|
ÖZET: Başvuran, Adalet Bakanlığı tarafından verilen aylıktan kesme cezasının kaldırılmasını talep etmiştir. Başvuru, 27 Ekim 2023 tarihinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/C maddesinin ihlali gerekçesiyle yapılmıştır. Başvuranın, yetkisi olmadan bir dosyaya erişim sağladığı ve bu bilgileri eşi olan avukata aktardığı iddia edilmiştir. Başvuranın itirazı, Disiplin Kurulu tarafından 2 Ocak 2024 tarihinde reddedilmiştir.
Adalet Bakanlığı, başvuranın eşiyle olan ilişkisi nedeniyle menfaat sağladığını ve bu durumun disiplin soruşturmasına yol açtığını belirtmiştir. Başvuranın, UYAP sisteminde yetkisi dışında hareket ettiği ve bu nedenle disiplin cezası aldığı ifade edilmiştir. Ayrıca, başvuranın kurum içindeki davranışlarının da sorun yarattığı ve bu sebeplerle görev yerinin değiştirildiği belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesi yönünde öneride bulunmuş ve yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu tespit etmiştir. İyi yönetim ilkeleri açısından da idarenin işlemlerinin şeffaf ve hesap verilebilir olduğu sonucuna varılmıştır. Başvuran, kararın tebliğinden itibaren yargı yoluna başvurabilecektir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/9803-S.24.15130
BAŞVURU NO : 2024/4525
KARAR TARİHİ : 17.09.2024
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın aylıktan kesme cezasının kaldırılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02.04.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran vekili/temsilcisi başvuru dilekçesinde özetle; başvuran hakkında Ankara
Denetimli Serbestlik Müdürlüğü Disiplin Amirliği’nin 27.10.2023 tarihli ve sayılı kararı ile 657
Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/C maddesindeki “Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak” fiilin ihlal edildiği gerekçesiyle verilen aylıktan kesme cezasının hukuka aykırı olması nedeniyle kaldırılması talebiyle 10 Kasım 2023 tarihinde Adalet Bakanlığı
Bakanlık Disiplin Kurulu’na yapmış olduğu itiraz başvurusunun Disiplin Kurulu Başkanlığınca 02.01.2024 tarihli ve 56 sayılı kararıyla itirazının reddine karar verildiğini, verilen itiraz ret kararının hukuka aykırı olduğunu, 27.10.2023 tarihli ve sayılı karar ile verilen aylıktan kesme cezasının kaldırılmasını ve üzerindeki idarenin mobbing eylemlerine son verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuranın Kurumumuza yaptığı başvuru sonucunda idareden istenen bilgi ve belge yazımıza
cevaben; Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri tarafından iletilen 11.07.2024 tarihli cevabi yazıda özetle;
2.1) Sosyolog ’nin kamu hizmetinin işleyişi esnasında, yetkisi ve görevlendirmesi
olmadığı bir dosyaya (eşinin de yükümlünün avukatı olduğu) erişim sağlayarak, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun 125’nci maddesinin c fıkrasının “c” bendinde yer alan “ Devlete ait resmi belge,
araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak” suçu kapsamına girdiği ve doğrudan doğruya menfaat sağladığı iddiasına dayanılarak” Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğü Disiplin
Amirliği’nin 27.10.2023 tarihli ve sayılı kararı verilen aylıktan kesme cezası verildiği, başvuranın bu cezaya yaptığı itirazın Disiplin Kurulu Başkanlığınca oybirliği ile reddedildiği,
2.2) Başvuranın yetkili olmamasına rağmen UYAP kayıtlarında yer alan aynı dosyada incelemeler yaparak
dosya içeriğinden çıktı alması ve bu bilgileri yükümlünün avukatı ve başvuranın eşi ’ye aktarması nedeniyle infazı devam eden dosya hakkında kanunlara aykırı şekilde hareket etmesinden bahisle mensup nedeniyle hakkında adli ve idari soruşturma başlatıldığı,
2.3) Kurum amirleri ile sorunlar yaşadığı, çalışması ile iş verimine katkı sağlamadığı ve kurumda çalışan
diğer personele kötü örnek teşkil ettiği, defeatle sözlü olarak uyarılması rağmen davranışlarında değişiklik göstermediği, ilgili hakkında yürütülen soruşturmaların selameti ile kurumdaki çalışma huzurunun ve sükûnetin devamının sağlanması açısından 22.08.2023 tarihli ve sayılı Bakanlık Oluru ile hizmet gereği Bakırköy Denetimli Serbestlik Müdürlüğü’ne atamasının yapıldığı, belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi “başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği’nin;
5.1) “Amaç” başlıklı 1’nci maddesinde; “Bu Yönetmelik, disiplin âmirlerinin tâyin ve tespiti, disiplin
kurullarının kuruluş, işleyiş ve çalışmaları ile disiplin soruşturmalarına ilişkin usûl ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.”
5.2) “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Yönetmelik hükümleri, adlî ve idarî yargı hâkim ve
savcıları dışında kalan Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilâtlarında görevli memurlar ile sözleşmeli personel hakkında uygulanır.”
5.3) “Disiplin cezaları” başlıklı 5’nci maddesinde; “Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hâller ile
öngörülen disiplin cezaları yönünden 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesi uygulanır.”
5.4) “Disiplin âmirleri” başlıklı 6’ncı maddesinde; “Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilâtında
çalışan personele uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları Ek Cetvel’de gösterilen yetkili disiplin
âmirleri tarafından verilir. (2) Cetvelde disiplin âmiri olarak tespit edilen unvanlara ait görevleri yetki ile veya vekâleten yürütenler de bu görevi yürüttükleri sürece disiplin âmirliği yetkisine sahiptir. (3) Cetvelde gösterilen disiplin âmiri unvanını taşıyan birden fazla kişi olması durumunda, yapılan iş bölümüne göre ilgili olan, ilgili birden fazla ise kıdemli olan disiplin âmirliği yetkisini kullanır”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi
yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuran, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/c maddesindeki “Devlete ait resmi belge, araç,
gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak” fiilin ihlal edildiği gerekçesiyle hakkında verilen aylıktan kesme cezasının hukuka aykırı olması nedeniyle kaldırılmasını talep etmektedir.
8) Şikâyet başvurusuna ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesi, muhakkik tarafından hazırlanan rapor
sonucunda; başvuranın savunması, şahit gösterilen ve tutanakta isimleri yazılı personelin ifadeleri kapsamında;
8.1) Sosyolog ’nin İnfaz Bürosunda işlemleri devam eden isimli şahsın
dosyasına yetkisi ve görevlendirmesi olmadığı halde UYAP rolünden çeşitli tarihlerde erişim sağladığı, Denetimli Serbestlik Müdürlüklerine infaz edilmek üzere gönderilen infaz dosyaları hakkında infazı takip eden vaka sorumlularının ve yükümlüye rehberlik edecek uzman personelin ( psikolog, sosyolog, sosyal çalışmacı, öğretmen vb.) infazın hangi aşamasında görevlendirileceğinin açık olduğu, Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüklerine iş yoğunluğu kapsamında UYAP sistemindeki tevzi özelliği sonucunda; bir dosya hakkında bir personelin plan yapmasına bir personelin de yükümlüye rehberlik etmesine izin verildiği, bu durumda her uzmanın görevlendirildiği dosyalarda her belgeyi inceleyemeyeceği, hangi belgeleri inceleyeceğinin belirli olduğu,
8.2) Eşi ve aynı zamanda yükümlünün avukatı Ankara Barosuna kayıtlı ’ye bu
bilgileri aktarmak suretiyle infazı devam eden dosya hakkında kanunlara aykırı şekilde hareket etmesinden bahisle mensup olduğu kurum ile ilgisi olan bir işlemden doğrudan doğruya menfaat sağladığı, avukat olan eşi tarafından dava dilekçesinde, her ne kadar savcılık dosyasında vekil olup dosya içeriğindeki tüm belge/bilgilere ulaşabildiği, yine vekaletnamesi olması sebebiyle müvekkiline ait bilgilere sahip olduğu, kendisini geliştirmek ve fikir alışverişinde bulunmak için girip inceleme yaptığı, eşinin usulleri bilmesi sebebiyle infaz sürecine ilişkin uygulamalar hakkında danıştığı, başvuranın avukat olan eşinin temsilcisi gibi hareket ederek dosya içeriğinde yaptığı incelemeden elde ettiği bilgileri, görevinin tarafsızlık ve gizlilik ilkesine aykırı olarak suç teşkil edebilecek şekilde avukat olan eşine bildirdiği, evrakları görev alanında olmadığı halde birden fazla görüntülediği, bazı evraklardan çıktı almak suretiyle fiziki kopyasını oluşturduğunun UYAP kayıtlarından tespit edildiği, ayrıca başvuranın soruşturma açılma tarihinden sonra bile dosya içeriğine girerek görev alanı dışında olan evraklara halen bakmaya devam edildiğinin görüldüğü, eşinin ise başvuran üzerinden elde ettiği bilgileri dosya üzerinden menfaat sağlamak amacıyla kullandığı zira dosya ile ilgili çıktı alınan tarihlerin dosyada yükümlü hakkında işlem yapılan tarihler olduğu tespit edildiği,
8.3) Menfaat sağladığı iddiasına dayanılarak açılan disiplin soruşturmasında hüküm kurulduğu bu
kapsamda; Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğü Disiplin Amirliği’nin 27.10.2023 tarihli ve sayılı kararı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/c maddesindeki “ Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak,” fiilin ihlal edildiği gerekçesiyle verilen
aylıktan kesme cezasının hukuka aykırı olması nedeniyle kaldırılması talebiyle 10 Kasım 2023 tarihinde başvuranın Adalet Bakanlığı Bakanlık Disiplin Kuruluna yapmış olduğu itiraz başvurusunun Disiplin
Kurulu Başkanlığınca 02.01.2024 tarihli ve sayılı kararıyla itirazının oybirliği ile reddine karar verildiği,
8.4) Başvuranın eşi tarafından hazırlanan dilekçeyi vaka sorumlusuna vermek istemesi ve başvuranın
yetkili olmamasına rağmen UYAP kayıtlarında yer alan aynı dosyada incelemeler yaparak dosya içeriğinden çıktı alması nedeniyle hakkında adli ve idari soruşturma başlatılması neticesinde Ankara
Cumhuriyet Başsavcılığı İcra ve İflas Daireleri Denetim ve Soruşturma Bürosunun 26.09.2023 tarihli ve soruşturma nolu kararında; “ Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” verilmiş olmakla beraber söz konusu kararda; “şüphelinin kamu hizmetinin işleyişi esnasındaki şahsi hal, hareket ve çalışmalarının uygunsuzluğuna ilişkin olduğu ve disiplin hukuku kapsamında kaldığı” ifadelerine yer verildiği, soruşturmaya konu olayın idari yönden uygunsuzluğunun kararda açıkça belirtildiği,
8.5) Başvuranın aynı fiilden dolayı hem disiplin cezası hem de görev yeri değişikliği işlemi
uygulandığı iddiası hakkında; disiplin cezasının ve görev yeri değişikliğinin iki ayrı tasarruf olduğu, görev yerinin değiştirilmesi hususunun Adalet Bakanlığı Memur Sınav ve Atama Nakil Yönetmeliğinin ilgili maddeleri uyarınca görülen lüzum üzerine tesis edildiği, görev yeri değişikliğine karşı da dava açıldığı ve işlemin hukuka uygun olduğunun değerlendirildiği, ataması ile ilgili olarak ise; kurum amirleri ile sorunlar yaşaması, defeatle sözlü olarak uyarılması rağmen davranışlarında değişiklik göstermediği, ilgili hakkında yürütülen soruşturmaların selameti ile kurumdaki çalışma huzurunun ve sukünetin devamının sağlanması açısından 22.08.2023 tarihli ve sayılı Bakanlık Oluru ile hizmet gereği Bakırköy
Denetimli Serbestlik Müdürlüğü’ne atamasının yapıldığı, ancak yapılan atama işleminin iptali talebiyle idari yargıda açılan dava sonucunda Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 1.İdari Dava Dairesi’nin
26.06.2024 tarihli ve E. / , / K. Sayılı kararıyla atama işlemi hukuka aykırılık bulunarak
iptaline karar verildiği ve başvuranın önceki görev yeri Ankara Denetimli Serbestlik Müdürlüğü’ndeki görevine atamasının yapıldığı anlaşılmaktadır.
9) Sonuç olarak bu kapsamda tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; başvurana 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun 125’nci maddesinin c fıkrasının “c” bendinde yer alan “ Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak” suçu kapsamına girdiği ve doğrudan doğruya menfaat sağladığı iddiasına dayanılarak” verilen aylıktan kesme cezasının muhakkik raporu doğrultusunda sübuta erdiği anlaşılmakta olup idarece gerçekleştirilen iş ve işlemlerde hukuka aykırı bir durum tespit edilmemiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
10) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı görülmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
11) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden
itibaren (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve ADALET BAKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi