TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 10067-10067 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2018/172 2018/ 172
KARAR TARİHİ : 08/06/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Babalık iznini doğumdan bir süre sonra kullanma talebi .
BAŞVURU TARİHİ : 07/01/2018 7.1.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran , eşinin Almanya’da doğum yaptığını, yıllık izin alarak yurtdışına çıktığını, yurtdışından dönüşünde hakkı olan babalık iznini uygun görülen bir tarihte kullanmayı istediğini ancak kabul edilmediğini belirterek babalık iznini kullanabilmeyi talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden, İstanbul Büyükşehir Belediye
Başkanlığının 9.3.2018 tarihli cevabi yazısında özetle; 2.1. Başvuranın İtfaiye Dairesi Başkanlığı emrinde İtfaiye Eri kadrosunda görev yaptığı, 19/ 9/ 2017 tarihli dilekçesi ile 27/ 10/ 2017- 16/ 11/ 2017 tarihleri arasında yıllık iznini yurt dışında geçirmek üzere müracaatta bulunduğu, Başkanlık Makamının 19/ 10/ 2017 tarihli ve sayılı onayı ile kendisine dört gün yol dahil olmak üzere 21 gün yurt dışı izni verildiği, 2.2. Yurt dışı izni kullanırken ( 16/ 11/ 2017 konsolosluk onaylı) sağlık raporu ile 15/ 11/ 201711/ 12/ 2017 tarihleri arasında (çalışacak ve yolculuk yapacak durumda olmadığına dair) istirahat raporu aldığı, 2.3. Diğer taraftan başvuranın 11/ 12/ 2017 tarihli dilekçesi ile müracaat ederek eşinin 27/ 10/ 2017 tarihinde yurt dışında (Almanya) doğum yaptığından bahisle müdürlüğün uygun gördüğü bir tarihte babalık izni kullanmayı talep ettiği ve bu talebinin disiplin amiri tarafından “süresi içinde
.
1 / 3başvurmadığı gerekçesiyle” reddedildiği,
2.4. Devlet Personel Başkanlığı’nın 23/ 12/ 2011 tarihli ve sayılı yazısında “babalık izninin eşinin doğum yaptığı tarihten itibaren başlaması gerektiği, doğum olayının gerçekleştiği tarihten 15 gün veya 1 ay sonra babalık izninin verilemeyeceği ” yönünde görüşü bulunduğu, anlaşılmıştır .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74 üncü maddesinde; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” hükmü, “Kamu Hizmeti Görevlileriyle İlgili Hükümler” ana başlığında
“Genel Hükümler” kenar başlıklı 128 inci maddesinde; “ Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir . Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır .” hükmü, “Yönetmelikler” başlıklı 124 üncü maddesinde ;
“ Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler …”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Mazeret izinleri” başlıklı 104 üncü maddesinin (B) fıkrasında; “ Memura, eşinin doğum yapması hâlinde, isteği üzerine on gün babalık izni; kendisinin veya çocuğunun evlenmesi ya da eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin ana, baba ve kardeşinin ölümü hâllerinde isteği üzerine yedi gün izin verilir .” düzenlemeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idare tarafından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. 1 numaralı paragrafta da ayrıntılı belirtildiği üzere başvuran babalık iznini doğumdan hemen sonra kullanmadığından idarenin uygun gördüğü bir tarihte kullanabilmeyi talep etmektedir .
8. Başvuranın eşinin Almanya’da 27/ 10/ 2017 tarihinde doğum yaptığı başvuranın babalık izni talep etmediği, bu tarihten başlamak üzere yıllık izin talep ettiği ve idarenin yurtdışına çıkacağından kendisine 21 gün izin verdiği, izni kullanırken rahatsızlığından dolayı 15/ 11/ 2017 – 11/ 12/ 2017 tarihleri arasında sıhhi izin kullandığı ve 11/ 12/ 2017 tarihinde göreve başladığı tespit edilmiştir .
Başvuran göreve başlamasının ardından babalık iznini kullanabilmeyi talep etmiş ancak idare tarafından talebi reddedilmiştir .
.
2 / 39. 657 sayılı Kanunun ” Mazeret izni ” başlıklı 104 üncü maddesinin B fıkrasında, “ memura, eşinin
doğum yapması halinde, isteği üzerine on gün babalık izni verilir .” düzenlemesi yer almaktadır . Söz konusu mevzuat düzenlemesinde iznin ne zaman kullandırılacağı açıkça belirtilmemiştir . Fakat düzenlemenin konuluş amacından iznin mazeretin ortaya çıktığı andan itibaren uygulanması gerektiği değerlendirilmektedir . Zira Devlet Personel Başkanlığının 23/ 12/ 2011 tarih ve sayılı görüşü de iznin doğum olayının gerçekleştiği tarihten itibaren kullanılması gerektiği yönündedir .
10. İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ; başvuranın doğumdan bir süre sonra babalık iznini kullanabilme talebinin idare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu anlaşıldığından başvuru talebinin reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
12. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE ;
Ret kararının BAŞVURANA ve İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi