|
ÖZET: Başvuru, Bafra Belediye Başkanlığı’na yapılan bilgi edinme talebi üzerine ödenen 700 TL çekim ücretinin iadesi talebine ilişkindir. Başvuran, 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu çerçevesinde, talep edilen belgeler için haksız yere ücret alındığını ve bu ücretin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen miktardan fazla olduğunu iddia etmektedir. İlgili idare, başvurana gerekli bilgilerin sağlandığını ve ücretin Bafra Belediye Meclisi’nin 07.12.2022 tarihli kararı doğrultusunda belirlendiğini belirtmiştir.
Bafra Belediye Başkanlığı, şikayetçinin talep ettiği belgelerin erişimi için belirlenen ücretin, 2023 Mali Yılı Belediye İdaresi Vergiler Harçlar ve Ücretler tarifesine uygun olarak hesaplandığını ifade etmiştir. İdare, başvuranın talep ettiği belgelerin verilmesi için ödenen ücretin, ilgili mevzuat çerçevesinde hukuka uygun olduğunu ve bu nedenle ücretin iade edilmesinin mümkün olmadığını belirtmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruya ilişkin yapılan değerlendirmede, idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğunu tespit etmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve bu kararın ilgili taraflara tebliği yapılmıştır. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/6369-S.24.10003
BAŞVURU NO : 2024/658
KARAR TARİHİ : 12.06.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BAFRA BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Bilgi edinme talebi üzerine idareye ödenen çekim ücretinin iade edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 14.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi tarafından Kurumumuza verilen dilekçede kayıtlı olan hususlarda, 4982 sayılı Kanun hükümlerince Bafra Belediye Başkanlığı’ndan istenen bilgi ve belgelerden haksız olarak ücret alındığını, ücret alınması halinde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen ücretten fazla ücret alındığını ifade ve iddia ederek, Bafra Belediye Başkanlığının 08.12.2023 tarih ve E- – – sayılı yazısı ile tarafınca ödenmek zorunda olunan 700.-TL ücretin Bafra Belediye Başkanlığı tarafından tarafına iade edilmesini talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumumuzca şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla 24/01/2024 tarih ve S. sayılı yazımız ile bilgi-belge talebinde bulunulmuş olup,
2.1. Bafra Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nden alınan 29.01.2024 tarih ve sayılı yazıda özetle; “Söz konusu olan ödeme Bafra Belediye Meclisi
07.12.2022 tarih sayılı kararı ile belirlenen ücretler tarifesine göre tahakkuk yapılmış olup meclis
kararı ekte gönderilmiştir. Bilgilerinize arz ederim.” açıklamasına yer verilmiş,
2.2. Bafra Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nden alınan 04.03.2024 tarih ve sayılı yazıda özetle; “ Şikayetçi tarafından İlgi (a) dilekçe ile
Bafra İlçesi Mahallesinde ada nolu parseli ilgilendiren imar çalışmaları ile ilgili bilgi belgelerin verilmesi istenilmektedir.
İlgi (b) yazımız ile 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu kapsamında söz konusu parseli ilgilendiren imar çalışmaları ile ilgili bilgi kendilerine bildirilmiştir.
Şikayetçi İlgi (c) dilekçesi ile 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu kapsamında ilgi (b) yazımızda bulunan bilgilerin okunabilir bir şekilde belgelerin tarafına verilmesini istemektedir.
İlgi (d) yazımız ile belediyemiz ücretler tarifesine göre belge ücretinin ödenmesi durumunda belgelerin onaylı nüshalarının kendilerine verileceği bilgisi verilmiştir.
Kendileri İlgi (e) dilekçesi ile yatırılacak ücretin ne kadar olduğunun, yatırılacak tutarın yatırılacağı kurumuza ait banka hesap bilgilerinin gönderilmesi talep edilmişlerdir.
İlgi (f) yazımız ile Bafra Belediye Meclisi 07.12.2022 tarih sayılı kararı ile belirlenen ücretler tarifesine göre yatırılacak olduğunuz tutar ve kurumuzun hesap bilgileri kendilerine iletilmiştir.
İlgi (g) yazımız söz konusu ödeme 19.12.2023 tarihinde kurumuza ulaşmış olup istenilen bilgi ve belgeler kendilerine gönderilmiştir.
Kendileri ilgi (h) dilekçesi ile ödemeye ait dekont göndererek bilgi taleplerini bildirmişlerdir.
İlgi (ı) yazımızla istenilen belge ve bilgilerin ilgi (g) yazımız ile gönderdiğimiz bildirilmiştir.
Şikayetçinin haksız olarak ücret alındığını, ödenen ücretin şikayetçi tarafına iade edilmesi talep edilmektedir. Söz konusu olan ödeme Bafra Belediye Meclisi 07.12.2022 tarih sayılı kararı ile belirlenen ücretler tarifesine göre tahakkuk yapılmış olup meclis kararı ekte gönderilmiştir.
Meclis Kararının 16.sayfasında İmar ve Şehircilik Müdürlüğü ücret tarifesinde 2022 ve 2023 yılı ücretleri talep edilen hizmetin türüne göre sıralı olarak gösterilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunun
“Ücrete tabi işler: Madde 97 – (Değişik: 4/12/1985 – 3239/125 md.) Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye’ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir.” hükümleri kapsamında şikayetçi tarafından Belediye
Başkanlığına verilen dilekçelere cevap verilmiş, talepleri karşılandığından şikayete konu ücret iadesi meclis kararına göre mümkün değildir.”
2.3. Bafra Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nden alınan bila tarih ve E– yazıda özetle;“…Başvuran tarafından talep edilen bilgi veya belgelerin erişimi için belirlenen ücret 2023 Mali Yılı Belediye İdaresi Vergiler Harçlar ve Ücretler tarifesi Madde 21: İmar ve
Şehircilik Müdürlüğü Ücret Tarifesi göre; 4 adet Meclis Kararı, 2 adet Plan Örneği, 1 adet Encümen
Kararı aslı gibidir onaylanarak toplamda 7 adet belge tanımlanarak 2023 Mali Yılı Belediye İdaresi
Vergiler Harçlar ve Ücretler tarifesi Madde 21: İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Ücret Tarifesinin 3. Bendi
Kağıt Ozolit Çekimi Ücreti :100,00 TL belirtilmesine istinaden 7*100,00TL = 700 TL olarak belirlenmiştir.
Kurumuzca şikayete konu ücretler 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu çerçevesinde belirlenmiştir.
Şikâyete konu belgenin, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun “Bilgi veya belgeye erişim” başlıklı
10 uncu maddesi son fıkrasında kayıtlı, “Başvurunun yapıldığı kurum ve kuruluş, erişimine olanak
sağladığı bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden erişimin gerektirdiği maliyet tutarı kadar bir ücreti
bütçeye gelir kaydedilmek üzere tahsil edebilir.” İbaresi gereğince ücret talep edilmiştir. Her türlü yapılan iş ve işlemler şikayetçinin onayına sunularak gerçekleştirilmiştir. Bilgi kapsamında kendilerine talep edilen bilgiler iletilmiş olup fiziki olarak istemin ücreti tabi olduğu, kendisi tarafından da bu ücreti kabul ederek fiziki belgeleri talep etmiştir.” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir. … Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğinin “Karar verme süresi” başlıklı 36. maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
6. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanun’un “Bilgi ve belgeye erişim” başlıklı 10’uncu maddesinde, “Kurum ve kuruluşlar, başvuru sahibine istenen belgenin onaylı bir kopyasını verirler.
Bilgi veya belgenin niteliği gereği kopyasının verilmesinin mümkün olmadığı veya kopya çıkarılmasının aslına zarar vereceği hâllerde, kurum ve kuruluşlar ilgilinin; a) Yazılı veya basılı belgeler için, söz konusu belgenin aslını incelemesi ve not alabilmesini, b) Ses kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları dinleyebilmesini, c) Görüntü kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları izleyebilmesini, sağlarlar.
Bilgi veya belgenin yukarıda belirtilenlerden farklı bir şekilde elde edilmesi mümkün ise, belgeye zarar vermemek koşuluyla bu olanak sağlanır.
Başvurunun yapıldığı kurum ve kuruluş, erişimine olanak sağladığı bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden erişimin gerektirdiği maliyet tutarı kadar bir ücreti bütçeye gelir kaydedilmek üzere tahsil edebilir.”
7. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun “Ücrete tabi işler” başlıklı 97’nci maddesinde, “Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa
edecekleri her türlü hizmet (…) için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye’ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir.”
8. 27/04/2004 tarih ve 25445 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Bilgi Edinme
Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas Ve Usuller Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru ücretleri” başlıklı 22’nci maddesinde, “Kurum ve kuruluşlar, elektronik posta yoluyla erişim sağlananlar dahil, erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden, bilgi veya belgelere erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma, kopyalama, postalama ve diğer maliyet unsurları ile orantılı ölçüde ücret tahsil edebilir. Kurum ve kuruluşlarca uygulanacak bilgiye erişim ücret tarifesi Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir. Ancak erişimine olanak sağlanan bilgi veya belgelerin ilk on sayfalarının kopyaları için, postalama maliyeti dahil herhangi bir ücret alınmaz.
Kurum ve kuruluşlar erişimini sağlayacakları bilgi veya belgelerin, erişim maliyeti tutarı ve ödemenin nereye yapılacağı hakkında başvuru sahibini, başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde bilgilendirir.
Ancak, istenen bilgi veya belgenin, başvurulan kurum ve kuruluş içindeki başka bir birimden sağlanması; başvuru ile ilgili olarak bir başka kurum ve kuruluşun görüşünün alınmasının gerekmesi veya başvuru içeriğinin birden fazla kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi durumunda, kurum ve kuruluşlar erişim maliyeti tutarı ve ödemenin nereye yapılacağı hakkında başvuru sahibini, başvuru tarihinden itibaren otuz gün içinde bilgilendirir.
Bilgi veya belgelere erişim için gereken maliyet tutarının kurum ve kuruluş tarafından başvuru sahibine bildirilmesiyle, on beş veya otuz iş günlük süreler kesilir. Başvuru sahibi, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren on beş iş günü içinde ödemeyi gerçekleştirdiğini gösteren belgeyi sunmadığı takdirde talebinden vazgeçmiş sayılır.
Kamu kurum ve kuruluşlarının, erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru sahiplerinden talep edecekleri ücretler, ilgili kurum ve kuruluş bütçesine gelir olarak kaydedilmek üzere ilgili saymanlıklara veya bu saymanlıklar adına bankalar ve diğer finans kurumları veya PTT şubelerinde açılan hesaplara yatırılır.
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru sahiplerinden talep edecekleri ücretler, ilgili meslek kuruluşları adına açılan hesaba yatırılır.”
9. Maliye Bakanlığı’nın 14/02/2006 tarih ve 26080 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Bilgi ve Belgeye Erişim Ücreti Genel Tebliği’nin Bilgi ve Belgeye Erişim Ücret Tarifesi başlıklı bölümünün 1’nci maddesinde, “ Kanun ve Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, erişimine imkân sağlayacakları bilgi ve belgeler karşılığında ücret talep edip etmemekte serbesttir.
Ücret talep edilmesine karar verilmesi halinde, belirlenecek ücret; bilgi veya belgelere erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma, yazma, tarama, kopyalama, postalama ve diğer maliyet unsurları ve sair giderlerle orantılı olacak ve maliyet tutarını aşmayacaktır. Ancak, erişimine imkân sağlanan yazılı ve basılı bilgi veya belgelerin ilk on sayfası için, postalama maliyeti dâhil herhangi bir ücret alınmayacaktır.”
hüküm ve açıklamalara yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Şikayetçi (özetle); 4982 sayılı Kanun hükümlerince Bafra Belediye Başkanlığı’ndan istenen bilgi ve belgelerden haksız olarak ücret alındığını, alınan ücretin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen ücretten fazla olduğunu ifade ve iddia ederek, tarafınca ödenmek zorunda olunan 700.-TL ücretin Bafra
Belediye Başkanlığı tarafından tarafına iade edilmesini talep etmektedir.
12. Uyuşmazlık konusu hakkında ilgili İdare özetle; Şikayetçi tarafından dilekçe ile Bafra İlçesi
Mahallesinde ada nolu parseli ilgilendiren imar çalışmaları ile ilgili bilgi belgelerin verilmesinin istenildiği, 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu kapsamında söz konusu parseli ilgilendiren imar çalışmaları
/
ile ilgili bilgilerin yazılı şekilde şikayetçiye bildirildiği, şikayetçinin dilekçe ile 4982 sayılı Bilgi Edinme
Kanunu kapsamında idarenin anılan yazısında bulunan bilgilerin okunabilir bir şekilde belgelerin tarafına verilmesini istediği, belediyenin ücretler tarifesine göre belge ücretinin ödenmesi durumunda belgelerin onaylı nüshalarının şikayetçiye verileceği bilgisinin yazılı şekilde şikayetçiye bildirildiği, şikayetçinin yatırılacak ücretin ne kadar olduğunun, yatırılacak tutarın yatırılacağı kurumlarına ait banka hesap bilgilerinin gönderilmesini dilekçe ile talep ettiği, Bafra Belediye Meclisinin 07.12.2022 tarih sayılı kararı ile belirlenen ücretler tarifesine göre yatırılacak olunan tutar ve kurumlarının hesap bilgilerinin şikayetçiye yazılı şekilde bildirildiği, söz konusu ödemenin 19.12.2023 tarihinde kurumlarına ulaşmasını müteakip istenilen bilgi ve belgelerin şikayetçiye gönderildiği, şikayetçinin idareye sunduğu dilekçe ile ödemeye ait dekont göndererek bilgi taleplerini bildirdiği, idare tarafından yazı ile istenilen belge ve bilgilerin şikayetçiye gönderildiği, şikayetçinin haksız olarak ücret alındığını, ödenen ücretin şikayetçi tarafına iade edilmesi talebi karşısında, söz konusu olan ödemenin Bafra Belediye Meclisi 07.12.2022 tarih sayılı kararı ile belirlenen ücretler tarifesine göre tahakkuk yapıldığı, şikayetçi tarafından Belediye
Başkanlığına verilen dilekçelere cevap verildiği, taleplerinin karşılandığından şikayete konu ücret iadesi meclis kararına göre mümkün olmadığı,
12.1. Şikayet konusunun esasını oluşturan ücret hakkında ise; başvuran tarafından talep edilen bilgi veya belgelerin erişimi için belirlenen ücretin 2023 Mali Yılı Belediye İdaresi Vergiler Harçlar ve Ücretler tarifesi Madde 21: İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Ücret Tarifesi göre; 4 adet Meclis Kararı, 2 adet Plan
Örneği, 1 adet Encümen Kararı aslı gibidir onaylanarak toplamda 7 adet belge tanımlanarak 2023 Mali Yılı
Belediye İdaresi Vergiler Harçlar ve Ücretler tarifesi Madde 21: İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Ücret
Tarifesinin 3. Bendi Kağıt Ozalit Çekimi Ücreti :100,00 TL belirtilmesine istinaden 7*100,00TL = 700
TL olarak belirlendiği, söz konusu ücretin 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu çerçevesinde belirlendiği ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun “Bilgi veya belgeye erişim” başlıklı 10 uncu maddesi son fıkrasında kayıtlı, hüküm gereğince ücret talep edildiği, uyuşmazlık konusu hakkında yapılan her türlü iş ve işlemlerin şikayetçinin onayına sunularak gerçekleştirildiği, şikayetçi tarafından bahse konu ücret kabul edilerek fiziki belgelerin talep edildiği ve talep edilen bilgilerin şikayetçiye iletildiği, yönünde açıklamalarına yer verilmiştir.
13. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97’nci maddesinde belediyelerin, bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkili olduğu belirtilmiştir. 4982 sayılı
Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 5’inci maddesinde kurum ve kuruluşların, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli İdarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlü oldukları ve bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümlerinin uygulanmayacağı hüküm altına alınmış, 10’uncu maddesinde de başvurunun yapıldığı kurum ve kuruluşça, erişimine olanak sağladığı bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden erişimin gerektirdiği maliyet tutarı kadar bir ücreti bütçeye gelir kaydedilmek üzere tahsil edebileceği düzenlenmiştir.
14. Yukarıda yer alan mevzuat gereğince, Devlet bireylerin bilgi edinme haklarını kullanmaları için gerekli tedbirleri almakla, iş ve işlemleri yapmakla yükümlüdür. Bilgi edinme hakkının kapsamı, kullanılış biçimi ve sınırları ile Devletin ödev ve sorumlulukları 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu kapsamında düzenleme altına alınmıştır. Kanun gereğince Devletin bilgi edinme başvurusu yapan kişiden bilgi ve belgeye erişimin gerektirdiği ölçüde bütçeye kaydedilmek üzere ücret talep edebileceği hüküm altına alınmıştır.
15. 4982 sayılı Kanun’un gerekçesinde ücret alınabileceğini düzenleyen hükmün gerekçesinde “Tahsil edilecek ücretin, erişimin gerektirdiği maliyet tutarı kadar olacağı belirtilerek hem başvuru sahiplerinin hem de kurum ve kuruluşların ek bir maddi yük altına girmelerinin önüne geçilmesi amaçlanmıştır. ” (Dönem: 22 Yasama Yılı: 1 T.B.M.M. (S. Sayısı: 248) Bilgi Edinme Hakkı Kanunu Tasarısı ile Avrupa
Birliği Uyum ve Adalet Komisyonları Raporları (1/632)) denilmek suretiyle bilgiye erişim hakkı kapsamında ortaya çıkan maliyetin kamu ve vatandaşlar tarafından paylaşılmasının hedeflendiği anlaşılmaktadır.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru konusunun incelenmesi sonucu; başvuran tarafından talep edilen bilgi veya belgelerin erişimi için belirlenen ücretin 2464 sayılı Belediye
Gelirleri Kanunu çerçevesinde belirlendiği, 2023 Mali Yılı Belediye İdaresi Vergiler Harçlar ve Ücretler tarifesine göre toplamda 7 adet belgenin tanımlandığı, İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Ücret Tarifesinin 3.
Bendi Kağıt Ozalit Çekimi Ücreti:100,00 TL belirtilmesine istinaden 7*100,00TL = 700 TL olarak belirlendiği ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun “Bilgi veya belgeye erişim” başlıklı 10 uncu maddesi son fıkrasında kayıtlı hüküm gereğince ücret talep edildiği, uyuşmazlık konusu hakkında yapılan her türlü iş ve işlemin şikayetçinin onayına sunularak gerçekleştirildiği, şikayetçi tarafından bahse konu ücretin kabul edildiği ve talep edilen bilgilerin de şikayetçiye iletildiği şeklindeki İdarenin açıklamalarında yer verilen hususlar ile birlikte, Kanun gereğince Devletin bilgi edinme başvurusu yapan kişiden bilgi ve belgeye erişimin gerektirdiği ölçüde bütçeye kaydedilmek üzere ücret talep edebileceği hüküm altına alındığı, 4982 sayılı Kanun’un gerekçesinde ücret alınabileceğini düzenleyen hükmün gerekçesinde
“Tahsil edilecek ücretin, erişimin gerektirdiği maliyet tutarı kadar olacağı belirtilerek hem başvuru sahiplerinin hem de kurum ve kuruluşların ek bir maddi yük altına girmelerinin önüne geçilmesi amaçlandığının ifade edildiği, Kurumumuza yapılan başvuru dilekçesi ekinde yer alan ve Bafra Belediye
Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nce şikayetçiye hitaben yazılan (özetle), “…İlgi (f) yazımız ile
Bafra Belediye Meclisi 07.12.2022 tarih sayılı kararı ile belirlenen ücretler tarifesine göre yatırılacak olduğunuz tutar ve kurumuzun hesap bilgileri iletilmiştir. Söz konusu ödeme 19.12.2023 tarihinde kurumuza ulaşmış olup istenilen bilgi ve belgeler ekte gönderilmiştir.” şeklinde açıklamalara yer verilen
20.12.2023 tarih E- – – sayılı yazı ekinde, toplam 17 sayfa bilgi ve belgenin
bulunduğu görülmüş olup, bilgi ve belgelere erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma, yazma, kopyalama ve postalama gibi maliyet unsurları birlikte değerlendirildiğinde, idarenin; plan örneği, meclis kararı ve encümen kararına ilişkin çekim ücreti istemesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığı, idarenin yetkisini ilgili mevzuat çerçevesinde usulüne uygun olarak kullandığı, bilgi edinme talebi kapsamında yapılan başvurularda kanun koyucunun idare ile vatandaşın oluşan külfeti paylaşmalarını amaçladığı göz önüne alındığında, somut olay nezdinde idarenin başvurandan ücret talep etmesinin hakkaniyete aykırılık teşkil etmediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
17. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlık konusu hakkında ilgili idare tarafından tesis edilen idari işlemde hukuka aykırılık tespiti yapılamamıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
19. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu “Ret
Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlem ya da eylemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Samsun İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve BAFRA BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/