|
ÖZET: Başvuran, Jandarma Komando Tabur Komutanlığında sağlık asteğmeni olarak görev yaptığı süreyi, sözleşmeli hemşire olarak çalıştığı pozisyondaki yıllık izin süresine eklemek istemiştir. Ancak, Sağlık Bakanlığı, başvuranın askerlik hizmeti süresince herhangi bir kamu kurumunda istihdam ilişkisi bulunmadığı gerekçesiyle talebini reddetmiştir. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar uyarınca, mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki hizmet sürelerinin yıllık izne esas alınamayacağı belirtilmiştir.
Danıştay, başvuranın askerlik hizmeti süresinin yıllık izne esas hizmet süresinde dikkate alınamayacağını, bu durumun hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu değerlendirmiştir. Başvuranın, askerlik süresinin yıllık izin süresine eklenmesi talebinin reddedilmesi, mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yerinde bulunmuştur. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/9367-S.22.14425
BAŞVURU NO : 2022/5184
KARAR TARİHİ : 26/07/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Başvuranın askerlik hizmetine ilişkin sürenin yıllık izne esas hizmet
BAŞVURUNUN KONUSU :
sürelerinin hesabında dikkate alınması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 06/04/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Jandarma Komando Tabur Komutanlığında
30 Ekim 2020-30 Ekim 2021 tarihleri arasında sağlık asteğmen (yedek subay) olarak görev yaptığını,
halihazırda Sağlık Müdürlüğünde sözleşmeli hemşire (45/A maddesi kapsamında) olarak görev yapmakta olduğunu, sözleşmeli personelin yıllık izin sürelerinde 217 Sayılı Devlet Personel Başkanlığı
Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesinde belirtilen kurumlarda geçen hizmet süresinin dikkate alınacağının öngörüldüğü, anılan KHK’nın 2. maddesinin birinci bendinde
“genel bütçeye dahil dairelerle, katma bütçeli idareler ve bunlara bağlı kuruluşlar,” ifadesine yer verildiğini, askeri kurumun genel idare kapsamında olması ve Asteğmenin (yedek subay) 5510 sayılı Kanunun 4.
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre kamu görevlisi olarak kabul edilmesi sebebiyle asteğmenlik süresi dahil 1 yılını dolduran sözleşmeli personelin 20 günlük ücretli izin hakkına sahip olması gerektiğini, bu konudaki talebinin Ilgın İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından reddedildiğini iddia ederek, asteğmen olarak yapmış olduğu 1 (bir) yıllık görev süresinin halihazırda görev yapmakta olduğu memuriyete yıllık ücretli izin olarak eklenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza Sağlık Bakanlığı Yönetim
Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 18/04/2022 tarih ve sayılı cevabi yazıda;
2.1. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında, “217 sayılı
Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2’nci maddesinde belirtilen kurumlarda geçen hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olan personele yirmi gün, on yıldan fazla olanlara otuz gün ücretli yıllık izin verilir.” Hükmünün yer aldığı, bu itibarla; mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2’nci maddesinde belirtilen kurumlarda hangi statüde olursa olsun geçen hizmet süresinin söz konusu sözleşmeli personelin yıllık izne esas hizmet süresinde dikkate alınması gerektiği, ancak askerlik hizmeti süresince yedek subay sınıfında “asteğmen” olarak görev yapmış olan ve halihazırda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak çalışmakta olan ilgililerin; vatani görevlerini yerine getirdikleri dönem içerisinde, mezkur esasların amir hükmünde belirtildiği şekilde, mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki herhangi bir kamu kurum veya kuruluşu bünyesinde istihdam ilişkine dayalı olarak görev yapmaması nedeniyle başvuranın yıllık izne esas hizmet sürelerinin hesabında askerlik hizmetlerine ilişkin sürelerin dikkate alınmasının mümkün bulunmadığı,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür. … B) Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.”,
6. 06/06/1978 tarih ve no.lu Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenen Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların,
6.1. 1 inci maddesinde, “(Değişik:22/11/2010- 2010/1169) Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.’’
6.2. 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında “217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda geçen hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olan personele yirmi gün, on yıldan fazla olanlara otuz gün ücretli yıllık izin verilir. ”
/
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Jandarma Komando Tabur Komutanlığında 30 Ekim 2020-30 Ekim 2021 tarihleri arasında sağlık asteğmen (yedek subay) olarak askerlik vazifesini yerine getiren, akabinde Sağlık
Müdürlüğünde sözleşmeli hemşire (45/A maddesi kapsamında) olarak görev yapmaya başlayan başvuran, asteğmen olarak yapmış olduğu 1 (bir) yıllık görev süresinin halihazırda görev yapmakta olduğu memuriyete yıllık ücretli izin olarak eklenmesini talep etmektedir.
9. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın talebinin, başvuranın vatani görevini yerine getirdiği dönem içerisinde, mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki herhangi bir kamu kurum veya kuruluşu bünyesinde istihdam ilişkine dayalı olarak görev yapmamış olması gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
10. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında, 217 sayılı
Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda geçen hizmet süresi, bir yıldan on yıla kadar olan personele yirmi gün ücretli yıllık izin verileceği öngörülmektedir.
11. Mülga Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 30/07/2020 tarihli ve sayılı yazısında,
– “Mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 2 nci maddesinde belirtilen kurumlarda hangi statüde olursa olsun geçen hizmet süresinin söz konusu sözleşmeli personelin yıllık izne esas hizmet süresinde dikkate alınması gerektiği,
– Askerlik hizmeti süresince yedek subay sınıfında “asteğmen” olarak görev yapmış olan ve hâlihazırda
657 sayılı Kanun’un 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli personel olarak çalışmakta olan ilgililerin; vatani
görevlerini yerine getirdikleri dönem içerisinde, mezkûr Esasların amir hükmünde belirtildiği şekilde, mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki herhangi bir kamu kurumu veya kuruluşu bünyesinde istihdam ilişkine dayalı olarak görev yapmadığından; ilgililerin, yıllık izne esas hizmet sürelerinin hesabında askerlik hizmetine ilişkin sürelerin dikkate alınmasının mümkün bulunmadığı…” yönünde görüş bildirildiği görülmektedir.
12. Somut olayda, her ne kadar başvuran tarafından askeri kurumun genel idare kapsamında olması ve
Asteğmenin (yedek subay) 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre kamu görevlisi olarak kabul edilmesi nedeniyle asteğmenlik süresi dahil 1 yılını dolduran sözleşmeli personelin
20 günlük ücretli izin hakkına sahip olması gerektiği iddia edilmiş ise de, yukarıda yer verilen mülga Aile,
Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüş yazısında da belirtildiği üzere, başvuranca asteğmenlik
vazifesinin yerine getirilmesinin vatani görevin ifası dışında, yukarıda yer verilen Esasların 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında “mülga 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki herhangi bir kamu kurumu veya kuruluşu bünyesinde istihdam ilişkine dayalı olarak görev yapma” şeklinde öngörülen bir istihdam ilişkisi olarak kabul edilmesine imkana bulunmadığı, bu itibarla, başvuranın yıllık izne esas hizmet sürelerinin hesabında askerlik hizmetlerine ilişkin sürelerin dikkate alınmaması işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmektedir.
13. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve mülga Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüş yazısı dikkate alınarak, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddedilmesi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi