|
ÖZET: Mardin Artuklu Üniversitesi’nde eğitim gören bir öğrencinin, azami öğrenim süresini doldurması nedeniyle ilişiğinin kesilmesi üzerine yaptığı başvuru, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenmiştir. Öğrenci, 2012 yılında kayıt yaptırdıktan sonra 2018 yılında çıkan af ile eğitimine devam ettiğini düşünerek, mezun olmasına bir dönem kaldığını belirtmiştir. Ancak, yapılan değerlendirmede, öğrencinin gerekli dersleri tamamlamadığı ve dolayısıyla azami öğrenim süresini doldurduğu tespit edilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, önlisans programları için azami öğrenim süresi dört yıl olarak belirlenmiştir. Öğrencinin, 2018 yılı itibarıyla bu süreyi doldurduğu ve dolayısıyla ilişiğinin kesilmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. İdarenin işlemlerinin hukuka uygunluğu ve hakkaniyet ilkelerine uygunluğu da değerlendirilmiş, başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu durum, eğitim sürecinde izlenmesi gereken kuralların ve mevzuatın önemini ortaya koymaktadır. |
TÜR K İYE BÜYÜK M İLLET MEC LİS İ KAMU DENETÇ İLİĞ İ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/43168-S.20.48055
B AŞVURU NO :
KARAR T ARİHİ :
RET KARARI
B AŞVURAN :
Adres:
B AŞVURUYA KONU İ DARE : MARD İN ARTUKLU Ü N İVER S İTES İ R EKTÖ R LÜĞÜ
İli şik kesme
B AŞVURUNUN KONUSU :
B AŞVURU T ARİHİ :
I. B AŞVURANIN İDDİ A VE T ALE PL E Rİ
1. Kurumumuza yap ıl an b aşvu rud a b aşvu ran özetl e; Mardin Artuklu
Üniversitesi Kız ıl tepe Meslek Yüksek Okulu Organik T arım Bölü münü 2012 yıl ınd a kaz andıkt an sonra, 2018 yıl ında çık arılan afla devam ett i ğini düşüne rek Organik Ta rım
Bölüm ündeki e ğit im inde 3 dönem okuduktan sonra, tar afına azami öğrenim süresini n dolduğu ve ka ydını n silinmesinin kararl aştı rıldı ğı bilgisinin bil dirild iği, ancak mezun olm asına 1 dönem kaldı ğını ve ma ğduri yet yaş adığını belirterek, konuyla ilgili gerekenin yapıl masını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İL İŞ KİN AÇI KL AMALARI
2. Kurumumuzun 12.03.2020 tarihli ve sayı lı bilgi-belge talep yazısı n a istinaden gönderilen Mardin Artuklu Üniversitesi Rektörlü ğü n ün 03.04.2020 tarihli ve sayı lı cevabi yazısı n d a; “ …İlgilini n 2018 yıl ındaki öğrenci aff ı ile ilgili herhangi bir müracaat ını n olmadığı , 2547 sayıl ı Y ükseköğreti m K anunu’nun 44 üncü maddesinin c fı krası na göre azami öğrenim süresini doldur duğu, başvuruyu yapan öğren ci veya aynı durumda olan başka öğrencil er ile Üniversitemiz arası nda başvuru konusuna il işkin yargı organl arınd a görülmekte olan veya yargı organl arınca karara bağlanmış herhangi bir uyuşmazlı k bulunmadığı görülmektedir.” ifadelerine yer verilerek, ilgili bilgi ve belgeler Kurumumuza il eti lm iştir.
III. İLGİL İ MEVZUAT
3. T ü rk iye Cumhuriyeti Anayas ası’n ın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denet çisine başvu rm a h akkı” b aşlı k lı 74 ü n cü maddesinin üçü n cü ve d örd ü n cü f ık raların d a; Adres : Ka va k lı d ere Mah. Ze yt i nd a lı Caddesi No:4 Ç ank a ya / AN KAR A e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn t ern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
“ Herkes, bilgi edinme ve kamu denet çisine baş vu rma hakkına sahiptir. T ürkiye Bü yük Millet
Meclisi Başkanlı ğına bağ lı olarak kurulan Kamu Denet çil iği Kurumu idarenin işl eyişi yle ilgili şikâyetl eri inceler.”, 4. 6328 sayı lı Kamu Denetçil iği Kurumu Kan u n u ’nun “K u rumu n Görevi” b aşlı k lı 5 inci maddesinin birinci f ık rasın d a; “ K urum, idarenin işl eyişiyle ilgili şikâyet üzerin e, idarenin her türl ü eylem ve işl emleri ile tutum ve davranı şlar ını ; insan hakları na dayalı adalet anlayışı i çinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araşt ırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevli dir.” , 5. 2547 sayı lı Yük sek öğreti m Kan u n u ’nu n , 5.1. “Diploma alma, ders kredilerinin h esapl anm ası, öğren cil ik h aklar ın dan yararlanma ve sın avlar” b aşlık lı 44 ü ncü maddesinin ilgili k ısımların d a, a. Y ükseköğreti m kurumları nın önlisans, lisans ve li sansüs tü düzeyindeki diploma programları na kayıt lı öğrencil er, bu madde hükü mlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğe r yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora dipl oması alı r. Ders kredileri, Y ükseköğreti m Kurulunca ilgili programın yer aldı ğı diploma düzeyi ve alan i çin yü kseköğreti m yeterlilikler çer çevesine göre belirlenen kredi aral ığı ve öğrencil erin çalı şma saati göz önünde tutularak yüks eköğreti m kuru mları nın senatolar ı taraf ından belirlenir. İlgili diploma programını bitiren öğrencini n kazanac ağı bilgi, beceri ve yetkinliklere o dersin ka tkısı nı ifade eden öğr enim kazanı mları ile açı kça beli rlenmiş teorik veya uygulamalı ders saatleri ve öğrencil er i çin öngörülen di ğer faaliyetler i çin gerekli çalı şma saatleri de göz önünde bulundurularak yüksek öğreti m kurumları nın senatolar ı tarafından belirlenen ilkeler çer çevesinde ders kredileri hesa planı r.
.
.
.
“ c. (D eğişi k: 19/11/2014-6569/28 md.) Öğren ci ler, bir yıl süreli yabancı dil hazı rlı k sınıfı hari ç, kayıt olduğu programa il işkin derslerin veri ldi ği dönemden başl ama k üzere, her dönem i çin kayıt yaptı rıp yaptırmadığı na bakıl maksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programları nı azami dört yıl , öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl , öğrenim süresi beş yıl olan lisans programları nı azami sekiz yıl , öğrenim süresi alt ı yıl olan lisans programları nı azami dokuz yıl i çinde tamamlamak zorundadı rlar .
.
.
.
Ancak bu sürel er sonunda kayıt lı olduğu öğreti m kurumundan mezun olabilmek i çin son sınıf öğrencil erine, başarı sız oldukları bütün dersler i çin iki ek sınav ha kkı verilir. Bu sınavlar sonunda başarı sız ders sayısı nı beş derse indirenlere bu beş ders i çin üç yarıyıl, ek sına vları almadan beş derse kadar başarı sız olan öğrencil ere dört yarıyıl (sınıf geçme esas ına göre öğreti m yapıl an kurumlarda iki öğreti m yıl ı ); bir dersten başarı sız olanlara ise öğrencil ik hakkından yararl anmak sız ın sını rsız, başarı sız oldukları dersin sınavları na girme hakkı
Adres : Ka va k lı d ere Mah. Ze yt i nd a lı Caddesi No:4 Ç ank a ya / AN KAR A e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn t ern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr tanı nır. İzledikleri programdan mezun olmak i çin gerekli bütün derslerden geçer not ald ıkları hâlde yönetmeliklerinde başarı lı sayıl abil meleri i çin öngörülen not ortal amaları nı sağl ayamamaları sebebiyle il işi kleri kesilme durumuna gelen son dönem (sınıf geçme esas ına göre öğreti m yapıl an kurumlarda son sını f) öğren cil erine not ortal amaları nı yükselt m ek üz er e diledikleri derslerden sın ırs ız sınav hakkı tanı nır. Bunlardan uygulamalı , u ygulaması olan ve daha önce al ınmamış dersler dışındaki derslere devam şart ı aranmaz. Açıl acak sınavlara, üst üste veya aral ıklı olarak toplam üç eğit im-öğreti m yıl ı hiç girmeyen öğr enci, sını rsı z sınav hakkından vazge çmiş sayıl ır ve bu haktan yararlanamaz. Sını rsı z hak kullanma durumunda olan öğrencil er sınava girdi ği ders başına öğrenci katkı payını /öğrenim ücreti ni ödemeye devam ederler. Ancak bu öğrencil er, sınav ha kkı dışı ndaki diğer öğr encil ik hakları ndan yararlanamazlar. …” , 5.2. Ge çici 5 inci maddesinde, “Bu kanunun öngördüğü yönetmelikler ile Kanunun hükümlerine uymayan mevcut tüzük ve yönetmelikler, Kanunun yayımı tarihinden başl a yarak dokuz ay i çinde yeniden düzenlenip, yürürl üğe konur. Bu dü zenleme sonu çlanı ncaya kadar mevcut tüzük ve yönetmeliklerin bu
Kanuna aykırı olmayan hükümlerine uygulanmas ına devam edilir. Ancak, sını f ve ders geçme ile ilgili yürürl ükteki sınav ve değerlendirm e mevz uatı 1981 – 1982 eğit im – öğreti m yıl ı sonuna kadar uygulanı r.” , 5.3. Ge çici 67 nci maddesinde, “ (Ek : 19/11/2014-6569/32 md.) Bu maddenin yürürl üğe girdi ği tarihte yükse köğreti m kurumları nda kayıt lı olan öğrencil er bakımınd an azami sürelerin hes aplanması nda, daha önceki öğrenim sür eleri dikkate alı nmaz.” , 5.4. Ge çici 78 inci maddesinde (Ek: 11/5/2018-7143/15 md.), “Y ükseköğreti m kuruml arınd a hazı rlı k dâhil bütün sını fl arda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, li sansüst ü öğrenimi gören öğrencil erden bu maddenin yürürl üğe girdi ği tarihe kadar, kendi ist eğiyle il işi kleri kesilenler dâ hil , terör su çundan hüküm giyenler ile terör örgüt lerine veya Milli Güvenli k Kurulunca Devletin milli güvenli ğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşu m veya gruplara üyeli ği, mensubiyeti veya il ti sakı yahut bunlarla irt ibat ı nedeniyle il işi ği kesilenler hari ç, her ne sebeple olursa olsun il işi ği kesilenler ile bir programı kazand ıkları halde kayıt yaptı r mayanlar bu maddenin yürürl üğe girdi ği tarihten itibaren dört ay i çinde il işi klerinin kes il diği yükseköğreti m kurumuna başvuruda bulunmaları şart ıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2018-2019 eğit im-öğreti m yıl ında öğrenimlerine başl ayabil irl er.” , 6. Mardin Artuklu Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans E ğitim-Öğreti m ve S ın av
Yön et meli ği’n in , 6.1. “İli şik kesm e” b aşlık lı 10 uncu maddesinde,
“ (1 ) Öğr encil erin aşağı d a belirtilen durumlarda Üniversite ile il işi ği kesilir:
Adres : Ka va k lı d ere Mah. Ze yt i nd a lı Caddesi No:4 Ç ank a ya / AN KAR A e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn t ern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
.
a) Öğrencini n, Y ükseköğreti m K urumları Öğrenci Disiplin Y önetmeli ğine göre yü kseköğr eti m kurumundan çıkarma cez ası almış olması halinde Üniversite ile il işi ği kesilir.
b) Öğr enci kendi yazıl ı ist eği ile kaydını sildirebilir. Kendi ist eği ile kaydı silinen veya mezun olarak Üniversiteden ayr ıl an öğrencil erin il işi k kesme işl emlerini yapmalar ı şart tı r.” , 6.2. “E ğit im-öğretim sü resi” b aşlı k lı 14 ü n cü maddesinde, “ (1 ) Bir yıl süreli yaba ncı dil hazı rlı k sını fı hari ç, kayıt olduğu programa il işkin derslerin veril diği dönemden ba şlamak üzere, her dönem i çin kayıt yaptı rıp yaptırmadığı na bakıl maksız ın ön lisans programlar ını azami d ört yıl , lisans programlar ını azami yedi yıl i çinde başarı ile tamamlayarak mezun olamayanlar, 2547 sayıl ı Kanunun 46 ncı maddesinde belirtilen koşul lara g öre ilgili döneme ait öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretl erini ödemek koşul u ile öğrenimlerine devam etmek i çin kayıt yaptı rabi li r. Bu durumda, ders ve sınavlar a katı lma ile tez hazı rlam a hari ç, öğrencilere tan ınan diğer haklardan ya rarl andır ıl maksız ın öğrencil ik stat üleri devam eder.
(2) Öğrenim süresini n hesapl anmasında kayıt dondurma süreleri dikkate alı nmaz; ancak
Üniversiteden uzaklaşt ırma cezası alan öğrenc il erin bu süreleri öğretim süresinden ve devamsızl ıktan sayıl ır.” düz enlemeleri yer alm akt adır.
IV. KAMU DENET ÇİSİ ARİF DÜLGE R ’İN KAMU B AŞDENET ÇİSİ ’NE ÖNERİS İ
7. Başvur anın iddi aları, idarenin konu ile ilgili açıkl amala rı, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte de ğe rlen dirild iğinde; ilgili idarenin işl emi nde hukuka ve hakkaniyete a ykırılı k bulunm adığı tespit edil diğinden, b aşvurunun reddi yönünd e haz ırlanan “ Re t Ka rarı Ön erisi ”
Kamu Başd enet çisi ’n e sunul muşt ur
V. DE ĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İn san Hak ların a Uygunluk Yön ünden Değerlend ir me 8. B aşvu ran ın , “Mardin Artuklu Üniversitesi K ızı lt epe Meslek Y üksek Okulu Organik T arım
Bölümünü 2012 yıl ında kazandı ktan sonra, 2018 yıl ında çıkarıl an afla devam ett iği ni düşünerek Organik T arım Bölümündeki eğit imin de 3 dönem okuduktan sonra, taraf ına azami öğrenim süresini n dolduğu ve kaydını n silinmesinin kararl aştı rıl dığı bilgisinin bil diril diği, ancak mezun olması na 1 dönem kaldı ğını ve mağ duri yet yaşadı ğını belirterek, konuyla ilgili gerekenin yapıl masını ” talep ett iği görülmekt edir.
9. İd aren in Kurumumuza il e ttiği bilgi ve belgeler d oğ ru ltu sun d a somut olaya b ak ıld ığı nd a; 9.1. Başvur anın, Mardin Artuklu Üniversitesi Kız ılt epe Meslek Yüksek Okulu Organik Tarım
Bölüm üne 06.09.2012 tarihinde ka yıt yaptı rdı ğı, Adres : Ka va k lı d ere Mah. Ze yt i nd a lı Caddesi No:4 Ç ank a ya / AN KAR A e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn t ern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr 9.2. Başvur anın, 2012-2013 eğit im-ö ğr eti m yıl ında ya lnı z ca muaf oldu ğu derslerini sa ydırdı ğı, 2018-2019 e ğit im-öğreti m yıl ını n güz ve bahar dönemlerinde ve 2019-2020 e ğit im-öğr eti m yı lı nın güz döneminde ders aldı ğı ve böylelikle ön lisans 2. s ınıf öğren cisi olduğu, 9.3. Ancak 2015 yıl ı Organik T arım müfred atı na bakıl dığında, başvu ranı n mezun olabilmesi i çin alm ası gerekli toplamda 6 dersi (zorunlu ve seçmeli olmak üz ere) alm adığı, 9.4. Kız ıl tepe Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü’nü n 27.01.2020 tarihli ve 2096 sa yıl ı işl emi yl e, Organik Tarım Bölüm ün e ka yıt lı olan başvuranın, “2547 sayıl ı Y ükseköğreti m K anunu’nun 44 üncü madesinin c fı krası na göre “ H esap.Sı nıf :2, Okuduğu Y ıl :8 (Yeni K anun’a göre:6)(6569
İlişi k Kesme Hesap.Süre:6 ) azami öğrenim süresini doldurdu: 4/6” gereği ile il işi ğinin kesil diği ”, anlaşılm ışt ır.
10. Konuyla ilgili mevzuata b ak ıl d ığın d a; 2547 sa yıl ı Yüksekö ğr eti m Kanunu’nun , “Diploma alma, ders kredilerinin hesapl anması, öğrencil ik hakları ndan yararlanma ve sınavlar” başlı klı 44 üncü maddesinde, yükse köğr eti m kurumlarını n önlisans, lisans ve li sansüst ü düz e yindeki diploma progr aml arına ka yıt lı öğrencil erin, bu madde hüküml erine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yüküml ülükl eri başarı ile tamaml am aları halinde; önlisans, lisans, yüks ek lisans veya doktora dipl oması ala c ağı; ö ğren cil erin, bir yıl süreli ya bancı dil haz ırlık sını fı hariç, ka yıt olduğu programa il işki n derslerin verildi ği dönemden başlamak üz ere, her dönem i çin ka yı t ya ptı rıp ya ptırmad ı ğına bakıl maksız ın öğreni m süresi iki yıl olan önlisans pro graml a rını azami dört yıl i çinde tamamlamak zorunda o ldukl arı hususl ar ı düz enlenmiş ti r.
11. Ş ik ayet konusu; b aşvu ran ın id dial arı, İdarenin açık lamaları ve ilgili mevzuat göz önüne al ın arak d eğerlend irildiğinde, somut u yuşmaz lı ğın; başvuranın 2012 yıl ında ka yıt ya ptı rdı ğı okuluna ara verdikten sonra, 2018 yıl ında çıkan öğrenci affı sayesinde yeniden devam ett iğini düşüne r ek 3 dönem okuması ancak sonr asında azami öğr enim süresini doldurması nedeniyle okulu ile il işi ği kesilmesi hususunda olduğu görülm ektedir.
12. Üniversit e’den al ın an bilgi ve belgelerden; başvuranın 2012 yıl ı nda okula ka ydını ya ptı rdı ğı, 2012-2013 e ğit im-öğreti m yıl ında muaf oldu ğu derslerin sa yd ırıldı ğı, 2018-2019 eğit im-ö ğr eti m yıl ı ile 2019-2020 e ğit im-öğr eti m yıl ı güz döneminde dersler aldı ğı, 2. sını fta olduğu ve başvur anın 2547 sa yıl ı Yüks ekö ğreti m Kanunu’nun 44 üncü madesinin c fıkrasına göre azami öğrenim süre sini doldurması nedeniyle il işi ğini n kesil diği görü lm ektedir.
13. Başvu ranın ka ydını yaptı rdığı dönem itibariyle yü rürlükt e olan 2547 sa yıl ı Yükseköğr eti m
Kanunu’nun 44 üncü maddesinin c fıkrasında; “ Bir yıl süreli yabancı dil hazır lı k sını fı hari ç, kayıt olduğu programa il işkin derslerin veril diği dönemden başl amak üz e re, her dönem i çin kayıt yaptı rıp yaptırmad ığı na bakıl maksı zın önlisans programları nı azami dört yıl , lisans programları nı azami yedi yıl , lisans ve yüksek lisans derecesini birlikte veren programları azami dokuz yıl, yüksek lisans programını azami üç yıl , doktora programını ise azami altı yıl i çinde başarı ile tamamlayarak mezun olamayanlar, bu Kanunun 46 n cı maddesinde belirtilen
Adres : Ka va k lı d ere Mah. Ze yt i nd a lı Caddesi No:4 Ç ank a ya / AN KAR A e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn t ern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
.
koşu ll ara göre ilgili döneme ait öğren ci katkı payı veya öğren im ü cretl erin i ödemek koşulu ile öğren im lerin e devam etmek i çin kayıt yaptı rabil ir. ” hükmü yer almaktayken; 14. 26/11/2014 tarihli ve 6569 sa yıl ı Türki ye S a ğlık Enstit üleri Başkanlı ğı Kurulm ası ile Baz ı
Kanun ve Kanun Hükmü nde Kararnamelerde De ğişi kli k Yapıl masına Dair Kanun’un 28 inci maddesi ile ilgili hüküm de ğişt irilerek “ Öğrencil er, bir yıl süreli yabancı dil hazı rlı k sını fı hari ç, kayıt olduğu programa il işkin derslerin veri ldi ği dönemden başl ama k üzere, her dönem i çin kayıt yaptı rıp yaptırmadığı na bakıl maksız ın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl , öğrenim süresi dört yıl olan lisans programları nı azami yedi yıl , öğrenim s üresi beş yıl olan lisans p rogramlar ını azami sekiz yıl , öğrenim süresi alt ı yıl olan lisans programları nı azami dokuz yıl i çinde tamamlamak zoru ndadır lar .” şekli nde düz enlenmiş ti r.
15. Aynı ad lı Kan u n ’un 32 inci maddesiyle, 2547 sa yıl ı Kanuna aş a ğıdaki geçici madde eklenmiştir; “GEÇİCİ MADDE 67 – Bu maddenin yürürl üğe girdi ği tarihte yükseköğr eti m kurumları nda kayıt lı olan öğrencil er bakımından azami sürelerin hesapl anmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz.” 16. Adı ge çen maddeler bağl amı nda şika yet konusu incelenmiş olup şu sonu çlara v arılmı ştı r; 16.1. 2012 yıl ında okula ka ydını ya ptı ran başvur a nın azami ö ğrenim sü resi nin, 2014 yıl ı Kasım a yın a kadarki ö ğrenim s üresi dikkate alı nmaksız ın, di ğe r bir ifadeyle baş vuran 2014 yıl ında okula yeni başlamış öğre nci statüsünde kabul edilerek hes aplanması gerekmektedir.
16.2. 2547 sa yıl ı Yükse köğr eti m Kanunu’nun ilgili maddesi “ Öğren cil e r … her dönem i çin kayıt yaptı rıp yaptırmad ı ğına bakıl maksız ın öğren im süresi iki yıl olan önlisans programları nı azami dört yıl …. i çinde tamamlamak zorundadı rlar .” hükmünü amirdir. Dola yısı yla başvuranın azami ö ğr eni m süresini n 2018 yıl ını n Kasım a yında doldu ğu görülmektedir. İl gil i hususlar göz önüne al ını p Kanun’un ya yım tarihi baz alı narak bir hesaplama ya pıl dığında, önlisans öğren cil eri i çin 4 yıl olan azami öğr eni m süresini n, başvuran i çin dolduğu (6 yıl )
anlaşılm aktadır.
16.3. Di ğe r yandan 2547 sa yıl ı Kanunun 44 üncü maddesinin c fıkrasında yer alan “ …Anca k bu süreler sonunda ka yıt lı olduğu öğreti m kurumundan mezun olabilmek i çin son sınıf öğrencil erine, başarı sız oldukları bütün dersler i çin iki ek sınav hakkı veril ir… ” hükmü doğrultusunda İda renin ya yı nladı ğı ek sınav ilan metni Kurumumuza il eti lm iş olup, ancak başvuranın henüz alm adı ğı dersleri olduğund an bu haktan yar arlan amadı ğı anlaşılm aktadır.
16.4. Ayrıca, başvur anın başvuru formuyla d e ğindi ği 2018 yıl ında çıkarıl a n afla okula devam ett iği iddi asına il işki n olarak yapılan de ğerlendi rmede; s öz konusu af ile ilgili düzenleme 18/05/2018 tarihinde Resmi Gaz ete’de ya yım lana n 7143 sa yıl ı K anun’un 15 inci maddesinde yer alm ış olup, ilgili madde; “Y ükseköğreti m kur umları nda … , önlisans, … öğrenimi gören öğrencil erden bu maddenin yürü rlü ğe girdi ği tarihe kadar, kendi isteğiyle il işi kleri kesilenler
Adres : Ka va k lı d ere Mah. Ze yt i nd a lı Caddesi No:4 Ç ank a ya / AN KAR A e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn t ern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr dâhil , terör suçundan hüküm giyenler ile ter ör örgüt lerine veya Milli Güvenli k Kurulunca
Devletin milli güvenli ğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşu m veya gruplara üyeli ği, mensubiyeti veya il ti sakı yahut bunlarla irti batı nedeniyle il işi ği kesilenler hari ç, her ne sebeple olursa olsun ilişi ği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptı rmayanlar bu maddenin yürürl üğe girdi ği tarihten itibaren dört ay i çinde il işi klerinin kesil diği yükse köğreti m kurumuna başvuruda b ulunmalar ı şart ıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre 2018-2019 eğit im-öğreti m yıl ında öğrenimlerine başl ayabil irl er.” hükmünü amirdir.
16.5. Buna göre; başvura nın azami öğrenim süresini n, 2547 sa yıl ı Yüksekö ğr eti m Kanunu’nun
Geçici 67 nci maddesi ge re ği, 2018 yıl ını n Kasım a yınd a dolm a sı ancak; ilgili af düz enlemesini n 18 Ma yı s 2018 tarihinde yürü rlüğe girmesi ve “başvur an ın azami öğrenim süresini o tarihte henüz doldurmamı ş ve bu nedenden il işi ğini n kesil memiş ol ması” nedeniyle başvuranın zaten ilgili af düz enlemesinden ya ra rla nama yac a ğı belirtilmelidir.
17. Kurumumuzca ya p ılan değerlend irme neticesinde; yuk arıda yer alan mevzuat ve gerek çe göz önüne al ındı ğında, başvu ranın azami öğr enim süresini n 2547 sa yıl ı Yüksekö ğr eti m
Kanunu’nun ilgili hükü ml eri ge re ğinc e dolduğu görüldü ğünden, azami öğrenim süresini dolduran başvur anın il işi ğini n kesilmesi işl emi nde hukuka ve hakkaniyete a ykırılı k bulunm adığı sonuç ve kanaatine varılmı ştı r.
B. İyi Yönetim İlk eleri Yönünden Değerlend irme 18. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerr er s a yıl ı Resmi Gaz ete’de ya yım lana n Kamu Denet çil i ği
Kurumu Kanununun U ygulanmasına İli şkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetm eli ğin “ İyi yönetim il keleri ” başlı klı 6 ncı maddesinde “ K uru m, inceleme ve araşt ırma yaparken idarenin, insan hakları na dayalı adalet anlayışı i çinde; kanunlara uygunluk, a yrımcıl ığı n önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kö tüye kull anıl maması, eşit li k, taraf sız lı k, dürüst lük, nezaket, şeff afl ık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk, kazanı l mış hakları n korunması, dinlenilme hakkı, savunma hak kı, bilgi edinme hak kı, makul süred e karar verme, kararl arı n gerek çeli olması , karara karşı başvuru yoll arını n gösterilmesi, kararı n geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişi sel verilerin korunması gibi iyi yönetim ilkelerine uygun işl em ve eylem ile tutum veya da vranı şta bulunup bulunmadığı nı gözetir ve iyi yönetim ilkelerine u yar.” hükmü yer alm akt adır. Bu bağl amda yapılan de ğerl endirmede; 18.1. 26/11/2014 tarihli ve 6569 sa yıl ı Türki ye S a ğlık Enstit üleri Başkanlı ğı Kurulm ası ile Baz ı
Kanun ve Kanun Hükmü nde Kararnamelerde De ğişi kli k Yapıl masına Dair Kanun’un 28 inci maddesi ile 2547 sa yıl ı Yüksekö ğreti m Kanunu ’ nun azami öğr enim süre sini düz enle yen 44 üncü maddesinin c fıkr as ının değişt irildi ği,
18.1.1 2547 sa yıl ı Yük seköğreti m Kanunu’nun Geçici 5 inci maddesinde “Bu kanunun
öngördü ğü yönetmelikler ile Kanunun hüküml erine uymayan mevcut tüz ük ve yönetmelikler, Kanunun ya yım ı tarihinden başla yar ak dokuz ay i çinde yeniden düz enleni p, yürü rlüğe konur.
” hükmünün yer aldı ğı, Adres : Ka va k lı d ere Mah. Ze yt i nd a lı Caddesi No:4 Ç ank a ya / AN KAR A e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn t ern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
18.1.2 Ancak; yü rürlükt e olan Mardin Artuklu Ü niversit esi’nin Ön Lisans ve Lisans E ğit im-
Öğreti m ve S ınav Yö net meliği’nin ilgili hüküml e ri incelendi ğinde; 18.1.3. “ İlişi k kesme” b aşlı klı 10 uncu maddesinde “az ami ö ğrenim süres ini n doldurulm ası” haline il işki n herhangi bir düz enlemenin yer alm a dığı, 18.1.4. “ Eğiti m-öğreti m süresi” başlı klı 14 üncü maddesinin birinci f ıkrasında ise halen
Kanun’un eski metninde yer alan “ Bir yıl süreli yabancı dil hazı rlık sını fı hari ç, kayıt olduğu programa il işkin derslerin veril diği dönemden başlamak üzere, her d önem i çin kayıt yaptı rıp yaptırmadığı na bakıl maksız ın ön lisans programları nı azami dört yıl , lisans programları nı azami yedi yıl i çinde başarı ile tamamlayarak mezun olamayanlar, 2547 sayıl ı Kanunun 46 ncı maddesinde belirtilen k oşul lara göre ilgili döneme ait öğrenci katkı payı veya öğr enim ücretl erini ödemek koşul u ile öğrenimlerine devam etmek i çin kayıt yaptı r abil ir. Bu durumda, ders ve sına vlara katı lma ile tez hazı rlama hari ç, öğrencil ere tanı nan diğer haklardan yararl andır ıl maksız ın öğrencil ik stat üleri devam e der.” ifadelerinin yer ald ığı, görülmüşt ür.
18.1.5 Bil indi ği üz er e normlar hi yer arşisi ge re ği , alt normların üst normlara uygun olm ası,
onları ilga edici ve d e ğişt irici nitelikte olm aması gerekir. Alt normlar üst normlara a ykırı ise a yıkl anır. (SE ZER Abdullah,“Norml ar Hi ye ra rşisi ve C umhurbaşkanlı ğı Kararnameleri [ Ç ok
Boyutlu Normlar Piramidi Yaklaşımı ] ”, Anayasa Yar gısı Dergisi, 36/1(2019), s.363-364).
Hi ye rarşik normlar sistemi olan hukuk düz eninde alt düz e ydeki norml arın, yü rürlükl erini üst düz e ydeki normlardan aldı ğı kuşkusuz dur. Normlar hi ye ra rşisi nin en üstün de evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürl üğünü Anayasa’dan, tüz ükler yürürlü ğün ü kanunlardan, yönetmelikler ise yürürlü ğünü kanun ve tüz üklerden alm aktadır. Dola yısı yla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve da ya na ğını oluşt uran bir norma a ykırı veya bunu de ğişt irici nitelikte bir hüküm getirmesi müm kün bulunm amaktadır. Belirtilen hi ye rarşinin, yönetmelikler bakım ından bir ifadesi nit eli ğini taşı yan An a yasa ‘nın 124. maddesinde de; Başb ak anlı k, bakanlı klar ve kamu tüz el kişil erinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunla rın ve tü z üklerin u ygulanmasını sağl amak ve bunlara a ykırı olmamak şartı yla yönetmelik çık arabil e cek leri kuralı na yer ve rilmi şti r. (Bkz. Danışt a y 16. Daire 2015/18219 E. ve 2015/18219 K.)
18.1.6 Yukarıda yer verilen mevzuat ve ya pıl an açıkl amalar do ğrultusunda; Mardin Artuklu
Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans E ğit im-Ö ğreti m ve S ınav Y önetm eli ği’nin hukuki öngörüle bil irlik, belirlilik, kanunilik ilkeleri d oğrultusunda, 2547 sa yıl ı Yükseköğr eti m
Kanunu ile u yuşma ya n h üküml erinin güncelleşti rilmesi Ana yas a’nın 124 ü ncü maddesinin bir hukuki yansım ası ve ger e ğidi r, bu b a ğlamda İdare ’ nin buna uygun davr anması beklenmektedir.
18.2. Di ğer yandan başvuranın azami öğrenim süresini n 2018 yıl ını n Kasım a yında dolduğu , ancak buna ba ğlı il işi k kesme işl emi nin 27.01.2020 tarihinde yapıl dı ğı görülmektedi r. Bu bakım dan ya pıl an il işi k kesme işl emi nin, başvuranın azami öğr enim süresini doldurma tarihinden olduk ça sonra ya pıl dı ğı ve s öz konusu işlemin geç ya pıl masını n; başvuranda ve onun
Adres : Ka va k lı d ere Mah. Ze yt i nd a lı Caddesi No:4 Ç ank a ya / AN KAR A e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn t ern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr durumunda olabilecek b aşka kişi lerde b az ı yanı lgıl ara ve hukuki beli rs iz li ğe yol a ça ca ğı düşünül düğünde; İd areni n bundan böyle, bu hususlara da uygun d avranm ası beklenmektedir.
18.3. A yr ıca; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi i çinde ve gerek çeli olarak
Kurumumuza gönd erildi ği, a yrıc a idarenin b aşvuranla ilgili işl eml erinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve k ar arın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun d avran d ığı, ancak idari işl eme karşı hangi s ürede hangi mercilere başvurulabil e ce ği bil dirilm ediğinden “kar ara ka rşı başvuru yoll arının gösteril mesi” ilkesine uygun d avran mad ığı anlaşılm ış olup idarenin bundan b öyle bu ilkeye de u yması beklenmektedir
VI. HAK ARAMA Ö Z GÜRLÜ ĞÜNE İL İŞ KİN AÇIKL A MA
19. 6328 sa yıl ı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası u yarınc a, bu Kar arın b aşvuran a tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işl emin e k arşı (varsa) dava a çma s üresinden kalan süre kaldı ğı yerden işl e me ye devam edecek olup, Mardin İd are Mahkemesinde ya r gı yolu açıkt ır.
VII. KARAR
Açıkl anan gerek çelerle;
B AŞVURUNUN REDD İNE ;
Kara rın b aşvu ran ile Mardin Artuklu Üniversitesi Rektörlü ğü n e tebli ğin e, T ü rk iye Cumhuriyeti Kamu B aşd en etçisince karar verildi.
e-i mzalı d ır
Ş eref MA LK OÇ
Kamu Başd enetçisi
Adres : Ka va k lı d ere Mah. Ze yt i nd a lı Caddesi No:4 Ç ank a ya / AN KAR A e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn t ern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr