|
ÖZET: Başvuru, Antalya Beymelek Akdeniz Su Ürünleri Araştırma, Üretme ve Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü’nde çalışan geçici işçiler ve taşerondan kadroya geçen personelin banka promosyonu ödemelerinin yapılmadığı iddiasıyla ilgilidir. Tarım İş Sendikası üyeleri, 21 geçici işçi ve 52 kadroya geçen işçi için promosyon ödemesi talep etmiş, ancak Türkiye İş Bankası Demre Şubesi’nden olumsuz yanıt almışlardır. İlgili idare, 15 Mart 2017 tarihinde imzalanan maaş ödeme protokolünde, sadece belirli personelin kapsandığını ve yeni katılanların bu ödemeden yararlanamayacağını belirtmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirerek, idarenin promosyon ödemeleri konusunda hukuka ve hakkaniyete uygun hareket etmediğini tespit etmiştir. Protokolün yürürlüğe girdiği tarihten sonra kadroya geçen işçiler ve mevsimlik işçilerin promosyon ödemesinden yararlanamaması, eşitlik ilkesine aykırı bir durum oluşturmuştur. Bu bağlamda, mağduriyetlerin giderilmesi için ilgili idareye tavsiyelerde bulunulmuş ve ödemelerin yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, Akdeniz Su Ürünleri Üretme ve Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü’ne, protokol tarihinden sonra göreve başlayan işçilere ve promosyon ödemesi yapılmayan mevsimlik işçilere, hesaplanacak promosyon tutarının ödenmesi için yeni işlemler tesis edilmesi önerilmiştir. İdarenin bu konuda 30 gün içinde gerekli adımları atması beklenmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/11543-S.17874
BAŞVURU NO : 2019/10145
KARAR TARİHİ : 14/11/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANTALYA BEYMELEK AKDENİZ SU ÜRÜNLERİ
ARAŞTIRMA, ÜRETME VE EĞİTİM ENSTİTÜSÜ
MÜDÜRLÜĞÜ
Banka promosyonu ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 17/05/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan tarihli başvuruda şikayetçi özetle; “… … Tarım İş
Sendikası üyelerinden Akdeniz Su Ürünleri Üretme ve Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü‘nde geçici işçi pozisyonunda çalışan 21 kişi ile 696 sayılı KHK ile taşerondan kadroya geçen 52 işçiye banka promosyonu ödenmediğini, konuya ilişkin Türkiye İş Bankası Demre Şubesine başvurduklarını, ancak olumsuz cevap aldıklarını iddia ederek söz konusu sendika üyelerine banka promosyonlarının ödenmesini” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında 02/07/2019 tarihli ve … sayılı yazıyla Antalya
Beymelek Akdeniz Su Ürünleri Araştırma, Üretme Ve Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü’nden başvuruya ilişkin bilgi-belge talep edilmiştir. Bu kapsamda, anılan idare tarafından 02/08/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazı Kurumumuza iletilmiştir.
3. Söz konusu yazı ve eklerinde özetle; 3.1. “15.03.2017 tarihinde Türkiye İş Bankası Demre Şubesi ile 105 personeli kapsayan 3 yıllık
“Maaş ödeme protokolü-(Kamu promosyon ödemeli)” protokolün imzalandığı, söz konusu protokolün 20. Maddesinde “Kurum personelinin maaş ve diğer ödemelerine 15/04/2017 tarihinden başlamak üzere 3 yıl süre ile 15/04/2020 tarihine kadar aracılık edilmesi kapsamında Kurum’a/Kurum personeline 194.250 TL karşılığı Nakit/Maxipuan promosyon ödemesi yapılacaktır” ibaresinin bulunduğu, 16 Mart 2017 tarih ve …sayılı yazıyla protokole tabi tutulan toplam 105 kişiye, promosyon ödeme talimatına göre kişi başı 1850 TL ((194.250TL/105:1850 TL) tarihinde personele promosyonun tamamının tek seferde eşit olarak
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
dağıtıldığı, promosyon bedelinin 17 Mart 2017’de banka hesaplarına (İş Geliştirme Bedeli)
yatırıldığı, 28.02.2017 tarih ve … sayılı yazı ile Kurumda çalışan 99 (doksandokuz) kadrolu personel, 5 (Beş) sözleşmeli personel, 2 (İki) 4/C kapsamında çalışan personel, 21 (yirmi bir)
mevsimlik işçi ve personel hizmet alımı sözleşme kapsamında çalışan 55 (elli beş) taşeron firma personelinin maaş ve diğer ödemeleri için yapılan çağrıya istinaden, açık artırma usulüne katılan tüm bankaların tekliflerinde mevsimlik, geçici ve o dönemde personel hizmet alımı sözleşme kapsamında çalışan taşeron firma personellerinin de hariç tutulduğu, en yüksek teklifi veren İş Bankasının teklifinin kabul edildiği, geçici ve mevsimlik personel statüsündekilerin çalışma sürelerine göre dağıtılacak promosyondan faydalanamadıkları, Mevcut protokolün 5. 20. ve 21 maddelerinde bankanın yeni gelecek personele ek bir promosyon ödemesi yapılmayacağı, protokole doğrudan dahil edileceği, 2007/21, 2008/18 ve 2010/17 sayılı Başbakanlık Genelgeleri kapsamında gerek protokol tarihinde kurumda olan personele, gerekse yeni katılacak personele ödemelerin kurum sorumluluğunda olduğu hükmünün bulunduğu, Kuruma yeni katılacak bir personelin (sürekli işçi statüsüne geçen personeller gibi) protokol kapsamında promosyon alma hakkının bulunmadığı, 3.2. En yüksek promosyon teklifini veren Türkiye İş Bankası Demre Şubesi’nin söz konusu kişileri kapsam dışı tutarak teklif vermeleri ve kurum ile 15.03.2017 tarihinde imzalanan protokolde ilgili personele yer verilmediğinden ödeme yapılmadığı, 3.3.“ Mağduriyetlerin giderilmesi amacı ile; Türkiye İş Bankası Demre Şubesi ile protokolün imzalanmasından sonra, protokol dışı bırakılan
21 mevsimlik işçi için 17.03.2017 tarihinde … sayılı yazı ile Demre ilçesinde faaliyet gösteren
5 (beş) bankadan tekrar teklif vermeleri, 23.03.2017’de banka promosyon komisyonuna bir
temsilci ile katılım sağlamalarının istendiği, ancak olumlu bir sonuç alınamadığı, 2007/21, 2008/18 ve 2010/17 sayılı Başbakanlık Genelgeleri kapsamında bankalar ile yapılacak promosyon anlaşmalarından hangi personelin faydalanacağının belirtildiği, Genelge kapsamında alt işveren şirket işçilerine banka promosyonu ödenmesi konusunda bir düzenlemenin yapılmadığı, protokolün imzalandığı tarihte, şu an sürekli işçi statüsünde olan taşeron işçilerin bankaların verdiği maaş anlaşması ve kamu promosyon ödeme tekliflerine dahil edilemedikleri,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Ancak, 696 sayılı KHK ile sürekli işçi statüsüne geçen 55 (elli beş) taşeron personeli ile birlikte yine 21 mevsimlik ve geçici işçinin maaş ve diğer ödemelerine yönelik promosyon teklifleri için Demre ilçesinde faaliyet gösteren 5 bankaya 18.05.2018 tarih ve … sayılı yazı ile
22.05.2018 tarihinde banka promosyon komisyonunun toplanacağı ve açık artırma usulü ile
görüşme yapılacağının bildirildiği, fakat Bankalar tarafından promosyon teklif çağrısına yönelik herhangi bir cevap verilmediği, 3.4. Mevsimlik, geçici ve kadroya geçen taşeron işçilerden banka promosyonu alan bulunmadığı, söz konusu tüm personelin, maaşlarını İş Bankası Demre Şubesinden almakta oldukları, Kurum bünyesinde toplam 178 personelin bulunduğu, Bu personelden 100’üne promosyon ödendiği, (Protokolün imzalandığı tarihte kurumda bulunan 105 personele ödeme yapılmıştır). Mevsimlik/geçici (21) ve 656 KHK ile daimi kadroya geçen işçi personel (52) ile 656 KHK’ya tabii kısmi zamanlı çalışan işçi personel (5) toplam 78 personelin promosyon alamadığı, 3.5. Ayrıca aynı genel müdürlük bünyesinde kurumlarla benzer şekilde yapılanmış kurumlardan; Isparta Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Antalya Batı
Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ve Trabzon Su Ürünleri Merkez
Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünün taşerondan kadroya geçen “sürekli işçilere” banka promosyonu ödemesi yaptığı, ancak Eğirdir Su Ürünleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünün ise promosyon ödemesi yapmadığı, ayrıca şikayetçi sendika ile konu hakkında yargı organlarına intikal etmiş herhangi bir uyuşmazlığın bulunmadığı” ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4.2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 4.1.Anayasanın 125 inci maddesinin yedinci fıkrası; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.” 5.14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; “Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye
Bakanlığı yetkilidir.” 7.Bankalar tarafından sunulan ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 4 üncü maddesi, “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır.” 8. 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin değişik 5 inci maddesinde ise, “Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 10. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrası; “ Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ve
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre almakta bulunan Devlet
memurları ve diğer kamu görevlileri (sözleşmeli statüdeki personel dahil) ile kamu ve özel kesimde iş kanunlarına göre istihdam edilen işçilere çeşitli adlar altında yapılan nakdi ve ayni nitelikteki tüm ödemelerin hesaplanma kolaylığını ve basitliğini sağlamak amacıyla, bordro düzenlemesine, tahakkuk ve ödeme işlem ve sürelerine ilişkin esas ve usulleri tesbit etmeye, aydan daha kısa ya da daha uzun sürelerde yapılan ödemelerin aylık dönemler itibariyle tahakkuk ettirilmesi ve ödenmesine karar vermeye Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.
Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye
Bakanlığı yetkilidir” hükmünü amirdir. Söz konusu düzenleme gereğince çıkarılan 17/07/2012 tarihli ve 28356 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğünün 34 Sıra
No lu Genel Tebliği ise, kamu personelinin maaşlarının bankalar vasıtasıyla ödenmesine yönelik usul ve esasları belirlemiştir.
11.Bu doğrultuda kamu personelinin maaşlarının ödenmesi için ilgili kurumlarla anlaşan bankalar, söz konusu mali haklara ilişkin protokoller akdetmekte ve bu protokoller gereğince
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
elde ettiği gelirler üzerinden “promosyon” adı verilen ek mali imkanları ilgili kurumlara sağlamaktadır. Bankaların sunduğu bu imkânların, kamu kurum-kuruluşları tarafından ne şekilde değerlendirileceği ve personelin bunlardan yararlanıp yararlanmayacağına ilişkin uygulamada yeknesaklığın bulunmayışı sebebiyle 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesi hazırlanmıştır. Söz konusu
Genelge, bankalarla yapılacak protokollere ilişkin uyulması gereken genel çerçeveyi çizmiş olup promosyon ödemeleri bağlamındaki tereddütleri bir noktaya kadar gidermiştir. Ancak zaman içinde değişen şartlarla birlikte, Genelgenin 5 inci ve 4 üncü maddesinin yeniden ele alınması gerekmiş ve bu kapsamda söz konusu maddelerde değişiklik öngörmek üzere sırasıyla 2008/18 sayılı ve 2010/17 sayılı Başbakanlık Genelgeleri çıkarılmıştır.
12. Başvuru ele alındığı takdirde ise; şikâyetçi, … Tarım İş Sendikası Akdeniz Su Ürünleri
Üretme ve Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü‘nde geçici işçi pozisyonunda çalışan 21 kişi ile 696 sayılı KHK ile taşerondan kadroya geçen 52 işçiye banka promosyonu ödenmediği, Enstitü
Müdürlüğü’nün İş Bankası Demre Şubesi ile 15/04/2017 – 15/04/2020 tarihlerini Maaş
Promosyonu sözleşmesi imzaladıkları ve sözleşme imzalandığı sırada şikayetçi sendika üyelerinin henüz kadroya geçmedikleri anlaşılmıştır. Söz konusu sözleşmenin “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesi dokuzuncu fıkrasında; “PERSONEL deyimi, KURUM’da ücretli görev yapan tüm çalışanları ifade eder,” Kapsam Başlıklı 5 inci maddesinde; Banka’nın maaş ve diğer ödemelere aracılık hizmeti halen 105 kişi düzeyindeki personeli kapsamakta olup
Kurum’a yeni alınacak personel otomatik olarak bu protokol kapsamına dahil olacak ve
Kurum’a yeni alınacak Personelin maaş ve diğer ödemeleri protokol süresince Banka tarafından gerçekleştirilecektir. Ancak, işbu Protokolün 20 ve 21 inci maddeleri saklı olup, Kurum, Personel sayısında artış olması veya promosyon almayan personel bulunması ve bunlarla sınırlı olmamak üzere başkaca bir neden veya gerekçe ile Banka’dan ilave bir promosyon ödeme yapılması talebinde bulunmayacağını kabul, beyan ve taahhüt eder” denilmekte yine anılan sözleşmenin 20 nci maddesinde; Banka Kurum’a/Kurum Personeline 194.250,00 TL. ödeme yapmayı taahhüt eder. Kurum, iş bu protokolün 5 nci maddesinde belirtilen personel sayısında artış olması veya promosyon almayan personel bulunması veya bunlarla sınırlı olmamak üzere başkaca bir neden veya gerekçe ile Banka’dan ilave bir promosyon ödeme yapması talebinde bulunmayacağını kabul, beyan ve taahhüt eder. 21 nci maddede; 2007/21, 2008/18 ve 2010/17 sayılı Başbakanlık Gebnelgeleri kapsamında, iş bu maaş ödemeleri protokolü karşılığında promosyon olarak sağlanan maddi imkanların, gerek protokol tarihinde Kurumda görevli olan gerekse protokol dönemi içinde Kurum’a katılan tüm Kurum Personeline kullandırılması tamamen kurum sorumluluğundadır. Kurum; Kurum ile Kurum Personeli arasında promosyon ödemesi ile ilgili herhangi bir ihtilaf durumunda Bankanın sorumluluğunun bulunmadığı, Kurum Personeli’nin doğrudan bankadan talepte bulunmaması konusunda Kurum Personeline gerekli bilgilendirmeyi yaparak konuyu kendi bünyesinde sonuçlandıracağını kabul, beyan ve taahhüt eder” denilmek suretiyle hem taşerondan kadroya geçen Kurum personeli hem de mevsimlik işçiler aleyhine konu hakkında yukarıda zikredilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak sözleşme imzalandığı tespit edilmiştir. Zira sözleşmenin tarafı olan banka sözleşme hükümlerine promosyon ödemeleriyle ihtilaflı durumun oluşabileceğini öngörerek sözleşme hükümlerinde idareye sorumluluk yüklerken, idarenin personel sayısının artması durumunda oluşabilecek mağduriyetlere karşı her hangi bir öngörüde bulunmadan bankanın tek taraflı taleplerini kabul ettiği anlaşılmıştır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
13.Başvuruda bulunan şikâyetçi sendika üyelerinin çoğu sözü edilen protokolün yürürlüğe girdiği tarih olan 15/04/2017’den sonra kadroya geçen işçilerden oluşmuş, promosyon talepleri de protokolde sonradan gelen personele ödeme yapılmayacağı gerekçe gösterilerek karşılanmamıştır. Dolayısıyla şikayetçi sendika üyeleri, promosyon imkanından yararlanmak için Kurumumuza müracaat etmiştir.
14.Promosyon ödemeleri, Danıştay 12. Dairesinin 23/12/2015 tarihli ve 2012/6891 E.
2015/7140 K. sayılı kararında ve Sayıştay Temyiz Kurulunun 03/05/2011 tarihli ve 2011/33156 sayılı kararında belirtildiği gibi “kamu geliri” olarak kabul edilmemektedir. Nitekim 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesinin 4 üncü maddesinde 2010/17 sayılı Başbakanlık Genelgesiyle yapılan değişiklik de, benzer bir yaklaşımın ürünüdür. Bankadan verilen promosyonun tamamının personele dağıtılacağını öngören bu değişiklik, söz konusu ek mali imkân üzerinde ilgili idarelerin tasarrufta bulunamayacağını belirterek promosyon bedelinin personelin aylık ve ücretinin doğal sonucu olduğunu kanıtlamaktadır.
15.Başvuruya konu olayda da, akdedilen protokol yürürlükte iken Akdeniz Su Ürünleri Üretme ve Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü’nde kadroya geçen işçilerin ve mevsimlik işçilerin promosyon ödemesinden faydalanamaması durumu söz konusudur. İlgili idare, banka şubesi ile yaptığı protokole, sonradan göreve başlayan personel için bankadan herhangi bir talepte bulunabilecek sözleşme maddesi koydurmamış, aksine banka şubesi sonradan idareye katılacak personele promosyon ödemesi yapılmayacağını hüküm altına aldırtmıştır. Dolayısıyla sözleşme tarihinden sonra göreve başlayan işçiler promosyon alamayarak Kurum tarafından mağdur edilmiştir. Yani ilk bakışta, idare tarafından yapılan işlemin sözleşme hükümlerine uygun olduğu izlenimi edinilmektedir. Ancak 15/04/2020 tarihine kadar yürürlükte kalacak sözleşme marifetiyle maaşını söz konusu Bankadan alacak personelin, uzun bir süre bu ek mali imkandan faydalanamayacağı ile bankanın promosyon olarak ödemesi icap eden bedeller üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabileceği de göz ardı edilmemelidir. Akdeniz Su Ürünleri Üretme ve
Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü’nün sözleşmenin promosyona ilişkin genel esasları belirlenirken sözleşme metni üzerinde gereken hassasiyeti göstermediği anlaşılmıştır. Bu bakımdan, promosyon bedeli üzerindeki tasarruf hakkının Kurumdan maaş alan personeller uhdesinde olduğu değerlendirildiğinde, İdarenin banka ile yapmış olduğu protokolün
Başbakanlık Genelgesine aykırı olduğu tespit edilmiştir.
16. 2709 sayılı Anayasanın 125 inci maddesinin yedinci fıkrası, “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür” hükmünü amir olup idarenin, faaliyetlerinden doğabilecek zararlardan sorumlu olduğuna işaret etmektedir. Bu genel düzenleme doğrultusunda, idarenin, işlem ve eylemlerinde sadece normatif hukuk kurallarına değil, hukukun genel ilkelerine de uygun hareket etmesi gerektiği açıktır. Dolayısıyla kamu kurum ve kuruluşlarının personelleriyle olan ilişkisinde önemli bir yeri olan mali haklar bağlamında da, hukuka ve hakkaniyete riayet edilerek iyi yönetim ilkeleri çerçevesinde işlem ve eylemde bulunulması önem arz etmektedir. Başvuruya konu olayda da, Akdeniz Su Ürünleri
Üretme ve Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü’nde sonradan göreve başlayan personelle mevsimlik işçilere hiçbir şekilde ödeme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, idarenin kendi özensizliği sonrasında oluşan bahse konu hak kaybını telafi edici çalışmaları ivedilikle yapması hukuk ve hakkaniyetin gereğidir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
17. Ayrıca idarenin tüm işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesini gözetmesi ve buna göre hareket etmesi gerekmektedir. Anayasanın 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasındaki amir hüküm, bu hususta devlet organlarını ve idari makamları bağlayıcı şekilde kaleme alınmıştır.
Akdeniz Su Ürünleri Üretme ve Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü tarafından protokol maddeleri gerekçe gösterilerek bazı personellere promosyon ödenmemesi hususu incelendiğinde, aynı genel müdürlük bünyesindeki kurumlarda benzer şekilde yapılanmış kurumlardan; Isparta Eğirdir Meyvecilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Antalya Batı Akdeniz
Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ve Trabzon Su Ürünleri Merkez Araştırma
Enstitüsü Müdürlüğünün taşerondan kadroya geçen “sürekli işçilere” banka promosyonu ödemesinin yapıldığı, dolayısıyla şikayetçilere promosyon ödenmemesi benzer konumdaki personelin farklı uygulamalara tabi tutulmasına sebep olmuştur. Eşitlik ilkesine aykırı olan bu uygulama, çalışma barışına zarar verme ihtimalini de içinde barındırmaktadır.
18.Yukarıdan beri anlatılan hususlar, şikâyetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; şikâyetçi sendika üyelerine banka promosyonu ödenmesi talebinin idarece yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 19.İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; 19.1. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idare tarafından, şikâyetçinin dilekçesi hakkında süresi içerisinde, gerekçeli bir şekilde işlem tesis edilmediği; böylece “kararların gerekçeli olması, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine riayet edilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca ilgili idarede çalışmakta olan personelin promosyon ödemesinden yararlandırılıp, protokol tarihinden sonra göreve başlayan personellerin yararlandırılmaması bakımından, idarenin “haklı beklentiye uygunluk” ilkesine uygun davranmadığı da değerlendirilmiş olup bundan böyle söz konusu ilkelere uygun davranılması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Antalya
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Şikâyetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; şikâyetçi Sendikanın banka promosyonu ödenmesi talebinin yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiş olup
BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Mağduriyetin giderilmesi için; protokol tarihinden sonra Akdeniz Su Ürünleri Üretme ve
Eğitim Enstitüsü Müdürlüğünde göreve başlayan işçilerle, protokol yürürlükteyken promosyon ödemesi yapılmayan mevsimlik işçilere, hesaplanacak promosyon tutarının, makul sürede
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
ödenmesi için yeni işlem tesisi hususunda, AKDENİZ SU ÜRÜNLERİ ÜRETME VE
EĞİTİM ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Akdeniz Su Ürünleri Üretme
ve Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve AKDENİZ
SU ÜRÜNLERİ ÜRETME VE EĞİTİM ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.