Aynı parselde bulunan farklı işletmecilere ait tesisler için sağlık koruma bandı ayrı ayrı mı belirlenmelidir (ÇŞB)

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 71188846-622.02/5843839 15/03/2023 Konu : Görüş (Sağlık koruma bandı hk.)

DAĞITIM YERLERİNE

İlgi : a) … Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı yazısı. b) … tarihli ve … sayılı yazınız.

İlgi (b)’de kayıtlı yazınızda; İliniz, … ilçesi, … Mahallesi, … Mevki, No: … adresinde faaliyet gösterecek … Yönetimi San. ve Tic. Ltd. Şti’ne ait tıbbi atık sterilizasyon tesisi için birinci sınıf gayrisıhhî müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebine istinaden Birinci Sınıf Gayrisıhhî İnceleme Kurulu üyelerince … tarihinde mahalline gidilerek inceleme yapıldığı, … tarihli ÇED Olumlu Belgesi bulunan tesise ilişkin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 19 uncu maddesi gereği açılma izni raporu düzenlenmesi ile ilgili tutanağın imza altına alındığı,
Muğla İl Sağlık Müdürlüğünün ilgi (a) yazısında “Doğaatık tıbbi atık sterilizasyon tesisinin katı atık bertaraf tesisi alanı içerisinde bulunduğu, katı atık bertaraf tesisine ilişkin ÇED olumlu belgesi alındığı ve katı atık bertaraf tesisi etrafında 50 metre sağlık koruma bandı mesafesi belirlendiği görülmüş olmakla birlikte tıbbi atık dezenfeksiyon tesisi müstakil bir birinci sınıf gayrisıhhî müessese olarak değerlendirilerek … tıbbi atık dezenfeksiyon tesisi etrafında 40 metre sağlık koruma bandı mesafesi bırakılması önerilmektedir.” şeklindeki ifadelere yer verildiği ancak Doğaatık Yönetimi San.

ve Tic. Ltd. Şti’ne tahsisli alan içinde 40 metre koruma bandı mesafesi bırakacak alan bulunmadığı, Katı atık düzenli depolama tesisinin, tıbbi atık sterilizasyon tesisi öngörülerek planlandığı ve Bakanlığımız görüşü alınarak tek ÇED raporu hazırlandığı, 2010 yılı Haziran ayında onaylandığı ve 24.11.2010 tarihinde ÇED olumlu belgesi düzenlenen ÇED raporunda “IV.21 Proje için önerilen sağlık koruma bandı mesafesi: Depolama Tesisleri için 50 m sağlık koruma bandı teşkil edilecektir.” maddesi ile tesis için tek bir sağlık koruma bandının belirlendiği ve tesis genel yerleşme planı üzerinde sağlık koruma bandının işaretlendiği,
Anılan tesislerin aynı adreste bulunduğu ancak farklı firmalar tarafından işletildiği, bu yüzden ÇED raporu tek ve bağlantılı tesisler olmasına rağmen işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının ayrı düzenleneceği,
Tıbbi atık sterilizasyon tesisinin içinde gösterildiği katı atık düzenli depolama tesisi için hazırlanan ve ÇED raporunda tespit edilen sağlık koruma bandının işaretlendiği l/2000 ölçekli vaziyet planının ekte gönderildiği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinde bulunulan tıbbi atık sterilizasyon tesisi ÇED raporuyla belirlenen sağlık koruma bandının içerisinde yer aldığından ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde de ÇED raporundaki mesafeler esas alınır denildiğinden, yeni bir sağlık koruma bandının belirlenmesinin mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, söz konusu tesisin etrafında 40 metre mesafe içerisinde malzeme deposu olarak kullanılan sadece 1 adet bina bulunduğundan ve bu binanın da planlarda gösterilen ve ÇED raporlu sağlık koruma bandı belirlenirken öngörülen bir yapı olduğundan sağlık koruma bandı belirlenmesini gerektirecek çevre ve toplum sağlığına zararlı bir etki söz konusu olmadığı,
Çevre ve Toplum Sağlığını Olumsuz Etkileyebilecek Gayrisıhhi Müesseselerin Etrafında Bırakılacak Sağlık Koruma Mesafesinin Belirlenmesi Hakkında Yönergenin 5 inci maddesinde sağlık koruma bandının gayrisıhhi müesseseler için yer seçimi aşamasında belirlenmesinin hüküm altına alındığı, bu kapsamda Tıbbi atık sterilizasyon tesisi için ÇED Olumlu Belgesi bulunduğundan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 19 uncu maddesi gereği tesise yer seçimi işlemi yapılamayacağından yeni bir sağlık koruma bandı belirlenemeyeceği,
Yukarıda yapılan açıklamalar neticesinde anılan tesis için yeni bir sağlık koruma bandının belirlenmesine gerek olmadığı katı atık düzenleme sahası için hazırlanan ÇED raporundaki sağlık

koruma bandı mesafelerinin esas alınarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı iş ve işlemlerine devam edilmesi gerektiğinin düşünüldüğü,
Belirtilerek konu hakkında Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.

Bilindiği üzere, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 4 üncü maddesi “3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak.” hükmünü,
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 3 üncü maddesinin altmışıncı fıkrası “Sağlık koruma bandı: Dış ortama verilebilecek veya dış ortamdan gelebilecek olumsuz etkileri önlemek amacıyla ayrılan bölgeyi veya mesafeyi,” hükmünü,
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesi “a) Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi, organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, endüstri bölgesi sınırları içinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi ile bölgede yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan firmalar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüklerini,
b) Gayrisıhhî müessese: Faaliyeti sırasında çevresinde bulunanlara biyolojik, kimyasal, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden az veya çok zarar veren veya vermesi muhtemel olan ya da doğal kaynakların kirlenmesine sebep olabilecek müesseseleri,
c) Birinci sınıf gayrisıhhî müessese: Konutlardan ve insan ikametine mahsus diğer yerlerden mutlaka uzak bulundurulmaları gereken müesseseleri,
…
(t) İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri,” hükmünü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrası “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrası “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmünü,
10 uncu maddesi “…
Aynı adreste bulunsa bile ana faaliyet konusu veya işletmecisi farklı olan işyerlerine ayrı ayrı ruhsat düzenlenir.

…” hükmünü,
16 ncı maddesi “Sanayi bölgesi, organize sanayi bölgesi ve endüstri bölgeleri ile bu bölgeler dışında kurulacak birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerin etrafında, sağlık koruma bandı konulması mecburîdir. Sağlık koruma bandı mülkiyet sınırları dışında belirlenemez ve bu alan içinde mesken veya insan ikametine mahsus yapılaşmaya izin verilmez.

Sağlık koruma bandı, inceleme kurulları tarafından tesislerin çevre ve toplum sağlığına yapacağı zararlı etkiler ve kirletici unsurlar dikkate alınarak belirlenir. Sağlık koruma bandı, sanayi bölgesi sınırı esas alınarak tespit edilir. ÇED raporu düzenlenmesi gereken tesislerde bu rapordaki mesafeler esas alınır.” hükmünü,
17 nci maddesi “Gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmünü,

19 uncu maddesi “Çevresel Etki Değerlendirmesi raporu düzenlenmesi gereken tesisler için düzenlenen Çevresel Etki Değerlendirmesi olumlu belgesi ve raporu, yer seçimi ve tesis kurma izni yerine geçer.” hükmünü,
Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Çevre ve Toplum Sağlığını Olumsuz Etkileyebilecek Gayrisıhhi Müesseselerin Etrafında Bırakılacak Sağlık Koruma Mesafesinin Belirlenmesi Hakkında Yönergesinin 5 inci maddesi “Müdürlük yetkilisince tesis etrafında bırakılacak sağlık koruma bandı mesafesi, risk tabloları (Ek-1A, Ek-1B, Ek-1C, Ek-1D ve Ek-1E) ve EK-2 sağlık koruma bandı mesafe tablosu kullanılarak; gayri sıhhi müesseseler için yer seçimi aşamasında müdürlük yetkilisinin yetkili idare tarafından oluşturulan inceleme kurulunda görevlendirilmesi halinde yetkili idareye EK-3 Sağlık Koruma Bandı Mesafesi İnceleme ve Değerlendirme Formu hazırlanarak müracaattan itibaren 15 (on beş) iş günü içinde yazılı olarak önerilir.

Yetkili idare ve/veya müracaat/tesis sahibinin EK-3 de önerilen sağlık koruma bandına yazılı itirazı halinde Genel Müdürlük tarafından itiraz incelenir ve 20 (yirmi ) iş günü içinde karara bağlanır.” hükmünü amirdir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri çerçevesinde; dış ortama verilebilecek veya dış ortamdan gelebilecek olumsuz etkileri önlemek amacıyla ayrılan bölgeyi veya mesafeyi ifade eden sağlık koruma bandının mülkiyet sınırları dışında belirlenmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla sağlık koruma bandı tespitinin imar planında sanayi bölgesi olarak gösterilen alanın sınırını aşmayacak şekilde ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı talep edilen yapının bulunduğu mülkiyete konu taşınmazın (parsel) içinde belirlenmesi gerektiği
Sağlık koruma bandının, inceleme kurulları tarafından tesislerin çevre ve toplum sağlığına yapacağı zararlı etkiler ve kirletici unsurlar dikkate alınarak belirleneceği ve ÇED raporu düzenlenen tesislerde bu rapordaki mesafelerin esas alınması gerektiği ve aynı adreste işletmecisi farklı olan tesislerin müstakil olarak ruhsatlandırılması gerektiği,
Bununla birlikte somut olaya konu yerde; aynı parsel üzerinde katı atık düzenli depolama tesisi ve tıbbi atık sterilizasyon tesisi olarak projelendirilen ve planlanan, inceleme kurulunca incelemesi buna göre yapılan ve ÇED olumlu kararı projede yer alan her iki tesis öngörülerek yer seçimi ve tesis kurma izni verilen mezkûr iş yerleri için ÇED raporunda belirlenen mesafelerin her iki tesis için de eşit düzeyde bağlayıcı olacağı, bunların aynı anda ruhsatlandırılıp ruhsatlandırılmaması veya işletmecisinin aynı veya farklı kişi olmasının sonuca tesir etmeyeceği, dolayısıyla tek mülkiyetteki parsel için ÇED raporunda tespit edilen sağlık koruma bandı mesafesinin her iki işletmeyi bağlayacak şekilde esas alınması ve işletmelere aynı parsel içinde ayrı ayrı mesafe öngörülmemesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür