Atama tebligatını aldıktan sonra yasal sürede göreve başlamayan memurun atama iptali ve pandemi nedeniyle idari izin talebinin hukuki değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/7590-S.21.12155

BAŞVURU NO : 2020/101047

KARAR TARİHİ : 17/05/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Göreve başlamama nedeniyle atama işleminin iptali hk.

BAŞVURU TARİHİ : 21/11/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, 2019 EKPSS sonucu Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığına yerleştirilerek atamasının yapıldığını, sağlık durumu nedeniyle göreve başlayamadığını ve atamasının iptal edildiğini, göreve başlamaması durumunda 1 yıl süreyle Devlet memuru olarak atamasının yapılamayacağı uyarısının yapılmadığını, 27/03/2020 tarihinde tarafına ilk atama tebligatı yapılmış olup, bahsi geçen dönemin Covid-

19 sebebiyle sokağa çıkma yasaklarının olduğunu ve engelli kişilerin çalıştıkları işyerlerinde idari izinli

sayıldığı dönem olduğunu belirterek iş bu sebeple atama işleminin iptali yönündeki işlemin geri alınarak atama hakkının tarafına verilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu

Başkanlığının 12/1/2021 tarihli ve sayılı cevabi yazısında özetle;

2.1. 27.03.2020 tarihinde başvurana yapılan ilk atama tebligatındaki yazı metninde, 657 sayılı Devlet

Memurları Kanununun 62 inci ve 63 üncü maddelerindeki hükümler çerçevesinde göreve başlamak üzere

Kurumumuza başvurması gerektiği ve yasal süresi içerisinde görevine başlamaması halinde atama işleminin iptal edileceği bildirilmiş olup, iddia edildiği üzere uyarılmama gibi bir durumun söz konusu olmadığı,

2.2. Bahsi geçen dönemde Covid-19 sebebiyle sokağa çıkma yasaklarının olduğu ve engelli kişilerin çalıştıkları işyerlerinde idari izinli sayıldığı doğru olmakla birlikte, bir kişinin Kurumda bu kapsamda idari izinli sayılması için öncelikle görevine başlayarak atama işleminin tamamlanması ve Kurum personeli olması dolayısıyla Kurumda fiilen çalışıyor olması gerektiği, adı geçenin, göreve başlamadığı için atama işleminin tamamlanmadığı, dolayısıyla da hali hazırda Kurum personeli olmadığı için bu şartlar dahilinde

idari izinli sayılmasının mümkün olamadığı, idari izinli sayılma durumunun fiilen göreve başlayarak

Kurum personeli olduktan sonra değerlendirilecek bir durum olduğu,

2.3. Başvuranın, 27.03.2020 tarihinde ilk atama tebligatını almasına rağmen 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununun 62 nci maddesinde yer alan hüküm uyarınca iki aydan fazla süre geçmesine rağmen göreve başlamaması ve başlama çabası içerisinde olmaması nedeniyle talebinin reddedildiği,

2.4. Başvuranın göreve başlamamasının Koronavirüs (Covid-19) salgını dönemine denk gelmesi nedeniyle, durum yeniden değerlendirilerek, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 63 üncü maddesinde belirtilen atamanın iptali sonucunu doğuran göreve başlamamanın iki ayı aşma durumuna yani atama tebligatının üzerinden 3 ay 17 gün geçmesine rağmen, adı geçene göreve başlayabilmesi için tekrar imkan verilmiş ve bu durum şifahen görüşmelerde de belirtilerek bu şansı değerlendirmesi talep edilmiş ancak aynı MERNİS adresinde ikamet ettiği halde evrakın teslim alınmayarak Kuruma geri iade edildiği,

2.5. Başvuranın atamasının iptaline ilişkin süreçte,

– 2019 EKPSS/Kura sonucu Kurumumuza yerleştirilen başvuran ile telefonda görüşüldüğü ve yerleştirme sonuç belgesindeki e-mail adresi teyit edilerek, yerleştirme işlemleri için 2019 EKPSS/Kura ile Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzunun 8 inci maddesi kapsamında gerekli olan belgelerin, 30 Ocak 2020 tarihinde e-mail adresine (atama sürecini hızlandırmak amacıyla)

gönderildiği,

– Söz konusu belgelerin süresi içinde 5 Şubat 2020 tarihinde Kuruma ulaştığı, Engelli Kamu Personel

Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmeliğin 15 inci maddesi kapsamında oluşturulan Engelli İstihdamı Değerlendirme Komisyonu tarafından değerlendirilerek, 11

Şubat 2020 tarihli ve 2020/1 sayılı Komisyon Kararı ile adı geçenin atama işleminin yapılmasına karar verildiği ve atama işlemi için gerekli olan belgelerin, 14 Şubat 2020 tarihinde adı geçenin e-mail adresine gönderildiği,

– Atama işlemi için gerekli belgeler süresi içinde 20 Şubat 2020 tarihinde Kuruma ulaşmış olup, belgeler içerisinde ver alan dilekçede eşinin durumunu izah ederek atama işleminin ileri bir tarihe ertelenmesinin talep edildiği, adı geçene yardımcı olabilmek amacıyla söz konusu talebi değerlendirilerek, yapılan şifahi görüşmelerde atama işleminin ileri bir tarihte yapılacağının kendisine bildirildiği,

– Ancak, daha sonrasında adı geçenle yapılan şifahi görüşmelerde, mazeretlerini tekrar ifade ederek ikametinin bulunduğu Samsun ilinde göreve başlamak istediği Ankara’da çalışmak istemediği hususlarının belirtildiği, ilgiliye Kurumun taşra teşkilatı olmadığı ve Kurumda göreve başlaması gerektiğinin belirtildiği, naklen Samsun’a geçip geçemeyeceğini sorduğunda ise mevzuat hükümleri gereğince adaylık süresinde bunun olamayacağı ancak, asaleti onaylandıktan sonra Kurumlar arası geçiş yoluyla gidebileceğinin izah edildiği, Kurumda göreve başlamayacaksa feragat dilekçesi vermesinin talep edildiği, adı geçenin birkaç gün düşündükten sonra yapılan şifahi görüşmelerde

Kurumda göreve başlamaktan vazgeçtiğini ve feragat dilekçesi vereceğini söylediği, feragat dilekçesi örneğini yazarak, dilekçesinde eksik yada yanlış olmaması adına e-mail yoluyla 4 Mart 2020 tarihinde dilekçe örneğini gönderdiği, dilekçeyi kontrol eden personelin 5 Mart 2020 tarihinde dilekçeyi mevcut haliyle gönderebileceğini ifade eden cevabi maili gönderdiği, 17 Mart 2020 tarihinde feragat dilekçesinin halen Kuruma ulaşmaması neticesinde adı geçene mail gönderildiği, aynı gün gelen cevap mailinde corona virüs nedeniyle tedbir amaçlı dışarı çıkmadığını en kısa sürede göndereceğinin

bildirildiği, bu süre zarfında, Ankara yerine bulunduğu yerde görevine başlamak istediğine ilişkin adı geçenin 16 Mart 2020 tarihli CİMER başvurusunun Kurumuma ulaştığı ve cevaplandığı,

– Adı geçenin feragat dilekçesinin Kuruma ulaşmaması üzerine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun

53 üncü maddesi ile Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna

Alınmaları Hakkında Yönetmelik kapsamında, 2019 EKPSS/Kura sonrası Kurumumuza yerleştirilen gerekli şartlan taşıması nedeniyle (kendisinin de talebi doğrultusunda ileri bir tarihte)

ataması yapılmış, 24.03.2020 tarihli ve sayılı yazıyla, 2019 EKPSS/Kura sonrası Kuruma yerleştirildiği ve 23.03.2020 tarihinde boş bulunan 7 nci dereceli Yönetim Görevlisi kadrosuna atandığı,

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 62 ve 63 üncü maddesindeki hükümler çerçevesinde göreve

başlamak üzere Kuruma başvurması gerektiği ve yasal süresi içerisinde görevine başlamaması halinde atama işleminin iptal edileceği hususlarının kendisine bildirildiği. incelenen kayıtlarda bahsi geçen yazının 27.03.2020 tarihinde adı geçene teslim edildiği, ancak, adı geçen, 14.07.2020 tarihine (3 ay l7 gün geçmesine rağmen) kadar göreve başlamadığı, bu sürecin Dünya Sağlık Örgütü tarafından

“pandemi” olarak nitelendirilen Koronavirüs (Covid-19) salgını dönemine denk gelmesi ve vaka sayılarının azalması üzerine alınan tedbirlere esneklik getirilerek seyahat kısıtlamasının İçişleri

Bakanlığının Genelgesiyle 31 Mayıs Pazar günü saat 24.00’dan sonra sonlandırılması nedeniyle, durum yeniden değerlendirilmiş ve adı geçene göreve başlayabilmesi için bir imkan daha tanınarak; 657 sayılı

Devlet Memurları Kanununun 62 nci maddesinde yer alan hükmü ile 63 üncü maddesi hükmü uyarınca,

27.03.2020 tarihinden itibaren göreve başlamama sebebini belgelendirmesi halinde, ilgili belge ile

birlikte 04.08.2020 tarihine kadar göreve başlaması gerektiği, aksi takdirde atamasının iptal edileceğini bildiren 14.07.2020 tarihli ve sayılı tebligatın gönderildiği ve ayrıca şifahi olarak durumun kendisine iletildiği, söz konusu tebligatın, muhatabın adresten ayrıldığı gerekçesiyle Kuruma iade edildiği, bunun üzerine, 18.08.2020 tarihinde yapılan incelemelerde adı geçenin MERNİS’te hala aynı adreste ikamet ettiğinin görüldüğü, buna ek olarak bu süreçte daha önce kendisiyle şifahi görüşme yanılmasına ve tebligatın geleceğini bilmesine rağmen adres değiştireceğine ilişkin herhangi bir beyanının ya da dilekçesinin Kuruma ulaşmadığı, bu açıklamalar çerçevesinde, ilk atama tebligatının yapıldığı tarihten 31 Ağustos 2020 tarihine kadar 4 ay 28 gün geçmesine rağmen görevine başlamayan

23.03.2020 tarihli ve sayılı Başkanlık Oluru ile yapılan atama işleminin, 657

sayılı Devlet Memurları Kanununun 63 üncü maddesi kapsamında, 31 Ağustos 2020 tarihli ve 36572 sayılı Başkanlık Oluru ile iptal edildiği, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ilgili sistemine veri girişinin yapıldığı, MERNİS’ten adresi kontrol edildiğinde hala aynı adreste ikamet ettiği ve

MERNİS’te kayıtlı adresine, atamasının iptaline ilişkin 31 Ağustos 2020 tarihli ve sayılı tebligatın gönderildiği, söz konusu tebligatın, muhatabın adreste bulunamadığı gerekçesiyle mahalle muhtarı imzalı beyanıyla Kuruma iade edildiği, 14 Ekim 2020 tarihinde, adı geçenin MERNİS’teki adresinin tekrar kontrol edildiği ve adresin hala aynı olduğunun görüldüğü, 22 Ekim 2020 tarihinde, adı geçenin MERNIS’te kayıtlı aynı adresine, “MERNİS Adresidir. 7201 Sayılı Kanun’un 21/2 Maddesi

Gereğince Tebliği Rica Olunur” ibaresi belirtilerek, 31 Ağustos 2020 tarihli ve 37407 sayılı atama iptaline ilişkin tebligatın tekrar gönderildiği, bu kez başvuranın, 23 Ekim 2020 tarihinde tebligatı teslim aldığı,

– Başvuranın, atama iptaline ilişkin işlemin iptalini talep ettiği 30 Ekim 2020 tarihli dilekçesinin, 02

Kasım 2020 tarihinde Kuruma ulaştığı, 06 Kasım 2020 tarihli ve sayılı yazı ile kendisine cevaben ve Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğüne de durumu bildirmek için yazı gönderildiği

açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü amirdir.

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.

5. 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun

5.1. “Atamalarda görev yerine hareket ve işe başlama süresi” başlıklı 62 nci maddesinde, “İlk defa veya yeniden veyahut yer değiştirme suretiyle; a) Aynı yerdeki görevlere atananlar atama emirlerinin kendilerine tebliğ gününü, b) Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini, izleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadırlar. Savaş ve olağanüstü hallerde bu süre Cumhurbaşkanı

Kararı ile kısaltılabilir.”,

5.2. “İşe başlamama halinde yapılacak işlem” başlıklı 63 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Bir göreve ilk defa veya yeniden atananlardan belge ile isbatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın 62 nci maddedeki süre içinde işe başlamayanların atanmaları iptal edilir ve bunlar 1 yıl süreyle Devlet memuru olarak istihdam edilemezler. Bunların belge ile isbatı mümkün zorlayıcı sebepler nedeniyle göreve başlamama hali iki ayı aştığı takdirde atama işlemi atamaya yetkili makamlarca iptal edilir.”

hükümleri düzenlenmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. EKPSS sonucu Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığına yerleşerek ataması yapılan ve göreve başlamaması nedeniyle ataması iptal edilen başvuran, sağlık durumu nedeniyle göreve başlayamadığını, göreve başlaması gerektiği dönemin Covid-19 sebebiyle sokağa çıkma yasaklarının olduğu ve engelli kişilerin çalıştıkları işyerlerinde idari izinli sayıldığı dönem olduğunu ve göreve başlamaması durumunda

1 yıl süreyle Devlet memuru olarak atamasının yapılamayacağı uyarısının yapılmadığını belirterek söz

konusu hususlar dikkate alınarak atama işleminin iptali yönündeki işlemin geri alınarak atama hakkının tarafına verilmesini talep etmektedir.

8. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir.

9. Başvuruya ilişkin mevzuat hükümlerinde, ilk defa başka yerdeki görevlere atananların, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini izleyen iş günü içinde işe başlamak zorunda oldukları, bir göreve ilk defa atananlardan belge ile isbatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın bu süre içinde işe başlamayanların atanmalarının iptal edileceği ve bunların

1 yıl süreyle Devlet memuru olarak istihdam edilemeyeceği, bunların belge ile isbatı mümkün zorlayıcı

sebepler nedeniyle göreve başlamama hali iki ayı aştığı takdirde atama işleminin atamaya yetkili makamlarca iptal edileceği düzenlenmiş olup, ataması yapılanlardan belirlenen süre sonunda göreve başlamayanların atamalarının iptal edilmesine ilişkin idarelerin bağlı yetki içerisinde bulunduğu görülmektedir.

10. Dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerden, başvuranın EKPSS sonucu yerleştirildiği Enerji

Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı tarafından atamaya ilişkin gerekli şartları taşıdığının anlaşılması üzerine 23/3/2020 tarihinde yönetim görevlisi kadrosuna atamasının yapılarak ilgili mevzuat gereği belirlenen süre içerisinde göreve başlamasının gerektiğinin bildirildiği, başvuranın öncelikle eşinin sağlık durumu nedeniyle atamasının ertelenmesini talep ettiği, ilgili idarece söz konusu talebin karşılandığı, bu defa başvuran aile birliği mazereti nedeniyle göreve başlamaktan feragat edeceğine ilişkin beyanda bulunduğu ancak buna ilişkin dilekçesini pandemi nedeniyle ilgili idareye iletemediği, göreve başlama sürecinin Korona virüs (Covid-19) salgını dönemine denk gelmesi ve alınan tedbirlere esneklik getirilerek seyahat kısıtlamasının sonlandırılması nedeniyle, başvuranın durumu yeniden değerlendirilmiş ve göreve başlayabilmesi için 657 sayılı Kanun uyarınca, 27/03/2020 tarihinden itibaren göreve başlamama sebebini belgelendirmesi halinde, 04/08/2020 tarihine kadar göreve başlaması gerektiği, aksi takdirde atamasının iptal edileceği ve 1 yıl süreyle Devlet memuru olarak istihdam edilemeyeceğinin bildirildiği, buna rağmen başvuranın göreve başlamaması üzerine atama tarihinden 4 ay 28 gün geçtikten sonra atamasının iptal edildiği anlaşılmış olup, atamasının yapıldığı göreve başlamayarak Devlet memuru statüsüne haiz olamayan başvuranın, pandemi nedeniyle idari izinli sayılan personel gibi bu haktan faydalanma ve bu sebeple atama işleminin iptali yönündeki işlemin geri alınarak atama hakkının tarafına verilmesi taleplerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı, yasal süre içerisinde görevine başlamayanların atamalarını iptal etme durumunda bağlı yetki içerisinde bulunan ilgili idarenin de bu yönde yapmış olduğu işlemlerin hukuken yerinde olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

11. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın atama işleminin iptali yönündeki işlemin geri alınarak atama hakkının tarafına verilmesi talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; ilgili ilgili idarenin başvurana verdiği cevaplarda ise hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı

/

başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE,

Bu kararın BAŞVURANA ve ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/