ÖZET: Başvuru, İzmir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde kimya teknolojisi öğretmeni olarak görev yapan bir bireyin, MTSK uygulamalı direksiyon sınavlarında B sertifika sınıfında görevlendirilmesine itirazını içermektedir. Başvuran, yalnızca A, A1 ve A2 sertifika sınıflarında görev talep ettiğini, ancak B sertifika sınıfında da görev verildiğini belirterek bu durumun adaletsiz olduğunu ifade etmiştir. Başvuru, 20 Haziran 2024 tarihinde yapılmış olup, başvuranın talepleri ilgili idareye iletilmiş, ancak tatmin edici bir yanıt alınamamıştır.

Milli Eğitim Bakanlığı, başvuranın B sertifika sınıfına sahip olduğunu ve sınav listelerinin oluşturulmasında yeterli sayıda A-A2-A1 sertifikalı kursiyer bulunmadığı durumlarda B sertifika sınıfından da görevlendirme yapıldığını açıklamıştır. Başvuran, 23 Haziran 2024’te yalnızca A2 grubunda görev alırken, diğer tarihlerde B sertifika sınıfında da görevlendirilmiştir. İdare, bu uygulamanın mevzuata uygun olduğunu belirtmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve ilgili mevzuatı değerlendirerek, idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit etmemiştir. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. Başvuran, ret kararına itiraz edebilir ve dava açma süresi, kararın tebliğinden itibaren işlemeye başlayacaktır.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/9587-S.24.14801

BAŞVURU NO : 2024/7752

KARAR TARİHİ : 10.09.2024

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI

MTSK uygulamalı direksiyon sınavlarında B sertifika sınıfından görev

BAŞVURUNUN KONUSU :

talep edilmemesi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 20.06.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. tarafından Kurumumuza yapılan tarihli ve sayılı başvuruda, özetle; başvuranın İzmir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde kimya teknolojisi öğretmeni olarak görev yaptığı, aynı zamanda İzmir İli, İlçesi genelinde yapılmakta olan MTSK uygulamalı direksiyon sınavlarında da kendisine görev verildiği, başvuran hakkında İlçe Milli

Eğitim Müdürlüğü Özel Öğretim Şubesi tarafından MEBBİS modülünde sertifika türü olarak A, A1 ve A2 sınıflarının tanımlanmasına rağmen ve başvuranın herhangi bir talebi olmamasına rağmen kendisine B sınıfında da görev verildiği, söz konusu durumun hakkaniyete aykırı olduğunun belirtilmesine rağmen bu görevlerin verilmesine devam edildiği, bu durumun düzeltilmemesi üzerine başvuran tarafından 17.03.2024 tarihli sayılı başvurusuyla Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) kanalıyla başvuruda bulunulduğu, ancak 25.03.2024 tarihli verilen cevabi yazının da açıklayıcı olmadığı, bunun üzerine; Milli

Eğitim Bakanlığına sunulmak üzere Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürlüğüne verilen

26.03.2024 tarihli ve evrak kayıt numaralı dilekçesine halen cevap verilmediği belirtilerek, söz

konusu duruma ilişkin yasal dayanağın kendisiyle paylaşılarak, kendisine B sınıfı görev verilmemesi için gerekli tedbirlerin alınması talep edilmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuru konusu ile ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığından 27.06.2024 tarihli ve sayılı yazımızla bilgi ve belge talep edilmesi üzerine anılan Bakanlıktan alınan 17.07.2024 tarihli ve sayılı yazının ve eklerinin incelenmesinden; 2.1. Başvuranın MEBBİS modülünde A1-A2-A sertifika sınıfı araçlarda görev talep ettiğini,

2.2. Mevzuat gereği sınavın yapılacağı hafta sonundan önceki pazartesi günü kurslar tarafından sınava girecek kursiyerlerin onayları her bir araca on iki kişi olacak şekilde tanımlandığı, 2.3. Salı günü ise ilçe millî eğitim müdürlüklerince parçalı komisyonların (örneğin 4 kişi A-A2-A1 sertifika sınıfından geriye kalan 8 kişinin ise B sertifika sınıfından olmak üzere) on iki kursiyere tamamlanmak üzere sınav listelerinin oluşturulduğu, 2.4. Bu listeler oluşturulduktan sonra sistem tarafından öncelikle, yapılacak olan sürücü sertifikasına uygun belge sahibi personel arasından sınav değerlendirme komisyonuna görevlendirme yapıldığını, daha sonra sınavın yapılacağı sertifika sınıfına uygun sürücü belgesine sahip personellerin sınav değerlendirme komisyonunda bulunmaması halinde, öncelikle B sertifika sınıfı sürücü belgesi personellerden olmak üzere diğer sürücü belge sınıflarını da sorgulayarak en uygun sınav değerlendirme komisyonunu oluşturmak üzere çalışma yapıldığını, 2.5. Başvuran hakkında, 23 Haziran 2024 tarihinde sadece A2 (motosiklet) grubunda sınava girecek kursiyer bulunması nedeniyle başvuranın sadece A2 sertifika sınavında sınav değerlendirme komisyonunda görev aldığı, 2.6. Diğer tarihlerde ise yeteri kadar A-A2-A1 sertifika sınavına girecek kursiyer bulunmamasından dolayı hem motosiklet hem de otomobil sınavına girecek kursiyerlerin aynı listeyi oluşturması nedeniyle, başvuranın B sertifika sınıfı araçların da sınavında görevlendirildiği, 2.7. Ayrıca, başvuranın B sertifika sınıfı sürücü belgesine de sahip olduğu açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü, 5. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Millî Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının görev ve yetkileri” başlıklı 8 inci maddesinde; “a) Millî Eğitim

Bakanlığı: 1. Motorlu araç sürücülerinin yetiştirilmesi için 123 üncü madde gereğince sürücü kursları açmak, özel sürücü kursu açılmasına izin vermek, bunları her safhada denetlemek 2. Sürücü adaylarının teorik ve uygulamalı sınavlarını yapmak ve başarılı olanlara sertifika verilmesini sağlamak 3. Okul öncesi, okul içi ve okul dışı trafik eğitimini düzenleyen trafik genel eğitim planı hazırlamak ve ilgili kuruluşlarla iş birliği yaparak uygulamak(…)” hükmü yer almaktadır.

6. Diğer taraftan, 29.05.2013 tarihli ve 28661 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı

Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliğinin; 6.1. 28/A maddesinde; “Sınav İşlemleri Modülünde sıra takibi gözetilerek otomatik olarak yapılan direksiyon eğitimi dersi sınavı uygulama ve değerlendirme komisyonu başkan ve üyelerinin görevlendirme listesini modülden alır. Direksiyon eğitimi dersi sınavı uygulama ve değerlendirme komisyonunda görev almak isteyenler mobil cihazlara kurulacak Bakanlıkça belirlenen program üzerinden kendisine görev

verilip verilmediğini kontrol ederler. Görevlendirilenler MEBBİS’e girerek onaylama işlemini gerçekleştirirler. Modülde görevlendirmesi yapılan direksiyon eğitimi dersi sınavı uygulama ve değerlendirme komisyonu üyelerinden çeşitli nedenlerle görevi reddedenlerin yerine ilçe millî eğitim müdürlüğü tarafından resen yapılan görevlendirmelerde komisyon üyelerinin sıra takibi dikkate alınmaz.

Ancak, “B”, “D1” ve “F” sınıfı sertifika sınavlarında resen yapılan görevlendirmelerde aynı kişilere bir yılda 20’den fazla görev verilmez. Bakanlıkça, direksiyon eğitimi dersi sınavlarına yönelik yapılan değerlendirme neticesinde ihtiyaç duyulması halinde, direksiyon eğitimi dersi sınavı uygulama ve değerlendirme komisyon başkan ve üyesi olarak Genel Müdürlükte görevli personel arasından veya diğer il/ilçelerden görevlendirme yapılabilir. Sınav görev onayı tamamlandıktan sonra sınav günü, 15 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen mazeretler olmaksızın göreve gelmeyenlere üç sınav dönemi görev verilmez.” şeklinde, 6.2. 31 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasında; “Direksiyon eğitimi dersi sınavı uygulama ve değerlendirme komisyonu bir başkan ve bir üyeden oluşur. Başkan ve üye; Genel Müdürlük, il/ilçe millî eğitim müdürlüğü personeli, il/ilçe millî eğitim müdürlüğüne bağlı resmî kurumların, resmî okulların öğretmeni veya diğer personeli arasından, Bakanlıkça verilmiş motorlu taşıt sürücüleri kursu direksiyon eğitimi dersi sınav sorumlusu belgesi bulunan, en az yüksekokul mezunu, en az üç yıl önce alınmış ve kursiyerin alacağı sürücü sertifikası sınıfından sürücü belgesi bulunanlar arasından oluşturulur.

Direksiyon eğitimi dersi sınavı uygulama ve değerlendirme komisyonunda görevlendirilecekler arasında kursiyerin alacağı sürücü sertifikası sınıfından sürücü belgesi bulunmaması hâlinde ‘M’, ‘A1’, ‘A2’, ‘A’ ve

‘B1’ sürücü sertifikası sınıfından en az ‘A2’ sürücü belgesi olanlar, diğer sürücü sertifikası sınıfından ise en az ‘D’ sınıfı sürücü belgesi bulunanlar arasından oluşturulur…” şeklinde, düzenlemelerinin olduğu görülmüştür.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuru sahibi, kimya teknolojisi öğretmeni olarak görev yaptığı, aynı zamanda İzmir İli, İlçesi genelinde yapılmakta olan MTSK uygulamalı direksiyon sınavlarında da kendisine görev verildiği, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Özel Öğretim Şubesi tarafından MEBBİS modülünde sertifika türü olarak A, A1 ve A2 sertifika sınıflarının tanımlanmasına rağmen ve başvuranın herhangi bir talebi olmamasına rağmen kendisine B sertifika sınıfında da görev verildiği, söz konusu durumun hakkaniyete aykırı olduğunu belirtilerek, bu duruma ilişkin yasal dayanağın kendisiyle paylaşılmasını ve kendisine B sertifika sınıfından görev verilmemesi için gerekli tedbirlerin alınması talep edilmektedir.

9. Konuyla ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığı özetle; 9.1. Başvuranın B sertifika sınıfı sürücü belgesine sahip olduğunu, ancak A1-A2-A sertifika sınıfı araçlarda görev talep ettiğini,

9.2 Parçalı komisyonlarda (örneğin 4 kişi A-A2-A1 sertifika sınıfından geriye kalan 8 kişinin ise B sertifika

sınıfından olmak üzere) on iki kursiyere tamamlanmak üzere sınav listeleri oluşturulduktan sonra sistem tarafından, öncelikle, yapılacak olan sürücü sertifikasına uygun belge sahibi personellerden sınav değerlendirme komisyonlarında görevlendirme yapıldığını, daha sonra sınavın yapılacağı sertifika sınıfına uygun sürücü belgesine sahip personel bulunmaması halinde, öncelikle B sertifika sınıfı sürücü

belgesi olmak üzere diğer sürücü belge sınıflarını da sorgulayarak en uygun sınav değerlendirme komisyonunu oluşturmak üzere çalışma yapıldığını, 9.3. Başvuran hakkında, 23 Haziran 2024 tarihinde sadece A2 (motosiklet) grubunda sınava girecek kursiyer bulunması nedeniyle başvuranın sadece A2 sertifika sınavında sınav değerlendirme komisyonunda olarak görev aldığı, ancak; diğer tarihlerde yeteri kadar A-A2-A1 sınavına girecek kursiyer bulunmamasından dolayı hem motosiklet hem de otomobil sınavına girecek kursiyerlerin aynı listeyi oluşturması nedeniyle, başvuranın B sertifika sınıfı araçların da sınavında görevlendirildiği hususlarına yer verilmiştir.

10. Bu çerçevede; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, idarenin cevabi yazısı ve tüm dosyanın

Kurumumuzca değerlendirilmesi neticesinde, başvurana; A-A2-A1 sertifika sınıfında sınav değerlendirme komisyonunda görev verildiği gibi, başvuranın B sertifika sınıfı sürücü belgesine de sahip olduğu dikkate alınarak, sınav değerlendirme komisyonunda sınavın yapılacağı sertifika sınıfına uygun sürücü belgesine sahip personel bulunmaması halinde başvurana B sertifika sınıfında sınav değerlendirme komisyonu olarak görev verilmesi yönündeki idari işlemin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin Milli Eğitim

Bakanlığı tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı değerlendirilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

12. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede İzmir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi