|
ÖZET: Başvuru, Süleyman Demirel Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak görev yaparken 08/07/2018 tarihinde ihraç edilen bir kişinin, kamu görevine iade edilmesinin ardından banka promosyonu talebini içermektedir. Şikayetçi, ihraç sürecinde maaş ödemeleri yapılmış olmasına rağmen, bu döneme ait banka promosyonunu alamadığını belirtmiş ve bu ödemenin yapılmasını talep etmiştir. Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlüğü ise, promosyon ödemelerinin yalnızca kurumda görevde olan personel için geçerli olduğunu, şikayetçinin farklı bir kurumda çalışmaya başlaması nedeniyle bu ödemenin yapılmayacağını ifade etmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, şikayetçinin durumunu değerlendirerek, ihraç sonrası göreve iade edilenlerin tüm mali haklarının ödenmesi gerektiğine dikkat çekmiştir. İlgili mevzuatlar çerçevesinde, şikayetçinin ihraç edildiği tarihten göreve başladığı tarihe kadar geçen süredeki banka promosyonunun da bu haklar arasında yer aldığı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlüğü’ne, şikayetçinin mahrum kaldığı promosyon tutarının hesaplanarak ödenmesi yönünde yeni bir işlem tesis edilmesi tavsiye edilmiştir. Sonuç olarak, şikayetçinin banka promosyonu talebinin reddedilmesi hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmamış, ilgili idarenin bu konuda gerekli adımları atması gerektiği vurgulanmıştır. İdarenin, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde gerekli işlemleri gerçekleştirmesi beklenmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/87839-S.20.95747
BAŞVURU NO : 2020/56278
KARAR TARİHİ : 17/11/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikâyetçinin, banka promosyonunun ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 26/05/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarihli başvuruda şikayetçi özetle, “Süleyman Demirel
Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Nöroloji Anabilim Dalı’nda Öğretim
Üyesi (Yardımcı Doçent Doktor) olarak görev yapmakta iken 08/07/2018 tarihinde 701 sayılı
KHK ile kamu görevinden ihraç edildiğini, Kamu görevinden çıkarma işlemine ilişkin
Cumhurbaşkanlığı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu’na ihraç işleminin iptali ve göreve iadesine ilişkin başvurusunun, ilgili komisyonun 27/11/2019 tarih ve 2019/46956 sayılı kararı ile kabul edildiğini, YÖK Başkanlığının 18/12/2019 tarihli kararı ve 23/12/2019 tarih ve sayılı yazısına istinaden Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi
Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Nöroloji Anabilim Dalı’na Doktor Öğretim Üyesi olarak atandığını, 31/01/2020 tarihinde Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri
Bölümü Nöroloji Anabilim Dalı’nda Doktor Öğretim Üyesi olarak görevine başladığını ve halen görevine devam ettiğini belirtmiştir. Diğer taraftan 08/07/2018 tarihinde kamu görevinden çıkarılması sonrasında 31/01/2020 tarihinde Akdeniz Üniversitesi Tıp
Fakültesinde göreve başladığı süreye kadar olan maaş tutarlarının ilgili kanun gereğince
Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından 05.03.2020 ve 12.03.2020 tarihlerinde tarafına ödendiğini ancak söz konusu döneme ilişkin banka promosyonunu alamadığını iddia ederek kamu görevinden uzak kaldığı döneme ilişkin banka promosyonun ödenmesini” talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca 22/07/2020 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talebine istinaden Süleyman
Demirel Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 13/08/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1.Üniversite Rektörlüğü ile Türkiye Halk Bankası AŞ. Süleyman Demirel Üniversitesi Uydu
Şubesi arasında 19/10/2017 tarihinde 3 yıllık süreç için Bankacılık Hizmetleri ve Promosyon
Ödemesi Protokolü imzalandığı, Bu protokol kapsamında, protokolde belirtilen süreler içerisinde Üniversite bünyesine çalışan personelin ilgili bankadan maaş ödemesi aldığı sürece alacağı promosyon tutarı ve bu ödemenin kapsamının sınırları belirlendiği, 2.2. Protokolün 9’uncu maddesinin 2’nci fıkrasında “Kurumda göreve başlayan ve Kurum ‘dan maaş almaya hak kazanan personele, göreve başladığı tarihten 14.11.2020 tarihine kadarki sürenin protokol süresine oranı nispetinde hesaplanan miktarını ödeyecektir. Kurum, ödeme yapılacak personelin bilgilerini gösteren listeyi onaylı olarak Bankaya bildirecektir. ” ifadesi ile 3 üncü fıkrasında “Protokol imzalanmasından sonra başka bir kuruma naklen geçmek, istifa etmek, müstafi sayılmak ya da disiplin hükümlerine göre kurumu ile ilişiği kesilmek suretiyle
Kurum ile ilişiği kalmayan personele defaten ödenmiş olan promosyon tutarının Kurumda çalışılmayan döneme tekabül eden kısmı, personel tarafından bankaya iade edilir. Promosyon ödemesi yapılmadan önce, belirtilen şekillerde kurumdan ayrılmalar durumunda promosyonun hak edilmeyen kısmının iade edilmesine ilişkin taahhüt personel tarafından imzalanacaktır.
İade edilecek tutarın tahsili Banka tarafından gerçekleştirilecektir. ” ifadelerinin yer aldığı, 2.3. Banka Şubesi ile yapılan protokol hükümleri gereği Üniversite Rektörlüğü’nün promosyon ödemesi konusunda yalnızca yeni göreve başlayanlar ile görevinden ayrılan personeli Bankaya bildirmekle yükümlü olduğu, şikayetçinin, ihraç olup daha sonra Kurum dışında farklı bir kamu kurumunda göreve başladığından, promosyon ödemesinin yapılıp yapılamayacağına ilişkin değerlendirmenin, kişinin Bankaya bireysel olarak müracaatı ile Banka tarafından yapılmasının gerektiği, bu sebeple şikayetçi ‘ nin banka promosyon ödemesi başvurusuna ilişkin Kurumlarınca herhangi bir işlem yapılamayacağı” ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının,
3.1. “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrası; “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar”, 3.2. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35 inci maddesinde;
“Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”, 3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 3.4. 125 inci maddesinin yedinci fıkrası; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür”,
4. Birleşmiş Milletler İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensiplerinde; “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler.
Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar.”,
5. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında;
“Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye
Bakanlığı yetkilidir.”,
7. 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7075 sayılı
Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun, “Komisyonun görevleri” başlıklı 2 nci maddesinde; “Komisyon, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen aşağıdaki işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip karar verir. a) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi, …”, “Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü hâlinde karar, kadro veya pozisyonunun bulunduğu kuruma, yükseköğretim kurumlarında kamu görevinden çıkarılan öğretim elemanları için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bildirilir. Kamu görevine iade edilmesine karar verilenlerin eski kadro veya pozisyonuna atanması esastır. … Atama emri, ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgililere tebliğ edilir. Tebliğ tarihini takip eden on gün içerisinde göreve başlamayanların bu maddeden doğan atanma hakkı ile mali hakları düşer. Kamu kurum ve kuruluşları atama ve göreve başlatma işlemlerinin sonucunu, işlemlerin tamamlanmasını takip eden on beş gün içinde Devlet Personel Başkanlığına bildirirler. İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz. …”
8.20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı
Başbakanlık Genelgesinin 4 üncü maddesinde; “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır”, 5 inci maddesinde; “Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir”,
9. 17/07/2012 tarihli ve 28356 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel
Müdürlüğünün 34 Sıra No lu Genel Tebliğinin 1 inci maddesinde; “Bu Tebliğin amacı, merkezi yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinde görevli kamu görevlileri ve işçilerin aylık ödemelerinin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Şikayetçinin mahrum kaldığı promosyon tutarının, ödenmesi yönünde yeni bir işlem tesisi için Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlüğü’ne Tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan
Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 11. Şikayetçi, Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü
Nöroloji Anabilim Dalı’nda Öğretim Üyesi (Yardımcı Doçent Doktor) olarak görev yapmakta iken 08/07/2018 tarihinde 701 sayılı, KHK ile kamu görevinden ihraç edildiğini daha sonra
Ohal Komisyonu kararıyla 27/11/2019 tarih ve 2019/46956 sayılı kararı ile kabul edildiğini, YÖK Başkanlığının 18/12/2019 tarihli kararı ve 23/12/2019 tarih ve sayılı yazısına istinaden Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü
Nöroloji Anabilim Dalı’na Doktor Öğretim Üyesi olarak atandığını, 31/01/2020 tarihinde
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Nöroloji Anabilim Dalı’nda
Doktor Öğretim Üyesi olarak görevine başladığını ve ihraç olduğu döneme ilişkin maaş ve özlük hakları en son görev yaptığı Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlüğünce iade edilirken görevden çıkarıldığı döneme isabet eden banka promosyonlarını alamadığını, Komisyon kararı ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, kamu görevinden çıkarıldığı tarihi takip eden aybaşından göreve başladığı tarihe kadar geçen süreye tekabül eden tüm mali ve sosyal haklarının tarafına ödenmesi gerektiğini, banka promosyonunun da mali ve sosyal hakların bir unsuru olduğunu iddia ederek, söz konusu döneme isabet eden banka promosyonunun tarafına ödenmesini talep etmiştir.
12. İlgili idare, banka promosyonu sözleşmesinde belirlenen hükümler nedeniyle şikayetçiye ödeme yapılamayacağı, şikayetçinin Ohal Komisyonu kararıyla göreve iade edildiği, ancak farklı bir kurumda göreve başladığı, banka promosyonu talebinin bireysel olarak doğrudan bankadan talep etmesi gerektiği, Dolayısıyla ilgiliye başvuruya konu ödemenin yapılamayacağı hususlarını belirtmiştir.
13. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinde; madde kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkili olduğu hükme bağlanmıştır. Söz konusu düzenleme gereğince çıkarılan 17/07/2012 tarihli ve 28356 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğünün 34 Sıra No lu Genel Tebliği ise, kamu personelinin maaşlarının bankalar vasıtasıyla ödenmesine yönelik usul ve esasları belirlemiştir.
14.Bu doğrultuda kamu personelinin maaşlarının ödenmesi için ilgili kurumlarla anlaşan bankalar, söz konusu mali haklara ilişkin protokoller akdetmekte ve bu protokoller gereğince elde ettiği gelirler üzerinden “promosyon” adı verilen ek mali imkanları ilgili kurumlara sağlamaktadır. Bankaların sunduğu bu imkânların, kamu kurum-kuruluşları tarafından ne şekilde değerlendirileceği ve personelin bunlardan yararlanıp yararlanmayacağına ilişkin uygulamada yeknesaklığın bulunmayışı sebebiyle 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesi hazırlanmıştır.
15.Söz konusu Genelge, bankalarla yapılacak protokollere ilişkin uyulması gereken genel çerçeveyi çizmiş olup promosyon ödemeleri bağlamındaki tereddütleri bir noktaya kadar gidermiştir. Ancak zaman içinde değişen şartlarla birlikte, Genelgenin 4 üncü ve 5 inci maddelerinin yeniden ele alınması gerekmiş ve bu kapsamda söz konusu maddelerde değişiklik öngörmek üzere sırasıyla 2008/18 sayılı ve 2010/17 sayılı Başbakanlık Genelgeleri çıkarılmıştır. 2007/21 sayılı Genelgenin 5 inci maddesindeki değişiklikle, kamu kurum ve kuruluşlarının promosyon ödemelerini ne miktarda ve ne kadar sürede yapacaklarına ilişkin sınırlayıcı hüküm ortadan kaldırılmıştır. Böylece ilgili kurumların kendi öznel şartlarını değerlendirerek bu ödemeyi yapmaları hususunda geniş bir takdir sahası oluşturulmuştur. Söz konusu Genelgenin 4 üncü maddesinde yapılan değişiklikle ise, bankadan alınacak promosyon miktarının tamamının personele dağıtılacağı esası benimsenmiş ve bu suretle promosyon bedelinin üçte birine kadarki kısmının ilgili kurum personelinin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılabileceğine ilişkin yaklaşım terkedilmiştir. Bu hususlar, promosyon bedelinin, kamu personelinin aylık veya ücretinin tamamlayıcı parçası olduğu gerçeğinin kabulüne işaret etmektedir.
16. Dosyadaki bilgi ve belgelerden Süleyman Demirel Üniversitesi (SDÜ) Rektörlüğü ile
Halkbankası SDÜ Uydu Şubesi arasında 19/10/2017 tarihinde ve ilk ödemenin yapılacağı 15/11/2017 tarihinden geçerli olmak üzere kurumdan maaş almaya hak kazanan ve maaş ödemeleri yapılan tüm personele kişi başına- net 1.917-TL (kişi başı aylık 53,25TL) promosyon tutarını, 15,11.2017 tarihinde defaten olmak üzere personel için banka nezdinde açılan Mevduat
Hesaplarına doğrudan aktarma yapmak suretiyle ödeyeceği, Bankanın personel başına 3 (üç)
yıl için toplam alarak ödeyeceği 2,130 TL promosyon ödemesinin geriye kalan 213 TL’lik kısmının personele verilecek kredi kartına alışverişlerde kullanabilecekleri paraf para yüklemesi şeklinde gerçekleştirileceği, bu şekilde kredi kartına yüklenen puanların kullanma süresi sınırlanmayacağı, Bankadan kredi kartı almak istemeyen personelin, sadece bankanın nakit olarak banka hesabına yatırdığı promosyonu hak edeceği, hüküm altına alınmıştır.
Şikayetçinin ihraç edildiği tarih olan 08/07/2018’den komisyon kararıyla Akdeniz Üniversitesi
Rektörlüğü bünyesinde göreve başladığı tarih olan 31/01/2020 tarihine kadar geçen süredeki mali haklarının banka promosyonu dışında Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörlüğü’nce ödendiği ancak bu döneme isabet eden banka promosyonundan mahrum kaldığı tespit edilmiştir.
17. Bilindiği gibi hukuk devletinin gereklerinden biri de idarenin hukukla bağlı olması ve hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden dolayı kişilere verdiği zararların tazmini olup, Anayasanın 125 inci maddesinde de idarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede ülkemizde 15
Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açısından Anayasanın 120 inci maddesi ve 2935 sayılı
Olağanüstü Hal Kanununu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine karar verilmiş, alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta FETO/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı yahut bunlarla irtibatlı olduğu değerlendirilen kişiler kamu kurum ve kuruluşlarından çıkarılmışlardır.
18. Diğer yandan alınan tedbirler nedeniyle idarî işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanların mağduriyetlerini gidermek amacıyla da ilgililerin kamu görevine dönmesini öngören OHAL KHK’larıyla düzenleme yapılarak, görevine iade edilmesine karar verilenler açısından çıkarılmaya ilişkin Kanun Hükmünde Kararname Hükümlerinin tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağı, bu kapsamda göreve başlayanlara kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden tüm mali ve sosyal hakların ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
19. Bu doğrultuda, kamu görevinden çıkarılan ancak OHAL İnceleme Komisyonunun
Kararı ile de göreve iade edilen şikayetçinin kamu görevinden çıkarılmamış olsaydı mevcut personel olarak her ay maaşının banka aracılığıyla yatırılması nedeniyle promosyon ücretinden yararlanabilecekti. Şikayetçinin idarenin hukuka aykırı işlemi nedeniyle bu imkandan mahrum kaldığı dikkate alındığında idarenin hatalı işlemi nedeniyle oluşan külfetin şikayetçiye yükletilemeyeceği, şikayetçinin eksik kalan banka promosyon ödemelerinin idare tarafından karşılanması gerektiği tespit edilmiştir.
20. Diğer taraftan, ilgili idare ile Halkbankası Bankası arasında yapılan Maaş Ödemeleri
Protokolü incelendiğinde; 9’ncu maddesinde;“… Protokol İmzalanmasından sonra başka bir kuruma naklen geçmek, istifa etmek, müstafi sayılmak va da disiplin hükümlerine göre kurumu ile ilişiği kesilmek suretiyle Kurum ile ilişiği kalmayan personele defaten ödenmiş olan promosyon tutarınızı Kurumda çalışılmayan döneme tekabül eden kısmının, personel tarafından bankaya iade edileceği, Promosyon ödemesi yapılmadan önce, belirtilen şekillerde Kurumdan ayrılmalar durumunda promosyonun hak edilmeyen kısmının iade edilmesine ilişkin taahhütün personel tarafından imzalanacağı, iade edilecek tutarın tahsilinin banka tarafından gerçekleştirileceği,..” düzenlemelerine yer verilmiştir. Söz konusu protokol hükümlerinde, ilgili İdare nezdinde sonradan kamu görevine iade edilebilecek personele özgü bir hüküm bulunmadığı, dolayısıyla banka şubesi ile yapılan sözleşme hükümleri düzenlenirken idarenin olası ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklara karşı öngörüsüz hareket ettiği anlaşılmıştır.
21. İlgili İdarenin, OHAL Komisyonu Kararıyla görevine iade edilen şikayetçinin ihraç olduğu döneme isabet eden mali haklarına ilişkin ödemelerini yapmasına karşın banka promosyonunu ödemeyerek şikayetçiye başvuru yolu olarak anılan bankaya yönlendirmesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir.
22. Kurumumuza benzer nitelikte “Vergi kesintilerinin iadesi talebi” ile ilgili 2019/17171 numaralı başvuru hakkında 27/03/2020 tarihinde; “Bölge tazminatı ödenmesi talebi” ile ilgili 2019/18199 numaralı başvuru hakkında 03/01/2020 tarihinde; “Başvuranın kamu görevinden çıkarıldığı döneme ait mali ve sosyal haklarının ödenmesi talebi” ile ilgili 2019/12302 numaralı başvuru hakkında 19/12/2019 tarihinde; “Promosyon ödeme talebi” ile ilgili 2019/13756 numaralı başvuru hakkında 07/01/2020 tarihinde, 2020/6146 numaralı başvuru hakkında 08/09/2020 tarihinde ve benzeri konularda benzeri nitelikte farklı tarihlerde olmak üzere TAVSİYE KARARLARI VERİLMİŞTİR.
23. Şikâyetçinin iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarenin, şikayetçinin promosyon ödemesi alması için duruma uygun çözüm üretmesi gerektiği sonucuna varılmış olup, şikayetçinin banka promosyonu ödenmesi talebinin ilgili idare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 24. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; İdarenin “karara karşı başvuru yolları gösterilmesi” ilkesi ile “kararların gerekçeli olması” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
25. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup ilgili İdarenin işlemine karşı Isparta İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Şikayetçinin mahrum kaldığı promosyon tutarının hesaplanarak tam ve eksiksiz bir şekilde ödenmesi yönünde yeni bir işlem tesisi için SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ’NE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın ŞİKAYETÇİYE ve SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ’NE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi