|
ÖZET: Başvuran, Hazine ve Maliye Bakanlığına Bakanlık Müşaviri kadrosuna atanma talebinde bulunmuş, ancak bu talep zımni olarak reddedilmiştir. Bakanlık, başvuranın statüsünü değil, yalnızca alacağı ücretin belirlenmesinde Genel Müdür unvanındaki kişinin maaşını kıstas almış, başvuranın unvanının 6400 ve daha üst bir ek göstergeye sahip üst kademe yöneticisi kadro ve pozisyonlarından sayılmadığını belirtmiştir. Ancak, yapılan değerlendirmede başvuranın 375 sayılı KHK’nin Ek 35 inci ve Geçici 36 ncı maddeleri kapsamında Bakanlık Müşavirliğine atanma şartlarını taşıdığı tespit edilmiştir.
Bu nedenle, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından başvuranın atanma talebinin zımmen reddi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın Bakanlık Müşaviri olarak atanması yönünde makul sürede işlem tesis edilmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığına tavsiyede bulunmuştur. Bu tavsiye kararının ardından, idarenin belirtilen süre içinde gerekli işlemleri yapması beklenmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/2253-S.21.3696
BAŞVURU NO : 2020/96141
KARAR TARİHİ : 08/02/2021
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
Bakanlık Müşavirliğine atanma talebi hakkındadır
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 09/09/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan özetle; Hazine ve Maliye
Bakanlığının ilgili kuruluşu olan Merkezi Finans ve İhale Biriminde 09/03/2017 – 19/09/2019 tarihleri arasında Başkan olarak görev yaptığını, Başkanlık görevinin kesintisiz olarak 2 yıl 6 ay 11 gün sürdüğünü, Başkanlık görev süresi de dahil olmak üzere memuriyet hayatının hiçbir döneminde hakkında herhangi bir ceza soruşturması veya disiplin soruşturmasının olmadığını, Merkezi Finans ve İhale Biriminin istihdam ve bütçe esaslarının 5671 sayılı Kanun ile düzenlendiğini, Kanunun 3 üncü maddesine göre Birim Başkanının mali haklarının Genel
Müdür ile emsal olarak belirlendiğini, 29/06/2020 tarihinde Bakanlık Personel Genel
Müdürlüğüne vermiş olduğu dilekçesi ile 26/06/2020 tarih, 31167 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 375 sayılı KHK’de değişiklikler yapan Kanunun 18. Maddesinde sağlanan şartlar ve 20.maddesinde yer alan Geçici 36 ncı maddesindeki hüküm doğrultusunda “Bakanlık
Müşaviri” kadrosuna atanmayı talep ettiğini, Bakanlık Müşavirliğine atanma şartlarının hepsini karşılamakta olduğu halde resmi başvurusunun halen yerine getirilmediğini ve tarafına bir dönüş yapılmadığını belirterek, 375 sayılı KHK’de değişiklikler yapan 7247 sayılı Kanunun 18. maddesinde sağlanan şartlar ve 20. maddesi doğrultusunda atanma talebinin tesisine yönelik işlem yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelere cevaben Hazine ve Maliye Bakanlığının 10/12/2020 tarih, E sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1 ’nun (Mülga) Hazine Müsteşarlığı Dış Ekonomik İlişkiler Genel
Müdürlüğünde (Mülga) Hazine Uzmanı olarak görev yapmakta iken, Müsteşarlık Makamının 07/03/2017 tarihli ve 128 sayılı onayı ile Merkezi Finans ve İhale Birimi Başkanı olarak atandığı ve 09/03/2017 tarihinde görevine başladığı, Bakanlık Makamından alından 19/09/2019 tarihli ve sayılı onay ile bu görevinin sonlandırıldığı,
2.2 5671 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca, adı geçenin Merkezi Finans ve İhale Birimi
Başkanı olarak görev yaptığı süre içerisinde aylıksız izinli sayıldığı, anılan Bakanlıkta sözleşmeli olarak görev yaptığı, alacağı ücret belirlenirken yalnızca (Mülga) Müsteşarlıktaki
Genel Müdür unvanındaki kişinin almış olduğu maaş kıstas olarak alındığı, söz konusu unvanın
6400 ve daha yüksek tespit edilen üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerinden
olmadığı gibi, 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde adı geçenin unvanının yer almadığı, ayrıca atanma işleminin (Mülga) Hazine Müsteşarınca imzalanan bir onayla gerçekleştiği, dolayısıyla 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine istinaden yapılan bir atamanın söz konusu olmadığı,
2.3 Bu çerçevede, adı geçenin Bakanlık Müşavirliği kadrosu ve 703 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin geçici 1 inci maddesinin 4 üncü fıkrasından yararlandırılmasının mümkün bulunmadığı,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,
5. 5671 sayılı Merkezi Finans ve İhale Biriminin İstihdam ve Bütçe Esasları Hakkında
Kanunun “İstihdam Esasları” başlıklı 3 üncü maddesinde; “(4) Sözleşmeli olarak çalışan personelden Birim Başkanına Müsteşarlıkta görev yapan Genel Müdür; ara yöneticilerden
Kıdemli Finans ve Kıdemli İhale Yöneticilerine Müsteşarlıkta görev yapan Genel Müdür
Yardımcısı, diğerlerine Müsteşarlıkta görev yapan Daire Başkanı; Uzman personele
Müsteşarlıkta 1 inci dereceli kadroda görev yapan Hazine uzmanı; destek personeline ise
Müsteşarlıkta görev yapan emsali personele her türlü ödemeler dahil ödenmekte olan tutarı geçmemek üzere ücret ödenir. Bu personele ödenecek ücret Birim ile aralarında imzalanacak hizmet sözleşmesinde belirlenir.”,
6. 375 sayılı KHK’nin;
Ek 35 inci maddesinde; “(Değişik dokuzuncu fıkra:18/6/2020-7247/18 md.) Kamu görevlileri arasından üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerine atananlardan; a) Ek göstergesi (6400) ve daha yüksek tespit edilen üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerinden alınanlar veya görevleri sona erenler, Cumhurbaşkanlığına bağlı, ilgili, ilişkili kurum ve kuruluşlarda müşavir veya danışman kadro veya pozisyonlarına ya da bakanlıkların merkez teşkilatlarında bakanlık müşaviri unvanlı kadrolara,…… Cumhurbaşkanınca veya bakanlarca ya da atamaya yetkili amirlerce atanırlar……
(a) bendinin kapsamının tespitinde; mali ve/veya emeklilik hakları denk veya emsal unvanla belirlenmiş yönetici kadro, pozisyon ve görevleri için bu şekilde belirlenmiş denk veya emsal unvanın ek gösterge rakamları dikkate alınır ve mali hakları ile emeklilik hakları için farklı ek gösterge rakamları belirlenmiş olması halinde bunlardan yüksek olanı esas alınır. ”,
Geçici 36 ncı maddesinde; “Atanma şartlarını kaybetme, ceza kovuşturması veya disiplin soruşturması sonucunda görevden alınanlar veya görevleri sona erenler hariç olmak üzere, kamu görevlileri arasından atanmış olup ek 35 inci maddenin bu maddeyi ihdas eden Kanunla değişik dokuzuncu fıkrasının (a) bendi kapsamındaki kadro, pozisyon ve görevlerden 9/7/2018 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar olan dönemde alınan veya görevi sona eren kamu görevlileri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde talepte bulunmaları halinde, önceki yöneticilik görevlerinin ilgisine göre Cumhurbaşkanlığına bağlı, ilgili, ilişkili kurum ve kuruluşlarda müşavir veya danışman kadro veya pozisyonlarına ya da bakanlıkların merkez teşkilatlarında bakanlık müşaviri unvanlı kadrolara atanır…..”,
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran , 375 sayılı KHK’de değişiklikler yapan 7247 sayılı Kanunun 18. maddesinde sağlanan şartlar ve 20. maddesi doğrultusunda Bakanlık Müşaviri kadrosuna atanmayı talep etmektedir.
9. Hazine ve Maliye Bakanlığından istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.
10. (Mülga) Hazine Müsteşarlığının 07/03/2017 tarih, 2017/128 sayılı onayı ile Dış Ekonomik
İlişkiler Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcılı görevini vekaleten yürüten
’nun 5671 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca Merkezi Finans ve İhale Birimi
Başkanı olarak atandığı ve 09/03/2017 tarihinde göreve başladığı,
11. Hazine ve Maliye Bakanlığı Bakanlık Makamının 09/08/2019 tarih, sayılı onayıyla, Merkezi Finans ve İhale Birimi Başkanı ’nun Bakanlık Özel Kalem
Müdürlüğünde geçici olarak görevlendirildiği, 19/09/2019 tarih, sayılı onayla da
Başkanlık görevinin sonlandırıldığı,
12. Başvuran tarafından 29/06/2020 tarihli dilekçe ile 26/06/2020 tarih ve 31167 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan ve 375 sayılı KHK’de değişiklikler yapan 7247 sayılı Kanunun 18 ve 20 nci maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda Bakanlık Müşaviri kadrosuna atanma talebinde bulunduğu, ancak herhangi bir cevap alamadığı,
Anlaşılmış olup, Kurumumuza müracaat edilerek, Bakanlık Müşaviri kadrosuna atanma talep edilmektedir.
13. Bakanlık Müşaviri olarak atanma talebinin zımmi olarak reddedilmesi işleminin usul ve esas yönünden incelenmesinde; Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından başvuranın statüsünün değil sadece alacağı ücret belirlenirken Genel Müdür unvanındaki kişinin almış olduğu maaşın kıstas olarak alındığı, bahse konu unvanın 6400 ve daha üst bir ek göstergeye sahip üst kademe yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerinden sayılmadığı, 3 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine istinaden yapılan bir atama olmadığı ve Kararnameye ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde unvanın yer almadığı belirtilerek, Bakanlık Müşaviri kadrosuna atamanın yapılmasına imkan bulunmadığının ifade edildiği,
14. 3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama
Usullerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla, (II) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı onayı ile atama yapılacağı, bu cetvellerde sayılmayan kadro, pozisyon ve görevlere ilgili Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Bakan veya atamaya yetkili amirler tarafından atama yapılacağının hükme bağlandığı, başvuranın eski görevi olan Merkezi Finans ve İhale Birimi Başkanlığı görevinin ise Kararnameye ekli cetvellerde sayılmadığı,
15. 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ekli cetvellerinde yer almayan Merkezi Finans ve İhale Birimi Başkanlığı görevinin ise üst kademe yöneticisi sayılıp sayılamayacağının değerlendirilmesinin önem kazandığı,
16. 5671 sayılı Kanun genel gerekçesine bakıldığında, Avrupa Birliği (AB)’nden üyelik öncesi mali yardımlar kapsamında sağlanacak hibelerin, ülkemizde oluşturulmuş bulunan Merkezi
Olmayan Uygulama Sistemi vasıtasıyla kullandırılmasının öngörüldüğü, söz konusu sistemin ana unsurlarından birisi olan Merkezi Finans ve İhale Biriminin Kurulmasına İlişkin Mutabakat
Zaptının 14 Şubat 2002 tarihinde imzalanarak, 4 Şubat 2003 tarihli ve 25014 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 4802 sayılı Kanun ile uygun bulunduğu, söz konusu Mutabakat Zaptında değişiklik yapan, 31/3/2006 tarihinde imzalanan ve 5500 sayılı Kanun ile uygun bulunan
“Merkezi Finans ve İhale Biriminin Kuruluşuna İlişkin Türkiye Hükümeti ile Avrupa
Komisyonu Arasındaki Mutabakat Zaptına 1 Nolu Ek”in Diğer Hükümlere ilişkin 3 üncü maddesi uyarınca AB ile mali işbirliği kapsamındaki programların uygulanması esnasında temel olarak ihale ve ödeme işlevlerini yerine getirmekle yükümlü Merkezi Finans ve İhale
Biriminin nitelik ve nicelik itibariyle daha istikrarlı ve motivasyonu yüksek bir personel yapısına kavuşturulması için özel bir yasal düzenleme yapılması zorunluluğu bulunduğunun belirtildiği,
17. Bu doğrultuda, 5671 sayılı Merkezi Finans ve İhale Biriminin İstihdam ve Bütçe Esasları
Hakkında Kanunun 07/06/2007 tarih, 26545 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe girdiği, anılan kanunun “İstihdam Esasları” başlıklı 3 üncü maddesinde; Birim Başkanının, Ulusal Yetkilendirme Görevlisi tarafından, Ulusal Yardım Koordinatörünün görüşü alınarak atanacağı ve Birim Başkanına Müsteşarlıkta görev yapan Genel Müdüre yapılan her türlü ödemeler dahil ödenmekte olan tutarı geçmemek üzere ücret ödeneceğinin belirlendiği, görüleceği üzere, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında imzalanan mutabakat zaptı doğrultusunda
Merkezi Finans ve İhale Biriminin kanunla kurulduğu ve Birim Başkanının atanmasına ilişkin usulün anılan kanunda düzenlenmesi nedeniyle, birimin yöneticisi olan Başkanın 3 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli cetvellerde yer almasının mümkün olmadığı,
18. 375 sayılı KHK’nin Ek 35 inci maddesi dokuzuncu fıkrasının (a) bendinde hangi unvanların atanabilecekleri, aynı KHK’nin geçici 36 ıncı maddesinde ise bahse konu atama işleminin şartları, süresi ve usulünün hüküm altına alındığı,
19. Buna göre, Cumhurbaşkanlığına bağlı, ilgili, ilişkili kurum ve kuruluşlarda müşavir veya danışman kadro veya pozisyonlarına ya da bakanlıkların merkez teşkilatlarında bakanlık müşaviri unvanlı kadrolara atanabilmek için; a) Ek 35 inci maddenin dokuzuncu fıkrasının (a) bendi uyarınca, Kamu görevlileri arasından atanarak ek göstergesi 6400 ve daha yüksek tespit edilen üst kademe kamu yöneticisi kadro, pozisyon ve görevlerinden alınmak veya görevleri sona ermek, b) (a) bendi kapsamının tespitinde; mali ve/veya emeklilik hakları denk veya emsal unvanla belirlenmiş yönetici kadro, pozisyon ve görevleri için bu şekilde belirlenmiş denk veya emsal unvanın ek gösterge rakamlarının dikkate alınacağı, c) Atanma şartlarını kaybetmeme, ceza kovuşturması veya disiplin soruşturması sonucu görevden alınmama veya görevin sona ermemesi, d) 09/07/2018 tarihinden geçici 36 ncı maddenin yürürlük girdiği tarihe kadar olan dönemde kapsama giren görevden alınma veya görevin sona ermiş olması, e) Maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 ay içerisinde talepte bulunma, şartlarının sağlanması gerektiği,
20. Ek 35 inci maddenin düzenlenme biçimi ve lafzına bakıldığında, ek göstergesi 6400 ve daha yüksek olan üst kademe yöneticilerinin tespitinde sadece Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde sayılanlar değil, mali ve/veya emeklilik hakları denk veya emsal unvanla belirlenmiş yönetici kadro, pozisyon ve görevleri için bu şekilde belirlenmiş denk veya emsal unvanın ek gösterge rakamlarının dikkate alınacağının açıkça hüküm altına alındığı, bu doğrultuda, mali ve/veya emeklilik hakları bakımından herhangi bir kriterin denk veya emsal belirlenmesinin madde kapsamına girmesi bakımından yeterli görüldüğü,
21. Hizmet Sınıfları İtibariyle Unvan veya Aylık Alınan Derecelere Göre Ek Göstergelerin yer aldığı 657 sayılı Kanunun I sayılı Cetvelinde Genel Müdürlerin 6400 Ek gösterge olarak belirtildiği, (Mülga) Hazine Müsteşarlığında görev yapan Genel Müdürler ile Bakanlıkta görev yapan Genel Müdürler arasında ek gösterge anlamında bir farklılıklarının bulunmadığı, bu nedenle, Merkezi Finans ve İhale Birim Başkanının ücretinin 6400 Ek Göstergede görev yapan
Genel Müdürlere emsal olarak belirlendiği,
22. Başvuranın Merkezi Finans ve İhale Birimi Başkanlığı görevinden alındığı 19/09/2019 tarih, 364143 sayılı onay incelendiğinde, geçici 36 ıncı maddede belirtildiği şekliyle görevin sonlandırılmasının atanma şartlarını kaybetmeme, ceza kovuşturması veya disiplin soruşturması nedeniyle olmadığının görüldüğü, aynı zamanda, görevden alınma tarihinin de maddenin yürürlük tarihi içerisinde olduğu,
Anlaşılmış olup,
23. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 375 sayılı KHK’nin Ek
35 inci ve Geçici 36 ıncı maddeleri kapsamında Bakanlık Müşavirliğine atanma şartlarını
taşıması nedeniyle, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından söz konusu talebin zımmen reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
24. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması”, “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle de bu ilkelere uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara
İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın Bakanlık Müşaviri olarak atanması yönünde makul sürede işlem tesis etmesi için
Hazine ve Maliye Bakanlığına TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Hazine ve Maliye
Bakanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın Başvurana ve Hazine ve Maliye Bakanlığına tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi