sayılı KHK eki (I) sayılı cetvelin Bakanlığa ait bölümünde yer alan Bakanlık Maarif Müfettişi unvanlı toplam serbest kadro adedini geçmemek üzere, gerekli şartları taşıyanlar arasından yapılacak mülakatta başarılı olanların Bakan Onayı ile Bakanlık Maarif Müfettişi olarak atanabilmelerinin öngörüldüğü, 2.2. 652 sayılı KHK’nın Geçici 12 nci maddesinde belirtilen bir yıllık sürenin hem mülakat hem de mülakat sonucuna göre yapılacak atama işlemleri için belirlenmiş bir zaman dilimi olduğunun aşikâr olduğu, maddenin yürürlük süresi içerisinde 450 adet kadro için Bakanlık Maarif Müfettişi atamasının yapıldığı, 2.3. Başvuranın, İdarenin mülakatta başarılı olanları Bakanlık Maarif Müfettişi kadrosuna atayıp atamama konusunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmadığı, İdarenin sahip olduğu yetkinin bağlı yetki olduğu iddialarına yönelik olarak; 652 sayılı KHK’ya eklenen Geçici 12 nci maddede 190 sayılı KHK’ya atıfta bulunularak atanabilecek Bakanlık Maarif Müfettişi sayısının üst sınırının belirlendiği, atama işlemlerinin kanun maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde yapılabileceğinin hüküm altına alınmasıyla süre sınırının çizildiği, dolayısıyla başvuru konusu işlemler Yasa Koyucu tarafından belirlenen hükümler çerçevesinde yapıldığından takdir yetkisi-bağlı yetki açısından başvuranın yaptığı değerlendirmenin dayanaksız olduğu, 2.4. Başvuranın başvurusundaki Danıştay Kararları çerçevesinde kadro yetersizliği sebebiyle atanamamasının İdarenin hizmet kusurundan kaynaklandığı ve Anayasamızın 125 inci maddesi gereği tazmin edilmesi gerektiği iddialarına ilişkin olarak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun
“Kadroların tespiti” başlıklı 33 üncü maddesinde kadrosuz memur çalıştırılamayacağının, 190 sayılı
Genel Kadro ve Usulü Hakkında KHK’nın “Kadroların ihdası” başlıklı 6 ncı maddesinde kadroların kanunla ihdas edileceğinin hüküm altına alındığı, 190 sayılı KHK’nın Ek 21 inci maddesinde belirtilen kadro adedince atamanın Kanun’da belirtilen süre içerisinde yapıldığı, kadroların tahsisinin ve bu kadrolara atamaların Kanunların sınırladığı çerçeve içerisinde yapılmış olmasından dolayı başvuranın tazmin talebinin dayanaksız olduğu, Açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40 ıncı maddesinin son fıkrasında; “Kişinin, resmî görevliler tarafından vâki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir .
Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, “Genel ilkeler” başlıklı 128 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir . (Ek cümle : 12/ 9/ 2010- 5982/ 12 md .) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır .” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve
2 / 5işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve
hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 5. 23/ 07/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kadroların tespiti” başlıklı 33 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “Kadrosuz memur çalıştırılamaz .”, 6. 14/ 12/ 1983 tarihli ve 18251 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 190 sayılı Genel
Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Kadroların ihdası” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin (a) ve (b) bendlerinde sayılan kamu kurum ve kuruluşlarının kadroları kanunla ihdas edilir .”, 02/ 12/ 2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun’un 74 üncü maddesiyle eklenen Ek 21 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu maddeyi ihdas eden Kanuna ekli ( 1) sayılı listede yer alan kadrolar iptal edilerek, bu
Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığına ait bölümünden çıkarılmış ve bu maddeyi ihdas eden Kanuna ekli ( 2) ve ( 3) sayılı listelerde yer alan kadrolar ihdas edilerek bu Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin
Millî Eğitim Bakanlığına ve Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına ait bölümlerine eklenmiştir .”, 7. 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 02/ 12/ 2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesiyle eklenen
“Personele ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı Geçici 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde; 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin Bakanlığa ait bölümünde yer alan Bakanlık Maarif Müfettişi unvanlı toplam serbest kadro adedini geçmemek üzere, Maarif Müfettişi, Eğitim Müfettişi, Millî
Eğitim Denetçisi ve İl Eğitim Denetmeni unvanlarını ihraz etmiş olup halen Bakanlık teşkilatında görevli olanlar ile Bakanlık teşkilatında şube müdürü ve üstü kadrolarda fiilen çalışanlar ve millî eğitim uzmanı ile millî eğitim uzman yardımcılarından yönetmelikte belirlenen yabancı dil ve tez şartını karşılayanlar arasından yapılacak mülakatta başarılı olanlar, 9/ 3/ 2016 tarihli ve 6682 sayılı
2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile belirlenen atama sayı sınırlarına tabi tutulmaksızın
Bakan Onayı ile Bakanlık Maarif Müfettişi olarak atanabilir… .” 8. Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkalığı Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat ve Atama
Kılavuzu’nun “Mülakat Sonuçlarının Makama Sunulması ve Uygulama” başlıklı 15 inci maddesinde; “ 1. Başkanlıkça, kesinleştirilen mülakat başarı listesi Bakanlık Makamının onayına sunulur . 2. Başarılı aday sayısının Ek- 4Bakanlık Maarif Müfettişi Atanacak Kadrolar Listesinde yer alan kadro sayısından fazla olması durumunda, atamalar en yüksek puandan başlamak suretiyle yapılır . 3. Atanabilecek adayların puanlarının eşitliği halinde memuriyetteki hizmet süresi fazla olan, eşitliğin bozulmaması halinde kura yoluyla belirlenen adayın ataması yapılır . 4. Kadro yetersizliği nedeniyle ataması gerçekleştirilmeyen başarılı adayların, ilgili Kanunda belirtilen süre içinde herhangi bir nedenle münhal kadro oluştuğunda, bu münhal kadrolara başarısı sırası gözetilerek atamaları yapılabilir .”
Düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
3 / 59. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirilerek, Milli Eğitim Bakanlığının başvuruya konu işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu, dolayısıyla başvuranın talebinin bu sebeple reddedilmesi gerektiği yönünde hazırlanan “Red Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, 6764 sayılı Kanun’la 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Geçici 12 nci maddenin yürürlüğe girdiği 09/ 12/ 2016 tarihinden itibaren mülakatı yapmak için İdareye bir yıllık süre tanındığını, kadrosuzluk gerekçesi ileri sürülerek İdarenin kendisini bekletmesinin veya hiç atamamasının hukuki güvenlik ilkesini zedelendiğini belirterek, Bakanlık Maarif Müfettişliği kadrosuna atamasının yapılmasını talep etmektedir .
11. 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 02/ 12/ 2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesiyle eklenen “Personele ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı Geçici 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde… Maarif Müfettişleri ve belirtilen diğer kariyer unvanlarına sahip kişiler arasından yapılacak mülakatta başarılı olanların Bakan Onayı ile Bakanlık Maarif
Müfettişi olarak atanabileceği hüküm altına alınmıştır .
12. Bu çerçevede ilgili mevzuat kapsamında verilen yetki kapsamında Bakanlıkça mülakat sınavı ve mülakat sürecine ilişkin “Mülakat ve Atama Kılavuzu’nun” hazırlanarak ilan edildiği, söz konusu kılavuzun “Mülakat Sonuçlarının Makama Sunulması ve Uygulama” başlıklı 15 inci maddesinde; özellikle başarılı aday sayısının Ek- 4 Bakanlık Maarif Müfettişi Atanacak Kadrolar Listesinde yer alan kadro sayısından fazla olması durumunda, atamalar en yüksek puandan başlamak suretiyle yapılacağı, kadro yetersizliği nedeniyle ataması gerçekleştirilmeyen başarılı adayların ise, ilgili
Kanunda belirtilen süre içinde herhangi bir nedenle münhal kadro oluştuğunda, bu münhal kadrolara başarısı sırası gözetilerek atamaları yapılabileceği açıkça düzenlendiği, başvuranın da “Mülakat ve
Atama Kılavuzu’na” ilişkin herhangi bir hukuka aykırılık iddiasının olmadığı görülmüştür .
13. Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe göre geçici maddeler, kanunların geçiş hükümlerini düzenleyen maddeler olup, genel olarak yeni kabul edilen kanun hükmü ile getirilen düzenleme uygulamaya başlayıncaya veya yürürlüğe girinceye kadar geçecek süre içinde yapılacak işlem ve düzenlemeler ya da uyulacak ilke ve kurallar ile daha önceki düzenlemelerden doğan hakların korunmasına ilişkin hususlar ve benzeri geçiş hükümleri düzenleyen maddelerdir . Bu kapsamda, Bakanlık maarif müfettişliğine geçişi düzenleyen geçici 12 nci maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıllık süre içerisinde mülakat yoluyla Bakanlığı atama yetkisi verildiği, madde hükmünün ise 02/ 12/ 2016 tarihinde yürürlüğe girdiği, dolayısıyla 1 yıllık sürenin 02/ 12/ 2017 tarihi itibariyle dolduğu ve mülakat ve atama sürecinin en geç bu tarihe kadar tamamlanması gerektiği değerlendirilmiştir .
14. Ayrıca 652 KHK’ ya eklenen Geçici 12 nci madde ile Bakanlığa 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelde belirtilen Bakanlık Maarif Müfettişi unvanlı toplam serbest kadro adedini geçmemek üzere bir yetki verildiği, dolayısıyla Bakanlığı verilen atama yetkisinin kadro bakımından sınırlandırıldığı, Bakanlıkça düzenlenen Mülakat ve Atama Kılavuzunda da buna
4 / 5paralel düzenleme yapılarak, diğer kadrolardan geçişi öngörülen unvanlara ait kadro sayılarının ilan
edildiği, mülakatta başarılı olanların kadro sayısından fazla olması durumunda, atamaların en yüksek puandan başlamak suretiyle yapılacağı, ayrıca ilgili Kanunda belirtilen süre içinde herhangi bir nedenle münhal kadro oluştuğunda, bu münhal kadrolara başarısı sırası gözetilerek atamaların yapılabileceği belirtilmiştir . Bu bağlamda yapılan değerlendirme de, gerek mevzuatla verilen sürenin
1 yılla sınırlandırılması gerekse atanabilecek unvanlar bazında sayı yönünden sınırlama getirilmesi
karşısında sadece mülakatta başarılı sayılmanın atama için tek başına yeterli olmayacağı, mülakatta gösterilen başarı sıralamasının atama yönünden belirleyici olduğu anlaşıldığından başvuranın atanma talebinin reddedilmesi işleminde hukuki güvenlik ilkesine aykırı bir husus görülememiştir .
15. Bu kapsamda Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın Bakanlık Maarif
Müfettişi olarak atanması talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ordu İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi