|
ÖZET: Başvuran, TÜRASAŞ Eskişehir Bölge Müdürlüğü’nde “Şef” unvanıyla görev yaparken, aylıktan kesme cezasının iptalini talep etmiştir. 37 yıllık hizmet süresince disiplin cezası almayan başvuran, kendisine yöneltilen suçlamaların, idaredeki usulsüzlükleri bildirmesi nedeniyle yapıldığını iddia etmektedir. İddialara göre, başvuranın kullanıcı adı ve parolasıyla ARGEWEB sunucusuna izinsiz erişim sağladığı ve 71 GB veri transferi gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Disiplin cezası, bu eylemler nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddesine dayanarak verilmiştir.
İdarenin açıklamalarına göre, başvuranın yaptığı itiraz, Bölge Disiplin Kurulu tarafından reddedilmiştir. Soruşturma raporunda, başvuranın yetkisi olmaksızın kurumsal verilere erişim sağladığı ve bu durumun, kamu görevlisinin itibarını zedeleyecek nitelikte olduğu belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesini önererek, idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğunu tespit etmiştir. Sonuç olarak, başvuranın aylıktan kesme cezasının kaldırılması talebi, yapılan incelemeler neticesinde reddedilmiştir. İlgili karar, başvurana ve TÜRASAŞ Eskişehir Bölge Müdürlüğü’ne tebliğ edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5933-S.24.9310
BAŞVURU NO : 2023/20548
KARAR TARİHİ : 03.06.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRASAŞ ESKİŞEHİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ
Başvuranın aylıktan kesme cezasının kaldırılması talebine ilişkindir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 19.12.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; TÜRASAŞ Eskişehir Bölge Müdürlüğünde, Bölge Müdür V. emrinde 399/2 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnameye tabi Sözleşmeli Personel statüsünde “Şef” unvanında bulunduğunu, 37 yıllık hizmeti boyunca mesai saatlerine riayet ettiğini, bugüne kadar hiçbir disiplin cezası almayıp başarı belgesinin de bulunduğunu, Eskişehir Bölge Müdürlüğünde çalışan memur ’nin kullanıcı adı ve parolası ile ARGEWEB sunucusuna giriş yaparak bilgisayarına veri transferi (Teknik Resim, Teknik
Şartname ve Talep Modeli v.b.) gerçekleştirdiği ve dosya kopyaladığı iddiası ile suçlandığını, bu suçlamalara Eskişehir Bölge Müdürlüğü yöneticilerini Kamu İhale Kanunu mevzuatlarına, TÜRASAŞ
Satın Alma İhale Yönetmeliğine ve TÜRASAŞ Yetki Devri Genelgesine aykırı olarak satın almalarda yaşanan usulsüzlükleri sebebiyle haklarında TCK’nın 279. Maddesine göre, hem adli yönden Eskişehir
Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğu hem de idari yönden şikâyette bulunduğundan dolayı maruz kaldığını, bu suçlamaya ilişkin, düzenlenen soruşturma raporuna göre husumetlisi, disiplin ve sicil amiri TÜRASAŞ Eskişehir Bölge Müdür Vekili müfettiş unvanlı tarafından aylıktan kesme cezası ile tecziye edildiğini, Teftiş Kurulunun 19.10.2023 tarihli ve sayılı yazısında yer alan iddia ve suçlamalara karşı soruşturma raporu tarafına gönderilmeden savunma istendiğini geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir hükmüne yer verildiği, Devlet Memurları Disiplin
Yönetmeliği’nin 23’ncü maddesine göre, kararların gerekçeli olarak yazılmasını, alt ceza uygulamasına gidilmiyorsa bunun gerekçesinin kararda belirtilmesi gerektiğini ve bu hususun yargı kararlarında da bahsedildiğini belirterek aylıktan kesme cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuranın Kurumumuza yaptığı başvuru sonucunda idareden istenen bilgi ve belge yazımıza
cevaben Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii A.Ş. Genel
Müdürlüğü İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığı tarafından iletilen sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1)Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii A.Ş. Genel Müdürlüğü
Teftiş Kurulu Müfettişliğinin 13/10/2023 tarihli ve “ tarafından görev ve yetkisi olmaksızın, ’nin kullanıcı hesabını izinsiz kullanarak ARGEWEB sunucusundan bilgisayarına dosya kopyalama işlemi yapması, kurum envanterine kayıtlı kullanıcısı olduğu bilgisayarı
31.05.2023 tarihinde teslim etmemekte direnmesi iddialarının tahkiki” konulu soruşturma raporunda;
30.05.2023 tarihinde inceleme konusu bilgisayardan sunucu bilgisayara erişim sağlandığı ve sunucu
bilgisayar ile inceleme konusu bilgisayar arasında veri alışverişi olduğunun tespit edildiği, Müfettişliğin 19.06.2023 tarihli yazısıyla, Bilgi Sistemleri Daire Başkanlığından 30.05.2023 tarihinde
’ın kullanımındaki bilgisayardan ARGEWEB sunucusuna ulaşıldığını gösteren ayrıntılı log kaydı istenmiş ve bahsi geçen ARGEWEB sunucusuna başvuranın erişim yetkisi için onay verilmediği halde saat 09.14’te doğrudan temin genel ortak paylaşım alanından görüntüleyerek elde ettiği ’nin kullanıcı adı ve parolasını kullanarak yetkisiz erişimde bulunduğu ve 71 GB veri transferi yaptığı belirlenmiş olup bu hususta sorumlu bulunduğu,
2.2) ‘a ait Bilgisayarın Hard Diskindeki dosyaların incelenmesinde; ARGEWEB’ten
transfer edilen; “ Bu çizim TÜRASAŞ’ın yazılı izni olmadan herhangi bir amaç için ÇOĞLATILAMAZ veya KULLANILAMAZ” ibareli teknik resimler ve şartnameler, yazışmalar, teknik bilgilerin olduğu,
2.3) Başvuranın “hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte
davranışlarda bulunmak” sebebi ile 657 sayılı Kanunun 125/C-I bendi gereğince Genel Müdürlüğün
– sayılı soruşturma raporuna istinaden aylıktan kesme cezası verildiği 3/11/2023 tarihinde cezanın tebliğ edildiği,
2.4) 30.04.2021 tarihli ve 31470 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Memurları Disiplin
Yönetmeliği’nin 12. maddesinde; “Bölge disiplin kurulu; taşra teşkilatı bölge kuruluşunun merkezinin bulunduğu ilin valisinin görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında, bölge müdürü, vali tarafından görevlendirilen ilgili taşra teşkilatı bölge kuruluşunun üç yöneticisi ile varsa memurun üyesi olduğu sendikanın temsilcisinden oluşur.” hükmünün yer aldığı ve Eskişehir Bölge Disiplin Kurulunun bu hükümler çerçevesinde oluşturulduğu,
2.5) Soruşturma Raporuna istinaden ilgili hakkında verilmiş olan Aylıktan Kesme cezasına karşı yapılan
itiraz Bölge Disiplin Kurulunun kararı üzerine reddedilmiş olup, Anayasa’nın söz edilen maddelerine aykırı bir durum bulunmadığı, belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi “başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde
Kararname’nin;
5.1) “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1’nci maddesinde; “Bu Kanun Hükmünde Kararname, 233 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları personelinin hizmete alınmalarını, görev ve yetkilerini, niteliklerini, atanma, ilerleme, yükselme, hak ve yükümlülükleriyle diğer özlük haklarını düzenler.”
5.2) “Disiplin Cezaları” başlıklı 44’üncü maddesinde; (İptal : Ana.Mah.’nin 4/4/1991 tarih ve E.
1990/12, K.1991/7 sayılı Kararıyla; yeniden düzenleme: 5/2/1992 – 3771/7 md.) Teşebbüs veya bağlı ortaklıklardaki hizmetlerin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla sözleşmeli personelin görevleri ile ilgili kusurlu hareketleri, iş yerinde veya dışında teşebbüs ve bağlı ortaklıkla ilgili mevzuata aykırı davranışları nedeniyle kademe ilerlemesinin durdurulması hariç verilmesi gereken disiplin cezaları ile disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde teşebbüs veya bağlı ortaklık memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır.
Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller için sözleşme ücretinden kesme cezası, aylıktan kesme cezası esaslarına göre uygulanır.
5.3) “Disiplin cezalarına itiraz” başlıklı 47’nci maddesinde; “Disiplin cezalarına karşı yapılacak
itirazlarda süre, kararın ilgiliye tebliğ tarihinden itibaren 7 gündür.
İtiraz mercileri bu itirazı doğrudan doğruya karara bağlayabileceği gibi dosya veya belgelerin bir kez daha incelenmesini cezayı teklif eden merciden isteyebilirler.
Süresi içinde itiraz edilmez veya yapılan itiraz red edilirse onaylanan cezalar kesinleşir ve sicile işlenir.”
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi
yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Başvuran, aylıktan kesme cezasının kaldırılmasını talep etmektedir.
8) Şikâyet başvurusuna ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; başvuran hakkında “Görev ve
yetkisi olmaksızın, ’nin kullanıcı hesabını izinsiz kullanarak ARGEWEB sunucusundan bilgisayarına dosya kopyalama işlemi yapması, kurum envanterine kayıtlı kullanıcısı olduğu bilgisayarı
31.05.2023 tarihinde teslim etmemekte direnmesi ” gerekçeleriyle soruşturma raporu düzenlendiği,
13.10.2023 tarihli disiplin soruşturması raporu ile soruşturma yapıldığı ve bu kapsamda 23.10.2023
tarihinde tutulan tutanağa ilişkin başvurandan savunmasının istendiği anlaşılmaktadır.
9) Muhakkik tarafından hazırlanan rapor sonucunda; başvuranın savunması, şahit gösterilen ve
tutanakta isimleri yazılı personelin ifadeleri kapsamında,
9.1) Soruşturma raporunda; 30.05.2023 tarihinde inceleme konusu bilgisayardan sunucu bilgisayara erişim
sağlandığı ve sunucu bilgisayar ile inceleme konusu bilgisayar arasında veri alışverişi olduğunun tespit edildiği, görüntülenen dosyalara inceleme konusu bilgisayardan silme veya taşıma işlemi yapıldığı için ulaşılamadığı hususlarına yer verilmiştir.
9.2) Müfettişliğin 19.06.2023 tarihli yazısıyla, Bilgi Sistemleri Daire Başkanlığından 30.05.2023 tarihinde
’ın kullanımındaki bilgisayardan ARGEWEB sunucusuna ulaşıldığını gösteren ayrıntılı log kaydı istenmiş ve bahsi geçen ARGEWEB sunucusuna başvuranın erişim yetkisi için onay verilmediği halde saat 09.14’te doğrudan temin genel ortak paylaşım alanından görüntüleyerek elde ettiği ’nin kullanıcı adı ve parolasını kullanarak yetkisiz erişimde bulunduğu ve 71 GB veri transferi yaptığı belirlenmiş olup bu hususta sorumlu bulunmuştur.30.05.2023 tarihinde
’ın kullanımındaki bilgisayardan görüntülendiği belirlenen 84 adet kısayol pdf dosya isimleri ve dosya içeriklerine ulaşıldığı, 51 adet pdf dosyasının ilgili bilgisayar ( ) üzerindeki kopyalandığı konumdan görüntülendiği, 33 adet pdf dosyasının ise sunucu bilgisayar ARGEWEB üzerindeki konumdan görüntülendiğinin tespit edildiği, PDF dosyalarının açılabildiği ve içeriklerinin de görülebildiği,
9.3) Sonuç olarak 30.05.2023 tarihinde inceleme konusu bilgisayardan sunucu bilgisayara erişim sağlandığı
ve ARGEWEB sunucu bilgisayar ile inceleme konusu bilgisayar arasında veri alışverişi olduğunun tespit edildiği, 9.4.) TÜRASAŞ Eskişehir Bölge Müdürlüğü emrinde Şef nolu sicil no , kullanımındaki numaralı bilgisayardan ’nin kullanıcı hesabı ve parolası üzerinden yetki ve görevi bulunmamasına ve ARGEWEB sunucusuna erişim için yetkilendirilmemesine rağmen ARGEWEB sunucusuna erişim sağlamak, bilgisayara veri transferi işlemi yapmak, kopyalaması veya taşımasından dolayı sorumlu bulunmuş, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/c maddesinin (ı) alt bendinde yer alan; “Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak, nitelikte davranışlarda bulunmak” hükmü gereğince “ Aylıktan Kesme” cezası ile tecziye edilmesi gerektiği, önerildiği tespit edilmiştir.
10) Soruşturma raporunun ve idarenin açıklamalarının incelenmesi neticesinde;
ARGEWEB sunucusu içindeki ve tarafından görüntülenen veya kopyalanan
Kuruma ait doküman ve belgelerin ticari sır niteliği taşıdığının buna rağmen ’ın kurumun bilgisi ve onayı olmadan ticari sır niteliğindeki yaklaşık 71 GB veriyi ARGEWEB sunucusundan kendi bilgisayarına kopyaladığının anlaşıldığını ve bu kapsamda düzenlenen soruşturma raporu neticesinde
Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığına suç durusunda bulunulduğu bu kapsamda düzenlenen soruşturma raporu neticesinde başvuranın bahsi geçen eylemi nedeniyle aylıktan kesme cezası ile tecziye edildiği ve soruşturma raporuna istinaden ilgili hakkında verilmiş olan Aylıktan Kesme Cezasına karşı yapılan itiraz
Bölge Disiplin Kurulunun kararı üzerine reddedildiği anlaşılmaktadır.
11) Genel Müdürlük Makamının 01.06.2023 tarihli oluru ile başladığı için 1 ay içinde başladığından 657
sayılı Kanunun Zamanaşımı başlıklı 127’nci maddesinde belirtilen sürelere uyulduğu görülmektedir.
Başvuran hakkında tesis edilen işlemin dayanağını oluşturan olayın, başvuran ile disiplin amiri arasında cereyan etmediğinden, soruşturmada taraf pozisyonda olmadığından disiplin amirinin karar verirken objektif ve tarafsızlığını etkileyecek bir durum bulunmamaktadır. İlaveten soruşturmacı her ne
kadar disiplin amirinin tanık ifadesine başvurmuş olsa da, soruşturma konusu olan “ ’ın görev ve yetkisi olmaksızın, ’nin kullanıcı hesabını izinsiz kullanarak ARGEWEB sunucusundan bilgisayarına dosya kopyalama işlemi yapması, kurum envanterine kayıtlı kullanıcısı olduğu bilgisayarı 31.05.2023 tarihinde teslim etmemekte direnmesi iddiaları”nın gerek bilgisayar kayıtlarının incelenmesi gerekse de başka tanıkların önünde de olayın cereyan etmesi nedeniyle kanıtlandığı görülmektedir.
12) Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde
Kararname’nin 44’üncü maddesinde; “…disiplin cezaları ile disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde teşebbüs veya bağlı ortaklık memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır” hükmü mevcuttur.
13) Bu kapsamda tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; başvurana 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 125/c maddesinin (ı) alt bendinde yer alan; “Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak, nitelikte davranışlarda bulunmak” hükmü kapsamında verilen disiplin cezasının muhakkik raporu doğrultusunda sübuta erdiği anlaşılmakta olup idarece gerçekleştirilen iş ve işlemlerde hukuka aykırı bir durum tespit edilmemiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı görülmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden
itibaren (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Eskişehir
İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve TÜRASAŞ ESKİŞEHİR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi