TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 13571-13571 |sayi|18745356-101.07.06-E.18745356-101.07.06-E.
BAŞVURU NO : 2018/1599 2018/ 1599
KARAR TARİHİ : 01/08/2018 |tarih|
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Milli Eğitim Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın girmiş olduğu mülakat sınavının hukuka aykırı olduğunun tespit edilmesi ve
Bakanlık Maarif Müfettişi olarak atanma talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 09/02/2018 9.2.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 03/ 01/ 2017- 27/ 02/ 2017 tarihleri arasında katıldığı Bakanlık Maarif Müfettişliği mülakatında başarılı sayılmasına karşın kadro yetersizliği nedeniyle atanamadığını, mülakatta kendisine yöneltilen sorulara tam ve doğru cevap verdiğini, mülakatın yönetmelik çıkarılmadan kılavuz ile yapılmasının mevzuata aykırı olduğunu, komisyon üyelerinin de kendisi gibi maarif müfettişi olduğunu, bu kişilerin de daha sonra mülakata gireceğini, herhangi bir tutanağa imza atmadığını, mülakatın usul ve esaslara aykırı olduğunu belirterek, mülakat sınavının hukuka aykırı olduğunun tespit edilmesini ve Bakanlık Maarif Müfettişi olarak atanmayı talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuza daha önce aynı istemle yapılan başvuru ile ilgili yapılan bilgi ve belge talebi üzerine Milli Eğitim Bakanlığı’nca gönderilen 21/ 07/ 2017 tarihli ve sayılı yazısında; 2.1. Bakanlık Maarif Müfettişliği mülakatının 6764 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Teşkilatı ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 13 üncü maddesi hükmü ile 652 sayılı
Kanun Hükmünde Kararnameye (KHK) eklenen Geçici 12 nci madde ve 2016 yılı Milli Eğitim
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
1 / 8Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık Maarif Müfettişi Mülakat ve Atama Kılavuzu’na göre
düzenlendiği, 2.2. Mülakat komisyonunun 6764 sayılı Kanun ve Kılavuza uygun olarak Bakanlık Makamının 14/ 12/ 2016 tarihli ve sayılı Oluru ile kurulduğu, komisyon başkanlarının herhangi bir nedenle toplantıya katılamadığı durumlarda, ilk sıradaki komisyon üyesinin komisyon başkanı olarak görev yaptığı, bu üye yerine ise yedek üyenin komisyon çalışmasına katıldığı, asil üyelerin katılmadığı durumlarda sırasıyla yedek üyelerin çalışmalara katıldığı, 2.3. Mülakatın Kanunda belirtilen esaslara uygun olarak, Bakanlık Makamı Oluru ile hazırlanan
Kılavuz doğrultusunda uygulandığı ve değerlendirildiği, mülakat sonucunun Kılavuz ekindeki forma göre her bir komisyon üyesi tarafından ayrı ayrı değerlendirildiği ve komisyon üyelerinin değerlendirmelerinin tek bir formda birleştirildiği, 2.4. Sorulacak soruların önceden yazılı olarak belirlenerek görüntü/ses kaydı ile tespit edilmediği iddiası ile ilgili olarak, 6764 sayılı Kanun’un Geçici 13 üncü maddesi ile 652 sayılı KHK’ya eklenen
12 nci madde kapsamındaki mülakatın, bir yarışma sınavı olmayıp mülakat ile değerlendirme
yöntemi olduğu, mülakatta adayların bilgi seviyelerinin ölçülmediği, 2.5. Mülakatın görüntü/ses ile kayıt alınmasıyla ilgili bazı kanunlarda sözlü sınav veya mülakatla ilgili olarak adaylara komisyon başkanı ve üyelerce verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirileceğinin öngörüldüğü, bunun dışında herhangi bir kayıt sisteminin kullanılmasının düzenlenmediği, bu duruma yargı kararlarında da yer verildiği, 2.6. Kadro yetersizliği nedeniyle atamaya hak kazanmayanlara 09/ 12/ 2016 tarihinden itibaren bir yıl içerisinde yeni kadro ihdas edilmesi halinde ihdas edilen kadro sayısı kadar başarı sırasına göre atama yapılacağının bildirildiği, 3. Başvuruya konu iddia hakkında 30/ 04/ 2018 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Milli Eğitim Bakanlığı’nın 10/ 05/ 2018 tarihli ve sayılı yazısında; “Bakanlık Maarif Müfettişliğine geçiş iş ve işlemlerinin mevzuatta belirtilen usul ve esaslara uygun olarak gerçekleştirildiği, 6764 sayılı Kanun ve ilgili Kılavuz uyarınca Bakanlık
Makamının 14/ 12/ 2016 tarihli ve sayılı Oluru ile kurulan komisyonların Müsteşar, Teftiş Kurulu Başkanı, Üniversite Öğretim Üyesi, Teftiş Kurulu Başkanlığı
Daire Başkanı unvanlı görevlilerden oluşturulduğu, söz konusu komisyonlarda maarif müfettişi unvanlı herhangi birinin görevlendirilmediği, Açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Cumhuriyetin nitelikleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir .”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
2 / 8“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” , 5. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 6. 14/ 09/ 2011 tarihli ve 28054 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 652 sayılı Milli Eğitim
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 02/ 12/ 2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesiyle değişik 17 nci maddesinin dördüncü fıkrasında; “Teftiş Kurulu Başkanlığının ve çalışma merkezlerinin görev, yetki ve sorumlulukları, çalışma usul ve esasları, Bakanlık Maarif Müfettişlerinin ve Bakanlık Maarif Müfettiş
Yardımcılarının görev, yetki ve sorumlulukları, mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterlikleri, yükselmeleri, görevlendirilmeleri, çalışma merkezlerine dağılımları, merkezler arasında yer değiştirmeleri ve diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir .”, “Düzenleme yetkisi” başlıklı 36 ncı maddesinde; “Bakanlık görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda idarî düzenlemeler yapabilir .”, “Atama” başlıklı 37 nci maddesinin ilk iki fıkrasında;
“23/ 4/ 1981 tarihli ve 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanunun eki cetvellerde sayılanlar dışında kalan memurların atamaları Bakan tarafından yapılır . Bakan, gerekli gördüğü hâllerde atama yetkisini merkez teşkilatında alt kademelere, illerde valilere devredebilir .”, 6764 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesiyle değişik “Personele ilişkin geçiş hükümleri” başlıklı Geçici 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde; 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin
Bakanlığa ait bölümünde yer alan Bakanlık Maarif Müfettişi unvanlı toplam serbest kadro adedini geçmemek üzere, Maarif Müfettişi, Eğitim Müfettişi, Millî Eğitim Denetçisi ve İl Eğitim Denetmeni unvanlarını ihraz etmiş olup halen Bakanlık teşkilatında görevli olanlar ile Bakanlık teşkilatında şube müdürü ve üstü kadrolarda fiilen çalışanlar ve millî eğitim uzmanı ile millî eğitim uzman yardımcılarından yönetmelikte belirlenen yabancı dil ve tez şartını karşılayanlar arasından yapılacak mülakatta başarılı olanlar, 9/ 3/ 2016 tarihli ve 6682 sayılı 2016 Yılı Merkezi Yönetim
Bütçe Kanunu ile belirlenen atama sayı sınırlarına tabi tutulmaksızın Bakan Onayı ile Bakanlık
Maarif Müfettişi olarak atanabilir . Bakanlık teşkilatında halen şube müdürü ve üstü kadrolarda çalışanlar ile millî eğitim uzmanı ve millî eğitim uzman yardımcıları arasından yapılacak atamaların sayısı, ihdas edilen Bakanlık Maarif Müfettişi kadro sayısının yüzde beşini geçemez . Bu fıkra uyarınca yapılacak mülakat, adayın; a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün, b) Temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, liyakati ile genel ve fiziki görünümünün, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının,
3 / 8ç) Genel yetenek ve genel kültürünün,
d) Çağdaş, bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının, puan vermek suretiyle değerlendirilmesi yöntemidir . Mülakat komisyonu başkan ve üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir . Mülakat komisyonunun oluşturulması ile komisyonun çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir .”, 7. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “Kurum, inceleme ve araştırma yaparken idarenin, insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde; kanunlara uygunluk, ayrımcılığın önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması, eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk, kazanılmış hakların korunması, dinlenilme hakkı, savunma hakkı, bilgi edinme hakkı, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişisel verilerin korunması gibi iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığını gözetir ve iyi yönetim ilkelerine uyar .”, Düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran Bakanlık Maarif Müfettişliği mülakatının 6764 sayılı Kanun’da belirtilen Teftiş
Kurulunun çalışma usul ve esaslarını düzenleyecek Yönetmelik yayımlanmadan yalnızca bir kılavuz hükümlerine göre düzenlenmesinin hukuka aykırı olduğunu ve mülakatının objektif yürütülmediğini iddia ederek mülakat sınavının hukuka aykırı olduğunun tespit edilmesini ve Bakanlık Maarif
Müfettişi olarak atanmayı talep etmektedir .
10. Anayasamızın 2 nci maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir .
Bu ilkeye göre, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir . Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey, yasadan, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir . Ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını ayarlar . Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (Anayasa Mahkemesinin 17/ 04/ 2008 tarihli ve
4 / 8E :2005 / 5, K:2008 / 93 sayılı Kararı) .
11. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin lafzında ise “Yasallık” olarak değerlendirilebilecek ilke iç hukuk kurallarının yeterli ölçüde öngörülebilir, açık ve erişilebilir olmasını öngörmektedir (Hentrich/Fransa, 22 Eylül 1994, § 42, seri A no. 296A, Lithgow ve diğerleri/Birleşik Krallık, 8
Temmuz 1986, § 110, seri A no. 102 ve Fener Rum Erkek Lisesi Vakfı/Türkiye, no. 34478/ 97, § 50,
9 Ocak 2007) .
12. “Düzenleme yetkisi, idarenin üstlendiği görevleri yerine getirebilmesi için, Anayasa ve kanunlara aykırı olmamak kaydıyla genel ve soyut düzenlemeler yapabilme, genel ve soyut nitelikte normlar koyabilme yetkisidir .” (Prof, Dr . Metin GÜNDAY, 2011, “İdare Hukuku”, İmaj Yayınevi, 10. Baskı, Ankara, ss.223) . “İdarenin düzenleme yetkisini kullanarak yapacağı düzenleyici işlemler, dayandıkları üst hukuk kurallarına aykırı olmamak zorundadırlar . Gerçi düzenleyici işlemler, dayandıkları daha üst hukuk kurallarının hükümlerini aynen tekrarlamakla yetinmeyerek yeni bazı hükümler de taşıyacaklardır . Ancak düzenleyici işlemlerdeki bu yeni hükümlerin, daha üst hukuk kurallarının amacını, kapsamını, konusunu ve sınırlarını aşmaması gerekir .” (M . Günday, age, ss.228) . Başvuru konusu olayda ise, 6764 sayılı Kanun’da Milli Eğitim Bakanlığına Bakanlık Maarif
Müfettişliğine düzenleyeceği bir mülakatla atama yetkisi tanındığı, kimlerin bu mülakata katılabileceğinin ve adayların hangi hususlarda ve nasıl değerlendirileceğinin açıkça düzenlendiği, mülakat komisyonun oluşturulması ile çalışma usul ve esaslarının belirlenmesi için Bakanlığa düzenleme yapma yetkisi tanındığı görülmektedir . Bakanlık Maarif Müfettişliği Mülakat ve Atama
Kılavuzunun ise, 652 sayılı KHK ile İdareye verilen düzenleme yapma yetkisi kapsamında olduğu, Bakanlık Makamı Oluru ile yürürlüğe girdiği, KHK’da ifade edildiği şekilde mülakat komisyonun oluşturulması ve çalışma usul ve esaslarını düzenlediği, genel ve soyut nitelikte olduğu, ekindeki
Mülakat Değerlendirme Formunun KHK’da bertildiği şekilde düzenlenmiş olduğu görülmektedir .
Dolayısıyla, İdarenin 652 sayılı KHK’nın açıkça verdiği düzenleme yapma yetkisini hukuka uygun olarak kullandığı tespit edilmiştir .
13. Mülakatın, Teftiş Kurulunun çalışma usul ve esaslarını belirleyecek yönetmelik yayımlanmadan düzenlenmesiyle ilgili olarak, 652 sayılı KHK’nın 17 nci maddesinde atıfta bulunulan yönetmelikle
Müfettiş Yardımcılarının mesleğe alınmasının düzenlendiği, teşkilat yapısında yapılan bir değişiklik sonrasında bir defaya mahsus olmak üzere doğrudan Bakanlık Maarif Müfettişliğine yapılacak atamaların ise Geçici 12 nci madde kapsamında olup mülakatla gerçekleştirilmesinin düzenlendiği görülmektedir . 652 sayılı KHK’ya getirilen Geçici 12 nci madde Teftiş Kurulu Başkanlığı için getirilen düzenleme uygulamaya başlayıncaya veya yürürlüğe girinceye kadar geçecek süre içinde yapılacak işlem ve düzenlemeler ile uyulacak esasları düzenleme amacı taşımaktadır . Dolayısıyla, İdarenin Bakanlık Maarif Müfettişlerinin çalışma usul ve esaslarını düzenleyecek yönetmeliğin yayımlanmasından önce, görevleri açıkça 652 sayılı KHK’da gösterilmiş olan Teftiş Kurulu
Başkanlığında görev yapmak üzere Bakanlık Maarif Müfettişi alımı sürecini başlatmış olması hukuka aykırı bulunmamaktadır .
14. Mülakat komisyonlarının oluşturulmasında ise, İdarenin Kurumumuza sunduğu bilgi ve belgelerden komisyonların Bakanlık Makam Oluru ile oluşturulduğu, komisyon başkanlarının
Müsteşar ve Teftiş Kurulu Başkanı unvanlarını haiz olduğu, her iki komisyonda da birer öğretim
5 / 8üyesinin ve Daire Başkanının görevlendirildiği, yedek üyelerin de Teftiş Kurulu Başkanlığındaki
Daire Başkanlarından seçilmiş olduğu görülmektedir . Dolayısıyla, aynı unvana sahip kişilerin yine aynı unvandaki kadrolara yapılacak atamalar için düzenlenen mülakatta görevlendirilmediği belirlenmiş olup, yedek üyelerin atama yapılacak birimdeki yöneticiler arasından seçilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı görülmektedir .
15. Bakanlık Maarif Müfettişliği Mülakat ve Atama Kılavuzunda mülakatın başlama tarihi 03/ 01/ 2017, bitiş tarihi ise 17/ 02/ 2017 olarak belirlenmiş olduğu görülmektedir . 1951 Maarif
Müfettişinin katıldığı mülakat için, başka görevleri de bulunan asil üyeler yerine yedek üyelerin katılmasının yerinde olduğu, bu durumun mülakatın nesnelliği ve tarafsızlığına aykırı olmadığı açık olup asil üyeler yerine yedek üyelerin mülakat komisyonunda görev almasının mülakatın değerlendirmesine yaptığı olumsuz etki konusunda, Kurumumuza da somut bilgi ve belge sunulmamıştır .
16. Kılavuzun ve her bir komisyon üyesince başvuranlar için doldurulup imza altına alınan değerlendirme formlarının incelenmesinden, komisyon tarafından verilen puanların ortalamasının hesaplanmasında başkanı da dahil olmak üzere komisyon üyelerinin verdikleri not ağırlıklarının eşit olarak değerlendirildiği, komisyon üyeleri ve başkanının başvuranlar için verdikleri puanlar arasında dikkat çekici farklılıklar bulunmadığı, 1951 Bakanlık çalışanının katıldığı mülakatta daha önce
Komisyon Başkanları ile üyeleri tarafından çeşitli konularda görevlendirilmiş kişilerinin bulunmasının doğal olduğu görülmüş olup, başvuranların eşit olmayan bir değerlendirmeye tabi tutulduklarını ortaya koyacak somut bilgi ve belgeler tespit edilememiştir .
17. Başta 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 652 sayılı KHK olmak üzere ilgili diğer mevzuatta sözlü veya mülakat sınavlarıyla ilgili olarak, adaylara komisyon başkan ve üyelerince verilen puanların ayrı ayrı tutanağa geçirileceği, bunun dışında sınavla ilgili herhangi bir kayıt sisteminin kullanılmayacağı hükümlerine yer verilmiştir . Diğer bir anlatımla, idare mülakatın hukuk devleti ilkesine uygun olacak şekilde gerçekleştirilmesiyle yükümlü tutulmakta, bunu sağlamak için kullanılacak araçların seçiminde (teknolojik imkânların kullanılması, soruların kura usulüyle seçilmesi vb.) serbest bırakılmaktadır . İdarenin Kurumumuza sunmuş olduğu bilgi ve belgelerden, her bir komisyon üyesi tarafından 652 sayılı KHK’daki değerlendirme kriterlerine uygun hazırlanmış değerlendirme formlarının ayrı ayrı doldurulup tutanak altına alındığı, komisyon üyelerinin verdiği puanların ortalamasının adayın almış olduğu nihai puanı belirlediği görülmüştür .
18. Vergi Müfettişliği sözlü sınavına yapılan itiraz üzerine Danıştay 2 nci Dairesinin 27/ 03/ 2017 tarihli ve E :2016 / 7249, K:2016 / 7249 sayılı Kararı’nda da “178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında KHK’nın “Sözlü sınav” başlıklı Ek- 33 üncü maddesi ile 10/ 12/ 2003 tarihli ve
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 60 ncı maddesi uyarıca maddesi uyarınca
yapılacak giriş sınavlarının sözlü aşaması ile 42’nci maddenin (c) fıkrası uyarınca yapılacak sınavların sözlü aşamasının, adayın; a) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün, b) Liyakati, temsil kabiliyeti, bilgi düzeyi, davranış ve tepkilerinin mesleğe veya göreve uygunluğunun, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının, ç) Genel yetenek ve genel kültürünün, d) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının, değerlendirilmesi suretiyle yapılacağı, sınav komisyonunun, adaylar hakkında yukarıda yazılı özelliklerin her biri için değerlendirme
6 / 8yapacağı, yapılan değerlendirmeye göre verilen puanların tutanağa geçirileceği, bunun haricinde
sözlü sınavla ilgili herhangi bir kayıt sistemi kullanılmayacağı hususları hükme bağlanmıştır .
Yukarıda yer alan mevzuat hükmünün incelenmesinden değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır . Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir . Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır .” ifadelerine yer verilmektedir . Gözlem ve kanaate dayalı bir mülakatın yapıldığı başvuru konusu olayda, başvuranların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin Değerlendirme Formunda ayrı ayrı gösterildiği, verilen puanlar arasında şüpheye yer bırakacak farklıklar bulunmadığı belirlenmiştir . Değerlendirme formundaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir kanıt da sunulmamış olup, Kurumumuzca da bu yönde bir saptama yapılamamıştır .
19. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın mülakat sınavının hukuka aykırı olduğunun tespit edilmesi ve Bakanlık Maarif Müfettişi olarak atanma talebinin yerinde olamadığı, İdarenin Bakanlık Maarif Müfettişi alımı için yaptığı mülakata ilişkin iş ve işlemlerin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin
Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” i lkelerine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
20. Ayrıca, 652 sayılı KHK’da belirtilen değerlendirme kriterlerinin gözlem ve kanaate dayalı olduğu açık olsa da, mülakat öncesinde sınav sorularını hazırlanması, her adaya sorulan soruları ve cevapları kayda geçirmesi, sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin Değerlendirme Formunda
‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, mülakatın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir . İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden komisyon üyelerince verilen puanların ayrı ayrı Değerlendirme
Formuna geçirildiği, bunun dışında sınav sorularının hazırlanmadığı, adaylara sorular ile adayların verdikleri cevapların kayda geçirilmediği, ayrıca soru ve cevaplara ilişkin herhangi bir gerekçeli kayıt tutulmadığı anlaşılmıştır .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı
7 / 8yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle başvuranın Bakanlık Maarif Müfettişi olarak atanma talebinin REDDİNE;
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde adaylara sorulacak soruları hazırlaması, adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın Başvurana ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi