|
ÖZET: Başvuran, Bağ-Kur sigortalılık sürelerinin ihya edilmesi talebinde bulunmuş ve bu durumun SSK’dan emeklilik hakkını etkilediğini iddia etmiştir. Başvuru, Rüzgarlı Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğü’ne yapılmış olup, başvuranın 1352 gün süreyle Bağ-Kur sigortalılığına ilişkin ihya işlemi gerçekleştirilmiştir. Ancak, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan incelemelerde, başvuranın bazı hizmetlerinin sahte olduğu tespit edilerek iptal edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın SSK’dan emekli olabilmesi için gereken prim ödeme gün sayısını karşılayamadığı belirtilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerini değerlendirerek, idarenin işlemlerinde hukuka aykırılık tespit edilmediği sonucuna varmıştır. Başvuranın, kısmi ihya talebinin mümkün olmadığı ve yalnızca tamamının ihya edilebileceği ifade edilmiştir. Ayrıca, başvuranın ortak olduğu şirketin durumu ve ticaret sicili kayıtları da incelenmiş, şirketin münfesih duruma düştüğü ve bu nedenle başvuranın Bağ-Kur sigortalılığına ilişkin taleplerinin reddedilmesinin hukuken uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve bu kararın başvurana tebliğ edilmesi sağlanmıştır. Başvuranın, kararın tebliğ tarihinden itibaren yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/3661-S.5309
BAŞVURU NO : 2019/5145
KARAR TARİHİ : 24/05/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : RÜZGARLI SOSYAL GÜVENLİK MERKEZİ
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, kısmi ihya talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 28/02/2019
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Başvuran, Bağ-Kur sigortalılık sürelerini ihya ettiğini, kendisine 1352 günün karşılığı olan ihya tutarının ödettirildiğini bu durumun SSK dan emekli olma hakkını ortadan kaldırdığını, Bağ-Kur sigortalılık tesciline sebebiyet veren … Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited
Şirketinin vergi kayıtları esas alınarak hesaplanacak sürelerin ihya edilmesini ve bu surette SSK dan emekli olma hakkının geri verilmesi talebinde bulunmuştur.
II.İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Kurumumuzun 15/03/2019 tarihli ve … sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığı (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından
gönderilen 02/05/2019 tarihli ve … sayılı yazıda özetle:
2.1. İlgiliye, 506 sayılı Kanunun geçici 81 inci maddesinin (B) bendinin (e) fıkrasına göre 48 yaş, 25 yıl sigortalılık süresi ve 5225 prim ödeme gün sayısı koşullarına tabi olarak, 01/01/2017 tarihinden itibaren … tahsis numarası ile 5364 prim ödeme gün sayısı üzerinden yaşlılık aylığı bağlandığı, 2.2.Sosyal güvenlik denetmeni tarafından yapılan inceleme sonucunda … sicil numaralı …
Turizm AŞ. adlı işyerinden sahte hizmet yüklemesi yapıldığının tespiti üzerine 1290 gün hizmetinin iptal edildiği,
2.3.2926 sayılı Kanun kapsamındaki hizmetlerini 5510 sayılı Kanunun geçici 63 üncü maddesi
uyarınca ihya etmese dahi aylığa hak kazanma koşullarından 5225 gün prim ödeme gün sayısı koşulunu sağlayamadığı için tarafına Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında aylık bağlanmasına imkan bulunmadığı, 2.4.Adı geçen sigortalının sigortalılık dosyasının incelenmesinde, sigortalının … Yapı
Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketindeki ortaklık kaydına istinaden, 5510 sayılı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Kanunun Geçici 8’inci maddesi kapsamında 01/10/2008 tarihinde 4/1-(b) kapsamında kayıt ve tescilinin oluşturulduğu; ancak prim ödemesi bulunmadığından adı geçen Kanunun Geçici 63 üncü maddesi gereği tescil tarihi itibarıyla sigortalılığının durdurulduğu, 2.5.Sigortalının 7143 sayılı Kanun kapsamında yapmış olduğu ihya talebine istinaden durdurulan 4/1-(b) kapsamındaki 1352 günlük sigortalılık sürelerinin tamamının ihya edildiği ve söz konusu süreye ait tahakkuk eden prim borcunun tamamını ödediği, 2.6.Bu itibarla anılan Kanunda ihya için hesaplanan borç tutarının tamamının ödenmesi gerektiğinin belirtilmesi nedeniyle kısmi ihyanın mümkün olmadığı, durdurulan sigortalılık sürelerinin tamamının ihyasının mümkün olduğu, 2.7.Söz konusu sigortalının da Kanunun Geçici 63 üncü maddesi kapsamındaki durdurulan sürelerinin tamamı ihya edildiği,
2.8.2829 sayılı Kanunun 8’inci maddesine göre son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde en fazla
hizmetinin Kanunun 4/1-(b) kapsamında geçtiğinin tespiti neticesinde; ilgili Kanunun gerek 4/1 -(a) gerekse 4/1-(b) bendi kapsamında yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarını yerine getirmediği, İfade edilmiştir.
3. Kurumumuzun 19/04/2019 tarihli ve … sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi tarafından gönderilen 26/04/2019 tarihli ve … sayılı yazı ve eki onaylı gazete suretlerinden özetle, başvuranın kurucu ortağı olduğu … Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 23/09/1993 tarihinde ticaret siciline tescil edildiği ve ana sözleşmesinin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği, münfesih duruma düşmüş olması nedeniyle de 2014 yılında ilgili sicil müdürlüğü tarafından re’sen silindiği ve 23/01/2014 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği ifade edilmiştir.
III.İLGİLİ MEVZUAT
4.18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü yer almaktadır.
5.6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” denmektedir.
6.Mülga 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar
Kurumu Kanunu’nun
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
6.1.“Kanunun amacı, sigortalı sayılanlar ve sayılmayanlar” başlıklı 24 üncü maddesi;
Aşağıda sayılan sigortalılar hakkında malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde bu Kanunda yazılı şartlarla sosyal sigorta yardımları sağlanır.
I – Sigortalı sayılanlar:
Kanunla ve Kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulu sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan;
…
d) Limited şirketlerin ortakları, …
Bu Kanuna göre sigortalı sayılırlar….” şeklinde düzenlenmiştir.
6.2.“Sigortalılığın başlangıç ve bitiş tarihi” başlıklı (24/07/2003 kabul tarihli, 02/08/2003 tarih ve 25187 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4956 sayılı Kanunun 15’inci maddesi ile değişik) 25’inci maddesi;
Bu Kanunun 24 üncü maddesine göre sigortalı sayılanlardan gelir vergisi mükellefi olanların sigortalılıkları, mükellefiyetin başlangıç tarihinden, gelir vergisinden muaf olanların sigortalılıkları ise Esnaf ve Sanatkâr Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşlarına kayıtlı olmak şartıyla talep tarihinden itibaren başlatılır.
Bu suretle sigortalı olanların hak ve yükümlülükleri sigortalı sayıldıkları tarihte başlar.
Bu Kanuna tâbi sigortalılık;
a) Gelir vergisi mükellefi olanların, mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son verdikleri,
b) Gelir vergisinden muaf olanların, Esnaf ve Sanatkâr Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşlarındaki üye kayıtlarının silindiği,
c) Şirketlerle ilgisi kalmayanların, çalışmalarına son verdikleri veya ilgilerinin kesildiği, Tarihten itibaren,
d) Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığına tâbi olarak çalışmaya başlayanların, emekli keseneği kesilmeye başladığı,
e) İflâsına karar verilmiş olan tasfiye halindeki özel işletmeler ile şirket ortaklarının, özel işletmenin veya şirketin mahkemece tasfiyesine karar verildiği, iflâsına karar verilmiş olan veya tasfiye halindeki özel işletmeler ile şirket ortaklarından hizmet akdi ile çalışanların çalışmaya başladığı,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
f) 2108 sayılı Kanuna göre 1479 sayılı Kanun kapsamına giren köy ve mahalle muhtarlarından; kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmasından dolayı gelir vergisi mükellefiyeti bulunanlar hariç, aynı zamanda hizmet akdi ile çalışanların çalışmaya başladığı,
g) Gelir vergisinden muaf olan, ancak Esnaf ve Sanatkârlar Sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşlarındaki kayıtlara istinaden Bağ-Kur sigortalısı olanlardan bu sigortalılıklarının devamı sırasında, hizmet akdi ile çalışanların çalışmaya başladığı,
Tarihten bir gün önce,
Sona erer.
…” hükmündedir.
7.01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanununun, 7.1.“Sigortalılığın sona ermesi” başlıklı 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası; “…limited şirket ortaklarından hisselerinin tamamını devreden sigortalıların, hisse devrinin yapılmasına ortaklar kurulunca karar verildiği tarihten, anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının yönetim kurulu üyeliklerinin sona erdiği tarihten, iflas veya tasfiye durumu ile münfesih duruma düşen şirketler için ortağın talep etmesi halinde, mahkeme kararı ile iflasın, tasfiyenin açılmasına, ortaklar kurulu kararı ile tasfiyenin başlamasına veya şirketin münfesih duruma düşmesine karar verildiği, ortakların talepte bulunmaması halinde, mahkemece iflasın kapatılmasına karar verildiği, tasfiyesi sonuçlanan şirketlerin ortaklıklarının ise tasfiye kurulu kararının ticaret sicili memurluğunca tescil edildiği tarihten,…sona erer” hükmündedir.
7.2.“1479 sayılı Kanuna geçiş hükümleri” başlıklı geçici 8 inci maddesinin birinci fıkrası, “Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi hariç diğer alt bentlerine göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanunun yürürlük tarihine kadar kayıt ve tescillerini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğü bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren başlar. Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine göre sigortalı sayılanların hak ve yükümlülüğü ise 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre başlar.” 7.3.Geçici 63 üncü maddesi (Ek madde 04/04/2015-6645 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi)
“Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, Kuruma kayıt ve tescilleri yapıldığı halde, bu maddenin yayımlandığı ayın sonu itibarıyla 12 ay ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından itibaren üç ay içinde ödememeleri veya ilgili kanunları uyarınca yapılandırmamaları halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Durdurulan süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek bunlara Kurum alacakları arasında yer verilmez.
Sigortalılıkları durdurulanlardan bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya devam edenlerin sigortalılıkları bu maddenin yayım tarihini takip eden ay başı itibarıyla yeniden başlatılır.
Ancak, daha sonra sigortalı ya da hak sahipleri tarafından talep edilmesi halinde durdurulan sigortalılık sürelerinin tamamı, talep tarihinde 80 inci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden borç tutarı hesaplanarak ihya edilir.
Hesaplanan borç tutarının tamamını, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödedikleri takdirde, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Tebliğ edilen borç tutarının bu süre içinde tamamen ödenmemesi halinde bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu madde kapsamında ödenmiş olan tutarlar ilgilinin prim ve prime ilişkin borcunun bulunmaması kaydıyla faizsiz olarak iade edilir. İhya edilerek kazanılan hizmet süreleri borcun ödendiği tarihten itibaren geçerli sayılır.
…” 7.4.Geçici 76’ncı maddesi (Ek madde 11/05/2018 tarihli ve 7143 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi) “Köy ve mahalle muhtarları, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, Kuruma kayıt ve tescilleri yapıldığı halde, 31/5/2018 tarihi itibarıyla prim borcu bulunanların, bu tarihten önceki sürelere ilişkin prim borçlarını, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ikinci ayın sonuna kadar ödememeleri veya ilgili Kanunları uyarınca yapılandırmamaları halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Durdurulan süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek bunlara Kurum alacakları arasında yer verilmez.
Sigortalılıkları durdurulanlardan bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya devam edenlerin sigortalılıkları 1/6/2018 tarihi itibarıyla yeniden başlatılır.
Ancak, daha sonra sigortalı ya da hak sahipleri tarafından talep edilmesi halinde durdurulan sigortalılık sürelerinin tamamı, talep tarihinde 80 inci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden borç tutarı hesaplanarak ihya edilir.
Hesaplanan borç tutarının tamamını, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödedikleri takdirde, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. Tebliğ edilen borç tutarının bu süre içinde tamamen ödenmemesi halinde bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu madde kapsamında ödenmiş olan tutarlar ilgilinin prim ve prime ilişkin borcunun bulunmaması kaydıyla faizsiz olarak iade edilir. İhya edilerek kazanılan hizmet süreleri borcun ödendiği tarihten itibaren geçerli sayılır.
…”
8.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun,
8.1.”Sona erme sebepleri ve sona ermenin sonuçları” başlıklı 636’ncı maddesi;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
“(1) Limited şirket aşağıdaki hâllerde sona erer:
a) Şirket sözleşmesinde öngörülen sona erme sebeplerinden birinin gerçekleşmesiyle, b) Genel kurul kararı ile, c) İflasın açılması ile, d) Kanunda öngörülen diğer sona erme hâllerinde, (2) Uzun süreden beri şirketin kanunen gerekli organlarından biri mevcut değilse veya genel kurul toplanamıyorsa, ortaklardan veya şirket alacaklılarından birinin şirketin feshini istemesi üzerine şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi, müdürleri dinleyerek şirketin, durumunu kanuna uygun hâle getirmesi için bir süre belirler, buna rağmen durum düzeltilmezse, şirketin feshine karar verir, (3) Haklı sebeplerin varlığında, her ortak mahkemeden şirketin feshini isteyebilir. Mahkeme, istem yerine, davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenmesine ve davacı ortağın şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme hükmedebilir, (4) Fesih davası açıldığında mahkeme taraflardan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alabilir, (5) Sona ermenin sonuçlarına anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır.” 8.2.637’nci maddesi;
“Sona erme, iflastan ve mahkeme kararından başka bir sebepten ileri gelmişse müdür, birden fazla müdürün bulunması halinde en az iki müdür, bunu ticaret siciline tescil ve ilan ettirir.”
9.4447 sayılı Kanunun 8/9/1999 tarihinde yürürlüğe giren 6 ncı maddesi ile değişik 506
sayılı Kanunun 81 inci maddesinin (B) bendinin, (e) fıkrası;
“B) (Yeniden düzenleme: 23/5/2002-4759/3 md.) 23.5.2002 tarihinde; e) Sigortalılık süresi 14 (dahil) yıldan fazla, 15 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 44 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 17 yıl (dahil) dan fazla, 18 yıl 6 aydan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık süresini ve 48 yaşını doldurmaları ve en az 5225 gün, …
Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunmaları şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabilirler.” hükmündedir.
IV.KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE
ÖNERİSİ
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
10.Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; şikâyete konu edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A.Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11.Başvuran, özetle; Bağ-Kur sigortalılık sürelerini ihya etiğini, kendisine 1352 günün karşılığı olan ihya tutarının ödettirildiğini bu durumun SSK dan emekli olma hakkını ortadan kaldırdığını, Bağ-Kur sigortalılık tesciline sebebiyet veren … Yapı Malzemeleri Sanayi ve
Ticaret Limited Şirketinin vergi kayıtları esas alınarak hesaplanacak sürelerin ihya edilmesini ve bu surette SSK dan emekli olma hakkının verilmesi talebinde bulunmuştur.
12.Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; başvurana 506 sayılı Kanun kapsamında 01/01/2017 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı, sosyal güvenlik denetmeni tarafından yapılan inceleme sonucunda … sicil numaralı … Turizm AŞ. adlı işyerinden sahte hizmet yüklemesi yapıldığının tespiti üzerine, başvuranın 1290 gün hizmetinin iptal edildiği ve aylığının iptal edildiği tespit edilmiştir.
13.Başvuranın … Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketindeki ortaklığından dolayı 7.2’nci pragrafta yer alan 5510 sayılı Kanunun geçici 8 inci maddesinin birinci fıkra hükmüne istinaden aynı Kanunun 4/1-(b) ye tabi sigortalılığı (Bağ-Kur), 01/10/2008 tarihinde başlatılmak suretiyle tescil edilmiştir.
14.Başvuranın 01/10/2008 tarihinde yapılan 4/1-(b) sigortalılık tescili kapsamında hiç prim ödemesi olmadığı için 5510 sayılı Kanunun geçici 63’üncü maddesi uyarınca sigortalılığı durdurulmuş (7.3’üncü pragraf), 20/07/2018 tarihli ihya talebine istinaden de 01/10/200828/02/2011 tarihleri arasında 870 gün, 30/06/2012-08/10/2012 tarihleri arasında 99 gün, 01/12/2012-31/12/2012 tarihleri arasında 30 gün ve 01/02/2013-23/01/2014 tarihleri arasında
353 gün olmak üzere toplam 1352 gün Bağ-Kur hizmetinin tamamı ihya edilmiş, hesaplanan
ihya borç tutarının tamamı borcun tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içinde başvuran tarafından ödendiği için bu süreler başvuran adına sigortalılık süresi olarak değerlendirilmiştir.
15.Başvuran, idarece hesaplanan 1352 gün üzerinden değil fakat 4/1-(a) kapsamında emekliliğine imkan verecek şekilde 1259 güne ilişkin ihya tutarını ödeme hakkının verilmesini talep etmekte ise de, 5510 sayılı Kanunun geçici 63 üncü maddesi durdurulan sigortalılık sürelerinin tamamının, talep tarihinde belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden borç tutarı hesaplanarak ihya edileceğini düzenlemiştir. Dolayısıyla her ne kadar başvuranın gayesi 4/1-(b) prim borcunun 4/1-(a) kapsamında yaşlılık aylığına yetecek sigortalılık süresine karşılık gelen kısmını ödeyip geçici 63 üncü maddeden yararlanarak sigortalılığı sona erdirmek olsa da, geçici 63 üncü madde kısmi ihyaya imkan vermemekte olup kısmi ödeme ile kısmi hizmet elde edilemeyeceğinden başvuranın ihyaya konu borç tutarının bir kısmını ödeyerek sigortalılık kazanmasının mümkün olamayacağı değerlendirilmektedir.
16.Kaldı ki, başvuran, 4/1-(b) statüsündeki hizmetlerini 5510 sayılı Kanunun geçici 63 üncü maddesi uyarınca kısmi ihya etse ya da ihya etmese dahi 9’uncu pragrafta yer alan 506 sayılı
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Kanunun 81’inci maddesinin (B) bendinin (e) fıkrası uyarınca, 4/1-(a) kapsamında aylığa hak kazanma koşullarından 5225 gün prim ödeme gün sayısı koşulunu sağlayamadığı (4074 prim ödeme gün sayısı mevcuttur) için tarafına bu statüde aylık bağlanamayacağı kanaatine varılmıştır.
17.Başvuran, 18/04/2019 tarihinde Kurum kayıtlarımıza giren ek dilekçesi ile de ortağı olduğu
… Limited Şirketinin vergi kaydının 02/02/1994 tarihinde tescil ve 29/07/1998 tarihinde de re’sen terkin olduğu ancak ticaret odasındaki kaydının 23/01/2014 yılına kadar devam ettiğini, vergi kaydının esas alınarak 02/02/1994-29/07/1998 tarihleri arasındaki sürenin Bağ-Kur sigortalılık süresi olarak esas alınmasını ve ihya süresinde bu sürelere itibar edilmesini talep etmekte ise de 1479 sayılı Kanunun 9’uncu maddesi (6.2’nci pragraf) ve 5510 sayılı Kanunun
9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında (7.1’inci pragraf); limited şirket ortaklarından
hisselerinin tamamını devreden sigortalıların, hisse devrinin yapılmasına ortaklar kurulunca karar verildiği tarihten, iflas veya tasfiye durumu ile münfesih duruma düşen şirketler için ortağın talep etmesi halinde, iflasın veya tasfiyenin açılmasına, ortaklar kurulu kararı ile tasfiyenin başlamasına veya şirketin münfesih duruma düşmesine karar verildiği, ortakların talepte bulunmaması halinde, mahkemece iflasın kapatılmasına karar verildiği, tasfiyesi sonuçlanan şirketlerin ortaklıklarının ise tasfiye kurulu kararının ticaret sicili memurluğunca tescil edildiği tarihten itibaren sona ereceği düzenlenmiş olup dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden ortaklar genel kurul kararı ile davacının hissesinin devrine ilişkin bir durumun olmadığı, mahkemece verilmiş bir iflas ve tasfiye kararının da bulunmadığı şirketin münfesih duruma düşmüş olması nedeniyle ticaret sicil kaydının ilgili sicil müdürlüğü tarafından re’sen silindiği ve 28/01/2014 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlandığı anlaşılmış olup başvuranın 4/1-(b) sigortalılığı yönünden terkin tarihinin idarece ticaret sicil gazetesi ilan tarihinin (23/01/2014) esas alınmasının hukuken uygun olduğu değerlendirilmektedir.
18.Ayrıca Ticaret Kanunu hükümleri kapsamında (8.1’inci pragraf) limited şirketin sona erme halleri arasında vergi kaydının kapanmasına dair bir ifade de bulunmamaktadır. Türk Ticaret
Kanununda ki düzenlemeden vergi dairesinden alınan vergi kaydının kapandığına dair belgenin limited şirketin mevcudiyeti üzerinde etkili olmayacağı, sadece vergi mükellefiyetinin devam etmediğini belirten bir uygulama olarak kabul edilebileceği, ancak Türk Ticaret Kanununun 636’ncı maddesinde belirtilen hallerden birinin varlığı halinde şirketin sona ereceği ve 637’nci maddesi uyarınca (8.2’nci pragraf) ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi ile şirketin sona ereceği anlaşılmaktadır 19.Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 2015/13389 E. ve 2016/3787 K. No’lu, 08/03/2016 tarihli kararında da, “…Ayrıca 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasanın sigortalı olmayı düzenleyen 4/b-3 maddesinde limited şirketin tüm ortaklarının sigortalı sayılacağı, yine aynı yasanın sigortalılığın bitimini düzenleyen 9. maddesinde, limited şirket ortaklarından hisselerinin tamamını devreden sigortalıların hisse devrinin yapılmasına ortaklar kurulunca karar verildiği tarihten itibaren,….iflas veya tasfiye durumu ile münfesih duruma düşen şirketler için ortağın talep etmesi halinde, mahkeme kararı ile iflasın, tasfiyenin açılmasına, ortaklar kurulu kararı ile tasfiyenin başlamasına veya şirketin münfesih duruma düşmesine karar verildiği, ortakların talepte bulunmaması halinde, mahkemece iflasın kapatılmasına karar verildiği, tasfiyesi sonuçlanan şirketlerin ortaklıklarının ise tasfiye kurulu kararının
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
ticaret sicili memurluğunca tescil edildiği tarihten itibaren sigortalılığın sona ereceği düzenlenmiştir.
Somut olayda, davacı limited şirket ortağı olup, 24. madde kapsamında sigortalıdır. Ticaret sicili kayıtlarına göre şirket halen faal olup davacının ortaklığı da devam etmektedir. Zira şirket ortakları yönünden Bağ-Kur kapsamında sigortalı sayılabilmek için limited şirket ortağı olmak yeterli olup şirketin vergi kaydının sona ermesinin bir önemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla davacının ortaklığı devam ettiği sürece ve şirketin ticaret sicilinden terkinine kadar olan dönem yönünden davacı Bağ-Kur kapsamında sigortalı olacağından davacının 30/04/2005 tarihinde Bağ-Kur sigortalılığının sona erdiğinin tespiti yönündeki karar hatalı olmuştur.” denilmiştir.
20.Yukarıda yapılan açıklamalar ve Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 4/1-(a) kapsamında emekli olabileceği sanısıyla ortağı olduğu … Limited Şirketinin vergi kaydının esas alınarak 02/02/1994-29/07/1998 tarihleri arasındaki sürenin Bağ-Kur sigortalılık süresi olarak esas alınması ve bu kapsamdaki 4/1-(b) sigortalılığı yönünden kısmi ihya yapabilme talebinin ve SSK’dan emekli olabilme talebinin reddine ilişkin idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21.28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir
VI.HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
22.6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İş Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII.KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.