|
ÖZET: Başvuran, astsubaylık döneminde kazandığı yüksek lisans öğrenim kıdeminin subaylığa geçtikten sonra kendisine yeniden verilmesini talep etmiştir. 2006 yılında TSK’da göreve başlayan başvuran, 2013 yılında yüksek lisans eğitimini tamamlayarak 2015 yılında astsubaylıkta bir yıl kıdem almıştır. 2021’de subaylığa geçiş yaptıktan sonra, yüksek lisans kıdeminin yeniden verilmesi için başvuruda bulunmuş, ancak Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından, astsubay statüsünde alınan kıdemin subaylıkta geçerli olmayacağı belirtilmiştir.
Milli Savunma Bakanlığı’nın cevabi yazısında, başvuranın astsubaylık döneminde kazandığı kıdemin, subaylıkta da etkili olduğu ve kademe ilerlemesinin geri alınmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca, mevzuat gereği bir personele birden fazla yüksek lisans kıdemi verilemeyeceği vurgulanmıştır. Başvuranın talebinin reddedilmesi, mevcut mevzuat hükümlerine uygun bulunmuş ve bu durumun, diğer personel açısından da eşitlik ilkesine aykırılık teşkil edeceği belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, hukuka ve hakkaniyete uygun bir şekilde reddedilmiş, ilgili idareye karşı yargı yolunun açık olduğu ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine yönelik kararını vermiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/10589-S.24.16171
BAŞVURU NO : 2024/10598
KARAR TARİHİ : 01.10.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
HAVA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın astsubay iken aldığı yüksek lisans öğrenim kıdeminin subaylığa geçtikten sonra da kendisine tekrar verilmesine yönelik talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 26.08.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza 16.02.2024 tarihinde / sayılı dosya kapsamında başvuran başvurusunda özetle; 2006 yılında Astsubay Çavuş rütbesi ile TSK’da göreve başladığını, 2013 yılında Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Yönetim ve
Organizasyon Bilim Dalında Tezli Yüksek Lisans eğitimini tamamlayarak 2015 yılında Astsubay Sicil
Yönetmeliğine göre bir yıl yüksek lisans öğrenim kıdemi aldığını, 2021 yılında Muvazzaf Astsubaylıktan
Muvazzaf Subaylığa Geçiş Sınavında başarılı olarak Teğmen rütbesi ile subaylığa geçiş yaptığını, subaylığa geçtikten sonra 926 sayılı TSK Personel Kanununun 36’ncı maddesinin (d) fıkrası gereği subay olarak yüksek lisans öğrenim kıdemi almak için başvuruda bulunmak istediğini ancak konuya ilişkin Hv.K.K.lığı ile yapılan yazışmalarda “Lisansüstü Öğrenim Kıdemi Verilmesine İlişkin Esaslar” metninde daha önce bulunmayan “astsubay statüsünde yüksek lisans kıdemi alan personelin subay statüsünde tekrar başvuramayacağı” maddesinin eklenmiş olduğunu ve bu durumda olan başvuruların kabul edilmeyeceğinin ifade edildiğini belirterek, söz konusu maddenin iptal edilip, idare tarafından kendi emsalleriyle aynı haklara sahip olabileceği şekilde düzenleme yapılması suretiyle subaylığa geçtikten sonra da kendisine yüksek lisans öğrenim kıdemi verilmesini talep etmiştir. Bunun üzerine ilgili başvuru
Kurumumuzun 27.02.2024 tarihli ve S. sayılı Gönderme Kararı ekinde Milli Savunma Bakanlığına gönderilmiştir. Başvuran tarihinde aynı konuda tekrar başvuru yaparak astsubay iken aldığı yüksek lisans öğrenim kıdeminin subaylığa geçtikten sonra da kendisine tekrar verilmesine yönelik talebini yinelemiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Konuya ilişkin Kurumumuzun 27.02.2024 tarihli ve S. sayılı Gönderme Kararı üzerine, Milli
Savunma Bakanlığı Hava Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığının 18.03.2024 tarihli ve E-
4 sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1. Adı geçenin, daha önce bilgi alma ve Kamu Denetçiliğine başvuru yapmak üzere izin talep eden başvurusunun bulunduğu ve başvurusuna Hava Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığının 21.12.2023 tarihli ve E- sayılı yazısı ile cevap verildiği, 2.2. Adı geçenin, astsubay statüsünde almış olduğu lisansüstü öğrenim kıdemi ile bağlantılı olarak derece/kademesinin emsallerine nazaran bir kademe ileri götürüldüğü, subay statüsüne geçiş yaptıktan sonra da bu etkinin devam ettiği, kademe ilerlemesinin geri alınmadığı, bu haliyle astsubay statüsünde almış olduğu kıdemin etkilerinin halen devam ettiği,
2.3 Adı geçenin talebine yönelik, bir personele birden fazla yüksek lisans kıdemi verilemeyeceğinin konu
hakkındaki Subay Sicil Yönetmeliğinin, “Üstün başarı nedeniyle terfi ve lisansüstü öğrenim kıdemi” başlıklı 116/b-7’nci maddesinde yer alan “Bir personel birden fazla yüksek lisans (bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master) veya doktora kıdemi alamaz.” hükmü ile açık ve net şekilde belirlenmiş olduğu, 2.4. Bu kapsamda, adı geçenin talebi ile ilgili olarak mevzuatta açık ve net bir hüküm bulunduğundan talebine yönelik yapılacak bir işlem bulunmadığı, 2.5. Adı geçenin karşılanmayan talebine ile yönelik T.C. Anayasasının 40’ıncı ve 2577 sayılı İdari
Yargılama Usulü Kanununun 7’nci maddelerinde belirtilen esaslar dahilinde bu cevap yazısının ilgiliye tebliğinden itibaren 60 gün içinde idari yargı mercilerine başvurabileceği,
2.6. Bu cevap yazısının adı geçene imza karşılığı tebliğ edilerek tebellüğ belgesinin e-özlük dosyasına aktarılması için adı geçenin görev yaptığı birlik olan 2’inci Ana Jet Üs Komutanlığına gönderildiği, 2.7. Konuya ilişkin ilgili idarenin yukarda bahsedilen cevabi yazısı ekinde yer alan Milli Savunma
Bakanlığı Hava Kuvvetleri Komutanlığı Personel Başkanlığının 21.12.2023 tarihli ve E- – sayılı yazısında ise özetle, 2.7.1. Adı geçenin astsubay iken aldığı yüksek lisans öğrenim kıdeminin subaylığa geçtikten sonra da kendisine verilmesi talebine yönelik ilgili mevzuat hükümleri incelendiğnde; a. 926 sayılı TSK Personel Kanununun 36’ncı maddesinin (d) fıkrasındaki “…Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personel temin ve yetiştirme planlarında belirtilecek ihtiyaç duyulan bilim dallarında yüksek lisans öğrenimi yapanlardan; yüksek lisans eğitimi bitiriş notu, lisans eğitimi bitiriş notu, sicil notu ortalaması, mükâfatlar ve cezalar ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen diğer şartlar esas alınarak yapılacak sıralamada Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı namına ve kendi namına olmak üzere ayrı ayrı olarak bilim dalı karşılığında tahsisi yapılan kontenjanlara giren subaylara bir yıl, bunlardan doktora yapanlara bir yıl, doğrudan doktora yapanlara iki yıl, doçent olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl, Tıpta uzmanlık belgesi alanlara, diş tabipliğinde, veterinerlikte, eczacılıkta uzman belgesi alanlara veya doktora yapanlara iki yıl, bunlardan doçent olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl kıdem verilir, Türk
Silahlı Kuvvetlerine muvazzaf subay olarak katılmadan önce branşları ile ilgili yukarıda belirtilen
Belge /
öğrenimlerini kendi nam ve hesaplarına yapmış veya subay nasbedildikten sonra bitirmiş olanlar, lisansüstü öğrenimi tamamladığı için sınıfları değiştirilen subaylar ile lisansüstü öğrenimi tamamladıktan sonra astsubaylıktan subaylığa nasbedilenler hakkında da yukarıdaki fıkra hükümleri uygulanır.” hükmünün, b. Aynı kanunun 36’ncı maddesinin (f) fıkrasındaki “Bu madde hükümlerine göre nasıpları leh veya aleyhe düzeltilenlerin terfi işlemlerinin ne şekilde yapılacağı ve kıdemlerinin verilme usul, esas ve şartları Subay
Sicil Yönetmeliğinde gösterilir” hükmünün, c. Aynı Kanun’un 36’ncı ve 83’üncü maddelerindeki “…kıdemlerinin verilme usul, esas ve şartları
Subay/Astsubay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir” hükümlerinin, ç. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Başvuru ve Usulü” başlıklı 17’nci maddesindeki
“(1) Kuruma, gerçek ve tüzel kişiler başvurabilirler. Başvuru sahibinin talebi üzerine başvuru gizli tutulur.
(2) Başvuru; başvuru sahibinin adı ve soyadı, imzası, ‘erleşim yeri veya iş adresini ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için vatandaşlık kimlik numarasını, yabancılar için pasaport numarasını, başvuru sahibi tüzel kişi ise tüzel kişinin unvanı ve yerleşim ile yetkili kişinin imzasını, varsa, merkezi tüzel kişilik numarasını ve yetki belgesini içeren Türkçe dilekçe ile yapılır. Bu başvuru, yönetmelikte belirlenen şartlara uyulmak kaydıyla elektronik ortamda veya diğer iletişim araçlarıyla da yapılabilir. (3) Yapılan başvurulardan; a)
Belli bir konuyu içermeyenler, b) Yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin olanlar, c) İkinci fıkradq belirtilen şartları taşımayanlar, ç) Sebepleri, konusu ve tarafları aynı olanlar ile daha önce sonuçlandırılanlar, incelenmez. (4) Kuruma başvuruda bulunulabilmesi için, 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda öngörülen idari başvuru yolları ile özel kanunlarda yer alan zorunlu idari başvuru yollarının tüketilmesi gereklidir. İdari başvuru yolları tüketilmeden yapılan başvurular ilgili kuruma gönderilir. Ancak Kurum, telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ihtimali bulunah hâllerde, idari başvuru yolları tüketilmese dahi başvuruları kabul edebilir. (5) Kuruma, illerde valilikler, ilçelerde kaymakamlıklar aracılığıyla da başvurulabilir. (6)
Başvurulardan herhangi bir ücret alınmaz. (7) Kuruma, dördüncü fıkra uyarınca yapılacak başvuruya idare tarafından verilecek cevabın tebliği tarihinden, idare başvuruya altmış gün içinde cevap vermediği takdirde bu sürenin bitmesinden itibaren altı ay içinde başvurulabilir. Başvuru tarihi, dilekçenin Kuruma, valilik veya kaymakamlıklara verildiği, diğer hâllerde başvurunun Kuruma ulaştığı tarihtir. (8) Dava açma şiiresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur.” hükmünün, d. Konu hakkındaki Subay Sicil Yönetmeliğinin, 116/b-7’nci maddesinde yer alan “Bir personel birden fazla yüksek lisans (bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master) veya doktora kıdemi alamaz.”hükmünün amir olduğunun tespit edildiği, 2.7.2. Söz konusu talebe ilişkin yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri kapsamında yapılan değerlendirmede; a. Adı geçenin, daha önce astsubay statüsünde iken Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme
Anabilim Dalı Yönetim Bilimi ve Organizasyon Bilim Dalı Programında yüksek lisans eğitimini bitirerek
2015 yılında lisansüstü öğrenim kıdemi işlemleri kapsamında başvuru yaptığı ve bir (l) yıl lisansüstü
öğrenim kıdemi aldığı, bir kontenjanı işgal ettiği, 30.08.2012 olan Asb.Üçvş. rütbesindeki nasbının
30.08.2011 tarihine götürüldüğü ve derece kademesinin almış olduğu kıdemden dolayı 6’ncı derecenin 2’nci
kademesinden 6’ncı derecenin 3’üncü kademesine götürüldüğü, b. Adı geçenin, astsubaylıktan subaylığa geçiş yaptıktan sonra almış olduğu kıdem nedeniyle verilen kademenin iptalinin söz konusu olmadığı, emsali subaylardan (astsubaylığa nasbı 2006 olan ve astsubaydan subaylığa geçiş yapan subaylar) bir kademe önde olacak şekilde devam ettiği ve bu durumun süregelen olumlu etkisinin subaylık hayatı boyunca devam edeceği, astsubay statüsünde
/
kıdem alarak işgal ettiği bir kontenjanın yanında, mevzuatta açık bir hüküm bulunmasına rağmen ilave olarak subay statüsünde de bir kontenjanı daha işgal etmesinin idari işlemlerde “kanunilik” ilkesine, söz konusu mevzuat hükmünden dolayı daha önce aynı koşullarda olan hiçbir personele verilmemiş olan bir hakkın verilmesinin “kanun önünde eşitlik” ilkesine aykırılık teşkil edeceği ve kontenjana girerek kıdem alabilecek diğer personeller açısından hakkaniyetsizlik doğuracağı, c. Adı geçenin dilekçesinde belirttiği, 926 sayılı TSK Personel Kanununun 36’ncı maddesinin (d)
fıkrasındaki “… lisansüstü öğrenimi tamamladıktan sonra astsubaylıktan subaylığa nasbedilenler hakkında da yukarıdaki fıkra hükümleri uygulanır…” hükmünden de anlaşılacağı üzere, sınıf veya statü değişikliği sonrasında da bendin birinci ve ikinci paragraflarında belirtilen hükümlerin (daha önceki sınıf veya statülerde bahse konu hüküm kapsamda kıdem almamış olmak) uygulanabileceğinin belirtildiği, astsubay statüsünde bitirilen yüksek lisans için bu statüde kıdem almamış personelin subay statüsüne geçiş yaptıktan sonra bitirdiği eğitim nedeniyle lisansüstü öğrenim kıdemi almak amacıyla başvuruda bulunabileceğinin açık ve net olduğu, ç. Söz konusu maddeden, statü değişikliği sonrasında ikinci kez lisansüstü öğrenim kıdemi almak amacıyla başvuru yapılabileceği şeklinde çıkarım yapılmasının yoruma dayalı olduğu, ilgili personele aynı kanunun 36’ncı maddesinin (f) fıkrasına istinaden, Subay Sicil Yönetmeliğinin 116/b-7’nci maddesi gereği iki defa nasıp düzeltmesi yapılamayacağı, d. Subay Sicil Yönetmeliği ve Astsubay Sicil Yönetmeliğinde, “bir personel birden fazla yüksek lisans kıdemi alamaz” hükmünün açık ve net şekilde belirtildiği, bir personelin birden fazla yüksek lisans kıdemi almasının imkansız olduğu, keza mevzuatta “subay veya astsubay” şeklinde bir ayrım yapılmaksızın her ikisini de kapsayacak şekilde “personel” şeklinde düzenlenmiş olduğu, e. Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesindeki, “Daha önce cevaplandığı halde aynı kişiler tarafından yapılan tekrar mahiyetindeki başvurular ile soyut ve genel nitelikteki başvurular işleme konulmaz ve durum başvuru sahibine bildirilir.” hükmü gereği personelin bundan sonraki mükerrer başvurularına cevap verilmeyeceği, personelin, hakkında tesis edilen özlük işlemleri konusunda gerekli mevzuatlara hakim olması, yapılacak müracaatlara konu istek ve şikayetlerin tekrarlanmaması için gerekli tedbirlerin alınması gerektiği, f. Belirtilen hususlar ve yürürlükte bulunan mevzuat kapsamında personel hakkında yapılan idari işlemin mevzuata uygun olduğu, karşılanamayan taleplerle ilgili olarak T.C. Anayasasının 40’ıncı ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanununun 7’nci maddesi kapsamında idarenin yapmış olduğu işlemlere itirazın idari mahkemelere 60 gün içerisinde yapılabileceğinin ilgili personele imza karşılığı tebliğ edilerek tebellüğ belgesinin personelin e-özlük dosyasında muhafazasının sağlanacağı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1. “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2. maddesinde, “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir”; 3.2. “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10. maddesinde, “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.”; 3.3. “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesinde, “Herkes, meşrû vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz”; /
3.4. “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40. Maddesinde, “Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir. Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır. Kişinin, Resmî görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır.”; 3.5. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinin 3. ve 4.
fıkralarında, “(3)Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. (4)Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”; 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”; 5. 926 sayılı TSK Personel Kanununun; 5.1. Subayların nasıp işlemlerine ilişkin düzenlenmiş olan “Nasıp düzeltilmesi” başlıklı 36.
maddesinin (d) ve (f) fıkralarında, “(d)…. Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı personel temin ve yetiştirme planlarında belirtilecek ihtiyaç duyulan bilim dallarında yüksek lisans öğrenimi yapanlardan; yüksek lisans eğitimi bitiriş notu, lisans eğitimi bitiriş notu, sicil notu ortalaması, mükâfatlar ve cezalar ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen diğer şartlar esas alınarak yapılacak sıralamada Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı namına ve kendi namına olmak üzere ayrı ayrı olarak bilim dalı karşılığında tahsisi yapılan kontenjanlara giren subaylara bir yıl, bunlardan doktora yapanlara bir yıl, doğrudan doktora yapanlara iki yıl, doçent olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl, Tıpta uzmanlık belgesi alanlara, diş tabipliğinde, veterinerlikte, eczacılıkta uzman belgesi alanlara veya doktora yapanlara iki yıl, bunlardan doçent olanlara ayrıca bir yıl olmak üzere toplam üç yıl kıdem verilir, Türk Silahlı Kuvvetlerine muvazzaf subay olarak katılmadan önce branşları ile ilgili yukarıda belirtilen öğrenimlerini kendi nam ve hesaplarına yapmış veya subay nasbedildikten sonra bitirmiş olanlar, lisansüstü öğrenimi tamamladığı için sınıfları değiştirilen subaylar ile lisansüstü öğrenimi tamamladıktan sonra astsubaylıktan subaylığa nasbedilenler hakkında da yukarıdaki fıkra hükümleri uygulanır Bu şekilde kıdem alanların nasıpları düzeltilir….”, (f)
“Bu madde hükümlerine göre nasıpları leh veya aleyhe düzeltilenlerin terfi işlemlerinin ne şekilde yapılacağı ve kıdemlerinin verilme usul, esas ve şartları Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.”; 5.2. Astsubayların nasıp işlemlerine ilişkin düzenlenmiş olan “Nasıp düzeltilmesi” başlıklı 83.
maddesinde, “(Değişik son fıkra: 16/6/2009 – 5906/1 md.) Bu madde hükümlerine göre nasıpları leh veya aleyhe düzeltilenlerin terfi işlemlerinin ne şekilde olacağı ve kıdemlerinin verilme usul, esas ve şartları
Astsubay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.”; 6. 27.12.1998 tarih ve 23566 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Subay Sicil Yönetmeliğinin “Üstün başarı nedeniyle terfi ve lisansüstü öğrenim kıdemi” başlıklı 116. maddesinin (b) bendinin 7.
fıkrasında, “Bir personel birden fazla yüksek lisans (bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master) veya doktora kıdemi alamaz.”;
7.28.12.1998 tarih ve 23567 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Astsubay Sicil Yönetmeliğinin
“Yüksek lisans nedeniyle öğrenim kıdemi” başlıklı 73/A maddesinde, “Yüksek lisans öğrenim kıdeminin verilme usul, esas ve şartları aşağıda belirtilmiştir. a) Kuvvet (Mülga ibare:RG-23/2/2017-
29988) (…) Komutanlığının personel temin ve yetiştirme planlarında belirtilecek bilim dallarında yüksek
lisans öğrenimi yapanlardan; yüksek lisans eğitimi bitiriş notu, lisans eğitimi bitiriş notu, sicil notu ortalaması, mükâfatlar ve cezaları ile 6/8/2008 tarihli ve 26989 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk
/
Silahlı Kuvvetleri Lisansüstü Öğrenim Yönetmeliğinde belirtilen diğer şartlar esas alınarak yapılacak sıralamada bilim dalı karşılığında tahsisi yapılan kontenjanlara giren astsubaylara bir yıl kıdem verilir. b)
Bir personel birden fazla yüksek lisans kıdemi alamaz.”; Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. İlgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvuru konusuna ilişkin hazırlanan “Ret
Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 9. Başvuran özetle; astsubay iken aldığı yüksek lisans öğrenim kıdeminin subaylığa geçtikten sonra da kendisine tekrar verilmesini talep etmektedir.
10. İlgili idarece Kurumumuza iletilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; başvuranın astsubay iken 2015 yılında Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Yönetim Bilimi ve
Organizasyon Bilim Dalı Programında yüksek lisans eğitimini bitirerek bir yıl yüksek lisans öğrenim kıdemi aldığı, 2021 yılında Muvazzaf Astsubaylıktan Muvazzaf Subaylığa Geçiş Sınavında başarılı olarak
Teğmen rütbesi ile subaylığa geçtikten sonra 926 sayılı TSK Personel Kanununun 36’ncı maddesinin (d)
fıkrasına istinaden subay olarak yüksek lisans öğrenim kıdeminin tekrar kendisine verilmesini talep ettiği, ancak başvurana söz konusu yüksek öğrenim kıdeminin astsubay iken verildiği, astsubay statüsünde almış olduğu lisansüstü öğrenim kıdemi ile bağlantılı olarak derece/kademesinin emsallerine nazaran bir kademe ileri götürüldüğü, subay statüsüne geçiş yaptıktan sonra da bu etkinin devam ettiği, kademe ilerlemesinin geri alınmadığı, bu durumun süregelen olumlu etkisinin subaylık hayatı boyunca devam edeceği, mevcut mevzuat hükümlerinden dolayı daha önce aynı koşullarda olan hiçbir personele verilmemiş olan bir hakkın başvurana verilmesinin “kanun önünde eşitlik” ilkesine aykırılık teşkil edeceği ve kontenjana girerek kıdem alabilecek diğer personeller açısından hakkaniyetsizlik doğuracağı gerekçeleri ile başvuranın talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.
11. Mevzuat yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; subay ve astsubaylara yüksek lisans öğrenim kıdeminin verilme usul, esas ve şartlarına yönelik, subaylar açısından 926 sayılı TSK Personel Kanununun
“Nasıp düzeltilmesi” başlıklı 36. Maddesinin (f) fıkrasındayer alan (f) “Bu madde hükümlerine göre nasıpları leh veya aleyhe düzeltilenlerin terfi işlemlerinin ne şekilde yapılacağı ve kıdemlerinin verilme usul, esas ve şartları Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.”; astsubaylar açısından 926 sayılı TSK
Personel Kanununun “Nasıp düzeltilmesi” başlıklı 83. maddesinde yer alan “(Değişik son fıkra: 16/6/2009
– 5906/1 md.) Bu madde hükümlerine göre nasıpları leh veya aleyhe düzeltilenlerin terfi işlemlerinin ne şekilde olacağı ve kıdemlerinin verilme usul, esas ve şartları Astsubay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir.”;, bir personele (subay veya astsubay) birden fazla birden fazla yüksek lisans kıdemi verilemeyeceğine ilişkin olarak subaylar açısından Subay Sicil Yönetmeliğinin “Üstün başarı nedeniyle terfi ve lisansüstü öğrenim kıdemi” başlıklı 116. maddesinin (b) bendinin 7. fıkrasında yer alan “Bir personel birden fazla yüksek lisans (bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik, yüksek mimarlık, master) veya doktora kıdemi alamaz.”, astsubaylar açısından Astsubay Sicil Yönetmeliğinin “Yüksek lisans nedeniyle öğrenim kıdemi” başlıklı 73/A maddesinde yer alan b) Bir personel birden fazla yüksek lisans kıdemi alamaz.” hükmünü amir olduğu tespit edilmiştir.
12. “Hukuk devleti; insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, hukuki güvenliği sağlayan, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına
egemen kılan, Anayasa ve kanunlarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.” (Anayasa
Mahkemesi E.2013/44, K.2013/59, Resmi Gazete Tarihi: 02/05/2013)
13. İdare, eylem ve işlemlerinde kanunun çizdiği sınırlar içerisinde kalmak zorundadır. Anayasanın 8.
maddesinde bu husus yürütme yetkisi ve görevi Anayasa ve Kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir denilerek ifade edilmiştir. (Kemal Gözler, Gürsel Kaplan İdare Hukukuna Giriş Ekin Basın Yayın
Dağıtım Ağustos 2017, s.28)
14. Somut olayda, başvurana söz konusu yüksek öğrenim kıdeminin astsubay iken verildiği, derece/kademesinin emsallerine nazaran bir kademe ileri götürüldüğü, subay statüsüne geçiş yaptıktan sonra da bu etkinin devam ettiği, kademe ilerlemesinin geri alınmadığı, bu durumun süregelen olumlu etkisinin subaylık hayatı boyunca devam edeceği, mevcut mevzuat hükümlerinden dolayı daha önce aynı koşullarda olan hiçbir personele verilmemiş olan bir hakkın başvurana verilmesinin “kanun önünde eşitlik” ilkesine aykırılık teşkil edeceği ve kontenjana girerek kıdem alabilecek diğer personeller açısından hakkaniyetsizlik doğuracağı, başvuranın talebini dayandırdığı 926 sayılı TSK Personel Kanununun 36’ncı maddesinin (d) fıkrasındaki hükümleri kendi lehine olacak şekilde geniş yorumlayarak, bu maddeden statü değişikliği sonrasında ikinci kez lisansüstü öğrenim kıdemi almak amacıyla başvuru yapılabileceği şeklinde çıkarım yaptığı gerekçeleri ile yukarıda belirtilen mevcut mevzuat hükümleri gereği başvuranın talebinin ilgili İdare tarafından reddedildiği görülmüştür.
15. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın astsubay iken aldığı yüksek öğrenim kıdeminin subaylığa geçtikten sonra başvurana tekrar verilmesinin konuya ilişkin güncel mevzuat kapsamında mümkün olmadığı, astsubay iken aldığı kıdemin olumlu etkisinin subaylık hayatı boyunca devam edeceği, başvuranın talebinin reddedilmesinin başvuran açısından herhangi bir menfaat ihlaline yol açmadığı, mevcut mevzuat hükümlerinden dolayı daha önce aynı koşullarda olan hiçbir personele verilmemiş olan bir hakkın başvurana verilmesinin “kanun önünde eşitlik” ilkesine aykırılık teşkil edeceği hususları dikkate alındığında, başvuranın söz konusu talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6. maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; hem başvuranın dilekçesi hem de şikâyet başvurusunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler bakımından idare tarafından süresi içerisinde işlem tesis edildiği, böylece “makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranıldığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17. maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21. maddenin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye devam edecektir. İlgili İdarenin işlemine karşı
Ankara İdare Mahkemesi nezdinde yargı yolu açıktır.
/
VII. KARAR
Yukarıda yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA, MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞINA ve HAVA KUVVETLERİ
KOMUTANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/