|
ÖZET: Başvuran, Göç Uzmanı olarak görev yaparken, avukatlık ruhsatı nedeniyle 14.10.2022 tarihli Bakanlık onayı ile Hukuk Müşavirliğinde ikinci görevlendirme almış ve 01.11.2022 tarihinde bu göreve başlamıştır. Ancak, 21.11.2023 tarihinde bu görevlendirme iptal edilmiştir. Başvuran, görev süresince yalnızca göç uzmanlığı maaşı aldığını, avukatlık görevini fiilen yerine getirdiğini ve bu süreçte vekalet ücreti talep etmektedir. Başvurusunda, 375 sayılı KHK’nın EK 10 maddesinde avukatlık vekalet ücreti ödenemeyeceğine dair bir hüküm bulunmadığını vurgulamaktadır.
Göç İdaresi Başkanlığı, başvuranın avukatlık görevine ilişkin vekalet ücreti ödemesinin yapılmadığını, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 10.10.2023 tarihli yazısına dayanarak, avukatlık ruhsatına sahip personelin vekaleten atama ile hukuk müşavirliği görevini yürütmesinin uygun bulunmadığını belirtmiştir. Bunun sonucunda, başvuranın vekalet ücreti talebinin reddedildiği ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın avukatlık vekalet ücretinin ödenmesi yönünde tavsiyede bulunmuş ve bu kararın, Göç İdaresi Başkanlığı tarafından 30 gün içinde uygulanması gerektiğini belirtmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, başvuranın avukatlık görevini yürütmesi nedeniyle vekalet ücretine hak kazanabileceği değerlendirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/8049-S.24.12639
BAŞVURU NO : 2024/3836
KARAR TARİHİ : 05.08.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GÖÇ İDARESİ BAŞKANLIĞI
Avukatlık vekalet ücreti ödenmesi talebi.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 14.03.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Göç Uzmanı olarak görevini yerine getirmekteyken 14.10.2022 tarihli Bakanlık Makamı
oluruyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 88 inci maddesi çerçevesinde avukatlık ruhsatı bulunması sebebiyle avukat olarak görev yapmak üzere Hukuk Müşavirliğinde ikinci görevlendirme yapıldığını ve
01.11.2022 tarihinde görevine başladığını, 21.11.2023 tarihli Bakanlık Makamı oluruyla söz konusu ikinci
görevlendirmenin iptal edildiğini, görevi süresince kadrosunda bulunduğu göç uzmanlığı maaşı dışında herhangi bir ödeme almadığını, görevlendirme süresince Göç İdaresi Başkanlığı tarafından verilen temsil yetkisine istinaden avukatlık görevini fiili olarak yerine getirdiğini, 659 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname ve Vekalet Ücretlerinin Dağıtılmasına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğe göre vekalet ücreti ödemesi için avukat kadrosunda bulunma şartı bulunmadığını belirterek, 375 sayılı KHK’nın EK 10 uncu maddesinde ikinci görev olarak avukatlık görevi yapanlara avukatlık vekalet ücreti ödenemeyeceğine ilişkin hüküm bulunmadığı dikkate alınarak, avukatlık vekalet ücretinin üst limitten yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden Göç İdaresi Başkanlığının
13.05.2024 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle;
2.1) 657 sayılı Kanunun “İkinci görev verilecek memurlar ve görevler” başlıklı 88 inci maddesinde hangi
görevlerin ikinci görev olarak verilebileceği tek tek sayılmış, bu kapsamda memurlara kurumların avukatlık görevinin ikinci görev olarak verilebileceğinin belirtildiği,
2.2) 659 Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin
Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin “Muhakemat hizmeti temini” başlıklı 5 inci ve 6
/
ıncı maddeleri uyarınca idareleri, adli ve idari yargıda, icra mercileri ve hakemler nezdinde temsil yetkisi hukuk birimlerinde görevli hukuk birimi amirleri, hukuk müşavirleri, muhakemat müdürleri ve avukatlara ait olup; başvuranın 14.10.2022 tarih ve sayılı Bakanlık Makam Onayı ile 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunun 88 inci maddesi çerçevesinde Avukatlık İkinci Görevlendirilmesi yapıldığı ve
01.11.2022 tarihinde görevine başladığı,
2.3) Hazine ve Maliye Bakanlığının 10.10.2023 tarih ve sayılı yazısına göre ise avukatlık ruhsatına
haiz olan ve diğer kadrolarda görev yapan personelin vekaleten atama suretiyle geçici olarak hukuk müşavirliği görevini yürütmesi veya ikinci görev verilmesi suretiyle avukatlık görevini yürütmesinin 659 sayılı KHK hükümlerine uygun bulunmaması nedeniyle 21/11/2023 tarihli ve sayılı Bakanlık Oluru ile görevlendirmeler iptal edilmiş olduğundan, uygun olmayan görevlendirme dolayısıyla başvurana vekalet ödemesi yapılmadığı,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesi üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
5.1) “İkinci görev yasağı” başlıklı 87 nci maddesinde
“Memurlara; a) Bu Kanuna tabi kurumlarda, b) Sermayesinin tamamı Devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan iktisadi kurumlar ile sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait bankalarda, c) Özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan banka ve kuruluşlarda, ç) Yukarıdaki bentlerde yazılı idare, kuruluş ve bankalar tarafından sermayelerinin yarısından fazlasına katılmak suretiyle kurulan kuruluşlarla bunların aynı oranda katılmaları ile vücut bulan kurumlarda, İkinci görev verilemez; bu kurumlardan her ne ad ile olursa olsun para ödenemez ve yarar sağlanamaz.
Ancak, bu Kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile hakem, tasfiye memuru ve bilirkişilere takdir olunan İl Genel Meclisi ve İl Daimi Encümeni başkanları, özel kanunlarla veya
Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan ve asli görevlerinin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon, heyet ve jüri çalışmalarına, Üniversiteler, Akademiler, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi
Enstitüsü ve özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan araştırma kurumları tarafından idareyle ilgili olarak yapılan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümler saklıdır.”,
5.2) “İkinci görev verilecek memurlar ve görevler” başlıklı 88 inci maddesinde
“Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan Devlet memurlarına esas görevlerinin yanında;
/
A) Özel kanunlarla, Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle veya bunların verdiği yetkiye dayanılarak memurlara gördürülmesi öngörülen sürekli hizmetler, B) Mesleki bilgisi ile ilgili olarak, hizmet olanakları elverişli bulunmak ve atamaya yetkili amir tarafından uygun görülmek şartiyle;
1) (Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/15 md.) 87 nci maddede yazılı kurumların tabiplikleri, diş tabiplikleri,
eczacılıkları, kimyagerlikleri, veterinerlikleri, avukatlıkları ile Adli Tıp Kurumu Uzmanlıkları,
2) Asıl görevlerinin bulunduğu bucak, ilçe ve zorunlu hallerde iller belediyelerinin yüksek mühendis,
mühendis, yüksek mimar ve mimarlarca yürütülmesi gereken teknik hizmetleri, İkinci görev olarak verilebilir.
(Değişik: 23/2/1995 – KHK-547/8 md.) Asıl görevlerinin yanında; a) (Değişik: 4/7/2012-6354/ 3 md.) Tabiplere; il ve ilçe sağlık müdürlüğü, il sağlık müdür yardımcılığı, halk sağlığı müdürlüğü, halk sağlığı müdür yardımcılığı, sağlık grup başkanlığı, baştabiplik, baştabip yardımcılığı ile il sağlık ve halk sağlığı müdürlüklerinde ilgili mevzuatı uyarınca tabipler tarafından yürütülmesi öngörülen şube müdürlükleri, b) Diş hekimlerine ve veterinerlere, meslekleri ile ilgili baştabiplik, c) Veteriner, dişhekimi ve eczacılara; baştabip yardımcılığı, ikinci görev olarak yaptırılabilir.”,
6) 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk
Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin
6.1) “Muhakemat hizmeti temini” başlıklı 5 inci maddesinde
“(1) İdareler, muhakemat hizmetleri ihtiyaçlarını; a) Hukuk birimlerinde istihdam edecekleri hukuk müşavirleri ve avukatlardan, b) İhtiyaç duyulması halinde Maliye Bakanlığından talep etmek suretiyle, sağlayabilirler.
(2) Bakanlıklar ve bağlı kuruluşları muhakemat hizmetlerini yürütmek üzere birbirlerinden hizmet talebinde bulunabilirler.
(3) Birinci ve ikinci fıkraya göre muhakemat hizmetlerinin temin edilememesi veya özel uzmanlık gerektirdiği ilgili bakanın onayı ile belirlenen hallerde muhakemat hizmetlerini yürütmek üzere Bakanlar
Kurulu kararıyla belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale
Kanununun 22 nci maddesine göre doğrudan temin usulüyle serbest avukatlardan veya avukatlık ortaklıklarından hizmet satın alınabilir…”
6.2) “Takip ve temsil yetkileri ile bunların kapsamı, niteliği ve kullanılması” başlıklı 6 ncı
maddesinde
“(1) İdareler, kendi iş ve işlemleriyle ilgili olarak açılacak adli ve idari davalar ile tahkim yargılaması ve icra işlemlerinde taraf sıfatını haizdir.
(2) İdareleri adli ve idari yargıda, icra mercileri ve hakemler nezdinde vekil sıfatıyla doğrudan temsil yetkisi; hukuk birimi amirleri, hukuk müşavirleri, muhakemat müdürleri ve avukatlara aittir.
(3) 5 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında belirtilen usullere göre muhakemat hizmeti temin edilemeyen hallerde adli ve idari davalar ile icra takiplerini yürütmek üzere merkez ve taşra birim amirlerine üst yönetici tarafından temsil yetkisi verilebilir. Üst yönetici bu yetkisini hukuk birimi amirine devredebilir…”
6.3) “Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14 üncü
maddesinde
“(1) Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve
duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edilir.
(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.
a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara
%40’ı eşit olarak ödenir.
b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.
c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir.
(3) Hizmet satın alınan avukatlara yapılacak ödemeler bu madde kapsamı dışındadır.”,
7) 375 sayılı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu,
5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve
Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 10 uncu maddesinde
“Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulan başkanlıklar ve
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı, Başbakanlık ve bakanlıklar ile bunların bağlı ve ilgili kuruluşları (Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile 2659 sayılı
Kanunun 30 uncu maddesi ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 2 nci maddesi kapsamında bulunanlar hariç), sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, Yüksek Seçim
Kurulu, Yükseköğretim Kurulu, Üniversitelerarası Kurul ve Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığının;…
c) (Değişik: 20/8/2016-6745/77 md.) Merkez teşkilatlarında; Dışişleri Meslek Memuru ve Konsolosluk ve
İhtisas Memurları, özel yarışma sınavı sonucunda mesleğe yardımcı veya stajyer olarak alınıp belirli süreli yetiştirme döneminden sonra özel bir yeterlik sınavı sonunda müfettiş, uzman, denetçi, kontrolör, aktüer ve stenograf unvanlı kadrolara (mevzuatı uyarınca söz konusu kadrolara atananlar dâhil) atananlar ve bunların yardımcı ve stajyerleri ile iç denetçilerden ekli (III) sayılı Cetvelde yer alan unvanlı kadrolarda bulunanlardan, aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre almakta olanlara anılan Cetvellerde kadro unvanlarına karşılık gelen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarlarda ücret ve tazminat verilir. Bu ödemelere hak kazanılmasında ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde atandıkları kadro dereceleri esas alınarak belirlenen ücret ve tazminatlar, 657 sayılı Kanunun 45 inci maddesine göre atananlar ile haklarında aynı
Kanunun 67 nci maddesi uygulananlar için kazanılmış hak aylık dereceleri dikkate alınarak ödenir.
Tazminat damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz.
Bu madde kapsamına giren personele; bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesinin (D) bendi, 2 nci, 28 inci, ek 1 inci, ek 4 üncü ve ek 13 üncü maddeleri hariç olmak üzere diğer maddelerinde öngörülen her türlü ödemeler ile ek 9 uncu maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen mevzuat hükümlerine göre yapılan ödemeler, 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Kanunun ek 21 inci maddesinde
/
öngörülen ödeme, 657 sayılı Kanunda ödenmesi öngörülen aylık, ek gösterge, zam ve tazminatlar ve makam tazminatı ile avukatlık vekalet ücreti ve temsil tazminatı ödenmez.
Ekli (II) sayılı Cetvel kapsamında yer alan kadrolara vekaleten atananlara vekalet görevi nedeniyle birinci fıkrada belirtilen ödemeler yapılmaz. Ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde yer alan kadrolarda bulunan ve ekli (II) sayılı Cetvel kapsamındaki başka kadrolara veya diğer kadrolara vekaleten atanan personele, birinci fıkrada belirtilen ödemeler dikkate alınmaksızın, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde ve 175 inci maddesine göre vekaleten atanılan kadrolar için belirlenmiş olan aylık göstergeleri ve ek göstergeler esas alınarak vekalet aylığı ve anılan Kanunun 152 nci maddesi uyarınca yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanı kararının vekalete ilişkin hükümleri uyarınca işgal ettikleri kadrolar ve vekaleten atandıkları kadrolar için belirlenmiş olan zam ve tazminatlarının toplam tutarı esas alınarak zam ve tazminat farkı ödenir”
8) Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Vekâlet ücreti
ödenecekler” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) İdareleri adli ve idari yargıda, icra mercileri ve hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili kılınanlardan aylık ücret ve tazminatları 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 10 uncu maddesine göre ödenenler dışındaki hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara bu Yönetmelik kapsamında vekalet ücreti ödenir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Göç Uzmanı unvanlı kadroda
çalışmakta iken ikinci görev verilmesi suretiyle avukatlık görevini yürüten başvurana avukatlık vekalet ücreti ödenmesi yönünde tavsiyede bulunulmasına ilişkin hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran, Göç Uzmanı olarak görevini yerine getirmekteyken Bakanlık Makamı oluruyla avukatlık
ruhsatı bulunması sebebiyle avukat olarak görev yapmak üzere Hukuk Müşavirliğinde ikinci görevlendirme yapıldığını, görevlendirme süresince Göç İdaresi Başkanlığı tarafından verilen temsil yetkisine istinaden avukatlık görevini fiili olarak yerine getirdiğini belirterek; görevlendirme dönemine ilişkin olarak avukatlık vekalet ücretinin üst limitten yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etmektedir.
11) Konuya ilişkin mevzuata bakıldığında;
11.1) 659 sayılı KHK’nın 14 üncü maddesinde; tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile
icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edileceği, takdir edilen söz konusu vekalet ücretlerinin, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele anılan maddede belirtilen usul ve sınırlar dahilinde ödeneceği,
11.2) 375 sayılı KHK’nın Ek 10 uncu maddesinde; bakanlıklarla bunların bağlı ve ilgili kuruluşlarının
merkez teşkilatlarında, özel yarışma sınavı sonucunda mesleğe yardımcı veya stajyer olarak alınıp belirli
süreli yetiştirme döneminden sonra özel bir yeterlik sınavı sonunda uzman unvanlı kadrolara atananlar ve bunların yardımcılarından 375 sayılı KHK’ya ekli (III) sayılı Cetvelde yer alan unvanlı kadrolarda bulunanlardan, aylıklarını 657 sayılı Kanuna göre almakta olanlara anılan Cetvellerde kadro unvanlarına karşılık gelen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarlarda ücret ve tazminat verileceği, bahsi geçen madde kapsamına giren personele avukatlık vekalet ücreti ve temsil tazminatı ödenmeyeceği,
11.3) Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde ise
idareleri adli ve idari yargıda, icra mercileri ve hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili kılınanlardan, aylık ücret ve tazminatları 375 sayılı KHK’nın ek 10 uncu maddesine göre ödenenler dışındaki hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara anılan Yönetmelik kapsamında vekalet ücreti ödeneceği, düzenlemelerinin yer aldığı görülmektedir.
12) Bu kapsamda, Göç İdaresi Başkanlığı Hukuk Müşavirliğinde çalışan ve temsil yetkisi belgesi ile dava
vekili sıfatıyla işlem tesis etmekte olan Göç Uzmanının, davalarda Başkanlığı vekil sıfatıyla temsilinin sağlanarak takip ettiği dosyalarda hükmedilen vekalet ücretini alabilmesinin, bahsi geçen düzenlemeler çerçevesinde mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
13) İdare tarafından başvuru konusuna ilişkin sunulan bilgi ve belgelerde; Göç Uzmanı olan başvuranın
14.10.2022 tarihli Bakanlık Makam Onayı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 88 inci maddesi
çerçevesinde Avukatlık ikinci görevlendirilmesi yapıldığı ve 01.11.2022 tarihinde görevine başladığı, Hazine ve Maliye Bakanlığının 10.10.2023 tarih ve sayılı yazısına göre ise avukatlık ruhsatına haiz olan ve diğer kadrolarda görev yapan personelin vekaleten atama suretiyle geçici olarak hukuk müşavirliği görevini yürütmesi veya ikinci görev verilmesi suretiyle avukatlık görevini yürütmesinin 659 sayılı KHK hükümlerine uygun bulunmaması nedeniyle 21/11/2023 tarihli Bakanlık Oluru ile görevlendirmelerin iptal edildiği, uygun olmayan görevlendirme dolayısıyla başvurana vekalet ödemesi yapılmadığı belirtilmiştir.
14) Başvuran, Hukuk Müşavirliğinde görevlendirilerek davalarda vekil sıfatıyla Başkanlığı temsil etmek
üzere çalıştırılmıştır. Başvuranın hizmetinden avukat olarak yararlanıldığı; 659 sayılı KHK’nın ilgili düzenlemesine göre vekalet ücretine hak kazanmak için hukuk biriminde avukat olarak görev yapmanın – idarenin hukuk biriminde fiilen görev yapmanın- yeterli olduğu ve avukatlık kadrosunda bulunma şartı olmadığı; 657 sayılı Kanunun 88 inci maddesi uyarınca 657 sayılı Kanuna tabi kurumlarda çalışmakta olan
Devlet memurlarına esas görevlerinin yanında, memurlara gördürülmesi öngörülen sürekli hizmetlerin, mesleki bilgisiyle ilgili olarak -hizmet olanakları elverişli bulunmak ve atamaya yetkili amir tarafından uygun görülmek şartıyla- 657 sayılı Kanuna tabi kurumların avukatlıklarının esas görevin yanında ikinci görev olarak verilebileceği; 375 sayılı KHK’nın Ek 10 uncu maddesinde ikinci görev alanlara avukatlık vekalet ücreti ödemesi yapılmasına engel oluşturacak bir düzenleme de yer almadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, hukuk biriminde fiilen görev yapan başvurana, avukatlığın ikinci görev olarak verilmesi neticesinde avukatlık vekalet ücreti ödemesi yapılabileceği değerlendirilmektedir.
15) Mülga Devlet Personel Başkanlığının 29/03/2007 tarihli ve sayılı görüşünde; hukuk fakültesi
mezunu ve avukatlık stajını tamamlamış olarak göreve başlayan ve hâlihazırda ‘Avukat’ unvanı dışında bir unvanla görev yapmakta olan personele, 657 sayılı Kanunun 88 inci maddesi uyarınca ikinci görev olarak avukatlık görevinin verilebileceğinin mütalaa edildiği ifade edilmiştir.
/
16) Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve
tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Göç Uzmanı unvanlı kadroda çalışmakta iken ikinci görev verilmesi suretiyle avukatlık görevini yürüten başvuranın, avukatlık vekalet ücreti ödemesinden yararlandırılmasının hakkaniyet gereği olduğu kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak idarenin başvuranlara verdiği cevapta hangi sürede ve hangi mercie başvurulabileceği gösterilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespitiyle, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının İdareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Göç Uzmanı unvanlı kadroda çalışmakta iken ikinci görev verilmesi suretiyle avukatlık görevini yürüten başvurana avukatlık vekalet ücreti ödenmesi yönünde Göç İdaresi Başkanlığına TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Göç İdaresi Başkanlığınca bu karar üzerine
tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın başvurana ve Göç İdaresi Başkanlığına tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi