|
ÖZET: Başvuru, Muğla’nın Milas ilçesindeki Tuzabat Mahallesi’nde tarımsal faaliyet yürüten kişilerin, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından iptal edilen bağlantı yolunun yeniden açılması talebini içermektedir. Başvuran, mevcut durumun ulaşım haklarını kısıtladığını ve bu nedenle mağduriyet yaşadıklarını belirtmiştir. İlgili idareler, başvuruya yanıt verirken, yol bağlantısının sağlanması için gerekli belgelerin temin edilmesi gerektiğini ifade etmişlerdir. Ayrıca, mevcut yolun kot farkı nedeniyle kullanılamaz hale geldiği ve bu durumun çözümünün Milas Belediyesi tarafından yapılacak imar uygulamalarıyla mümkün olabileceği vurgulanmıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirirken, ilgili mevzuat çerçevesinde idarelerin eylem ve işlemlerinin hukuka uygunluğunu incelemiştir. Başvurunun kısmen kabulü ve kısmen reddi yönünde bir karar önerisi hazırlanmış, Milas Belediyesi’ne talebin yeniden incelenmesi ve gerekçeli bir açıklama yapılması tavsiye edilmiştir. Bu süreçte, başvuranın özel mülkiyet hakkı ile kamu yararının dengelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, bağlantı yolunun yeniden açılması talebi, özel mülkiyet durumu nedeniyle reddedilmiş, ancak Milas Belediyesi’nin konuyu yeniden değerlendirmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu karar, başvuranın hak arama özgürlüğüne saygı gösterilerek alınmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/15931-S.21.25505
BAŞVURU NO : 2021/9750
KARAR TARİHİ : 08/11/2021
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
MİLAS BELEDİYE BAŞKANLIĞI (Re’sen)
BAŞVURUNUN KONUSU : Bağlantı yolunun kullanıma açılması suretiyle taşınmaza ulaşımın sağlanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 21/05/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, tarihinde kayıt altına alınan şikayet dilekçesinde özetle;
Muğla İli Milas İlçesi Tuzabat Mahallesi – – – – numaralı parsellerde tarımsal faaliyet yapanlar ve ikamet edenlerin kullandıkları ulaşım yolunun Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü’nün MilasYatağan-Muğla D-330 çevreyolu yapımı ve genişletme çalışmaları neticesinde iptal olduğunu, bunun sonucunda başvuruda ismine yer verilen kişilerin kamusal alana ulaşım hakkının engellendiğini, çevreyolu yapım süresinde bölgede ikamet edenlerin durumunun dikkate alınmadığını, ulaşımın sağlanması için açılan yolun ise numaralı parselden geçirildiğini ancak parsel hissedarlarının kamulaştırma işlemlerinin yapılmaması nedeniyle yolu kapattıklarını, kullanılabilecek bir yolun bulunmaması nedeniyle çok sayıda sorun yanında bölge sakinlerinin özel mülkiyetteki alanları kullanımı nedeniyle sürekli tartışma yaşadıklarını, ulaşım imkanı bulunmayan ev ve arazilerinin değer kaybı yaşadığını iddia ve ifade ederek yaşadıkları mağduriyetin giderilmesi talebinde bulunmuştur.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan iddiaların doğruluğunun
tespiti ve eğer mümkünse ilgili idare ile başvurucu arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma
gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18 inci maddesi hükmü uyarınca Kamu Denetçiliği Kurumumuzca şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla
Karayolları Genel Müdürlüğünden 29/06/2021 tarih ve sayılı yazı ile Milas Belediye
Başkanlığından 29/06/2021 tarih ve sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
3) Karayolları Genel Müdürlüğünden alınan 03/08/2021 tarih ve – / sayılı
cevabi yazıda;
3.1) “… ‘ın 21.02.2021 tarihli dilekçesi ile Milas İlçesi, Tuzabat Mahallesi Parsel
numaralı taşınmazın üzerinde bulunan meskenlere yol giriş çıkış izni istendiği, 01.03.2021 Tarih ve 364603 sayılı Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü yazısı ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 18. Maddesi gereği geçiş yolu izni talebinin değerlendirmeye alınması için; söz konusu parsele ait güncel tapu örneği ile Lihkab veya Kadastro Müdürlüğünden alınmış ülke koordinat sisteminde parsel köşe noktalarının gösterildiği imzalı güncel aplikasyon krokisi, 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Plan Paftası ve parsele hangi amaçla Geçiş Yolu İzin Belgesi düzenleneceğini bildiren yazı ile birlikte müracaatın ilgili Belediye
Başkanlığına yapılması ve ilgili Belediye Başkanlığı tarafından da Karayolları 2. Bölge Müdürlüğüne gönderilmesi halinde konu incelenebilecektir.
3.2) Milas – Yatağan – Muğla D-330 Yolu yapımı çalışmaları öncesinde başvuruya konu parselin karayolu
bağlantısı olup olmadığı hususunda kurumumuzda herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır.
3.3) Söz konusu bölgede Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Karayolu Tasarım El Kitabında belirtilen
herhangi bir tali yol olmadığından dolayı proje kapsamında bağlantı oluşturulamadığı ve bununla beraber söz konusu taşınmazın 2*1 (tek yoldan), 2*2 bölünmüş yola dönüşümü sürecinde de iptal edilmiş herhangi bir tali yol bağlantısı bulunmadığı bu kesime ait geçmiş uydu görüntüleri ve mevcut durumun uydu görüntüleri yazımız ekinde sunulmuştur.
3.4) 25.04.2012 Tarih ve 2012/153 Sayılı Kamu Yararı Kararına istinaden Milas – Yatağan Yolu
kamulaştırma çalışmaları kapsamında Parsel (Eski ) numaralı taşınmazın 409,96 m²’si kamulaştırılmış ve yola terk işlemi gerçekleştirilmiştir.
3.5) Başvuruya konu parsellerin karayolu bağlantısının sağlanması ile ilgili sorun, ilgili belediyece bölgede
yapılacak imar uygulaması ile açılacak imar yolları ile ya da bölgedeki kadastral yollara bağlantısı olan taşınmazlar üzerinde kurulacak geçit hakkı ile çözülebilir.” açıklamasına,
4) Milas Belediye Başkanlığından alınan 17/09/2021 tarih ve – – sayılı cevabi
yazıda;
4.1) “İlgi yazınızda belirtilen talep üzerine ekli krokide sarı ile boyanmış Tuzabat Mahallesinde kadastral
yolda yerinde inceleme yapılmıştır. Bahsi geçen yolun karayollarından giriş bölümü karayollarının yaptığı çalışmadan dolayı kot farkından dolayı çok yüksek kalmaktadır. Bu yüzden bu yolun karayollarına bağlantısı yapılamamaktadır. Bu yüzden mağduriyetin karayolları ile görüşülmesi gerekmektedir. Kot farkının düşürülmesi için sorumluluk alanında mülkiyetler bulunduğundan dolayı müdürlüğümüzce yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.” açıklamasına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;
5.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi;
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
6) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun;
6.1) “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6.2) “İnceleme ve araştırma başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrası;
“Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”
7) 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Taşınmaz Mülkiyeti” başlıklı İkinci Bölümünün,
“Taşınmaz Mülkiyetinin İçeriği ve Kısıtlamaları” başlıklı İkinci Ayrımının, “III. Komşu Hakkı”, “7.
Geçit hakları” başlığı altında düzenlenen,
7.1) “a. Zorunlu geçit” başlıklı 747’nci maddesi;
“Taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, tam bir bedel karşılığında bir geçit hakkı tanınmasını komşularından isteyebilir.
Bu hak, ilk önce kendisinden bu geçidin istenmesi önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana karşı kullanılır.
Zorunlu geçit iki tarafın menfaati gözetilerek belirlenir.”
7.2) “b. Diğer geçit hakları” başlıklı 748’inci maddesi;
“Taşınmaz malikinin taşınmazını işletme veya iyileştirme ya da taşınmazı üzerinde yapı yapma amacıyla komşu taşınmaza geçici olarak girme hakkı ile tarla yolu, hayvan sulama yolu, kış geçidi, tomruk kaydırma yolu ve oluğu ve bunlara benzer diğer geçitler özel kanun hükümlerine tâbidir.
Özel kanun hükmü yoksa yerel âdet uygulanır.
Doğrudan doğruya kanundan kaynaklanan geçit hakları, tapu kütüğüne tescil edilmeksizin doğar. Ancak, bunlardan sürekli nitelikte olanlar beyanlar sütununda gösterilir.”
8) 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun;
8.1) “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesi;
“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları …; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır…
…Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, belediyenin malî durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirlenir…”
8.2) “Belediyelerin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesi;
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
a) Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.
…p) Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek…”
9) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Belediye sınırları içinde bulunan karayolu
kenarındaki yapı ve tesisler” başlıklı 18’inci maddesi; “(Değişik: 18/1/1985 – KHK 245/6 md.; Aynen kabul: 28/3/1985 – 3176/6 md.)
Belediye sınırları içindeki karayolları kenarında yapılacak veya açılacak 17 nci maddede sayılan yapı ve tesisler için; a) Belediyelerden izin alınması, b) (Değişik: 17/10/1996-4199/8 md.) Belediyelerce bu iznin verilmesinde, trafik güvenliği bakımından bu tesisler hakkındaki Yönetmelikte belirlenen şartların yerine getirilmesini sağlamaları ve ayrıca Karayolları
Genel Müdürlüğünün yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayolu kenarında yapılacak ve açılacak olanların bu yollara bağlantıları için bu Genel Müdürlüğün ilgili bölge müdürlüğünden uygun görüş almaları, Zorunludur…”
10) 15/05/1997 tarih ve 22990 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolları Kenarında Yapılacak
ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmeliğin;
10.1) “Belediye Sınırları İçinde Bulunan Karayolu Kenarındaki Yapı ve Tesisler” başlıklı 36’ncı
maddesi; “Bu Yönetmelikte adı geçen tesislerin belediye ve mücavir alan sınırları içindeki karayolları kenarında yapılması ve açılması için, a) İlgili Belediye Başkanlığından Geçiş Yolu İzin Belgesi alınması,
b) İlgili Belediye Başkanlığının da trafik güvenliği bakımından, bu Yönetmelikte belirtilen şartların yerine getirilmesini sağlamaları, Zorunludur.
İzinsiz olan tesislerin yapımı ve işletilmesi yetkililerce durdurulur. Bu Yönetmelikteki şartlar yerine getirilmeden geçiş yolu izni verilemez. İzinsiz olarak yapılmakta olan veya işletilen veya izin alınmasına rağmen izinde gösterilen ve bu Yönetmelikte belirtilen şartlara aykırı durumda olduğu anlaşılan tesislere ait geçiş yolları, her türlü gider sorumlulara ait olmak üzere yolun yapım ve bakımı ile ilgili kuruluşlarca ortadan kaldırılır.”
10.2) “Karayolları Genel Müdürlüğünün Uygun Görüşü” başlıklı 39’uncu maddesi;
“İlgili Belediye Başkanlıklarının, Karayolları Genel Müdürlüğünün yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayolları kenarında yapılacak ve açılacak tesislere Geçiş Yolu İzin Belgesi verilmesinden önce Karayolları Genel Müdürlüğünün ilgili Bölge Müdürlüğünden uygun görüş almaları zorunludur. Bu
Yönetmelik gereğine göre verilen Geçiş Yolu İzin Belgesinin bir örneği Karayolları Genel Müdürlüğü’nün ilgili Bölge Müdürlüğüne gönderilir ve bu tesislerin yapımı veya işletilmesinin; verilen izin ve bu
Yönetmelik şartlarına uygunluğu, ilgili Belediye ve Karayolları Genel Müdürlüğü yetkililerince denetlenir.”
IV. KAMU DENETÇİSİ FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun kısmen kabulü kısmen reddi yönünde hazırlanan “Kısmen
Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12) Başvuran, iş bu Kararın “I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde 1 numaralı
paragrafta yer verildiği üzere Milas-Yatağan-Muğla D-330 çevreyolu üzerinde mevcut olan ancak özel mülkiyet içerisinde bulunması nedeniyle kapatılan bağlantı yolunun kullanıma açılması suretiyle Muğla İli
Milas İlçesi Tuzabat Mahallesi – – – – numaralı parsellerde tarımsal faaliyet yapanlar ve ikamet edenlerin mülkiyetindeki taşınmazlara ulaşımının sağlanması talebinde bulunmaktadır.
13) Şikayet konusuna ilişkin olarak bilgi ve belge talep yazılarımız üzerine İdarelerden alınan cevaplar ile
şikayetçi tarafından uyuşmazlık konusu hakkında verilen dilekçeler ve bu dilekçelere ilgili idarelerce verilen cevapların incelenmesinden;
13.1) Milas – Yatağan – Muğla D-330 Yolu yapımı çalışmaları öncesinde başvuruya konu parsellerin tali
yol bağlantısı mevcut olmamakla birlikte mevcut bilgi ve belgeler üzerinden niteliği tespit edilemeyen bir ulaşım yolu üzerinden karayolu bağlantısının sağlanabildiği,
13.2) Bölünmüş yol çalışmaları kapsamında, karayolu üzerinden erişim sağlanan bu yolun kot farkı
oluşması nedeniyle kullanılamaz hale geldiği, bu sebeple yol çalışması yürüten ekiplerce alternatif bir yol açıldığı, istinat duvarlarıyla yol sınırlarının belirlendiği,
13.3) Uyuşmazlığa konu sınırları üzerinden yol geçirilen Muğla İli Milas İlçesi Tuzabat Mahallesi ve
numaralı parsellerin, numaralı parselin 04/01/2013 tarihinde ifraz edilmesi ile oluşturulduğu, 2 409,96 m büyüklüğündeki numaralı parselin kamulaştırılarak yola terkinin gerçekleştirildiği, numaralı parselin ise özel mülkiyette kaldığı,
13.4) Başvuranın dilekçesindeki ifadelerine göre numaralı parsel sahibinin harita kadastro
mühendislik bürosuna yaptırdığı ölçüm üzerine açılmış olan yolun büyük oranda numaralı parsel üzerinde kaldığının tespit edilmesi üzerine parsel sahibi tarafından yolun kapatıldığı,
13.5) Muğla Kadastro Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada da, ile numaralı parseller
arasında bir boşluğun olmadığı, parsellerin birbirine sınırdaş olduğu, numaralı parselin yol vasfıyla kamulaştırılan parsel olduğu ve yapılan ölçüm neticesinde yolun kısmen numaralı parsel, kısmen de numaralı parsel içerisinde kaldığının belirtildiği,
13.6) Mevcut durumda başvuruya konu parsellerin yol bağlantılarının bulunmaması nedeniyle mağduriyet
yaşandığı ve bahse konu mağduriyetin bağlantı yolu, ek kamulaştırma ve yeni yol yapılması şeklindeki alternatiflerden birisinin uygulanması suretiyle giderilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır.
14) 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Kamulaştırma”
başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasına göre Genel Müdürlük, görev alanına giren her türlü karayolunun yapımı, geliştirilmesi, çevresinin korunması ve düzenlenmesi ve/veya tesislerin yapımı için gerekli taşınmazları kamulaştırma yetkisine sahiptir. Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere Genel
Müdürlüğün kamulaştırma yetkisi; karayolunun yapımı, geliştirilmesi, çevresinin korunması ve düzenlenmesi ile sınırlıdır. Genel Müdürlüğe, karayolunun kenarında veya yakınında bulunan taşınmaz sahiplerinin karayoluna erişebilmesi için ilave kamulaştırma yapılması suretiyle yol çalışması yürütülmesi şeklinde bir sorumluluk yüklenmemiştir. Genel Müdürlüğün, karayolu bağlantısının sağlanmasına ilişkin taleplerdeki sorumluluğu, Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında
Yönetmeliğin “Karayolları Genel Müdürlüğünün Uygun Görüşü” başlıklı 39’uncu maddesine göre ilgili Belediye Başkanlıklarının, Karayolları Genel Müdürlüğünün yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayolları kenarında yapılacak ve açılacak tesislere Geçiş Yolu İzin Belgesi verilmesinden önce talebin karşılanması için zorunlu olan, talebin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve
Yönetmelikteki düzenlemelere uygunluğuna ilişkin görüş verilmesi ile sınırlıdır.
15) Başvuru konusu olayda, karayolunun yapımı, geliştirilmesi, çevresinin korunması ve düzenlenmesi
2 amacına matuf olarak 409,96 m büyüklüğündeki numaralı parsel kamulaştırılmış ve yol olarak tescil
edilmiştir. Yol yapım çalışmaları esnasında, eski ulaşım yolunu kullanan kişilerin taşınmazlarına ulaşabilmeleri amacıyla sehven numaralı parselden geçirildiği düşünülerek veya numaralı parselin eğimli olması nedeniyle sehven numaralı parselin özel mülkiyette bulunduğu hususuna dikkat edilmeyerek yol geçirildiği, bu durumun taşınmaz sahiplerince fark edilmesi üzerine de geçişi engelleme yönünde tasarrufta bulunulduğu anlaşılmıştır.
16) Eski ulaşım yolunu kullanan kişilerin taşınmazlarına ulaşabilmeleri amacıyla açılan ancak özel
mülkiyette bulunması nedeniyle taşınmaz maliki tarafından kapatılan yolun tekrar kullanılabilir hale
gelmesi, bu alanın idare tarafından kamulaştırılmasına veya numaralı parsel sahibinden, ilgililerin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Zorunlu geçit” başlıklı 747’nci maddesine uygun bir şekilde kendilerine geçit hakkı tanınmasını talep etmelerine bağlıdır. Başvuru konusu uyuşmazlıkta, geçit hakkı talebinin tarafını özel kişilerin oluşturması nedeniyle Kurumumuzun görev ve yetkileri kapsamında inceleme ve değerlendirme yapılması imkanı bulunmamaktadır.
Karayolları Genel Müdürlüğü’nün kamulaştırma yetkisi de, yasal olarak karayolunun yapımı, geliştirilmesi, çevresinin korunması ve düzenlenmesi ile sınırlı olduğu için karayolunun yakınında bulunan taşınmaz sahiplerinin karayoluna erişebilmesi için ilave kamulaştırma yapılması noktasında Genel
Müdürlüğe sorumluluk yüklenemeyecektir.
17) 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü
maddesine göre belediye sınırları içerisinde mahalli müşterek nitelikteki ulaşım ihtiyacına ilişkin alt yapı çalışmalarının yürütülmesi belediyelerin görevidir. Belediyelerin yürüteceği altyapı çalışmalarında öncelik sırası ise belediyenin malî durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirlenmektedir.
18) 5393 sayılı Belediye Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Kenarında
Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden başvuru konusu alanda yol bağlantısının sağlanmasına ilişkin ulaşım hizmetlerinin yerine getirilmesi sorumluluğu
Milas Belediyesi’nin görev ve yetkileri kapsamına girmektedir. Milas Belediye Başkanlığı tarafından başvuru konusu ile ilgili yapılan inceleme ve değerlendirmelerde ise bahsi geçen parsellerde kadastral yol bulunmadığı, yolun karayollarına ait giriş bölümünün karayollarının yaptığı çalışmadan dolayı kot farkı nedeniyle çok yüksekte kaldığı, bu sebeple karayolu bağlantısı yapılamadığı, kot farkının düşürülmesi için de sorumluluk alanında özel mülkiyete konu taşınmazların bulunması nedeniyle yapılabilecek bir işlemin bulunmadığı açıklamasına yer verilmiştir.
19) İdari işlemler tesis edilirken idarenin kullandığı yetkiler, bağlı yetki ve takdir yetkisi şeklindedir. İdari
işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli yönde hareket etme hususunda bir tercih hakkı tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetki, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisi söz konusu olmaktadır. Bu bağlamda takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanabilir.
20) Bu açıklamalar doğrultusunda, Milas Belediyesi’nin başvuru konusu alandaki taşınmazların yol
bağlantısının sağlanması yönündeki talebi yerine getirme noktasında takdir yetkisinin bulunduğu açık olmakla birlikte, talebin mahalli müşterek nitelikte olması durumunun araştırılarak belediyenin mali durumunun uygunluğu ve kamu hizmetine duyulan ihtiyacın ivediliğinin göz önünde bulundurulması suretiyle başvuru konusu talebin Milas Belediyesi tarafından yeniden incelenmesi ve inceleme sonucuna göre başvuru sahibine gerekçeli olarak açıklama yapması gerektiği değerlendirilmiştir.
21) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde, Milas-
Yatağan-Muğla D-330 çevreyolu üzerinde mevcut olan ancak özel mülkiyet içerisinde bulunması nedeniyle kapatılan bağlantı yolunun kullanıma açılması suretiyle Muğla İli Milas İlçesi Tuzabat Mahallesi – – – – numaralı parsellerde tarımsal faaliyet yapan ve ikamet edenlerin mülkiyetindeki taşınmazlara ulaşımının sağlanması talebi ile ilgili Karayolları Genel Müdürlüğü ve Milas Belediye
Başkanlığı tarafından yürütülen işlemlerde mevzuat düzenlemelerine aykırı bir husus tespit edilememiştir.
Talebin karşılanabilmesi için başvuranın numaralı parsel sahibinden, 4721 sayılı Türk Medeni
Kanunu’nun “Zorunlu geçit” başlıklı 747’nci maddesine uygun bir şekilde kendilerine geçit hakkı tanınmasını talep etmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, talebin mahalli müşterek nitelikte olması durumunun araştırılarak belediyenin mali durumunun uygunluğu ve kamu hizmetine duyulan ihtiyacın ivediliğinin göz önünde bulundurulması suretiyle başvuru konusu talebin Milas
Belediyesi tarafından yeniden incelenmesi ve inceleme neticesine göre başvuru sahibine, talebin gerçekleştirilebilme durumuna ilişkin gerekçeli olarak açıklama yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
22) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idarelerden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak başvuru konusu ile ilgili yürütülen işlemlerde
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı anlaşılmış olup, idarenin bu ilkelere uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddenin birinci fıkrası uyarınca
başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlamaktadır. 21’inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili
İdarenin işlemine karşı Muğla İdare Mahkemesi nezdinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
Başvuru konusu özel mülkiyet içerisinde bulunması nedeniyle kapatılan bağlantı yolunun kullanıma açılması talebinin REDDİNE, Başvuru konusu talebin, mahalli müşterek nitelikte olması durumunun araştırılarak belediyenin mali durumunun uygunluğu ve kamu hizmetine duyulan ihtiyacın ivediliğinin göz önünde bulundurulması suretiyle yeniden inceleme yürütülmesi ve inceleme neticesine göre başvuru sahibine, talebin
gerçekleştirilebilme durumuna ilişkin gerekçeli olarak açıklama yapılması hususunda MİLAS BELEDİYE
BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURAN ile KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ve MİLAS BELEDİYE
BAŞKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Milas Belediye Başkanlığı tarafından bu
karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi