ÖZET: Başvuran, askerlik hizmetinin uzman tabiplik için öngörülen devlet hizmeti yükümlülüğünden muafiyet sağladığını belirterek, Kayseri Devlet Hastanesine atanma talebinde bulunmuştur. Sağlık Bakanlığı, başvuranın fiili olarak en az iki yıl çalışma şartını sağlamadığını öne sürerek atanma başvurusunu reddetmiştir. Ancak, 7179 sayılı Askeralma Kanunu ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu uyarınca, uzman tabiplerin askerlik hizmetini yedek subay olarak yerine getirmeleri durumunda devlet hizmeti yükümlülüğünden muaf sayılacakları belirtilmiştir.

Danıştay, başvuranın askerlik hizmeti nedeniyle devlet hizmet yükümlülüğünü tamamladığını ve bu nedenle iki yıl çalışma şartının aranamayacağını tespit etmiştir. İlgili mevzuat ve düzenlemeler doğrultusunda, başvuranın atanma kurasına müracaat hakkının bulunduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, idarenin başvuranın atanma başvurusunu kabul etmemesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu belirlenmiştir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/9374-S.22.14432

BAŞVURU NO : 2022/2513

KARAR TARİHİ : 26/07/2022

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI

2022 Yılı Ocak Dönemi İsteğe Bağlı İller Arası Yer Değiştirme

BAŞVURUNUN KONUSU :

Suretiyle Atanma Kurasındaki mağduriyetinin giderilmesi talebi

BAŞVURU TARİHİ : 16/02/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza başvuruda bulunan özetle; Kayseri Şehir Hastanesinde İç Hastalıkları branşında tıpta uzmanlık eğitimini tamamladığını, 28.10.2020 tarihinde yapılan 95. Dönem Devlet Hizmeti

Yükümlülüğü (DHY) kurası sonucu Sivas Devlet Hastanesine Devlet hizmeti yükümlüsü Uzman Tabip (İç

Hastalıkları) olarak yerleştiğini, Kayseri Şehir Hastanesinde görev yapmakta iken askerlik görevini ifa etmek üzere izne ayrıldığını ve askerlik hizmetini KKTC Girne Asker Hastanesinde Yedek Subay (Uzman

Tabip/İç Hastalıkları) olarak yerine getirip, Kayseri Şehir Hastanesinde tekrar görevine başladığını, Kayseri

Şehir Hastanesindeki görevinden ayrılıp 95. Dönem DHY kurası sonucu yerleştiği Sivas Devlet

Hastanesinde 27.12.2021 tarihinde Devlet hizmeti yükümlüsü Uzman Tabip (İç Hastalıkları) olarak görevine başladığını, Uzman Tabip iken askerlik hizmetini Yedek Subay olarak tamamladığından, Uzman

Tabiplikten dolayı yükümlü olduğu Devlet hizmeti yükümlülüğünü tamamlamış sayılması için yaptığı başvuru neticesinde Sağlık Bakanlığı Çekirdek Kaynak Yönetim Sistemindeki (ÇKYS) bilgilerinin 2022 yılı Ocak ayının ilk haftasında kura öncesinde güncellendiğini ve 2022 Yılı Ocak Dönemi İsteğe Bağlı İller

Arası Yer Değiştirme Suretiyle Atanma Kurasına başvurduğunu, 2022 Yılı Ocak Dönemi İsteğe Bağlı İller

Arası Yer Değiştirme Suretiyle Atanma Kurası İlan Metninin (İlan Metni) 4. maddesinde “Devlet Hizmeti

Yükümlüsü olarak atanan personel için DHY’sini tamamlamış olmak şartıyla atandığı ilde 2 yıl çalışmış olma şartı aranmayacaktır.” hükmünün yer aldığını, ancak devlet hizmet yükümlülüğünü tamamlamış olmasına rağmen Sivas ilinde 2 yıl görev yapmadığına istinaden kura başvurusunun kabul edilmemesinin hukuka uygun olmadığını belirterek, 2022 yılı ocak dönemi isteğe bağlı iller arası yer değiştirme suretiyle atanma kurasına uzman tabip branşında tek tercih olarak başvurduğu Kayseri Devlet Hastanesine atamasının yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelere cevaben Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel

Müdürlüğünün – sayılı yazı ve eklerinde özetle;

2.1 Başvuranın, İlan Metninin 3 üncü maddesi uyarınca kuraya müracaat için sağlık hizmetinin aksamaması

ve etkili personel planlaması yapılabilmesi teminen son başvuru tarihi itibariyle görev yaptığı ilde filli olarak en az iki yıl çalışması gerektiği,

2.2 Başvuranın devlet hizmet yükümlülüğünden askerlik hizmeti nedeniyle muaf olduğu,

2.3 27.12.2021 tarihinden itibaren Sivas ilinde çalışmaya başlayan başvuranın iki yıl olarak öngörülen fiili

çalışma şartını taşımadığı, bu sebepten atanma kurasına başvurusunun kabul edilmemiş olup yapılabilecek herhangi bir işlem bulunmadığı,

açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,

4. 7179 sayılı Askeralma Kanununun “Tabiplerin askerlik hizmeti” başlıklı 13 üncü maddesinde; …“Bakanlık ile Sağlık Bakanlığınca her celp ve/veya atama döneminde müştereken belirlenen yer ve miktarda askerlik hizmetini yedek subay olarak yerine getiren tabipler Devlet hizmeti yükümlülüğünü tamamlamış sayılır.”,

5. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun Bazı sağlık personelinin atanması başlıklı Ek 3 üncü maddesinde; “Sağlık Bakanlığı ve Millî Savunma Bakanlığınca müştereken belirlenen yerlerde askerlik hizmetini yedek subay olarak yerine getirenler, Devlet hizmeti yükümlülüğünü tamamlamış sayılır.”,

6. 3359 sayılı Kanunun Ek 3 üncü maddesine dayanılarak çıkarılan Askerlik Hizmetini Yedek Subay

Olarak Yerine Getirenlerin Devlet Hizmeti Yükümlülüğünü Tamamlamış Sayılmasına İlişkin Usul

Ve Esasların “Devlet hizmet yükümlülüğü” başlıklı 7 nci maddesinde; “Ek-1’de belirlenen yerlerde; a)Tabip iken askerlik hizmetini yedek subay olarak tamamlayanlar tabiplikten, b)Uzman tabip iken askerlik hizmetini yedek subay olarak tamamlayanlar uzman tabiplikten, c)Yan dal uzmanı iken askerlik hizmetini yedek subay olarak tamamlayanlar yan dal uzmanlıklarından, dolayı yükümlü oldukları Devlet hizmeti yükümlülüğünden muaf sayılırlar.”,

7. 2022 Yılı Ocak Dönemi İsteğe Bağlı İller Arası Yer Değiştirme Suretiyle Atanma Kurası İlan

Metninin;

3 üncü maddesinde; “Sağlık hizmetinin aksamaması ve etkili personel planlaması yapılabilmesi için kura

son başvuru tarihi itibariyle kadrosunun bulunduğu ilde son atanma tarihinden itibaren fiilen en az 2 yıl çalışmış olan personelin müracaatları kabul edilecektir.”,

4 üncü maddesinde; “Devlet Hizmeti Yükümlüsü olarak atanan personel için DHY’sini tamamlamış olmak

şartıyla atandığı ilde 2 yıl çalışmış olma şartı aranmayacaktır.”,

düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9. Başvuran, 29.10.2020- 30.10.2021 tarihleri arasında yaptığı askerlik hizmetinin uzman tabiplik için öngörülen devlet hizmeti yükümlülüğünden muafiyet sağladığını ifade ederek, tarafına atanma hakkı tanınmasını ve Kayseri Devlet Hastanesine atanmayı talep etmektedir.

10. Sağlık Bakanlığından istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare ve başvuran tarafından

Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.

11. Başvuran ’a ait hizmet cetvelinden; pratisyen hekim olarak DHY kapsamında 22.11.2013-14.10.2015 tarihleri arasında Pınarbaşı Devlet Hastanesinde görev yaptığı, 13.07.2016-

29.10.2020 tarihleri arasında Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Kayseri Şehir Hastanesinde İç

Hastalıkları Asistanı olarak çalıştığı, 30.10.2020- 30.10.2021 tarihleri arasında KKTC’de askerlik hizmetini ifa ettiği, askerlik dönüşü 26.11.2021-15.12.2021 tarihleri arasında Kayseri Şehir Hastanesinde çalışmaya devam ettiği, Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 06.11.2021 tarih ve sayılı atama kararı ile 27.12.2021 tarihi itibariyle Sivas Devlet Hastanesinde uzman tabiplikten kaynaklı

DHY için göreve başladığı ve halen orada görev yaptığı,

12. 2022 Yılı Ocak Dönemi İsteğe Bağlı İller Arası Yer Değiştirme Suretiyle Atanma Kurasına uzman tabip iken 30.12.2021 tarihi itibariyle başvurduğu, İlan Metninin 3 üncü maddesinde yer alan iki yıl fiili görev şartını istediği ve başvurana atama kurası için müracaat hakkı tanınmadığı,

13. Başvuranın 25.01.2022 tarihli Sivas Devlet Hastanesi Başhekimliğine hitaben yazdığı dilekçede atanma kurasına müracaatının kabul edilmediğini, DHY’den muaf olduğunu, bu durumun ÇKYS üzerinden güncellendiğini belirterek, Askerealma Kanunu’nun 13/2 maddesi ve İlan Metninin 4 üncü maddesi uyarınca mağduriyetinin giderilmesini talep ettiği,

14. Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 31.01.2022 tarihli yazısı ile İlan Metninin

3 üncü maddesinde yer alan fiili olarak en az iki yıl çalışma şartını sağlamadığından dolayı atanma kura

başvurusuna kabul edilmediğinin ifade edildiği,

15. Başvuranın 03.02.2022 tarihli Sivas Devlet Hastanesi Başhekimliğine hitaben yazdığı dilekçede,

25.01.2022 tarihli dilekçesinin İlan Metninin 3 üncü maddesi dayanak gösterilerek reddedildiğini ve Ocak

kurası ile Kayseri Devlet Hastanesine İç Hastalıkları uzman tabip atamasının yapılmadığını belirterek

Askere alma Kanununun 13/2 ve İlan metninin 4 üncü maddesini gerekçe göstererek talebinin yeniden

değerlendirilmesini talep ettiği, Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 10/02/2022 tarihli yazısı ile talebin tekrar reddedildiği,

16. Başvuranın durumunun tespiti için yapmış olduğu müracaatı üzerine, Sivas Devlet Hastanesinin

14.02.2022 tarihli yazısı ile 27.12.2021 tarihinde Devlet Hizmet Yükümlüsü İç Hastalıkları Uzmanı olarak

hastanelerinde göreve başladığının ve “devlet hizmet yükümlülüğünü tamamladıktan” sonra da hastanelerinde göreve devam ettiğinin belirtildiği,

Görülmüş olup,

17. 7179 sayılı Kanun ile 3359 sayılı Kanunun yukarıda anılan hükümleri uyarınca, belirlenen yerlerde askerlik hizmetini ifa edenlerin DHY’yi tamamlamış sayıldığı, 3359 sayılı Kanunun Ek 3 üncü maddesine dayanılarak çıkarılan Askerlik Hizmetini Yedek Subay Olarak Yerine Getirenlerin Devlet Hizmeti

Yükümlülüğünü Tamamlamış Sayılmasına İlişkin Usul Ve Esasların 7/1-b maddesinde de uzman tabip iken askerlik görevini yerine getirenlerin DHY’den muaf sayılacağının açıkça hükme bağlandığı,

18. 2022 Yılı Ocak Dönemi İsteğe Bağlı İller Arası Yer Değiştirme Suretiyle Atanma Kurası İlan Metninin

4 üncü maddesinde, devlet hizmeti yükümlüsü olarak atanan personel için DHY’sini tamamlamış olmak

şartıyla atandığı ilde iki yıl çalışmış olma şartı aranmayacağının belirtildiği,

19. Başvuranın, Askerlik Hizmetini Yedek Subay Olarak Yerine Getirenlerin Devlet Hizmeti

Yükümlülüğünü Tamamlamış Sayılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Ek 1’de yer alan muafiyet kapsamında bulunan KKTC’de askerlik hizmetini ifa ettiği ve bu bakımdan uzman tabiplik için öngörülen DHY’den muaf olduğu,

20. Ancak, Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 31.01.2022 tarih ve 10.02.2022 tarihli yazılarında, başvuranın muafiyet kapsamında olduğu belirtilmemesine rağmen, Denetçiliğimizce talep edilen bilgi ve belgelere verilen cevabi yazıda başvuranın muafiyet kapsamında olduğunun açıkça ifade edildiği,

21. Başvuranın devlet hizmet yükümlüsü olmadığının görev yaptığı Sivas Devlet Hastanesinin 14.02.2022 tarihli yazısında yer alan devlet hizmet yükümlülüğünü tamamladığı ibaresinden de görüldüğü,

22. Uzman tabip iken askerlik hizmetini yedek subay olarak ifa eden ’ın askerlik hizmeti kaynaklı devlet hizmeti yükümlülüğünden muaf olması nedeniyle, 2022 Yılı Ocak Dönemi İsteğe Bağlı

İller Arası Yer Değiştirme Suretiyle Atanma Kurası İlan Metninin 4 üncü maddesi uyarınca atanma kurasına müracaatı için fiili en az iki yıl çalışma şartının aranamayacağının açık olduğu,

Anlaşıldığından,

23. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan nedenlerle idare tarafından başvuranın atanma kurasına başvurusunun kabul edilmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

24. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde

“kararların gerekçeli olması” ilkesine uygun davrandığı, ancak “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi”, “kanunlara uygunluk” ve “kazanılmış hakların korunması” ilkelerine uygun davranmadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun davranması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

25. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Sivas İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Başvuran Uzman Tabip ’ın 2022 Yılı Ocak Dönemi İsteğe Bağlı İller Arası Yer Değiştirme

Suretiyle Atanma Kurasındaki mağduriyetinin giderilmesi yönünde makul sürede işlem tesis etmesi için

SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,

SAĞLIK BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde başvurana ve

Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna

Kararın Başvurana ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi