|
ÖZET: Başvuran, TODAİE’den Hacı Bayram Veli Üniversitesi’ne geçiş yaptıktan sonra, başka bir üniversitede kaydının bulunduğu gerekçesiyle kaydının silinmesine itiraz etmiştir. Başvuran, TODAİE’ye giriş şartlarının kanunla belirlendiğini ve başka bir üniversitede kaydının olmasının engel teşkil etmediğini savunarak, kaydının silinmesinin eğitim hakkını ihlal ettiğini iddia etmiştir. Ancak, başvuranın aynı anda Gazi Üniversitesi’nde de aktif öğrenci olduğu tespit edilmiştir.
Yükseköğretim Kurulu ve ilgili yönetmelikler, aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt yapılmasını yasaklamaktadır. Başvuranın kaydının silinmesi, bu yönetmeliklere dayanarak gerçekleştirilmiştir. İdare, başvuranın kaydının silinmesinin hukuka uygun olduğunu ve benzer durumdaki diğer öğrencilerin de aynı işlemlerle karşılaştığını belirtmiştir. Sonuç olarak, başvuranın kaydının silinmesi işlemi, Yükseköğretim Kanunu ve ilgili yönetmeliklere uygun bulunmuş ve başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu durum, eğitim hakkının ihlali iddiasının geçersiz olduğunu göstermektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/89728-S.20.98353
BAŞVURU NO : 2020/77846
KARAR TARİHİ : 18/12/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, TODAİE’ye öğrenci giriş şartlarının kanunla koyulduğu, bu şartlarda başka bir üniversitede öğrenci kaydının olmasının engel bir durum teşkil etmediği ve kaydının silinmemesi gerektiği iddiaları hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 26/06/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza 26.06.2020 tarihinde yapılan başvuruda ;
Hacı Bayram Veli Üniversitesi lisansüstü öğrencisi iken başka bir üniversitede kaydı olduğu gerekçesi ile kaydının silindiğini, hâlbuki TODAİE’ye 2017 yılı affıyla kayıt yaptırıp
TODAİE’nin de kapatılmasıyla öğrencilerinin Hacı Bayram Veli Üniversitesine geçirilmeleriyle Hacı Bayram Veli Üniversitesi öğrencisi olduğunu, TODAİE’ye öğrenci giriş şartlarının kanunla koyulduğunu, bu şartlarda başka bir üniversitede öğrenci kaydının olmasının engel bir durum teşkil etmediğini, eğitim hakkının engellendiğini iddia etmekte ve kayıt silme işleminin iptalini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 08.07.2020 tarihli ve S.20.69468 sayılı yazısıyla bilgi-belge talebinde
bulunulmuş olup Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Müşavirliğinin
29.07.2020 tarihli ve sayılı yazısında;
2.1) , 703 nolu KHK ile kapatılan Türkiye ve Orta Doğu Amme
İdaresi Enstitüsü Kamu Yönetimi Tezli Yüksek Lisans programında mevcut olan pasif öğrenci kaydının 09.07.2018 tarihinde Üniversitelerine aktarıldığı; ilgilinin 7143 sayılı Af Kanunundan yararlanmak için yapmış olduğu 10.09.2018 tarihli yazılı talebinin, Enstitü Yönetim Kurulunun
20.02.2019 tarih ve 07 numaralı toplantısında kabul edildiği, Kamu Yönetimi Tezli Yüksek
Lisans programında tez dönemine intibakı yapılan öğrencinin 15.10.2018 tarihinde eğitime başladığı;
2.2) Başvuranın 7143 Sayılı Af Kanunundan yararlanarak Gazi Üniversitesi Eğitim Yönetimi
Tezli Yüksek Lisans programına 18.09.2018 tarihinde kayıt yaptırdığı, başvuranın aynı anda eş değer iki lisansüstü programda kaydının tespit edilmesi üzerine, kaydının silineceği konusunda
15.10.2019 tarihinde yazılı tebligat yapıldığı, Enstitü Yönetim Kurulunun 27.11.2019 tarih ve
numaralı toplantısında; 4.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44 üncü maddesinin (c) fıkrasına dayanılarak hazırlanmış olan Yükseköğretim Kurulu Lisansüstü
Eğitim Yönetmeliğinin 6/8 maddesi ”Tezsiz yüksek lisans programları hariç, aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt yaptırılamaz ve devam edilemez.” ve aynı kanun maddesine dayanılarak hazırlanan Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim
Yönetmeliğinin 35/6 maddesi ”Tezsiz yüksek lisans programları hariç, aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt yaptırılamaz ve devam edilemez.” gereğince kaydının silindiği ve kaydının silindiği konusunda 02.12.2019 tarihinde bildirim yapıldığı, adreste bulunamaması nedeniyle iade edilen gönderinin, 27.12.2019 tarihinde başvurana elden teslim edildiği;
2.3) Başvuranın, TODAİE’ye öğrenci giriş şartlarının kanunla koyulduğu, bu şartlarda başka
bir üniversitede öğrenci kaydı olmasının engel bir durum teşkil etmediği ve kaydının silinmesi ile eğitim hakkının engellendiği iddialarına ilişkin olarak başvuranın kaydının, mülga TODAİE öğrenci giriş şartlarına bağlı olarak değil, 7143 Sayılı Kanunla kabul edilen öğrenci affından yararlanmasına binaen, 2547 Sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 44. maddesine dayanılarak hazırlanan Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Yönetmeliğine uygun olarak 15.10.2018 tarihinde yapıldığı;
2.4) Başvuran ile benzer durumda olan başka kişilerin tespit edilmesi neticesinde 2547 Sayılı
Yüksek Öğretim Kanuna göre hazırlanan yönetmeliğin ilgili maddesi uyarınca haklarında aynı işlemin uygulandığı; Hususlarının açıklandığı görülmüştür.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
3.1) “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve
öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamının kanunla tespit edilir ve düzenlenir.”
3.2) 65 inci maddesinde; “Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen
görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.”
4) 29/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 06/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun;
5.1) “Yükseköğretim Kurulunun görevleri” başlıklı 7 nci maddesinde; “a) Yükseköğretim
kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim – öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak, b)
Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, …
h) Üniversitelerin her eğitim – öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insan gücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek, ı)
Yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte imkân ve fırsat eşitliği sağlayacak önlemleri almak, …”;
5.2) “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma
ve sınavlar” başlıklı 44 üncü maddesinin (c) fıkrasında; “… lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.”
5.3) 11.5.2018 tarihli ve 7143 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle Yükseköğretim
Kanununa eklenen Geçici 78 inci maddesinde; “Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçundan hüküm giyenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca
Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler… Bu maddeden yararlanıp bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlar başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul
Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim önlisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer bölümlere yatay geçiş yapabilirler. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye
Yükseköğretim Kurulu yetkilidir…”
6) 09.07.2018 tarihli ve 30473 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 703 sayılı Anayasada
Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 125 inci maddesinde;
6.1) “25.6.1958 tarihli ve 7163 sayılı Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Teşkilat
Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.”
6.2) “Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün devri” başlıklı Geçici 5 inci
maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında; “(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kapatılan Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün teşkilatı, ilgili yılı bütçe ödenekleri, bütçedeki ödeneklerin tahakkuka bağlanma yetkisi, her türlü araç ve gereci, her türlü taşınır ve taşınmazlarıyla birlikte mal varlığı, her türlü alacak ve hakları ile borç ve yükümlülükleri, belge ve evrakı Yükseköğretim Kuruluna devredilmiş sayılır. Yükseköğretim
Kurulu, bunları belirleyeceği bir yükseköğretim kurumuna üç ay içinde devreder… (4)
Kapatılan Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsünde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla öğrenim görmekte olan öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından iki ay içinde öğrenim gördükleri alanla ilgili bir yükseköğretim kurumuna yerleştirilir. Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi
Enstitüsüne ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler.”
7) 20.04.2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve
Öğretim Yönetmeliği’nin “Diğer hükümler” başlıklı 35 inci maddesinin altıncı fıkrasında; “Tezsiz yüksek lisans programları hariç, aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt yaptırılamaz ve devam edilemez.”
8) Mülga 31.5.2019 tarihli ve 30790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ankara Hacı
Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin “Program ve yeni ders açılması” başlıklı 5 inci maddesinin sekizinci fıkrasında; “Aynı anda birden fazla tezli lisansüstü programa kayıt yaptırılamaz ve devam edilemez.”
9) 31.05.2018 tarihli Yükseköğretim Genel Kurulunda belirlenen Geçici 78. Maddenin
Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esasların 10 uncu maddesinde; “Halen ön lisans, lisans veya lisansüstü (tezsiz yüksek lisans hariç) programlara kayıtlı öğrenciler, aynı anda aynı seviyede başka bir örgün programda eğitime devam edemeyeceğinden, halen devam ettikleri örgün yükseköğretim programından kayıtlarını sildirmeleri kaydıyla daha önce kayıtlı olduğu veya kayıt hakkı kazandığı programa kayıt yaptırabileceklerdir.”
Şeklinde düzenlemeler olduğu görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Kurumumuza 26.06.2020 tarihinde yapılan başvuruda; TODAİE’ye 2017 yılı affıyla
kayıt yaptırıp TODAİE’nin de kapatılmasıyla öğrencilerinin Hacı Bayram Veli Üniversitesine geçirilmeleriyle Hacı Bayram Veli Üniversitesi öğrencisi olan başvuranın başka bir üniversitede kaydı olduğu gerekçesi ile kaydının silinmesine itiraz ettiği ve TODAİE’ye öğrenci giriş şartlarının kanunla koyulduğu ve bu şartlarda başka bir üniversitede öğrenci kaydının olmasının engel bir durum teşkil etmediği iddiasıyla kayıt silme işleminin iptalini talep ettiği anlaşılmıştır.
12) Somut olaya bakıldığında;
12.1) TODAİE Kamu Yönetimi Tezli Yüksek Lisans Programı öğrencisi iken ilişiği kesilen
başvuranın, 18.5.2018 tarihli ve 7143 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle Yükseköğretim
Kanunu’na eklenen Geçici 78 inci maddeden yararlanmak istediği ve TODAİE’nin 703 sayılı
KHK ile kapatılarak öğrencilerinin Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesine aktarılması nedeniyle bu Üniversiteye 10.09.2018 tarihli dilekçesi ile başvurduğu ve 15.10.2018 tarihinde kaydının yapıldığı;
12.2) Daha sonra YÖKSİS’te yapılan kontrollerde başvuranın aynı zamanda Gazi Üniversitesi
Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Yönetimi Tezli Yüksek Lisans Programında aktif öğrenci olduğunun tespit edildiği, söz konusu programa 19.09.2011 tarihinde kaydolan ve 23.11.2017 tarihinde kaydı silinen başvuranın 18.5.2018 tarihli ve 7143 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle
Yükseköğretim Kanunu’na eklenen Geçici 78 inci maddesinden yararlanarak 18.09.2018 tarihinde kayıt yaptırdığı;
12.3) Başvurana gönderilen 19.10.2019 tarihli yazıyla Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin “Diğer hükümler” başlıklı 35 inci maddesinin altıncı fıkrası “Tezsiz yüksek lisans programları hariç, aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt yaptırılamaz ve devam edilemez.” gereğince kaydının silineceğinin bildirildiği, başvuranın 21.11.2019 tarihli
“TODAİE şartlarına tabi olduğu için kayıt şartlarının kanunla belirlendiği, bu nedenle kaydının silinmesi işleminin hukuk dışı olacağı” şeklindeki dilekçesi ile başvurduğu, Enstitü Yönetim
Kurulunun 27.11.2019 tarihli ve nolu kararında dilekçenin görüşüldüğü, ancak
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 35 inci maddesinin altıncı fıkrası ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca kaydının silinmesine karar verildiği ve 02.12.2019 tarihinde bildirim yapıldığı, söz konusu yazının iade olması üzerine yazının başvurana 27.12.2019 tarihinde elden teslim edildiği anlaşılmıştır.
13) Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa göre
Yükseköğretim Kurulu’nun görevleri arasında öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmenin ve yükseköğretim kurumlarına girişte imkân ve fırsat eşitliği sağlayacak önlemleri almanın sayıldığı, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliğinde tezsiz yüksek lisans programları hariç, aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt yaptırılamayacağının ve devam edilemeyeceğinin kurala bağlandığı ve aynı düzenlemenin Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav
Yönetmeliğinde de yer aldığı, yine başvuru konusuyla ilgili olarak Yükseköğretim Kanununa eklenen geçici 78 inci maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesinde de
Yükseköğretim Kurulunun yetkilendirildiği ve bu hükümlere dayanılarak Yükseköğretim
Genel Kurulu kararıyla halen lisansüstü (tezsiz yüksek lisans hariç) programlara kayıtlı öğrencilerin, aynı anda aynı seviyede başka bir örgün programda eğitime devam edemeyeceğinden, halen devam ettikleri örgün yükseköğretim programından kayıtlarını sildirmeleri kaydıyla daha önce kayıtlı olduğu veya kayıt hakkı kazandığı programa kayıt yaptırabileceklerinin belirlendiği anlaşılmıştır.
14) Konuyla ilgili emsal yargı kararına bakıldığında; Danıştay 8. Dairesinin 25.11.2005
tarihli ve E: 2005/2428 K: 2005/4822 sayılı kararında; “Marmara Üniversitesi Türkiyat
Araştırmaları Enstitüsü Türk Tarihi Anabilim Dalı Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalında tezli yüksek lisans öğrenimi yapmakta olan davacının, aynı zamanda Ege Üniversitesi Sosyal
Bilimler Enstitüsünde tezsiz yüksek lisans programına kayıtlı olması nedeniyle Marmara
Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsündeki yüksek lisans öğrenci kaydının silinmesine ilişkin açılan davada; konuyla ilgili yasal düzenlemelerde, bu durumda olan öğrencilerin kayıtlarının silineceği yolunda açık bir kural bulunmadığı, tesis edilen kayıt silme işleminin yasal ve hukuksal dayanağının olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemi iptal eden İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 31.01.2005 gün ve E:2004/90, K:2005/158 sayılı kararının; işlemin yasal düzenlemelere uygun olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49.
maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir…
Uyuşmazlık; Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Tarihi Anabilim Dalı
Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalında tezli yüksek lisans öğrenimi yapmakta olan davacının, aynı zamanda Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde tezsiz yüksek lisans programına kayıtlı olması nedeniyle Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları
Enstitüsündeki yüksek lisans öğrenci kaydının silinmesi işleminden doğmuştur…
Davacının yüksek lisans programından ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemin dayanağı olan ve Üniversite Rektörlüklerine dağıtılan Yükseköğretim Yürütme Kurulunun
26.09.2003 günlü toplantısında, Enstitüler bünyesinde yürütülen tezli, tezsiz, ikinci öğretim
yüksek lisans programları ile ortaöğretim alan öğretmenliği tezsiz yüksek lisans programlarına kayıt yaptırmaya hak kazanan öğrencilerin, aynı anda bir başka yüksek lisans programına kayıt yaptıramayacakları, aynı anda, iki yüksek lisans programında öğrenim görülmesinin uygun olmayacağına karar verildiği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 6.10.2003 günlü yazıları ile üniversitelerde aynı anda iki ayrı yerde lisansüstü eğitim yaptırılmaması Rektörlüklerden istenmiş, bu yazı üzerine de davacıya yazılan yazı ile kendisinin Ege Üniversitesi Sosyal
Bilimler Enstitüsü Müdürlüğünde de yüksek lisans yaptığının öğrenildiği, aynı anda iki yerde birden yüksek lisans yapamayacağı, 15 gün içinde hangi programa devam edeceğini Enstitüye bildirmezse kaydının silineceğinin davacıya bildirildiği, cevap vermemesi üzerine de Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yüksek Lisans
Programındaki kaydı davaya konu işlemle silinmiştir.
Görüldüğü gibi, uyuşmazlığın çözümünde dava konusu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim
Yürütme Kurulu kararının hukuka uygunluğunun tespiti önem taşımaktadır. Yasal tanımı gereği eğitim-öğretim ve araştırma yapmayı amaçlayan davacının aynı anda iki ayrı yüksek lisans yapmasına engel olunmasına yönelik Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu durumda, yukarıda hukuka uygunluğu tespit edilen Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararının uygulanmasına yönelik ve belirtilen amaçla tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde de hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, 2547 sayılı Yasanın 7. maddesi ile, Yükseköğretim Kurumlarının 2547 sayılı
Yasayla belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitimöğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının, bilim uzmanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, Üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak, yükseköğretim kurumları arasında bu Yasada belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla görevli kılınan Yükseköğretim Kurulunun bu görevleri de dikkate alındığında, dava konusu işlemi iptal eden temyize konu Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir…” şeklinde karar verildiği görülmüştür.
15) Başvuranın iddiaları, konuyla ilgili mevzuat ve emsal kararlar birlikte
değerlendirildiğinde;
15.1) Başta Anayasamızda yer alan, devletin sosyal ve ekonomik alanlarda belirlenen
görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynakların yeterliliği ölçüsünde yerine getireceği hükmü, ardından 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunuyla yüksek eğitimden herkesin eşit ve adil yararlanması için gerekli önlemleri alma görevinin ve ayrıca söz konusu geçici maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi yetkisinin
Yükseköğretim Kuruluna verildiği; bu çerçevede, başvuruya konu “tezsiz yüksek lisans programları hariç, aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt yaptırılamayacağı ve devam edilemeyeceği” şeklindeki düzenlemenin yapıldığı, ayrıca öğrenci affıyla ilgili söz konusu geçici maddenin uygulanmasına yönelik usul ve esaslarda da bu hususa yer verildiği;
15.2) Başvuranın TODAİE şartlarına tabi olduğu için kayıt şartlarının kanunla belirlendiği, bu
nedenle kaydının silinmesi işleminin hukuk dışı olacağı iddiası incelendiğinde, başvuranın
TODAİE Kamu Yönetimi tezli yüksek lisans programına kaydının TODAİE kayıt şartları çerçevesinde yapıldığının açık olduğu, ancak başvuranın söz konusu programdan kaydının silindiği, sonrasında 703 sayılı KHK ile TODAİE’nin kapatılarak öğrencilerinin Ankara Hacı
Bayram Veli Üniversitesine aktarıldığı, başvuranın 18.05.2018 tarihli ve 7143 sayılı Af
Kanunundan yararlanmak istemesi üzerine de söz konusu Af Kanunu ile 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu’na eklenen geçici 78 inci madde çerçevesinde kaydının tekrar yapılabildiği, YÖKSİS’teki kayıtlarda da programa giriş türü olarak “7143 sayılı Kanun 18.05.2018” açıklamasının yer aldığı görülmüş ve başvuranın kaydının 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanunu çerçevesinde yapıldığının açık olduğu, bundan dolayı da buna dayalı düzenlemelere tabi olması gerektiği değerlendirilmiştir. Ayrıca idarenin açıklamalarından başvuranla benzer durumda olanların da kayıtlarının silindiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede, idarenin, başvuranın kaydının “mülga TODAİE öğrenci giriş şartlarına bağlı olarak değil, 7143
Sayılı Kanunla kabul edilen öğrenci affından yararlanmasına binaen, 2547 Sayılı Yüksek
Öğretim Kanununun 44. maddesine dayanılarak hazırlanan Ankara Hacı Bayram Veli
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Yönetmeliğine uygun olarak yapıldığı” açıklamasının yerinde olduğu ve başvuranın kaydının silinmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; idare tarafından başvurana verilen gerekçeli cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmediği, böylelikle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına
göre, Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarelerin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun REDDİNE, Kararın Başvuran ile ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi