|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, başvuranın Konya Barosu tarafından alınan 400 TL tutarındaki staj giriş ücretinin iadesi talebini incelemektedir. Başvuran, avukatlık stajının yasal bir zorunluluk olduğunu ve staj giriş ücreti için yasal bir dayanak bulunmadığını savunmuştur. Danıştay, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği’nin (TBB) Avukatlık Staj Yönetmeliği’ni değerlendirerek, staj kaydiyesi ücretinin yasal bir dayanağının olmadığını ve bu ücretin alınmasının hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.
Kararda, stajyer avukatlardan alınan ücretlerin, staj eğitiminin temel ilkelerine uygun olarak sürdürülebilmesi için zorunlu bir kalem olmadığı vurgulanmış ve başvuranın talebinin kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, Türkiye Barolar Birliği’nin barolar arasında uygulama birliği sağlaması gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvurandan alınan 400 TL tutarındaki staj giriş ücretinin iade edilmesine ve barolar arasında bir uygulama birliği sağlanması için TBB’ye tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir. |
TÜR K İYE BÜYÜK M İLLET MEC LİS İ KAMU DENETÇ İLİĞ İ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/6383-S.21.10326
B AŞVURU NO :
KARAR T ARİHİ :
T AVS İYE KARARI
B AŞVURAN :
B AŞVURUYA KONU İ DARE : KONYA BAROSU BAŞKAN LIĞ I
TÜR K İYE BAROLAR B İR LİĞ İ B AŞKAN LIĞ I
Başvur andan alı nan 400 TL tut a rındaki avuk atl ık staj giriş ücretinin
B AŞVURUNUN KONUSU :
iade edilmesi talebi hakk ındadır.
B AŞVURU T ARİHİ :
I. B AŞVURANIN İDDİ A VE T ALE PL E Rİ
1. Kurumumuza yap ıl an b aşvu ru d a özetle; Avukatl ık staj ına başlamak için gerekli tüm evraklar ile birlikte 400 TL tut arınd aki staj ücretini ödeyerek, 06.03.2020 tarihinde Konya Barosuna avukatl ık staj başvurusu yaptı ğını , 26.09.2020 tarihinde staj ını Isparta Barosuna nakil aldı rdığı nı,
15.12.2020 tarihinde Konya Barosuna ödediği staj ücretinin iade edilmesi talebiyle başvurduğunu ancak
talebinin reddedil diği ni, avukatl ık staj ına başl arken staj giri ş ücreti ödenmesi gerekti ğine il işkin Kanun ya da Yönetmelik ’te herhangi düzenleme bulunmadığı nı belirterek, ödediği 400 TL tut arındaki staj giriş ücretinin kendisine iade edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞ VURUYA İL İŞ KİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 18.02.2021 tarihli ve sayı lı bilgi-belge talep yazısı n a istinaden gönderilen
Konya Barosu B aşk an lığın ın 11.03.2020 tarihli ve – – sayı lı cevabi yazısı nd a; 2.1. “B aşvuranın B aroları nezdinde 1 yıl lı k avukatl ık stajına 06.03.2020 tarihinde başladı ğı, Baro Yönetim
Kurulunun 25.09.2020 tarih ve / sa yı lı kararı ile kalan stajına Isparta Barosunda devam edec e ğinden nakil olarak git ti ği, 2.2. 1136 sa yıl ı Avukatl ık Kanunu ’nun 80 ve 81 inci maddeleri u yarın ca “Baro Genel Kurulunun Baronun en yüksek or ganı olup, levhaya yaz ıl ı bulunan tüm avukatlardan ku rulduğu ve görevleri arasında Yönetim
Kurulu ’nun Baronun gelir ve giderlerini, malların yönetimi hakkında v er e ce ği hes apları incelemek, Baro
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
bütçesini onaylamak, Baro Yönetim Kurulunca haz ırlanan iç yön etm eli ği incelemek ve onaylamak, kanunla verilen yetkileri kull anm ak” oldu ğu, 2.3. Başvur anın staj kaydiyesi ücretinin iadesi talebinin, Baro Yönetim Kurulunun 31.12.2020 tarih ve
/ sa yıl ı kar arı ile al ınan ücret, tüm stajyer avukatlardan alı ndı ğı için, reddedil diği, 2.4. Baronun, Baro aidat ları, seçim cez ası, para c ez ası, staj müracaat ı sır a sında alı nan ücret ve ba ğışl ar dışı nda bir geliri bulunm adığı, 2.5. Stajyer avukatlardan alı nan staj kaydiyesi ücretinin yasal da yan a ğını n Avukatl ık Kanunu’nda Genel
Kurul ’a verilen bütçe onaylama yetkisinde alı nan Genel Kurul kara rı olduğu ve a rtışl arın her yıl so nunda
Yönetim Kurulu ta rafınd an de ğerlendiril mek suretiyle artışl arın makul düzeyde yapıl dığı, (2021 yıl ında artış ya pıl madığı), 2.6. Stajyer avukatlardan alı nan ücretin ha rcan ması ile ilgili olarak; Stajyer avukatl arın bir yıl lı k staj süresince alac akları e ğit im in daha verimli ve kap saml ı olm ası için; stajyer avukatlara düzenli olarak yüz yüze ve çevrimiçi e ğit im lerin verildi ği, Konya ili d ışı ndan gelen stajyer avu katl arın yol ücretlerinin B aroları tarafından karşılandı ğı, Türkiye Barolar Birliği (TBB) tar afından Ankara’da düzenlenen staj eğit im seminerlerinin ve ya rışmalara katı lan stajyerlerin konaklama, yemek ve yol giderlerinin Barola rı tara fından karşılandığı, stajyerlerin sosyal etki leşiml erinin sağlanm ası için kültürel faaliyetlerin (yemek, k ahvalt ı, piknik) düz enlendiği, avukatlara d a ğıt ıl an yılbaşı promos yonla rının hiçbir ücret al ınm adan stajyer avukatlara da verildi ği, Barol arı tara fından bastı rılan kitap ve dergilerin ücretsiz olarak verildi ği, al ınan ücretlerin f az lası yla stajyer avukatl a rın e ğit im i için harcandı ğı, 2.7. Stajyer avukatlardan staj kaydiyesi alı nmadan staj eğit im ini n sürdürülmesinin mümkün olduğu ancak
Baroları gelirlerinin tüm yu ka rıda sa yıl an hizmetlere yetersiz kaldı ğını n bilinen bir gerçek oldu ğu, 2.8. Başvuranın talep ve i ddiaları ile ilgili olarak, yukarıda belirtilen Kanun ve Yönetmelik ışı ğında yapıl an hizmetler de düşünül düğünde, al ınan ücretin makul bir düzeyde oldu ğu, kaldı ki bahsi geçen harcamalara il işki n bütçe olmadan hizmetlerin sını rlı kalaca ğı, bunun yanında b aşv urandan alı nan staj kaydiyesi ücretinin geri ödenmesinin de ücret ödeyen yüzlerce stajyer avukat nezdinde hakkaniyetli bir tutum olma ya ca ğı”
Ş ekli nde açıkl amalar a yer verilmi şti r.
III. İLGİL İ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayas ası’n ın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvu rm a h akkı ” b aşlı klı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fık ralarınd a; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine baş vurma hak kına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlı ğına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçil i ği Kurumu idarenin işl eyişi yle ilgili şikâyetl eri ince ler.”, 3.2. “Kamu kurumu n it eli ğin deki meslek ku rulu şları ” başl ıkl ı 135 inci maddesinde; “Kamu kurumu nit eli ğindeki meslek kurul uşlar ı ve üst kurul uşlar ı; belli bir mesleğe mensup ola nların müşterek iht iyaçları nı karşı lamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaşt ırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak geli şmesini sağl amak, meslek mensupl arı nın birbirleri ile ve halk ile olan il işkilerinde dürüstl üğü
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
ve güveni hakim kıl ma k üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak m aksadı ile kanunla kurulan ve organl arı kendi üyeleri taraf ından kanunda gösterilen usullere göre yar gı gözetimi alt ında, gizli oyla seçilen kamu tüzel kişi li kleridir .” , 4. 6328 sayı lı Kamu Denetçil iği Kurumu Kanunu ’nun “Kurumun Görevi ” b aşlık lı 5 inci maddesinin birinci fık rasınd a; “Kurum, idarenin işl eyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işl emleri ile tutum ve davranı şlar ını ; insan hakları na dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araşt ırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevli dir.” , 5. 1136 S ayıl ı Avuk atlık Kanunu ’nun; 5.1. “ Stajiyerlere barolarca yapıl acak yardı m ” başlı k lı 27 nci maddenin ilgili kısı mların d a; “Staj süresince stajyerlere Türkiye Barolar birl iğince kredi verilir. Ödenecek kredinin kaynağı; avuk atl arın yetkili mercilere sunduğ u vekaletnamelere a vuka tı n yapışt ıracağı pul bedelleri ile geri ödemeden gelen paralar ve bunlar ın gelirleridir. Bu pullar, Türkiye Barolar Birl iği nce bast ırı lı r… Kredi ödemelerinden arta kalan miktar, meslek taşl ara destek ve meslekte geli şmeyi sağl amakta k ull anıl ır.” , 5.2. “Baro kesen eği ” b aşlı k lı 65 inci maddesinde; “Baro kesen eğini n yıl lı k miktarı , genel kurulca belirlenir ve her yıl ın ocak ve temmuz ayları nda iki eşit taksitte ödenir.” , 5.3. “B arol arın ku ru lu ş ve nitelikleri ” b aşlı klı 76 n cı maddesinde; “Barolar; avukatl ık me sleğini geli şti rmek, meslek mensupl arını n birbirleri ve iş sahipleri ile olan il işkilerinde dürüst lüğü ve güveni sağl amak; meslek düzenini, ahlâkını, sayg ınl ığı nı, hukukun üstün lüğünü, insan hakları nı savunmak ve korumak, avu katl arın ortak iht iyaçları nı karşı lamak amacıyla tüm çalı şm aları yürüten, tüzel kişi li ği bulunan, çalı şmaları nı demokratik ilkelere göre sürdüren kamu kurumu nit el iği nde meslek kurul uşlar ıdı r.” , 5.4. “Baro genel kurulu” b aşlı k lı “K u ru lu şu ” alt ba şlı k lı 80 inci maddesinde; “Baro genel kurulu, baronun en yüksek organı olup levhada yazıl ı bulunan bütün avukatlardan kurulur. ”, 5.5. “Görevleri ” b aşlı k lı 81 inci maddesinin 4 üncü f ık rasın d a; “Genel Kurulun görevleri şunl ardı r: Levhaya, av ukatl ık ortaklı ğı siciline yazıl acakları n giri ş kese neğini avukatlar için en az ikibin en çok sekizbin, avu katl ık ortaklı kları için en az yirmibin en çok seksenbin; yıl lı k keseneğini de, avukatlar için en az bin en çok dörtbin, avukatl ık ortaklı kları için en az onbin en çok kır kbin gösterge rakamının her yıl bütçe kanununda Devlet memurları için belirlenen maaş katsayısı nın ç arpı mı ile elde edilecek miktar o ranı nda tespit etmek ve b unlar ın ödeneceği tarihleri belirlemek.
Baro bütçesini onaylamak..” , 5.6. “Yönetim kurulunun görevleri ” b aşlı k lı 95 inci maddesinde; “ 1. Avukatl ık onurunun ve meslek düzeninin k orunmasını , meslekin adalet amaçları na uygun olarak bağlı lı k ve onurla yapıl masını sağl amak,2. Stajyer ve avukatl arın baroya kabul ve levhaya yazıl m a veya
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
nakil işl eri hakkında karar verm ek” , 7. Baro mallar ını n idaresi hakkında raporlar hazı rlayarak genel kurula hesap vermek ve bütçeyi hazı rlayıp genel kurulun onayına sunmak ” , 9. Staj işl erini düzenlemek ve denetlemek, 13. Genel kurul kararl arını yerine geti rmek..” , 5.7. “B irl iğin ku rulu ş ve nitelikleri ” b aşlı k lı 109 uncu maddesinde; “Türkiye Barolar Birl iği , bütün barol arın katı lması yla oluşa n bir kurul uştur . Birlik, tüzel kişi li ğe sahip kamu kurumu nit eli ğinde bir meslek kurul uşudur. Birl iği n merkezi Ankara’ dır.” , 5.8. “B irl iğin görevleri ” b aşlı k lı 110 uncu maddesinde; “Türkiye Barolar Birl iği nin görevleri şunl ardı r: 1. Barolar ı ilgilendiren konularda her baronun görüşünü öğrenip, ortaklaşa görüşmeler sonunda çoğunluğun düşünce ve görüşünü beli rtmek..” , 6. Türkiye Barolar B irliği Avuk atlık Staj Yön et meli ğin in ; 6.1. “Amaç” b aşlı kl ı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeli ğin amacı Avukatl ık staj ını n hukuk bilgilerini bilimsel verilerden ayrıl maksız ın ve bilimin yöntemlerini kullanarak somut olaylara uygulayabilen, yargı lama süresince yargı lama faaliyetinin yönetimine ve kararı n oluşu muna etkin biçimde katı labi len, meslek ilke ve kural ları na bağlı, hak arama özgürl üğünün yaşama geçmesi için uğraş veren, insan hakları na saygıl ı, demokrasi ve hukukun üstün lüğünden ayrıl may an, bağımsı z ve özgür avukatl arın yeti şmesi için hukuksal, sanatsal, eğitsel olanakları n sağl anmasıdır.” , 6.2. “Kapsam ” b aşlık lı 2 nci maddesinde; “Bu Yönetmelik, Barolar nezdinde yapıl acak a vu katl ık staj ını n yapıl ış amacı ile biçim ve yöntemlerinin belirlenmesini kapsamak tadı r.” , 6.3. “Staja B aşvu rm a ve Staj Listesine Y azılma” b aşlı k lı 4 üncü maddesinde; “Avukatl ık staj ını yapmak isteyen aday, Baroya dilekçe ile başvurur. Dilekçeye aşağı daki belgelerin a sıl ları ile onanmış ikişer örne ğini n eklenmesi zorunludur. a) Nüfus C üzdanı , b) Türk veya yabancı hukuk fakültelerinden birisinin bit iri ldi ğini gösteren belge veya lisans dipl oması (yaban cı bir memleket hukuk fakültesini bit irmiş olanlar ayrıca, Türkiye hukuk fakülteleri programına göre eksik kalan derslerden başarı lı sınav vermiş oldukları nı belgelemek zorundadı rlar .) c) Stajyer listesine yazıl mak için başvurul an
Baronun bölgesinde ikamet ett iği ni gösterir ikametgah belgesi, d) Stajyer adayını n Avukatl ık Kanununun
3 üncü maddesinin (f) bendi ve 5 inci maddesinde yazıl ı avukatl ığa kabule engel hallerinin bulunmadığı na
dair imz alı bildiri kağıdı , e) Avukatl ık Kanununun 5 inci maddesinin (a) bendinde yazıl ı hükümlülüklerinin bulunmadığı na dair arşivli adli sicil belgesi, f) Başvurduğu Baro levhası na kayıt lı iki avukat taraf ından ayrı ayrı düzenlenmiş, stajyer adayını n durumu hakkında avukatl ık meslek ilke ve kural ları na uyacağı düşüncesini içeren bildiri kağıt ları , g) Avukatl ığı sürekli olarak gereği gibi yapmaya engel vücut veya akıl ca malul olmadığı na dair resmi bir hastanenin uzman hekimli ğince düzenlenmiş sağl ık raporu.
Belgelerde eksikliği bulunan adayın başvurusu eksik belgeler tamamlanınc aya kadar işl eme konulm az.” , 6.4. “Baronun Staj E ğit im Görevi ” b aşlık lı 22 nci maddesinde; “Her Baro, kendi örgütsel oluşu mu içinde, stajyerin, özgür, bağımsı z, meslek ilkelerine bağlı , uygulamada karşı laşt ığı sorunl arı hukuk devleti ilkelerine ve hukukun üstün lü ğü kural ları na uygun olarak
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
çözümleyebilecek, adil ve etkin bir yargılamaya ulaşmak amacıyla yargı nın kurucu bir öğesi olarak görev yapan avukatlar yeti şti rmek için staj eğit imi çalı şmaları yapar. Barolar, Avukatl ık Kanunu ve Yönetmelik hükümleri ile kendilerine verilen staj eğit im görevinin; bilimsel ilkelere uygun ve sürekli olarak yerine getirilmesi amacıyla Staj Eğiti m birimleri oluşt urabi li rler. Bu birimlerin kurul uşu, işl eyişi , yetki ve sorumlul ukları ile benzeri konular her Baronun kendi genel kurulunca bu Yönetmelikteki ilkelere göre kabul edec eği iç Yönetmeliklerle beli rlenir.” , 6.5. “Staj E ğitim in in Temel İlke ve Yöntemleri ” b aşlı k lı 23 üncü maddesinde; “Avukatl ık staj ını n bu Yönetmeli ğin amaç maddesine uygun bir şekil de yapıl abil mesi, stajyerin avukatl ık hukuku ve meslek kural ları bilgilerini edinebilmesi, hukuk kural ları nı somut olaylara uygulayabilme yeterliliklerini artt ırma avukatl ık staj eğit iminin temel ilkesidir. Bu ilke doğrul tusun da staj eğit im birimlerinde bir yıl lı k av ukatl ık staj ı süresi içinde önceden hazı rlana n ve duyurulan yıl lı k eğit im pro gramı dahilinde en az (120) saatlik bir staj eğiti mi verilir. Bu eğitim süresinin en az (60) saati düzenli olarak meslek ilke ve kural ları ile uygulamada avukat konular ına ayrıl ır. Bunların d ışı nda Barolar, staj eğit iminin nası l yapıl acağını , hangi konulardan oluşa cağını yörelerinin de özelliklerini göz önüne alarak, çıkaracakları iç Yönetmelikte gösterirler. A yrıca seminer çalı şmaları y apıl ır. Panel, sempozyum gibi kültürel etkinlikler düzen lenir.” düzenlemeleri yer alm akt adır.
IV. KAMU DENET ÇİSİ YAHYA A KMAN ’IN KAMU B AŞDENET ÇİSİ ’NE ÖNERİS İ
7. Başvur anın iddi aları, idarenin konu ile ilgili açı klamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya k apsamı birlikte değerlendiril e rek haz ırla nan “Tavsiye Karar Önerisi ” Kamu Başd enetçisi ’ne sunul muşt ur.
V. DE ĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İn san Hak ların a Uygunluk Yönünden Değerlend ir me 8. Kurumumuza yap ıl an b aşvu ru d a b aşvu ran ın; Konya Barosu ta rafın dan alı nan 400 TL tut a rındaki staj giriş ücretinin, yersiz alı ndığından bahisle kendisine iade edilmesini talep ett iği görülmektedir.
9. Bil indi ği üzere avuk a tl ık stajı yapmak, avukat olm anın ön koşul u olan yasal bir zorunluluktur. Bu bağl amda oluşt urulan yasal mevz uatı na bakıl dığın da; avukatl ık stajını n, 1136 sa yıl ı Avukatl ık Kanunu ’nun 15. ve 27. maddeleri a ras ında ve bu hükümler u ya rınca çık arılan Türkiye Barolar Birli ği (TBB) Av ukatl ık
Staj Yönetm eli ği ’nde düz enlendiği görülmektedir.
10. 1136 sa yıl ı Kanun’un “aranacak şart lar ” başlı klı 16 ncı maddesinde; 3 üncü maddenin (a), (b) ve (f)
bentlerinde yazıl ı koşul ları taşı yan ve Hukuk Mesleklerine Giriş S ınavında başarılı olanlardan, stajyer olarak sürekli staj yap malarına engel işl eri ve 5 inci maddede yaz ıl ı engelleri bulunm a yanla r ın, staj ya p ac akları baroya bir dilekçe ile b aşvura cakla rı hüküm alt ına al ınm ış tı r. İl gil i bentler; “a) Türkiye
Cumhuriyeti vatandaş ı olmak, b) Türk hukuk fakültelerinden birinden mezun olmak veya yabancı memleket hukuk fakültesinden mezun olup da Türkiye hukuk fakülteleri programları na göre noksan kalan derslerden başarı lı sınav vermiş bulunmak ve f) Bu Kanuna göre avukatl ığa engel bir hali olmamak ge rekir.” ifadelerini içermektedir.
11. Di ğer yandan TBB Av ukatl ık Staj Yönetm eli ği ’nin 4 üncü maddesinde avukatl ık stajı yapmak isteyen ada yların b aşvuru es aslar ı ile başvuru esn asında s unması istenilen evraklara deta ylı olarak yer ve rilmi şti r.
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
Bunlar; “… Nüfus C üzdanı, Türk veya yabancı hukuk fakültelerinden birisinin bit irildi ğini gösteren belge veya lisans dipl oması (y abancı bir memleket hukuk fakültesini bit irmiş olanlar ayrıca, Türkiye hukuk fakülteleri programına göre eksik kalan derslerden başarı lı sınav vermiş oldukları nı belgelemek zorundadı rlar ), Stajyer listesine yazıl mak için b aşvurul an Baronun bölgesinde ikamet ett iği ni gösterir ikametgah belgesi, Stajyer adayını n Avukatl ık Kanununun 3 üncü maddesinin (f) bendi ve 5 inci maddesinde yazıl ı avukatl ığa kabule engel hallerinin bulunmadığı na dair imzalı bildiri kağıdı , Avukatl ık
Kanununun 5 inci maddesinin (a) bendinde yazıl ı hükümlülüklerinin bulunmadığı na dair arşi vli adli sicil belgesi, Başvurduğu Baro levhası na kayıt lı iki avukat taraf ından ayrı ayrı düzenlenmiş, stajyer ad ayını n durumu hakkında a vuka tl ık meslek ilke ve kur all arına uyacağı düşün cesini içeren bildiri ka ğıt ları, Avukatl ığı sürekli olarak gereği gibi yapmaya engel vücut veya akıl ca malul olmadığı na dair resmi bir hastanenin uzman hekiml iğince düzenlenmiş sağl ık raporu.” olarak sa yıl mı ştı r.
12. S a yıl an evraklar ar a sında staj başvuru kaydiyesine rastl anıl madı ğı görülmekle, İdar e tar afınd an söz konusu kaydiyeye il işki n yasal dayanak olarak Avukatl ık Kanunu’nda Genel Kurul’a verilen bütçe onaylama yetkisinde alı nan Genel Kurul ka rarı ol duğu belirti lm işt ir. Baro genel kurulu Avukatl ık Kanunu
80 inci maddesinde “..Baronun en yüksek organı olup levhada yazıl ı bulunan bütün avukatlardan kurulur. ”
şekli nde tanıml anmı ştır. Baro bütçesini onaylamak, Genel Kurulun, Avukatl ık Kanunu’nun 95 inci maddesinin 13 üncü fıkr ası u yarınc a Genel Kurul kar arlarını yerine getirmek ve bütçeyi haz ırla yıp genel kurulun ona yın a sunmak Baro Yönetim Kurulunun yükümlülüklerindendir.
13. Ancak gerek Yönetim Kurulu ’nun bütçe kalemleri ihdas etme, kalemler a rasında aktarma yapma ve yeni kalemler tesis etme yetkisi ve gerekse Genel Kurul ’un bütçeyi onaylama yetkisinin kull anım ı yasa ve yönetmelikler k apsamı nd a kull anıl malıdı r.
14. Söz konusu yetki k ull an ımın ın yasal temelini incelemek ama cıyl a, İd arenin açıkl am aları ile Türkiye
Barolar Birliği Avukatl ık Staj Yönetm eli ğini n “Amaç” başlı klı 1 inci ve “Staj Eğiti minin Temel İlke ve
Yö ntemleri” başlı klı 23 üncü maddeleri birlikte de ğe rlendiril diğinde; 15. Avukatl ık stajını n mesleğe henüz başlama mı ş stajyerler için; hukuk bilgilerini, bilimsel veri ve yöntemleri kullanarak somut olaylara uygulayabilmeleri, yargı lama sürecine etkin katı lı m sağl ayabil meleri, meslek ilke ve kural ları na bağlı , hak arama özgürl üğünün yaşama geçmesi için uğraş veren, insan ha kları na saygıl ı, demokrasi ve hukukun üstün lüğünden a yrıl mayan, bağımsı z ve özgür avukatl arın yeti şti ril mesi için hukuksal, sanatsal, eğit sel olanakları n sağl anma süreci olduğu, bu süreçte temel ilkenin; stajyerin avukatl ık hukuku ve meslek kural ları bilgilerini edinebilmesi, hukuk kura ll arını somut olaylara uygulayabilme yeterliliklerini artt ırmak olduğu, 16. Bu ilke doğrultusund a staj eğit im i verilece ği, ayrıca seminer çalı şmaları yapıl ıp, panel, bilgi şöleni gibi kültürel etkinlikler düzenlenec eği ifade edil miş, a yrıc a her Baronun, kendi örgütsel oluşu mu içinde, stajyerin, özgür, bağımsı z, meslek ilkelerine b ağlı , uygulamada karşı laşt ığı sorunl arı hukuk devleti ilkelerine ve hukukun üst ünlüğü kural ları na uygun olarak çözümleyebilecek, adil ve etkin bir yargı lamaya ulaşmak amacıyla yargı nın kurucu bir öğesi olarak görev yapan avukatlar yeti şti rmek için staj eğit imi çalı şmaları yapacağı hükme ba ğlanmış tı r.
17. İdar e ta rafından staj giriş ücretinin alı nmasına i li şkin olarak, baronun, baro aidatları, seçim cez ası, para cez ası, staj müracaat ı sıra sında alı nan ücret ve ba ğı şlar dışı nda bir geliri bulunm adığı, stajyer avukatlardan
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
staj kaydiyesi alı nmadan staj e ğit im ini n sürdürülmesinin mümkün olduğu ancak gelirlerinin 2.6 no lu paragrafta s a yıl an hizmetlere yetersiz kaldı ğı beli r ti lm iştir.
18. Stajyer avukatlara staj e ğit im i kapsamı nda sunul duğu belirtilen söz konusu hizmetlerin (Konya ili dışı ndan gelen stajyer a vukatl arın yol ücretlerinin Barolar ı taraf ından karşı lanması , TBB taraf ından
Ankara ’da düzenlenen staj eğit im seminerlerinin ve yarış malara katı lan stajyerlerin konaklama, yemek ve yol giderlerinin Baroları taraf ından karşılanması , stajyerlerin sosyal etkil eşimlerini n sağl anması için kültürel faaliyetlerin (yemek, kahvalt ı, piknik) düzenlenmesi vb.), yuka rıda anıl an avuk atl ık stajı nın amaçlarınd an ve temel ilkelerinden olm adı ğı, T.C. Ana yasası ’nın 135 inci maddesinde tanıml anan kamu kurumu nit eli ğindeki meslek kuruluşlarından olan Barolar tar afından mesleki da yanışm a yı güçlendirme ve geli şti rme kapsamı nda sunulan hizmetler olduğu, k aldı ki İda re tara fında n staj kaydiyesi alı nmadan staj eğit im ini n sürdürülmesinin mümkün olduğunun beli rtildi ği, bu nedenle staj eğit im inde asli unsur olmayan söz konusu kalemlerin staja başla yan her stajyer avukattan alı nmasını n hakkaniyetli bir tutum olm adığı, 19. Di ğer yandan İdar e tarafınd an gelir kalemi içerisinde sa yıl an staj kaydiyesinin yasal mevzuatta yer alm adığı, oysa bir diğer gelir kalemi oldu ğu ifade edilen baro k esen e ğini n (aidat), 1136 sa yıl ı Kanun ’un 65 inci maddesinde düz enle ndiği ancak Kanun koyucunun a ynı düzenlemeyi staj kaydiyesi için geti r mediği bilakis 1136 sa yıl ı Kanun ’da stajyerlere Barolarca ya rdım ya pıl masına il işki n hükümlere yer v erdi ği, 20. A yrıca, İda renin, “ b aşvurandan alı nan staj kaydiyesi ücretinin geri ödenmesinin de ücret ödeyen yüzlerce stajyer avukat nezdinde hakkaniyetli bir tutum olmayacağı ” şe kli ndeki ifadelerinin, idarelerin ya ptı kları işl eml erde kanunlara uygun davranm ası ger ekli li ği karşısı nda hukuka ve hakkaniyete uygun düşmediği, söz konusu gerekçenin bu ye rleşi k u ygulama yı sürdürerek yeni mağdu ri ye tl er e neden olabilece ği de ğe rlendiril mektedir.
21. İl gil i Kanun ve Yönetmelik birlikte ele alı ndı ğında; hem staj e ğit im ini n amacı ve temel ilkeleri hem de kanun koyucu tar afından bu yönde bir düzenleme geti rilmemi ş olm ası, alı nan staj kaydiyesinin yasal bir da ya na ğı olm adı ğını göstermektedir.
22. Kurumumuzca a ynı konuda daha önce verilen 20/06/2017 tarih ve 2016/5045 sa yıl ı Tavsiye Ka r arında da yer verilen, k esinl eşe n Tekirda ğ İda re Mahkemesi 01/04/2016 tarih ve E. 2015/1621 ve K. 2016/379 sa yıl ı kar arında “ ..Olayda stajyer avukat olan davacıdan kayıt sır asınd a dosya ücreti bedeli alı nmasına dayanak olabilecek yasal dayanak bulunmadığ ı görülmekle bu ücretin alı nmasına yönelik a lı nan 08/04/2010 tarih ve 56 sayıl ı Yönetim Kurulu K ararı ile bu karar uyarınca davacıdan 500 TL staj dosya ücreti al ınması nda hukuka uyarlı k görülm emi şti r..” gerekçesi ile dava konusu işl eml erin iptaline hükmedilm işt ir.
23. Tüm bu a çıkl amalar a ilaveten; Avukatl ık Kanunun 109. Maddesinde Türkiye Barolar Birli ği “bütün baroların katı lm ası yla ol uşan tüzel kişil iğe sahip kamu kurumu nit eli ğinde bir meslek kuruluşu” olarak tanıml anmı ştı r. Avukatl ık Kanunu 110. Maddesinde ise; “Barola rı ilgilendiren konularda her baronun görüşünü ö ğr enip, ortaklaşa gö rüşmeler sonunda çoğunlu ğun düşünc e ve gö rüşünü belirtmek ve Bar oların çalı şmalarını ortak amaca ulaşa cak şekil de tasarl a yıp meslekin geli şmesi ni sağl amak” TBB’nin görevleri arasında sa yıl mı ştı r. Bu ifadelerden TBB’nin barolar üzerinde eşgüdüm ve uygulamada birlik sa ğla ma ya yönelik yetkileri olduğu anlaşılm aktadır. (GÜRSELER, Güneş, BAROLARIN BAĞ IMS IZ LIĞ I, TBB
Dergisi, S a yı 54, 2004, s. 314).
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
24. Bu açıkl amal ar k ap samı nda; ülkemizde mevcut barolar a rasında stajyer avukat ada ylarınd an staj kaydiye bedeli talep edilmesi hususunda bir uygulama birliği olm adı ğı, staj kaydiye bedeli adı a lt ında
Kanunda a çık bir düzenlenme de olm adığı görülmekle; Türkiye Barolar Birliği ’nin bu konuda barolar arasında bir uygulama birliği sağlanm ası adına ortak bir çalı şma yürütmesi gerekti ği değerlendiril mek tedir.
25. Ş ik âyet konusu; başvu ran ın idd ial arı, İdarenin açık lamaları, ilgili mevzuat ve emsal yargı k ararları göz önüne al ın arak d eğerlend irild iğinde, başvurandan alı nan 400 TL tut arındaki staj giriş ücretinin yasal d a yana ğı nın olm adığı, stajyer avukatlardan staj e ğit im ini n temel ilke ve amaçlara uygun sürdürülebilmesinde zorunlu bir kalem olmayan söz konusu ücretin başv urana iade edilmesi ve Barolar tarafından staj kaydiye ücreti alı nması hususunda bir uygulama birli ği s a ğlan ması adına TBB t arafınd a n bir çalı şma yürütülmesi gere kti ği kanaatine varılmı ştı r.
B. İyi Yönetim İlk eleri Yönünden Değerlend irme 26. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sa yıl ı Resmi Gazete’de ya yım lanan Kamu
Denetçil i ği Kurumu Kanununun U ygulanm asına İli şkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetm eli ğin 6 ncı maddesinde yer v erilmi ş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönde rildi ği, a yrı ca idarenin başvur anla ilgili işl eml erinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve k ara rın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun d avran d ığı, ancak idari işl eme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurul abil ece ği bil dirilm ediğinden “karara karşı başvuru yoll arının gösteril mesi” ilkesine uygun d avran mad ığı anlaşılm ış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de u ym ası beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜ RLÜ ĞÜNE İL İŞ KİN AÇIKLAMA
27. 6328 sa yıl ı Kanunun 21. maddesinin ikinci fıkrası u ya rınca tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işl em tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldı ğı yerden işl eme ye başla ya caktı r. Buna göre; ilgili idarenin işl emi ne karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Konya İda re Mahkemelerinde dava yolu a çıkt ır.
VII. KARAR
Yukarıda ya pıl an a çı klamalar, anıl an mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendiril di ğinde, Ş İKAYE T İN KABULÜNE; Stajyer avukat olan başv urucudan staj kaydiye ücreti al ınm asına yasal dayanak bulunm adığı görülmekle; başvurucudan alınan 400 TL tut arın iade edilmesi hususunda KONYA BAROSU B AŞKANL IĞI N A ve staj kaydiye ücretine il iş kin barolar a rasında bir uygulama birli ğini n sa ğl anması hususunda TÜR KİYE
BAROLAR B İRLİ Ğİ B AŞKANL IĞI NA T AVS İYEDE BULUNULMASINA,
6328 sa yıl ı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası u ya rınca, Türkiye Barolar B irliği B aşk an lığı ve
Konya Barosu B aşk an lığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işl emi n , otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kara rın B AŞVURANA, TÜRKİYE BAROLAR B İRLİ Ğİ B AŞ KAN L IĞI ve KONYA BAROSU
B AŞKANL IĞIN A tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başden etçisi ’nce karar verildi.
Ş eref MALKOÇ
Kamu B aşd en etçisi
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr