Avukatın göreve başlamadan önceki yıllarda tahsil edilen vekâlet ücretlerinden yararlanamayacağı ve 659 sayılı KHK’ya göre en az altı ay görev şartı aranacağı kararı (Sayıştay)

Konu: Tam zamanlı avukat olarak istihdam edilen personele işe başlama tarihinden önceki yıllarda tahsil edilmiş emanet hesapta biriken tutardan avukatlık vekalt ücreti ödemesi yapılması

144 sayılı İlamın 12. Maddesin B bendi ile, tam zamanlı avukat olarak istihdam edilen …’ın 15.06.2014 tarihinde göreve başladığı için 2014 ve sonraki yıllarda tahsil edilen vekâlet ücretinden yararlanabileceği, diğer bir deyişle, işe başlama tarihinden önce vekalet ücretleri dağıtımına esas önceki yıllarda tahsil edilmiş emanet hesapta biriken tutardan yapılan 2014 yılı … TL, 2015 yılı … TL, 2016 yılı için … TL olmak üzere toplam … TL ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

Başsavcılık adına temyiz talebinde bulunan Sayıştay Savcısı … tarafından verilen dilekçede;

“TEMYİZ KONUSU:

Tam zamanlı avukat olarak istihdam edilen …’a ödenen … TL vekalet ücretinin 659 sayılı Kanunun 14. maddesine uygun olmadığı iddiası.

TEMYİZ NEDENLERİ:

… Belediyesi 2017 yılı hesabının 7 nci Dairede yargılanması sonucunda düzenlenen 144 sayılı İlamın 12/B maddesi hükmünün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 33/2-b maddesi uyarınca Başsavcılık tarafından temyiz edilmesi yönündeki Uzman Denetçi …’nın temyiz talebi Başsavcılığımızca incelenerek uygun görülmüştür.

RAPORDA:

15.06.2014 göreve başlayan …’A görevde olmadığı dönemler için yapılan avukatlık ücretinin 659 sayılı KHK’nin 14 üncü maddesine uygun olmadığından hukuksuz ödenen … TL sorumlularına tazmini istemektedir.

DAİRE KARARINDA:

“659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin yukarıya da alınan 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasında aynen;

“(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dâhilinde ödenir.

a) Vekâlet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı (…)(1) eşit olarak ödenir.

b) Ödenecek vekâlet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge (…)(1) rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının on iki katını geçemez.

c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir.”

denilmektedir.

Bu düzenlemeye göre, avukatın vekalet ücreti dağıtımından faydalanabilmesi için dava/icra dosyasının takip etmiş olması halinde %55 oranı, diğer hallerde ise %40 oranı geçerli alınacak ve bu %40 oranından faydalanmak için de en az 6 ay görev yapma şartına bakılacaktır. Her durumda bir avukata yapılacak ödeme belirli gösterge rakamı ve katsayı çarpımının on iki katını aşamayacaktır. Bu on iki kat sınırına ulaşmamış avukatlara da dağıtım sonu kalan tutardan yine bu sınıra kadar ödeme yapılabilecektir. Neticede halen bir dağıtılamamış tutar kalmış ise, üçüncü yılın sonunda bütçeye gelir kaydedilecektir.

Dolayısıyla … 15.06.2014 tarihinde göreve başladığı için kendisine 6 ayını doldurduğu tarih 15.12.2014 itibariyle, %40 ödemesi ve bu halen emanet hesapta bir miktar var ise 12 aylık limite kadar olan kısmı ayrıca ödenebilecektir.

Nitekim savunmalar uyarınca …’a 2014 ve 2015 yılları için memur maaş katsayısının belirlenen gösterge rakamı ile çarpımının 12 katı olan yasal üst limit dahilinde vekalet ücreti ödemesi yapıldığı, 2016 yılı için de yine aynı limit dahilinde ödeme yapılması için emanet hesabı kaydı yapıldığı anlaşılmaktadır.

Denetçi iddiasında ise 2014 yılı itibariyle emanet hesapta bulunan daha önceki yıllarda tahsil edilmiş tutarlar dikkate alınmadan, sadece 2014 yılında tahsil edilen tutar üzerinden ödeme yapılması gerektiği iddia edilerek, tüm diğer yıllar hesabı da buradan biriken tutarlar üzerine kurgulanmıştır.

659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Davalardaki Temsilin Niteliği ve Vekâlet Ücretine Hükmedilmesi ve Dağıtımı başlıklı 14 üncü maddesinde vekâlet ücretlerine ilişkin olarak tahsil edilen ve emanet hesabında toplanan ibaresi kullanılarak yıl ayrımı yapmadan vekâlet ücretlerinin dağıtımının kime ve nasıl yapılacağı belirtilmiştir. Ayrıca yapılacak ödemenin göreve başlanılan yıl ile sınırlı olacağı, daha önceki yıllarda tahsil edilen vekâlet ücretlerinden hak talep edilemeyeceğine dair herhangi bir hüküm de mevzuatta yer almamaktadır.

Dolayısıyla, sorguda belirtilen kamu zararı hesaplamalarında (2014 yılı … TL, 2015 yılı … TL, 2016 yılı … TL olmak üzere toplam … TL yıllara göre dağıtım yapılırken yalnızca vekâlet ücretinin tahsil edildiği yılın dikkate alınmasının, daha önceki yıllarda tahsil edilen ve emanet hesabında bulunan vekâlet ücretlerinin hiçbir yılda dikkate alınmamasının ve hesaplamaya dâhil edilmemesinin mevzuata uygun olmayacağı yönündeki savunmanın kabulü gerekir.

Bu itibarla; tam zamanlı avukat olarak istihdam edilen …’a işe başlama tarihlerinden önceki yıllarda tahsil edilen vekalet ücretlerinden mevzuatta belirlenen üst limit dahilinde ödeme yapılması konusunda ilişilecek husus bulunmadığı ” şeklinde karar verilmiştir. Bu karar aşağıdaki nedenle yasal değildir.

Şöyle ki:

659 sayılı KHK’nin 14 üncü maddesinde vekalet ücretlerinin ödenmesinde:

“a-Temsil ve takip edilen dava ve işlerde görevli olan yani dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir.

b-Gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.”

Denilmek suretiyle iki şart getirmiştir.

Bu hüküm karşısında 15.06.2014 göreve başlayan …’A ,

2014 ve sonraki yıllarda tahsil edilen vekalet ücretlerinden yararlanabileceği işe başlama tarihinden önceki dönemler için tahsil edilen vekalet ücretlerinden yararlanması mümkün olmadığından görevde olmadığı dönemler için adı geçene yapılan ödeme hakkında ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin daire kararının bozulmasına hükmedilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” Denilmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı temyiz talebine karşılık olarak … dilekçesinde özetle;

Yargı raporuna konu edilen hususun, Daire kararında bütün yönleri ile irdelendiğini, mevzuat hükmüne uygun karar alınmış olmasına rağmen yargı raporunu düzenleyen Uzman Denetçi … kararın kanuna aykırı alındığından bahisle 6085 sayılı Sayıştay Kanunun 33/2-b uyarınca Başsavcılık tarafından temyiz edilmesi talebinde bulunduğunu, bu talebin Başsavcılıkça da uygun görülerek temyiz başvurusuna konu edildiğini, ancak gerek denetçi, gerekse Savcılık tarafından 03.01.2019 tarih ve 144 sayılı ilamın 12/b maddesinin 6085 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde belirtilen sebeplerden hangisine aykırılık taşıdığı veya yargı raporunda belirtilen hususlardan hangilerinin Daire Kararında karşılanmadığı ile ilgili bir tespite de yer verilmediğini, yargı raporunda iddia edilen hususun temyiz talebinde de aynı şekilde yer aldığını, farklı gerekçe belirtmeden, Dairece verilen kararın hangi yönden kanuna aykırı olduğu ortaya konulmadan, neden temyiz edildiğinin anlaşılamadığını,

Yukarıda izah edilen nedenlerden dolayı mevzuat hükmüne uygun olarak verilen Daire Kararının onanmasına ve somut bir tespite dayanmayan sorgu ve yargı raporuna konu edilen iddianın tekrarından ibaret olan temyiz başvurusunun hem usul hem de esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Başsavcılığın Mütalaası

“İlamın 12/b maddesine ilişkin talebin yerinde olduğu değerlendirildiğinden bu maddeye yönelik Daire İlamının tasdik edilmesinin; uygun olacağı düşünülmektedir. Arz ederim.” Denilmiştir.

Duruşma talebinde bulunan … ve … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

144 sayılı İlamın 12. Maddesin B bendi ile, tam zamanlı avukat olarak istihdam edilen …’ın 15.06.2014 tarihinde göreve başladığı için 2014 ve sonraki yıllarda tahsil edilen vekâlet ücretinden yararlanabileceği, diğer bir deyişle, işe başlama tarihinden önce vekalet ücretleri dağıtımına esas önceki yıllarda tahsil edilmiş emanet hesapta biriken tutardan yapılan 2014 yılı … TL, 2015 yılı … TL, 2016 yılı için … TL olmak üzere toplam … TL ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dâhilinde ödenir.

a) Vekâlet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı (…)(1) eşit olarak ödenir.

b) Ödenecek vekâlet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge (…)(1) rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.

c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir.” denilmektedir.

Bu düzenlemeye göre, avukatın vekalet ücreti dağıtımından faydalanabilmesi için dava/icra dosyasının takip etmiş olması halinde %55 oranı, diğer hallerde ise %40 oranı geçerli olacak, %40 oranından faydalanmak için de en az 6 ay görev yapma şartına bakılacaktır. Her durumda bir avukata yapılacak ödeme belirli gösterge rakamı ve katsayı çarpımının on iki katını aşamayacaktır. Bu on iki kat sınırına ulaşmamış avukatlara da dağıtım sonu kalan tutardan yine bu sınıra kadar ödeme yapılabilecektir. Neticede halen bir dağıtılamamış tutar kalmış ise, üçüncü yılın sonunda bütçeye gelir kaydedilecektir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; …’ın 15.06.2014 tarihinde göreve başladığı, 15.12.2014 tarihi itibariyle de 6 ayını doldurduğu için 2014 ve 2015 yılları için memur maaş katsayısının belirlenen gösterge rakamı ile çarpımının 12 katı olan yasal üst limit dahilinde vekalet ücreti ödemesi yapıldığı, 2016 yılı için de yine aynı limit dahilinde ödeme yapılması için emanet hesabı kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.

Başsavcılık temyiz dilekçesinde; 15.06.2014 tarihinde göreve başlayan …’ın 2014 ve sonraki yıllarda tahsil edilen vekalet ücretlerinden yararlanabileceğini, işe başlama tarihinden önceki dönemler için tahsil edilen vekalet ücretlerinden yararlanmasının mümkün olmadığını belirtmişse de; Başsavcılık tarafından temyiz talebine karşılık olarak ilgililerin cevaplarına istinaden verilen mütalaada; İlamın 12/b maddesine ilişkin talebin yerinde olduğu değerlendirildiğinden bu maddeye yönelik Daire İlamının tasdik edilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Davalardaki Temsilin Niteliği ve Vekâlet Ücretine Hükmedilmesi ve Dağıtımı başlıklı 14’üncü maddesinde vekâlet ücretlerine ilişkin olarak tahsil edilen ve emanet hesabında toplanan ibaresi kullanılarak yıl ayrımı yapılmadan vekâlet ücretlerinin dağıtımının kime ve nasıl yapılacağı belirtilmiştir. Ayrıca yapılacak ödemenin göreve başlanılan yıl ile sınırlı olacağı, daha önceki yıllarda tahsil edilen vekâlet ücretlerinden hak talep edilemeyeceğine dair herhangi bir hüküm mevzuatta yer almamaktadır. Dolayısıyla, tam zamanlı avukat olarak istihdam edilen …’a işe başlama tarihinden önceki yıllarda tahsil edilen vekalet ücretlerinden mevzuatta belirlenen üst limit dahilinde ödeme yapılmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmamaktadır.

Bu itibarla, 144 sayılı İlamın 12. Maddesinin B bendi ile ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin verilen kararın TASDİKİNE, (Üye …’in farklı gerekçesi ile Üyeler … ile …’ın karşı oy gerekçelerine karşı) oyçokluğu ile,

Karar verildiği 27.01.2021 tarih ve 48…6 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Farklı gerekçe

Üye …’in farklı gerekçesi

Tam zamanlı avukat olarak istihdam edilen …’a 2017 yılında avukatlık vekalet ücreti ödemesi için ödeme emri düzenlenmesine rağmen ödeme yapılmamış, söz konusu ödeme emanete alınmıştır. Dolayısıyla ortada bir ödeme olmadığından, 144 sayılı İlamın 12. Maddesinin B bendi ile ilişilecek husus bulunmadığına ilişkin verilen kararın tasdikine karar verilmesi gerekir.

Karşı oy gerekçesi

Üyeler … ile …’ın karşı oy gerekçesi

659 sayılı KHK’nin 14 üncü maddesinde vekalet ücretlerinin ödenmesinde:

“a-Temsil ve takip edilen dava ve işlerde görevli olan yani dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir.

b-Gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.” Denilmiştir.

Bu düzenlemeye göre; avukat davayı takip etmiyor ise avukatlık vekalet ücretinden ancak ilgili yılda altı aydan fazla görev yapması şartıyla yararlanabilecektir.

Tam zamanlı avukat olarak istihdam edilen …’ın 15.06.2014 tarihinde göreve başladığı, 15.12.2014 tarihi itibariyle de 6 ayını doldurduğu için 2014 ve 2015 yılları için memur maaş katsayısının belirlenen gösterge rakamı ile çarpımının 12 katı olan yasal üst limit dahilinde vekalet ücreti ödemesi yapıldığı, 2016 yılı için de yine aynı limit dahilinde ödeme yapılması için emanet hesabı kaydı yapıldığı görülmüştür.

Ancak yukarıda yer alan düzenlemeye göre; 2014 öncesi görevde olmayan kişilere 2014 öncesi tahsil edilen vekâlet ücretinden ödeme yapılması mümkün değildir. … 15.06.2014 tarihinde göreve başladığı için 2014 ve sonraki yıllarda tahsil edilen vekâlet ücretinden yararlanabilir. Sonuç olarak kişiler göreve başladıkları yıl içinde tahsil edilen vekâlet ücretinden pay alabilecekler, önceki yıllarda tahsil edilen tutarlardan pay alamayacaklardır. Bu itibarla, yukarıdaki gerekçelerle yeniden hüküm tesis edilmesini teminen 144 sayılı İlamın 12. Maddesinin B bendi ile verilen hükmün bozularak, dosyanın ilgili Dairesine tevdiine, karar verilmesi gerekir.