TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 4598-4598 |sayi|18745356-101.07.04-E.18745356-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/15752 2018/ 15752
KARAR TARİHİ : 26/02/2019 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, tarafına verilen aylıktan kesme cezasının geri alınması talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 28/11/2018 28.11.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Fakültesinde olarak görev yaptığını,
26.06.2018 tarihinde kendisiyle aynı odada bulunan ve aynı görevi yapan ile bir
tartışma yaşadığını, tartışmayı adı geçenin başlattığını, bir kamu kurumunda siyasetin konuşulmaması gerekirken ve kendisi adı geçeni bu konuda defalarca uyarmasına rağmen konuşmayı sürdüren karşı tepki gösterdiğini, ekte sunmuş olduğu raporlardan da anlaşılacağı üzere sağlık sorunlarının olduğunu, bunu da bile bile adı geçenin kendisini tahrik ettiğini ve tartışmayı başlattığını, daha öncesinden Fakülte Sekreterine defalarca odasının değişmesi konusunda ricacı olduğunu, ancak şartlar elvermediği için odasının değiştirilmediğini, tartışmanın yaşandığı günde kendisine hakim olamadığını, kendisini kaybettiğini ağzından bazı yanlış sözlerin çıktığını, bunun sonucunda hakkında soruşturma açıldığını, Fakülte de Ak Parti düşmanı olan bir çok memurun olduğunu ve bu konuda desteklediklerini, hatta çok yakın arkadaşı olan Şef . ’nın soruşturmayı yürüttüğünü, Raportör olarak görevlendirilen Doç . Dr .
.’nın “sağlık sorunlarını dikkate alalım” gibi ifadelerinin hiç dikkate alınmadığını, yapılan soruşturma sonrasında kendisine aylıktan kesme cezasının verildiğini, bu cezayı kabul etmediğini,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
1 / 5tahrik eden, tartışmayı başlatan kendisi olmadığı halde cezayı alanın kendisi olduğunu, savunmasına
ve yaşadığı ciddi sağlık sorunlarına bakılmaksızın ceza verildiğini, çalıştığı Eğitim Fakültesinde bir gruplaşmanın olduğunu, kendi gibi düşünmeyen kişilerin dışlandığını, sağlık sorunlarının yanında bir de memuriyetle ilgili yaşamış olduğu bu sorunun kendisini ciddi manada travmaya soktuğunu belirterek tarafına verilen aylıktan kesme cezasının geri alınmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörlüğü’nün 17/ 01/ 2019 tarihli E.1033 sayılı yazılarında; 2.1. Memur şikâyeti ve tutanaklar neticesinde disiplin soruşturması başlatıldığı, başvurana olumlu sicili nedeni ile bir alt ceza uygulandığı, 2.2. Başvuranın Fakülte Sekreterine şifahen odasının değiştirilmesi talebinde bulunduğu, uygun oda olmadığından yerinin değiştirilemediği, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Bakanlıkların kurulması ve bakanlar” başlıklı 113 üncü maddesinin birinci fıkrasında ; “Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri ve teşkilatı kanunla düzenlenir .” “İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzel kişiliği” başlıklı 123 üncü maddesinin son fıkrasında; “ Kamu tüzelkişiliği, ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak kurulur .”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” , 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ‘Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller ’ başlıklı 125.maddesinde; “Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir
disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır :
…
C – Aylıktan kesme : Memurun, brüt aylığından 1/ 30 – 1/ 8 arasında kesinti yapılmasıdır . Aylıktan
kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır :
…
D – Kademe ilerlemesinin durdurulması : Fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 – 3 yıl durdurulmasıdır . Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını
gerektiren fiil ve haller şunlardır :
…
l) Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
2 / 5…
Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir”, 6. Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin ‘Disiplin Amirlerinin sorumlulukları’ başlıklı 19.maddesinde; “Disiplin amirleri, disiplin işlerinde kendilerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve özel kanunlarla verilen yetkileri kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla; memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerle tanınan hakları gözönünde tutan, hakkaniyet ve eşitliği esas alan bir tutum ve davranış için de kullanmak ile yükümlüdürler .
Bu genel sorumluluğun dışında disiplin amirleri ayrıca; a) Memurların uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve memurluktan çıkarma cezalarından biriyle cezalandırılması gereken disipline aykırı davranışlarını öğrendikleri tarihten itibaren kanunen belli süreler içinde disiplin soruşturmasını başlatarak; gerekli cezayı uygulayarak, disiplin cezası verme yetkisinin zaman aşımına uğramasını önlemek, b) Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını soruşturmanın tamamlandığı tarihi izleyen 15 gün içinde vermek, c) Uyarma ve kınama cezalarına karşı yapılan itirazları, cezalarla ilişkin karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren 30 gün içinde inceleyerek sonuçlandırmak, zorundadırlar .” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuraya konu işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun kabulü yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, hakkında verilen aylıktan kesme disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmektedir .
9. Yukarıda verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden aylıktan kesme cezasının memurun, brüt aylığından 1/ 30 – 1/ 8 arasında kesinti yapılması olduğu, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ise fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1
– 3 yıl durdurulması olduğu, amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmanın veya bunları tehdit etmenin kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve hallerden olduğu görülmektedir .
10. Başvuru konusu olayda, başvuranın iş arkadaşına hakarette bulunduğu ve iş arkadaşını tehdit ettiğinden bahisle 25.06.2018 tarihinde memur tarafından ihbar dilekçesi verilmesi üzerine Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanlığının 02.07.2018 tarih ve sayılı oluru ile soruşturmacı görevlendirildiği, yapılan soruşturma üzerine düzenlenen disiplin soruşturma raporunda iddiaların sübut bulduğundan bahisle 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 125/D-l maddesi uyarınca başvuranın kademe ilerleme disiplin cezası ile tecziye edilmesi, ancak olumlu sicili nedeni ile bir alt ceza olan aylıktan kesme disiplin cezası ile cezalandırılması teklifi getirildiği, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanlığının
28.08.2018 tarih ve sayılı Fakülte Disiplin Kurulu kararı ile başvuranın 1/ 30 oranında aylıktan
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
3 / 5kesme disiplin cezası ile tecziye edildiği anlaşılmaktadır .
11. Disiplin soruşturmalarında soruşturmanın konusunu oluşturan olayların ve disipline konu fiilleri işleyenlerin açık bir şekilde belirlenmesi amacıyla disiplin soruşturması yapılması gerekmekte olup, disipline konu fiilleri işleyenlerin bir kısmı yönünden soruşturma yapılarak disiplin cezası teklifi getirilmesi ve bir kısmının ise fiilleri görmezden gelinerek soruşturmaya konu edilmemesi durumunda objektiflik ve tarafsızlık ilkelerine uygun değerlendirme yapıldığından söz edilemeyeceğinden bu şekilde hazırlanan soruşturma raporunun esas alınarak disiplin cezasına konu edilmesinin anılan disiplin cezasını da sakatlayacağı açıktır .
12. Öte yandan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 127 nci maddesinde; Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren belli bir süre içerisinde disiplin soruşturmasına veya disiplin kovuşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağının belirtildiği görülmekte olup, disiplin soruşturması veya disiplin kovuşturmasına başlanmasının ön şartının 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenilmesi olduğu açıktır .
657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve hallerin işlendiği şikâyet üzerine
öğrenilebileceği gibi disiplin soruşturması yapılırken idarece soruşturma esnasında da öğrenilebilecektir . 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve hallerin işlendiğinin soruşturma esnasında öğrenilmesi üzerine söz konusu fiil ve halleri işleyen kişinin de fiillerinin soruşturmaya konu edilmesi gerekmektedir .
13. Şikâyet başvuru dosyasının incelenmesinden, 26.06.2018 tarihinde memur odasında Enstitü Sekreteri . ve memur ile birlikte sohbet ederken konunun
Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimlerinden açıldığı, konuşma esnasında memur
“benim gözümde AKP ile HDP aynı ikisinin bir farkı yok” dediği, buna istinaden başvuranın “İYİ
Parti ile HDP’nin de benim gözümde hiçbir farkı yok ikisi de aynı” dediği, memur
“seninle konuşan yok sanane ki” diye bağırdığı, başvuranın “ben AKP’ye laf söyletmem sen de fetöcüsün” dediği, memur sinirlenerek “ bak seni döverim elimde kalırsın” diyerek başvuranın üzerine yürümek istediği, bunun üzerine başvuranın masasından kalkarak memur
“sen benim kim olduğumu bilmiyorsun seni öldürürüm” dediği ve küfür ettiği, başvuranın tel zımba makinesini memur atmak isterken Ensititü Sekreteri .’nin araya girmesi ile zımba makinesinin memur masasına düştüğü, olayın sakinleşmesi için memur başka bir odaya götürüldüğü, memur yanındakilere “ben onu döverdim ama terbiyem müsaade etmiyor sizlere dua etsin” dediği, başvuranın bunu duyması üzerine memur yanına gelerek tekrar memur küfür ettiği, orda bulunan memurların tekrar araya girmesi suretiyle olayın son bulduğu görülmektedir .
14. Olayda her ne kadar başvuranın söylem ve davranışlarının disiplin soruşturmasına konu edilmesinde hukuka aykırılık bulunmamakta ise de, disiplin soruşturma raporunun incelenmesinden; başvuranın “sen benim kim olduğumu bilmiyorsun seni öldürürüm” ifadesi tehdit kapsamında değerlendirildiği, ancak memur benzer nitelikteki “bak seni döverim elimde kalırsın” ifadesinin tehdit kapsamında değerlendirilerek disiplin soruşturmasına konu edilmediği, öte yandan yine aynı şekilde memur olay esnasında sergilediği söylem ve davranışlarının disiplin soruşturmasında ele alınmadığı görülmekte olup, soruşturmacı tarafından objektiflik ve tarafsızlık ilkelerine uygun değerlendirme yapıldığından söz edilemeyeceği anlaşılmakla bu şekilde hazırlanan soruşturma raporuna istinaden başvuranın aylıktan kesme disiplin cezası ile tecziye edilmesine ilişkin işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık görülmemiştir .
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle başvuranın
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
4 / 5aylıktan kesme disiplin cezası ile tecziyesine ilişkin işlemin iptali akabinde söz konusu olayın tayin
edilecek objektif ve tarafsız bir muhakkik tarafından soruşturulması ve ilgililer hakkında hazırlanacak soruşturma raporuna istinaden gerekli işlemlerin tesis edilmesi hususunda tavsiyede bulunulması gerektiği değerlendirilmiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “eşitlik ve tarafsızlık” ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Tokat İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile
Başvuranın aylıktan kesme disiplin cezası ile tecziyesine ilişkin işlemin iptali akabinde söz konusu olayın tayin edilecek objektif ve tarafsız bir muhakkik tarafından soruşturulması ve ilgililer hakkında hazırlanacak soruşturma raporuna istinaden gerekli işlemlerin tesis edilmesi hususunda TOKAT
GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın başvurana ve Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Rektörlüğü’ne tebliğine,
6328 sayılı Kanun’un 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Tokat Gaziosmanpaşa
Üniversitesi Rektörlüğü’nce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.