Banka referans mektubunun en az kaç kişi tarafından imzalanmasının gerekip gerekmediği (KİK)

Adana Dr. Ekrem Tok Ruh Sağlığı Hastanesi Baştabipliğitarafından 31.10.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “12 Aylık 9 Kalem Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Buğra Han Müt. İnş. Yem. Tem. Gıd. Turz. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.nin 22.02.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.02.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.03.2013tarih ve 9430sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2013/1087sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İhale üzerinde bırakılan istekli olan Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı; zira anılan isteklinin ihale dokümanında yer alan bazı maliyetlere ilişkin olarak (İhale dokümanında düzenlenen hastane mutfağının elektrik ve su gideri ile tüp ve/veya doğal gaz gideri, elektrik kesintisine karşı takılacak olan kesintisiz güç kaynağı, kullanılan tüm makine ve teçhizatın 3 ayda bir yetkili servis tarafından kontrollerinin yapılması, haşereye karşı ilaçlama işi, personele yapılacak olana sağlık taraması, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde düzenlenen gider kalemleri ve yemek dağıtımında kullanılacak olana aracın yakıt gideri için) bir bedel öngörmediği ve bu maliyetleri açıklama kapsamında tevsik edemediği,

2) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Mis Gıda Yemek Temizlik Taah. Teks. Turizm Tic. Ltd. Şti. ile Turkuaz Yemekhane Temizlik Güvenlik Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti. tarafından sunulan banka referans mektuplarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, 

3) İdare tarafından kesinleşen ihale kararının isteklilere bildirilmesi ile eş zamanlı olarak teklif geçerlilik ve süre uzatımı yazısının da gönderildiği; bu durumun bir usul hatasına sebebiyet verdiği, zira teklif geçerlilik ve süre uzatımı yazısının ihale kararı verilmeden önce gönderilmesi gerektiği,

4) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin, İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde düzenlenen “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler”i karşılamadığıiddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin  “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 12 Aylık 9 Kalem Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmeti Alımı İhalesi

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Dr. Ekrem Tok Adana Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.”düzenlemesi,

            Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. 25.1.1.Sözleşmenin uygulanması sırasında mevzuat gereğince ödenecek vergi KDV hariç, resim, harç ile ulaşım ve her türlü sigorta giderleri gibi teklif fiyata dahildir.
25.1.2. Hastanemizde İhale konusu işte kullanılacak olan sadece hastane mutfağının elektrik ve su giderleri firma tarafından (Süzme saat taktırılarak) karşılanacaktır. Hastanemiz servisleri ve hastanemize bağlı birimlerindeki elektrik ve su giderleri hastane tarafından, tüp gaz ve/veya doğalgaz v.b. diğer giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.1.3. Hastanemize bağlı olarak hizmet veren Vali İlhan ATIŞ AMATEM Merkezi, Hastane idaresi tarafından talep edilmesi halinde 3. Nolu Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğü ile Adana Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde hastanemize bağlı Sarıçam T.R.S.M., Çukurova T.R.S.M. ve Diğer Birimlerde hizmet veren personellerin yemekleri hizmet birimlerine ulaştırılarak orada dağıtım ve sonrası hizmetleri yapılacak ve bu hizmetler teklif fiyata dahil edilecektir.

25.1.4. Ramazan ayında sahur ve iftarda mönüye ilave mevsime uygun çorba verilecektir, bunun için ayrıca ücret ödenmeyecek olup teklif fiyata dahil edilecektir.
25.1.5. Hizmet üretim ve sunum yerlerinde bulunan ofislerin, dolapların araç ve gereçler vs. onarımı, boyanması ve temiz tutulması teklif fiyata dahil edilecektir.
25.1.6. Çalışanların yol, yemek ve giyim giderleri yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır.
25.1.7. Yemek hazırlama, dağıtım ve sonrası hizmetler için Ulusal ve Dini bayramlar ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü tatillerinde fazla çalışma günü olarak toplam 319 (Üçyüzondokuz) gün belirlenmiş olup İstekli bu günler için personele ödeyeceği ücreti teklif fiyata dahil ed

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Teknik şartnamede nitelik, sayı ve çalışma saatleri belirtilen personellerin işçilik giderleri de teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Ek” inde:

            Tablosu yer almaktadır.

            Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

            …

            79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

            79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları bulunmaktadır.

            Başvuruya konu “12 Aylık 9 Kalem Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmeti Alımı İhalesi” ihalesinde, idarece Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otom. Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, 14.01.2013 tarihli yazılar ile anılan isteklilerden tekliflerini “İdari Şartname’nin 25’inci maddesi, Teknik Şartname ve ekte sunulan örnek menüyü dikkate alarak açıklamaları”nın istendiği, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde;Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun bulunduğu,Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otom. Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmadığı, 15.02.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Mis Gıda Yemek Temizlik Taah. Teks. Turizm Tic. Ltd. Şti.’nin belirlendiği anlaşılmıştır.

Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde:

İdari Şartname’de yer alan “Hastanemizde İhale konusu işte kullanılacak olan sadece hastane mutfağının elektrik ve su giderleri firma tarafından (Süzme saat taktırılarak) karşılanacaktır. Hastanemiz servisleri ve hastanemize bağlı birimlerindeki elektrik ve su giderleri hastane tarafından, tüp gaz ve/veya doğalgaz v.b. diğer giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi gereğince yapılan açıklama kapsamında, istekli tarafından İhale dokümanında tüketim miktarı ile ilgili olarak net bir veri olmadığından tahmini olarak öngörülen miktar üzerinden hesaplama yapıldığı; öngörülen birim fiyatların tevsiki için kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifelerinin sunulduğu,

Personel için öngörülen işçilik maliyetinin Kurum işçilik modülü kullanılarak tevsik edildiği,

İdare tarafından verilen örnek menü esas alınarak hazırlanan yemek listesindeki malzemelerin fiyatlarının farklı tedarikçilerden alınan proforma faturalar ile tevsik edildiği, söz konusu proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki açıklamalara uygun olduğu,

İdari Şartname’de yer alan düzenleme gereğince, yemek dağıtımında kullanılacak olan aracın yakıt gideri için bedel öngörülmediği iddiasına yönelik olarak, açıklama kapsamında proforma fatura sunularak yakıt bedelinin tevsik edildiği, aracın ortalama yakıt tüketimi için yetkili servisten alınan belgenin sunulduğu ve bu haliyle söz konusu maliyetin tevsik edildiği,

Teknik Şartname’de yer alan “Elektrik kesintisine karşı, turnike sisteminin düzenli çalışabilmesi için kesintisiz güç kaynağı takılacaktır.” düzenlemesi gereğince yapılan açıklama kapsamında sunulan demirbaş listesinde turnike sisteminin yer aldığı görülmüş olmakla birlikte kesintisiz güç kaynağı için bir bedel öngörülmediği gibi maliyeti tevsik amacıyla bir belge sunulmadığı,

Teknik Şartname’de yer alan “…Tüm cihazlar ve ekipmanlar (Fırın, merkezi klima, soğuk hava depoları, bulaşık makineleri, doğrama makinesi, kıyma makinesi gibi elektrikli ve elektriksiz tüm ekipmanlar ) üç (3) ayda bir bakım yaptırılıp, raporlandırılacak ve bakım formlarının bir sureti Muayene Kabul Komisyonu veya Kontrol Teşkilatına verilecektir.” düzenlemesi gereğince yapılan açıklama kapsamında bakım-onarım giderleri için aylık 500,00 TL birim fiyat üzerinden 12 ay için toplam 6.000,00 TL gider öngörüldüğü görülmüş olmakla birlikte anılan maliyeti tevsik etmek üzere herhangi bir belge sunulmadığı,

Teknik Şartname’de yer alan“…Haşereye karşı ilaçlama işi için gerekli olan ilaç müteahhide ait olmak üzere, idarenin denetim ve gözetiminde, işçilik ve kullanılacak cihazlar hizmet sunucu firmaya ait olmak üzere yapacaktır ve/ veya idarece alt yükleniciye izin verilmesi durumunda yaptıracaktır. İlaçlama işi en az ayda bir yapılacaktır. İhtiyaç duyulması halinde idare ilaçlama işini tekrar ettirebilecektir. İlaçlama işi ile ilgili olarak;  Yüklenici firma tarafından ilaçlama işi “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe” uygun olarak gerçekleştirilecek, yüklenici firmanın “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesi”ne sahip olmaması durumunda ise,  ilaçlama anılan izin belgesine sahip olanlara yaptırılacaktır.” düzenlemesi gereğince yapılan açıklama kapsamında proforma fatura sunulduğu görülmüştür. İlaçlama bedelinin açıklanması amacıyla sunulan proforma faturanın Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekli Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne düzenlendiği, iki şirketin ticaret unvanının, adresinin ve belirtilen vergi numaralarının aynı olduğu anlaşılmıştır. İsteklinin kendi adına proforma fatura düzenleyemeyeceği, açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda maliyet/satış tutarı tespit tutanağı olan (EK-O.7)’nin sunulması gerektiğinden hareketle, söz konusu açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

            Teknik Şartname’de yer alan “…b- Her işçi için ihaleden sonra ve işe başlamadan önce aşağıdaki belgeleri idareye verecektir… Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 2005/9 nolu Genelgesi gereğince;

    
1 ) En az yılda bir kere gaita kültürü

    
2 ) En az altı ayda bir gaitanın mikroskobik muayenesi

    
3 ) En az yılda bir boğaz ve burun kültürü

    
4 )En az yılda bir akciğer grafisi, antı HBS,(ayrıca antı HCV, anti HIV) taraması yapılacaktır…” düzenlemesi gereğince yapılan açıklama kapsamında herhangi bir bilgi-belge sunulmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme sonucunda, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan yukarıda aktarılan aykırılıklar nedeni ile isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusunda, istekli tarafından sunulan banka referans mektubunun içeriğine ilişkin bir iddiada bulunulmadığı, yalnızca anılan belgenin isteklilerin teklif dosyası kapsamında olmadığı yönünde iddiada bulunulduğu dikkate alınarak, bu iddia bakımından inceleme yalnızca belgenin sunulup sunulmadığı hususu ile sınırlı olarak yapılmış; belgenin içeriğine ilişkin bir inceleme yapılmamıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 36’ıncı maddesinde ihale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğunun bir tutanakla tespit edileceği ve hazır bulunanlara duyurulacağı, komisyonun teklif zarflarını alınış sırasına göre inceleyeceği, 30’uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarfların bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmayacağı, zarfların isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılacağı, ilk oturumda isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığının kontrol edileceği belirtilerek, teklifle birlikte sunulacak belgelerin var olup olmadığının ilk oturumda kontrol edileceği ve bu belgelerden sadece teklif mektubu ile geçici teminatın içeriğine ilişkin kontrolün ilk oturumda yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Ayrıca ilk oturumda belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan isteklilerin tutanakla tespit edileceği ve hazırlanan tutanağın ihale komisyonunca imzalanacağı belirtilerek ve tüm bu işlemlerin herkesin huzurunda yapılması sağlanarak Kanunun 5’inci maddesinde temel ilkeler olarak sayılan saydamlık ve kamuoyu denetiminin uygulanmasına yönelik hükümlere yer verilmiştir.

Kanunun 37’nci maddesinde ise ilk oturum sonrasında idarece tekliflerin değerlendirilmesine geçileceği bu aşamada ise öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceği, belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçileceği belirtilerek ikinci oturumda bir belgenin eksikliğinin tespitinin yapılmayacağı, sadece ilk oturumda var olduğu tespit edilen bir belgenin içerik değerlendirmesinin yapılacağı hususu açıklığa kavuşturulmuştur.

            15.02.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile Turkuaz Yemekhane Temizlik Güvenlik Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti.’nin teklifinin “… İdari Şartname’nin 7.4.1’inci maddesinde istenilen banka referans mektubunu sunmadığı” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır.

İdare tarafından gönderilen belgeler arasında yer alan ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Mis Gıda Yemek Temizlik Taah. Teks. Turizm Tic. Ltd. Şti.’nin teklif dosyası içerisinde banka referans mektubunun bulunduğu,

Ayrıca, 31.10.2012 tarihli “Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı”nda  “Banka referans mektubu” başlıklı 10.belgeye ilişkin sütunun, anılan istekli için “Var” olarak doldurulduğu görülmüştür.

            Bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24 üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 (Yüzyirmi) takvim günüdür.

24.2.İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3.Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4.Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Geçici teminat”başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3’ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 29.03.2013 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesiyle İdare tarafından değerlendirme dışı bırakılacaktır.”düzenlemesiyer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 54’üncü maddesinde “(1) Tekliflerin geçerlilik süresi; tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikayete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ile sözleşme imzalanmasına kadar geçecek süre ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenir ve bu süre ihale dokümanında belirtilir.

            (2) İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.”hükmü,

            Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7 nci maddesinde “Kesinleşen ihale kararı bildirildikten sonra şikayet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda; teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda; İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere göre, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla, sözleşme imzalanabilir. İdarece bu durumda ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerekmektedir. Ancak tekliflerin geçerlilik süresinin dolmuş olması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmadığından, sözleşmeyi imzalamayan istekliler hakkında geçici teminatın irat kaydedilmesine ve yasaklamaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.” açıklaması,

            Aynı Tebliği’nin “Geçici teminat mektuplarının süresi” başlıklı 18.2’nci maddesinde “4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesindeki; “Bu Kanun kapsamında bankalarca verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kurum yetkilidir. 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesine göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır.” hükmü ile ilgili olarak, geçici teminat mektuplarındaki sürenin idareler tarafından, teklif geçerlik süresinden itibaren 30 günden daha uzun süreli olarak belirlenip belirlenemeyeceği konusunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İdare, 4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesini esas alarak, teklif geçerlilik süresinin bitimi tarihine 30 gün eklemek suretiyle bulduğu tarihi idari şartnamenin “geçici teminat” başlıklı maddesine yazacaktır. Tip idari şartnamelerin geçici teminata ilişkin maddeleri gereğince geçici teminat olarak sunulan teminat mektubunda geçerlilik tarihi belirtilmeli ve bu tarih, idari şartnamede öngörülen tarihten önce olmamalıdır. Bu çerçevede, asgari süreyi karşılayan veya asgari sürelerden daha uzun süreleri içerir geçici teminat mektuplarının geçerli kabul edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, süresiz geçici teminat mektupları da kabul edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından kesinleşen ihale kararının 15.02.2013 tarihinde iadeli taahhütlü posta yoluyla, ihaleye teklif veren tüm isteklilere gönderildiği;

Ayrıca, geçerli teklif sahibi isteklilere de 15.02.2013 tarihinde iadeli taahhütlü posta yoluyla “teklif geçerlilik süresi ve buna uygun olarak geçici teminat sürelerinin uzatılması” talepli yazıların isteklilere gönderildiği, isteklilere söz konusu durumla ilgili olarak cevabi yazılarını tebliğ tarihi itibariyle 5 iş günü içerisinde yazılı olarak bildirmeleri hususunda tebligat yapıldığı görülmüştür.

Söz konusu yazı üzerine, Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Mis Gıda Yemek Temizlik Taah. Teks. Turizm Tic. Ltd. Şti., Buğra Han Müt. İnş. Yem. Tem. Gıd. Turz. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ile Hanoğlu Tem. Hiz. Taah. Yem. Yön. Dan. Reklam Cen. Bilg. Hiz. İnş. Maden Nak. San. Tic. Ltd. Şti. & Veysel Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Nakliyat Turizm Otomotiv Tekstil Gıda İnşaat Elektrik Bilgisayar Hayvan Su Ürünleri Medikal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin vadesi uzatılmış geçici teminat mektuplarını ve teklif geçerlilik sürelerini 120 gün uzatmayı kabul ettiklerine dair yazılı beyanlarını idareye sundukları görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, isteklilerin teklif geçerlilik sürelerinin dolması, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe teşkil etmemekte olup, teklif geçerlilik süresi sona ermiş olan isteklinin kabul etmesi kaydıyla, o istekliyle sözleşmenin imzalanmasında bir engel bulunmamaktadır.

            İhale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Mis Gıda Yemek Temizlik Taah. Teks. Turizm Tic. Ltd. Şti.’nin teklif geçerlilik sürelerini ve buna uygun olarak geçici teminat mektuplarının süresini uzattıklarına ilişkin beyanlarını idarenin verdiği süre içerisinde yazılı olarak idareye sunmuş olmaları karşısında, şikâyete konu edilen durumda mevzuata aykırı bir husus olmadığı anlaşılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4 üncü maddesinde “7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10’undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50?den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İsteklinin;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

İsteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir.

Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.”düzenlemesi,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bankalardan temin edilecek belgeler” başlıklı 34’üncü maddesinde “(1) Mali durumu göstermek üzere bankalardan temin edilecek yeterlik belgesi, banka referans mektubudur. Banka referans mektubu, Türkiye’de veya yurt dışında faaliyet gösteren bankalardan temin edilebilir. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

(2) Banka referans mektubuna ilişkin yeterlik kriterleri aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatı, teklif edilen bedelin % 10’undan az olamaz.

…

(3) İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.

(4) Gerek görüldüğünde, banka referans mektubunun teyidi ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden idarelerce yapılır. Yapılan teyitlerin bankanın en az iki yetkilisinin imzasını taşıması zorunludur.”hükmü yer almaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibiÇağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından SMMM onaylı 31.12.2011 tarihli bilanço, bilanço bilgileri tablosu ve 31.12.2011 tarihli gelir tablosunun sunulduğu görülmüştür.

Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne ait 2011 yılı bilanço tablolarının yukarıda aktarılan İdari Şartname düzenlemelerine ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinde yer alan hükümlere uygun olduğu ve istenilen kriterlerisağladığı anlaşılmıştır.

Ayrıca istekliye ait 31.12.2011 tarihli gelir tablolarının İdari Şartname düzenlemelerine ve Hizmet İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 36’ncı maddesinde yer alan hükümlere uygun olduğu, gelir tablosunda belirtilen net satışların (cironun) istekli tarafından sağlanması gereken ciro tutarlarınıkarşıladığı anlaşılmıştır.

İstekli tarafından sunulan banka referans mektubunun da yukarıda yer verilen düzenlemelere uygun olduğu görülmüş olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Mis Gıda Yemek Temizlik Taah. Teks. Turizm Tic. Ltd. Şti. tarafından SMMM onaylı 31.12.2011 tarihli bilanço ve31.12.2011 tarihli gelir tablosunun sunulduğu görülmüştür.

Mis Gıda Yemek Temizlik Taah. Teks. Turizm Tic. Ltd. Şti.’ne ait 2011 yılı bilanço tablolarının yukarıda aktarılan İdari Şartname düzenlemelerine ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinde yer alan hükümlere uygunolduğu ve istenilen kriterleri sağladığı anlaşılmıştır.

Ayrıca istekliye ait 31.12.2011 tarihli gelir tablolarının İdari Şartname düzenlemelerine ve Hizmet İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 36’ncı maddesinde yer alan hükümlere uygun olduğu, gelir tablosunda belirtilen net satışların (cironun) istekli tarafından sağlanması gereken ciro tutarlarını karşıladığı anlaşılmıştır.

İstekli tarafından sunulan banka referans mektubuna bakıldığında, anılan belgenin 18.09.2012 tarihinde düzenlendiği görülmüştür. İncelenen ihaleye ilişkin ilanın Kamu İhale Bülteni’nde 19.09.2012 tarihinde yayınlandığı; ancak 18.09.2012 tarihinde de bir yerel gazetede yayınlandığı tespit edilmiştir. Söz konusu belgenin, yukarıda aktarılan mevzuat hükmü gereğince ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması gerektiği açık olmakla birlikte, belgenin düzenlenme tarihi ile yerel gazetedeki ihale ilan tarihinin aynı gün olduğu göz önüne alınarak mevzuata aykırı bir husus olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Geçerli teklif olarak belirlenen isteklilerden Mercan Hazır Yemekçilik Üretim ve Hizmetleri Gıda Hayvancılık Turizm Nakliye Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi & Arı 2 Gıda ve Teks. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı adına Arı 2 Gıda ve Teks. Tur. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan banka referans mektubuna bakıldığında, belgeyi düzenleyen banka şubesinde görevli bir yetkilinin ve bir yöneticinin isimlerinin bulunduğu; ancak belgenin sadece yönetici ünvanlı kişi tarafından imzalandığı görülmüş olmakla birlikte,yukarıda aktarılan mevzuat hükmüne aykırı bir husus olmadığı anlaşılmıştır. Zira incelenen belgenin geçerliliği için düzenlendiği bankadaki yetkili iki kişi tarafından imzalanması gerektiği yönünde kamu ihale mevzuatında bir hüküm bulunmamaktadır. Bu hususta tereddüde düşülmesi halinde eksik olduğu belirtilen imzanın söz konusu belgeyi geçersiz hale getirip getirmediğinin idare tarafından tespit edilmesi ve bu durumun bir eksiklik olduğunun anlaşılması halinde de bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılabileceği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

      Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle; “İhale üzerinde bırakılan istekli olan Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı; zira anılan isteklinin ihale dokümanında yer alan bazı maliyetlere ilişkin olarak (İhale dokümanında düzenlenen hastane mutfağının elektrik ve su gideri ile tüp ve/veya doğal gaz gideri, elektrik kesintisine karşı takılacak olan kesintisiz güç kaynağı, kullanılan tüm makine ve teçhizatın 3 ayda bir yetkili servis tarafından kontrollerinin yapılması, haşereye karşı ilaçlama işi, personele yapılacak olana sağlık taraması, İdari Şartnamenin 25’inci maddesinde düzenlenen gider kalemleri ve yemek dağıtımında kullanılacak olana aracın yakıt gideri için) bir bedel öngörmediği ve bu maliyetleri açıklama kapsamında tevsik edemediği” şeklinde ifade edilen birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan istekli Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Adana Dr. Ekrem Tok Ruh Sağlığı Hastanesi Baştabipliği tarafından gerçekleştirilen “12 Aylık 9 Kalem Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin                                                                                    H.A.İ.U.Y. md.8 esas alınarak ağıda verilen tabloda belirtilen bileşenler üzerinden,

Toplam 3.145.300,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 21 adet ihale dokümanı satın alındığı, 31.10.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 14 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “4734 sayılı Kanun’un 10/4-f bendi” gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin “Geçici teminat ve banka referans mektubu sunmadığı” gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin “geçici teminat sunmadığı” gerekçesiyle ve üç isteklinin teklifinin de “teklif bedellerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 8 teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

            Şeklinde verildiği, idarece, Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otom. Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, 14.01.2013 tarihli yazılar ile anılan isteklilerden tekliflerini “İdari Şartname’nin 25’inci maddesi, Teknik Şartname ve ekte sunulan örnek menüyü dikkate alarak açıklamaları”nın istendiği, idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde;Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun bulunduğu,Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otom. Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmadığı, 15.02.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Çağrı Temizlik Medikal Güvenlik Hizmetleri Mühendislik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Mis Gıda Yemek Temizlik Taah. Teks. Turizm Tic. Ltd. Şti.’nin belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)  Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

           c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir.  Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

            Açıklanan nedenlerle;  başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.