar ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.

Davacı Özdemir İnş. Tur. En. San. ve Tic. A.Ş. – İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından anılan kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 8. İdare Mahkemesince verilen 10.11.2010 tarih ve E:2010/2024 sayılı karar ile “yürütmenin durdurulmasına” karar verilmiş olup, anılan kararın uygulanmasını teminen alınan 07.12.2010 tarihli ve 2010/MK-195 sayılı Kurul kararı ile;

“1) Kamu İhale Kurulu’nun 31.08.2010 tarihli ve 2010/UY.I-2581 sayılı Kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Daha sonra Ankara 8. İdare Mahkemesinin 15.12.2010 tarihli ve E:2010/2024, K:2010/2317 sayılı kararı ile “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmesi üzerine, Kurumumuzca temyiz yoluna başvurulmuştur.

Temyiz incelemesi sonucunda, Danıştay 13. Dairesinin 30.05.2011 tarihli ve E:2011/837, K:2011/2543 sayılı kararı ile; “Ankara 8. İdare Mahkemesinin 15.12.2010 tarih ve E:2010/2024, K:2010/2317 sayılı kararının bozulmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine,” karar verilmiş olup, anılan kararın uygulanmasını teminen alınan 08.08.2011 tarihli ve 2011/MK-175 sayılı Kurul kararı ile;

“1) Kamu İhale Kurulu’nun 07.12.2010 tarih ve 2010/MK-195 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,”karar verilmiştir.

Danıştay 13. Dairesince kararın bozularak dosyanın adı geçen mahkemeye gönderilmesi neticesinde Ankara 8. İdare Mahkemesinin 20.01.2012 tarihli ve E:2011/2053, K:2012/68 sayılı direnme kararı ile;

“…

Yukarıda yer alan mevzuattan da anlaşılacağı üzere, aşırı düşük teklifin tespit edilmesi halinde teklifin reddedilmesinin söz konusu olmadığı, ancak aşırı düşük olan teklif ile ihale konusu işin yapılabilirliğinin mevzuat çerçevesinde açıklanması gerektiği, yeterli açıklamanın yapılarak belgelerle tevsik edilmesi halinde teklifin geçerli olacağı, açıklama yapılmaması veya açıklamanın yeterli görülmemesi ve/veya belgelerle tevsik edilememesi halinde teklifin reddedileceği açık bir şekilde ortaya konulmuştur.

…

Bu durumda, davacı şirketlerin, Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün Şanlıurfa Bozova Pompaj Sulaması 2. Kısım Anakanal ile ilgili ihalesinde, ihale tekliflerinin itirazen şikayet başvurusu üzerine değerlendirme dışı bırakılarak düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin 31.08.2010 gün ve 2010/UY.I-2581 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 15/12/2010 tarih ve E:2010/2024, K:2010/2317 sayılı kararımızda ısrar edilmesine, dava konusu işlemin iptaline,” karar verilmiştir.

Söz konusu Mahkeme kararının uygulanmasını teminen Kamu İhale Kurulu’nun 02.04.2012 tarih ve 2012/MK-95 sayılı kararı ile;

“1- Kamu İhale Kurulunun 08.08.2011 tarihli ve 2011/MK-175 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Özdemir İnş. Tur. En. San. ve Tic. A.Ş. – İlci İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 2011/MK-175 sayılı kararın iptali istemiyle Ankara 4. İdare Mahkemesinin E:2011/1735 sayılı dosyasında açılan davada, Mahkemece “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmesi üzerine Kurumumuzca temyiz yoluna başvurulmuş; Danıştay 13. Dairesince verilen temyiz isteminin kabulü ve Ankara 4. İdare Mahkemesi’nin E. 2011/1735, K:2012/243 sayılı kararının bozulmasına ilişkin kararda,

“…

Ankara 8. İdare Mahkemesi’nin 10.11.2010 tarih ve E:2010/2024 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulduğu, ardından 15.12.2010 tarih ve 2010/2024, K: 2010/2317 sayılı kararıyla da dava konusu işlemin iptal edildiği, anılan mahkeme kararının uygulanmasını teminen Kamu İhale Kurumu tarafından 07.12.2010 tarih ve 2010/MK-195 sayılı karar ile Sistem Elektromekanik Tes. San. Tic A.Ş.- Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin 30.05.2011 tarih ve E:2011/837, K:2011/2543 sayılı kararı ile Ankara 8. İdare Mahkemesi’nin 15.12.2010 tarih ve E:2010/2024, K:2010/2317 sayılı kararının bozulması sonucunda, bozma kararının uygulanmasına yönelik olarak davacı şirketlerin oluşturduğu ortak girişimin değerlendirme dışı bırakılarak düzeltici işlem belirlenmesi üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesi’nce Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin bozma kararı sonrasında, Ankara 8. İdare Mahkemesi’nin önceki kararında ısrar ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, Mahkeme kararına dayanarak alınan Ankara 8. İdare Mahkemesi’nin 20.01.2012 tarih ve E:2011/2053, K:2012/68 sayılı ısrar kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 27.09.2012 tarih ve E:2012/510, K:2012/1302 sayılı kararı ile davacıların davadan feragati nedeniyle, feragat istemi hakkında bir karar verilmek üzere bozulduğu görüldüğünden, yeni oluşan bu hukuki durum karşısında uyuşmazlığın esasının incelenerek yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.” gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28/1 maddesinde, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 02.04.2012 tarihli ve 2012/MK-95 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.