Avcılık belgesi harcı ve avlanma pulu bedelinin tek seferde ve uygun bir şekilde tahsil edilmesi talebi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuru, avlanma pulu ve avcılık belgesi harcıyla ilgili olarak, şikayetçinin aynı yıl içinde iki kez ödeme yapmak zorunda kalmasının adil olmadığını savunması üzerine yapılmıştır. Şikayetçi, bu harçların tek seferde ve daha uygun bir bedelle tahsil edilmesini talep etmektedir. Tarım ve Orman Bakanlığı, avcılık belgelerinin her yıl vize edilmesi gerektiğini ve avlanma izin ücretlerinin her av yılı için ödenmesi zorunluluğunu belirtmiştir. Gelir İdaresi Başkanlığı ise harçların yıllık olarak Ocak ayında tahakkuk ettirildiğini ifade etmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirirken, avcılık faaliyetinin hobi veya meslek olarak yapılmasının farklı bedellerle sonuçlanması gerektiği sonucuna varmıştır. Ayrıca, avcılık harçlarının ödenme zamanının av sezonuyla uyumlu olmaması nedeniyle avcıların zaman kaybı yaşadığı ve bürokratik yükün arttığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, avcılık pulu ve belgesi harcının tek seferde tahsil edilmesi ve farklı fiyatlandırma uygulamalarının geliştirilmesi önerilmiştir.

Sonuç olarak, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı’nın, bürokrasiyi azaltmak ve avcılık faaliyetlerini daha adil hale getirmek için gerekli mevzuat çalışmalarını koordine etmesi tavsiye edilmiştir. Bu tavsiyenin, ilgili idarelere tebliğinden itibaren 30 gün içinde uygulanması gerekmektedir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/75358-S.20.82031

BAŞVURU NO : 2020/5040

KARAR TARİHİ : 16/09/2020

TAVSİYE KARARI

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

BAŞVURUYA KONU İDARE :

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Avlanma pulu ve avcılık belgesi harcı hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 16/03/2020

I. BAŞVURANLARIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Şikayetçi; “Kara avcılığıyla iştigal edebilmek amacıyla Ağustos ayında vize işlemlerini gerçekleştirdiğini ve avcılık pulu aldığını, bununla birlikte Ocak ayında da avcılık belgesi harcının ödemesini gerçekleştirdiğini, bu durumun bir iştigal için aynı yıl içinde ikinci kez ödeme gerçekleştirilmesine neden olduğunu, ayrıca avcılığın 6 aylık bir iştigal olmasına rağmen 1 yıllık harç alınmasının da adil olmadığını iddia ederek, tüm ödemelerin tek seferde ve daha uygun bir bedelle yapılmasını” talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. 15/04/2020 tarihli ve sayılı yazı ile Tarım ve Orman Bakanlığı ile Gelir İdaresi

Başkanlığı’ndan başvuruya ilişkin bilgi ve belge talep edilmiştir. Bu kapsamda ilgili

İdarelerin cevabi yazıları Kurumumuza ulaşmıştır.

3. Tarım ve Orman Bakanlığı cevabi yazılarında özetle; “4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu,

11.07.2003 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Kanunun tanımlar başlığı altında 2 inci maddesinde;

18) Avcı: Avcılık belgesine sahip olan kişiyi,

21) Avcılık belgesi: Onsekiz yaşını doldurmuş, silâh taşıma ehliyetine sahip, bu Kanuna göre

avcılık belgesi almaya engel hali bulunmayan, avcılık ve av yaban hayatı ile ilgili eğitim almış ve sınavda başarılı olmuş kişilere başvuruları halinde verilen belgeyi,

22) Avlanma hakkı: Avcılık belgesine sahip olan kişilerin yıllık avlanma izin ücreti ödeme

koşulları ile elde ettiği hakkı,

23) Av yılı: 1 Nisan’dan başlayarak takip eden yılın 31 Mart sonuna kadar olan süreyi,

29) Avlanma izin ücreti: Her av yılı için, av hayvanı gruplarına ve avcılık belgesi çeşitlerine

göre Bakanlıkça tespit edilen ücretleri,

olarak tanımlanmıştır.

Kanunun “Avlanma izni” başlığı altında 14 üncü maddesinde ise;

“Avcılık belgesi sahibi avcılar, avlanmak istedikleri av yılına ait avlanma izin ücretini Döner

Sermaye İşletmesine yatırmak suretiyle avlanma izni almak zorundadırlar. Avlanma izin ücreti

Bakanlıkça, hayvan gruplarına, avlanmanın il, bölge veya ülke genelinde yapılmasına göre farklı olarak tespit edilebilir. Avlanma izni bir av yılı içindir. Avlaklarda, avcılık belgesi ve avlanma izni olmadan avlanılamaz,” hükümleri yer almaktadır.

Kanunun bu amir hükümleri uyarınca her av yılı için avlanma izin ücretleri Bakanlığımızca belirlenmekte olup, avcılık belgesi sahibi avcılar ava gitmek istemeleri durumunda avlanma izin ücretini her av yılı için ödemek zorundadır.

Bakanlığımız Döner Sermaye İşletmesine yatırılan avlanma izin ücreti bedellerini, av ve yaban hayvanlarının korunması, geliştirilmesi ve av ve yaban hayatı yönetimi, avlakların kurulması, bakımı, işletilmesi ve avlanmaların kontrol altına alınması, üretme istasyonları, koruma ve geliştirme sahaları kurulması, yaban hayvanlarının hastalıkları ile mücadele edilmesi, avcıların eğitilmesi, avcılığın ve av turizminin geliştirilmesi için harcamaktadır.

Kanunun 13 üncü maddesinde avcılık belgelerinin verilişine dair esas ve usullerin Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği hükmü yer almaktadır.

4915 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin uygulanmasına yönelik çıkartılan; “Avcı Eğitimi ve

Avcılık Belgesi Verilmesi Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” 31.12.2004 tarihli 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu yönetmeliğin 5 inci maddesi kapsamında avcı eğitim kursları, halk eğitim merkezleri ile 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında Millî Eğitim

Bakanlığından izin alan özel kurslar aracılığıyla açılmaktadır. Avcı olmak isteyenler bu birimlere başvuru yaparak, avcı eğitim kursunu başarılı bir şekilde bitirmesi gerekmektedir.

Avcılık belgelerinin ilk defa verilmesi alınmış olan belgelerin Kanunun 13 üncü maddesi kapsamında vize edilmesi işlemi il şube müdürlüklerimizce yapılmaktadır.

Ayrıca Bakanlığımız Avlak Yönetim Bilgi Sistemini (AVBİS) uygulamaya sokmuştur. Hazine ve

Maliye Bakanlığı ile yapılan protokol çerçevesinde avcılık belgesi harcının yatırılıp yatırılmadığı AVBİS sisteminden görülebilmektedir. AVBİS de kayıtlı geçerli silah ruhsatı olan ve avcılık belgesi harcını yatıran avcıların bilgileri AVBİS sisteminde göründüğünden, avcılar kurumumuza gelmeden AVBİS yazılımı üzerinden internet aracılığıyla da belgelerini vize ettirilebilmektedirler.

Avcı Eğitimi ve Avcılık Belgesi Verilmesi Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 36 ıncı maddesi kapsamında avcılık belgesinin vize süresi, belgenin ilk verildiği veya vize edildiği tarihten itibaren bir yıldır.

Avcılık belgesi sahibi avcılar ava gitmek istemeleri durumunda içerisinde bulundukları av yılına ait avlanma pulunu almak zorunda olup ava gitmeyecekse pul alma zorunluluğu bulunmamaktadır. Şu anki uygulamada avlanma izin ücretleri avcının avcı derneğine üye olup olmadığına göre belirlenmekte olup hobi ile iştigal edenle devamlı suretle bu faaliyeti gerçekleştiren avcılar aynı ücreti ödemektedir. Bu öneriyle ilgili olarak ücretin farklı alınmasına yönelik geçmiş yıllarda avcı kuruluşlarıyla değerlendirmeler yapılmış ancak uygulamaya aktarılamamıştır.

Kanunun 13 üncü maddesinde; “Avcılık belgesi, Türk vatandaşlarına bir defaya mahsus olmak üzere verilir ve her yıl vize edilir. Avcılık belgelerinin vize edilmesine ilişkin iş ve işlemler

Bakanlıkça belirlenir. Avcılık belgesi alacak olanlar, eğitime ve yeterlik sınavına tâbi tutulur.

Türkiye’de ikamet eden yabancı uyruklulara avlanabilmeleri için yabancı avcılık belgesi verilmesinde mütekabiliyet esası aranır. Avcı turistlere ise geçici avcılık belgesi verilir. Eğitim, yeterlik sınavı ve avcılık belgelerinin verilişine dair esas ve usuller Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir” hükmü,

492 sayılı Harçlar Kanununun 1 inci maddesinin 8 inci fıkrasına göre avcılık belgesi harçları,

İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları arasında yer almakta, Kanunun 108 inci maddesinde İmtiyazname, ruhsatname ve diplomalardan bu kanuna bağlı (8) sayılı tarifede yazılı olanları harca tabii olduğu, 113 üncü maddesinde bu harçların peşin olarak alınacağı ve yıllık harçların, her yıl ocak ayının başında yıllık olarak tahakkuk ettirilmiş sayılacağı, tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ olunmayacağı ve ocak ayı içerisinde ödeneceği hükmü,

“Memurların Sorumluluğu” başlığı altında aynı Kanunun 128 inci maddesinde ise gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar hükmü,

yer almaktadır.

Avcılık belgeleri kalıcı bir belge olduğu için, yukarıda zikredilen yasa maddeleri uyarınca

Hazine ve Maliye Bakanlığı her yıl harç almaktadır. Avcılar ava gitmeyecekse kurumumuza başvuru yaparak il şube müdürlüklerimizce belgeleri iptal edilmekte ve iptal edilen belgeye harç tahakkuk ettirilmemesi için Hazine ve maliye Bakanlığı birimlerine bildirilmektedir.”

4. Gelir İdaresi Başkanlığı cevabi yazılarında özetle; “492 sayılı Harçlar Kanununun 108 inci maddesinde; imtiyazname, ruhsatname ve diplomalardan bu kanuna bağlı (8) sayılı tarifede yazılı olanların harca tabi olduğu; 109 uncu maddesinde; imtiyazname, ruhsatname ve diploma harçlarının, bu belgelerin verildiği kişilerce ödemesinin gerektiği belirtilmiş; 113 üncü maddesinde; “Yıllık harçlar, her yıl Ocak ayının başında yıllık olarak tahakkuk ettirilmiş sayılır. Tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ olunmaz ve Ocak ayı içerisinde ödenir.” hükmüne yer verilmiştir.

r.

492 sayılı Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin, “VI- Meslek erbabına verilecek tezkere, vesika ve

ruhsatnamelerden alınacak harçlar” bölümünün, (15) numaralı fıkrasında; avcılık belgelerinin her yıl harca tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun 13 üncü maddesinde; avcılık belgesinin

Türk vatandaşlarına bir defaya mahsus olarak verileceği ve her yıl vize edileceği belirtilmiş, 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Avcı Eğitimi ve Avcılık Belgesi

Verilmesi Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”in, 15/5/2018 tarih ve 30422 sayılı Resmi

Gazete’de yayımlanan “Avcı Eğitimi ve Avcılık Belgesi Verilmesi Usul ve Esasları Hakkında

Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile değişik 36 ncı maddesinde de; “Avcılık belgesi her yıl vize edilir. Belgenin vize süresi, belgenin ilk verildiği veya vize edildiği tarihten itibaren bir yıldır. Vize süresi bitmiş avcıya avlanma izin kartı satılmaz ve av dönemi süresince de AVBİS üzerinden avlanma izni verilmez.

Vize işlemi şahsen veya AVBİS üzerinden aşağıdaki şartlar dâhilinde yapılır:

a) Şahsen başvurular, şube müdürlüğüne veya şefliklere yapılır. Vize işlemi sırasında avcı;

1) Geriye dönük harç borcunun bulunmaması halinde cari yıla ait harcın yatırıldığını

gösteren belgeyi,

2) Geriye dönük harç borcunun bulunması halinde cari yıl dâhil zaman aşımına

uğramayan geriye dönük harç borcunun tamamının yatırıldığına dair belgeyi, …

ibraz etmek zorundadır.”

denilmiştir.

Buna göre, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun 13 üncü maddesine göre Türk vatandaşlarına bir defaya mahsus olarak verilen ve yıllık harç kapsamında bulunan avcılık belgelerine ilişkin harcın mükellefleri tarafından her yıl Ocak ayı sonuna kadar ödenmesi kanuni bir zorunluluk olup, söz konusu harcın tutarı avcılık belgesinin süresine göre belirlenmemekte, avcılık belgesinin iptal edildiği bilgisi ilgili kurum tarafından vergi dairesine bildirilmediği sürece, belge sahiplerinden yıllık olarak harç alınmaktadır.”

Hususlarına değinilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

5. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet

Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

7. 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun;

7.1. “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin 18, 21, 22, 23 ve 29 uncu fıkraları; “18) Avcı:

Avcılık belgesine sahip olan kişiyi,

21) Avcılık belgesi: Onsekiz yaşını doldurmuş, silâh taşıma ehliyetine sahip, bu Kanuna göre

avcılık belgesi almaya engel hali bulunmayan, avcılık ve av yaban hayatı ile ilgili eğitim almış ve sınavda başarılı olmuş kişilere başvuruları halinde verilen belgeyi,

22) Avlanma hakkı: Avcılık belgesine sahip olan kişilerin yıllık avlanma izin ücreti ödeme

koşulları ile elde ettiği hakkı,

23) Av yılı: 1 Nisan’dan başlayarak takip eden yılın 31 Mart sonuna kadar olan süreyi,

29) Avlanma izin ücreti: Her av yılı için, av hayvanı gruplarına ve avcılık belgesi çeşitlerine

göre Bakanlıkça tespit edilen ücretleri,”

7.2. “Avcılık Belgesi” başlıklı 13 üncü maddesi; “Avcılık belgesi, Türk vatandaşlarına bir defaya mahsus olmak üzere verilir ve her yıl vize edilir. Avcılık belgelerinin vize edilmesine ilişkin iş ve işlemler Bakanlıkça belirlenir.

10.7.1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silâhlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun

7 nci maddesine göre alınan yivli av tüfekleri sahiplerinden avlanmak isteyenler ayrıca bu

Kanun gereğince alınması gerekli avcılık belgesini almak zorundadırlar.

Avcılık belgesi alacak olanlar, eğitime ve yeterlik sınavına tâbi tutulur.

Türkiye’de ikamet eden yabancı uyruklulara avlanabilmeleri için yabancı avcılık belgesi verilmesinde mütekabiliyet esası aranır. Avcı turistlere ise geçici avcılık belgesi verilir. Eğitim, yeterlik sınavı ve avcılık belgelerinin verilişine dair esas ve usuller Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Avcılık belgelerine ait iş ve işlemler Bakanlıkça yürütülür ve bu belgeler olmadan avlanılamaz.”

7.3. “Avlanma İzni” başlıklı 14 üncü maddesi; “Avcılık belgesi sahibi avcılar, avlanmak istedikleri av yılına ait avlanma izin ücretini Döner Sermaye İşletmesine yatırmak suretiyle avlanma izni almak zorundadırlar. Avlanma izin ücreti Bakanlıkça, hayvan gruplarına, avlanmanın il, bölge veya ülke genelinde yapılmasına göre farklı olarak tespit edilebilir.

Avlanma izni bir av yılı içindir.

Avlaklarda, avcılık belgesi ve avlanma izni olmadan avlanılamaz.

Özel avlaklarda üretilip salınan türlerin avlanması için gerekli izin, avlak sahibi veya işletenlerce ücreti karşılığı verilir. Bu ücretin %10’u Döner Sermaye İşletmesine yatırılır, aksi takdirde özel avlak kuruluş izni iptal edilir.

Avlanma izin ücretlerinin tahsili ve Döner Sermaye İşletmesine yatırılması ile ilgili esaslar

Bakanlıkça tespit edilir.”

8. 492 sayılı Harçlar Kanununun ;

8.1. “Mevzuu” başlıklı 108 inci maddesi; “İmtiyazname, ruhsatname ve diplomalardan bu kanuna bağlı (8) sayılı tarifede yazılı olanları harca tabidir.”

8.2. “Mükellef” başlıklı 109 uncu maddesi; “İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçlarını kendilerine bu belgeler verilen kişiler ödemekle mükelleftirler.”

8.3. “Ödeme zamanı” başlıklı 113 üncü maddesi; “Bu harçlar peşin olarak alınır.

Yıllık harçlar, her yıl ocak ayının başında yıllık olarak tahakkuk ettirilmiş sayılır. Tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ olunmaz ve ocak ayı içerisinde ödenir…”

8.4. “Memurların Sorumluluğu” başlıklı 128 inci maddesi; “Gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar.”

9. 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Avcı Eğitimi ve Avcılık

Belgesi Verilmesi Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 5 ve 36 ncı maddeleri; “5)

Eğitimli, bilinçli avcı yetiştirmek, yetişmiş olanlara sınav neticesinde belge vermek, avcılıkla ilgili eğitim ve öğretim yaptırmak üzere şube müdürlüğü ve başkanlık, merkez işbirliğinde avcı eğitimi kursları düzenlenir. Ayrıca 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları

Kanunu kapsamında Millî Eğitim Bakanlığından izin almak kaydı ile avcı eğitimi için özel kurslar da düzenlenebilir.

Şartların uygun olması halinde kurs, yaygın eğitim aracılığıyla da yapılabilir. Bununla ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.

36) “Avcılık belgesi her yıl vize edilir. Belgenin vize süresi, belgenin ilk verildiği veya vize

edildiği tarihten itibaren bir yıldır. Vize süresi bitmiş avcıya avlanma izin kartı satılmaz ve av dönemi süresince de AVBİS üzerinden avlanma izni verilmez.

Vize işlemi şahsen veya AVBİS üzerinden aşağıdaki şartlar dâhilinde yapılır:

a) Şahsen başvurular, şube müdürlüğüne veya şefliklere yapılır. Vize işlemi sırasında avcı;

1) Geriye dönük harç borcunun bulunmaması halinde cari yıla ait harcın yatırıldığını gösteren

belgeyi,

2) Geriye dönük harç borcunun bulunması halinde cari yıl dâhil zaman aşımına uğramayan

geriye dönük harç borcunun tamamının yatırıldığına dair belgeyi,

3) Yivli veya yivsiz tüfek ruhsatının süresinin dolmuş olması halinde; yeni ruhsatı,

4) Yivli veya yivsiz tüfek ruhsatı ibraz etmeksizin müracaat etmesi halinde, sağlık raporu ve

silah ruhsatı almaya engel hali olmadığını ihtiva eden sabıka kaydını,

ibraz etmek zorundadır.

b) Avcının AVBİS üzerinden vize işlemi yapmak istemesi halinde;

1) Avcılık belgesi harç borcu olup olmadığı,

2) Yivli veya yivsiz tüfek ruhsat süresinin bitip bitmediği,

sistem tarafından kontrol edilir ve vize edilir. Eksik veya güncel olmayan ve belge var ise vize edilmez.

Kayıp veya yıpranma durumunda yenilecek avcılık belgesi için maddenin (a) bendine göre işlem yürütülür.”

IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

10. Şikayetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu

Denetçisi Hüseyin YÜRÜK tarafından Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme

11. Başvuru, avcılık pulu bedeli ve avcılık belgesi harcının tek seferde ve daha uygun bir şekilde tahsili talebi hakkındadır.

12. Dosya ile ilgili olarak yapılan araştırmalar neticesinde, avcılık faaliyeti ile iştigal edenlerden, kamu kurum ve kuruluşlarınca 2 kalem ücret tahsil edildiği, ilk kalem olan avcılık pulu bedeli ile avcılık faaliyeti nedeniyle doğada bozulan dengenin yeniden sağlanmasına yönelik üretim ve denetim faaliyetlerinin yürütüldüğü, ikinci kalem olan avcılık belgesi harcı ile ise, her Türk vatandaşına tanınmayan avcılık faaliyetine imkan sağlayan değerli bir belgeye sahip olunması sebebiyle kamu maliyesine gelir getirmesi amacıyla bedel tahsil edildiği tespit edilmiştir.

13. Bilindiği üzere harç; “Devlet ve ya yetkili kıldığı organları tarafından sunulan bir hizmetin karşılığında bu hizmetlerden yararlananlar tarafından ödenen paralardır.” Dolayısıyla harç ödeyen kişi vergiden farklı olarak ödediği meblağın karşılığında hizmet talep etme hakkına sahiptir. Bu durumda yararlanıcılar harcın ödenme zamanı ile verilen hizmetin başlangıç tarihlerinin birbiri ile uyumlu olmasını talep edebilir. Ancak Harçlar Kanunun 113 üncü maddesinde yıllık harçlarla alakalı olarak genel bir düzenleme yapılmış olması ve ödemelerin ocak ayında peşin olarak yapılacağının hüküm altına alınması nedeniyle söz konusu ahenk yakalanamamaktadır. Şöyle ki; Türkiye’de kara avcılığı genel itibariyle ağustos ayında başlayıp şubat ayı sonunda bittiğinden, avcılar sezon içerisinde harç yatırmak durumunda kalmakta, kişiler zaman kaybına uğramakta ve Devlette iş yüküne neden olunmaktadır.

14. Halbuki; Kara Avcılığı Kanununun 2 nci maddesinde, av yılının normal yıldan farklı olarak

1 Nisan’da başlayıp 31 Mart’da bittiği düzenlenmiştir. Dolayısıyla Harçlar Kanunu ile Kara

Avcılığı Kanununun bu hükümleri birbiri ile uyumlu değildir. Konuyu örneklendirmek gerekirse; AVCILIK FAALİYETİNDEN 8 AY ÖNCE 2020 YILI OCAK AYINDA HARÇ

YATIRAN BİR KİŞİ, ANCAK AĞUSTOS AYINDA PUL BEDELİ YATIRARAK SÖZ

KONUSU FAALİYETE BAŞLAYABİLMEKTE, AV SEZONU BİTMEDEN OCAK ve

ŞUBAT AYLARINDAN KALAN HAKLARINI KULLANABİLMEK ve 2020

YILINDAN BEDELİNİ ÖDEDİĞİ FAALİYETE DEVAM EDEBİLMEK İÇİN 2021

YILI HARÇ BEDELİNİ DE ÖDEMEK DURUMUNDA KALMAKTADIR.

15. Diğer taraftan söz konusu iki bedel; ülkede ki yaban hayatının sürdürülebilirliği ile avcılık faaliyetin teşvik edilip edilmediği yönüyle idarece takdir edilmektedir. Ancak idarenin takdir yetkisi sınırsız değildir. Nitekim; avcılık faaliyetini hobi amaçlı veya kültürel olarak en fazla haftada bir kez piknik mahiyetinde yapan kişiler ile bu faaliyeti meslek haline getirmiş olanların aynı bedeli ödemesi hakkaniyetle bağdaşmamaktadır.

16. Dolayısıyla pul bedeli ile belge harcının, Kanunda belirtilen av yılı başlangıcında tek seferde tahsil edilmesinin, otomatik tahakkuktan vazgeçilmesinin zaman kaybını önleyeceği ve iş yükünü azaltacağı, ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığını cevabi yazılarında da geçmiş tarihlerde sorunun çözümüne yönelik çalışmaların yapıldığı ancak neticelendirilemediği belirtildiğinden, AVCILIK FAALİYETİNİN HOBİ SINIRLARINDA KALMASINA

YÖNELİK OLARAK, HAFTADA BİR SEFERDEN FAZLA REZERVASYON

YAPANLARA YÖNELİK OLARAK FARKLI FİYATLANDIRMALARA

GİDİLMESİNİN HARCIN TANIMI VE DOĞAYA YÜK ANLAMINDA DAHA

HAKKANİYETLİ BİR ÇÖZÜM SAĞLAYACAĞI DEĞERLENDİRİLMEKTEDİR.

17. Yukarıda değinilen hususlar, şikayetçinin iddiaları, idarelerin konu hakkındaki açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; iki İdarenin bürokrasinin azaltılması ile faaliyetin hobi sınırlarını aşmasını önlemeye yönelik olarak gerekli mevzuat çalışmalarını koordinasyon içerisinde yapmaları gerektiği tespit edilmiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

18. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili İdarece başvurana iletilmiş olan yazıda idarenin kararına karşı hangi sürelerde hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmediği anlaşıldığından, “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı tespit edilerek bahse konu ilkeye uygun davranılması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Adana

İdare ve Vergi Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Bürokrasinin azaltılması ile faaliyetin hobi sınırlarını aşmasının önlemesine yönelik olarak kararda zikredilen sorunların ortadan kaldırılması için gerekli mevzuat çalışmalarının koordinasyon içerisinde yapılması hususunda TARIM ve ORMAN BAKANLIĞI ile GELİR

İDARESİ BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili idarece bu karar üzerine

tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın ŞİKAYETÇİ ve TARIM ve ORMAN BAKANLIĞI ile GELİR İDARESİ

BAŞKANLIĞI’NA tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi