|
ÖZET: Bu karar, Isparta Barosu’na nakil talebinde bulunan bir avukatın, baronun talep ettiği 5.000 TL’lik nakil ücretinin hukuki dayanağının bulunmadığına dair yapılan başvurunun değerlendirilmesine ilişkindir. Başvuran, Isparta Barosu’nun resmi internetinde belirtilen 1.300 TL’lik giriş keseneğini yatırmasına rağmen, baronun kendisinden ek olarak 3.700 TL talep etmesini ve kaydının yapılmamasını hukuka aykırı bulmuştur. Danıştay içtihatları, baroların nakil ücreti talep etmesinin yasal bir dayanağı olmadığını vurgulamaktadır.
Kararda, baroların avukatlık mesleğini geliştirmek ve meslek mensuplarının haklarını korumak amacıyla faaliyet gösterdiği belirtilmiş, ancak Isparta Barosu’nun belirlediği nakil ücretinin, Avukatlık Kanunu’nda belirtilen azami sınırları aştığı ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın baro levhasına kaydının yapılması hususunda Isparta Barosu Başkanlığı’na tavsiyede bulunulmuştur. Bu durum, avukatların nakil işlemlerinde karşılaştıkları hukuki sorunların çözümünde önemli bir içtihat oluşturmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/10659-S.22.16434
BAŞVURU NO : 2022/5480
KARAR TARİHİ : 22/08/2022
TAVSİYE KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ISPARTA BAROSU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, nakil olarak geldiği Isparta Barosu Levhasına kaydının yapılması talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 11/04/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran tarafından özetle, sicil numarası ile İzmir Barosuna kayıtlı olarak serbest avukatlık yaptığını, ekonomik ve ailevi sebeplerden ötürü, memleketi Isparta’da mesleğine devam etmek için,
28.02.2022 tarihinde Isparta Barosu Başkanlığı’na başvuruda bulunduğunu, kayıt için gerekli tüm belgeleri
teslim ettiğini, ancak baroda görevli personelin kendisine nakil ücreti olarak 5.000-TL yi yatırması halinde kaydının yapılacağını sözlü olarak belirttiğini, ardından Baro Yönetim Kurulunun 11.03.2022 tarih ve sayılı kararı ile naklen kayıt giriş keseneği olan 5.000-TL nin ödenmemiş olması nedeniyle talebinin reddine karar verildiğini, bu arada Isparta Barosunun resmi internet sayfasında yeni kayıt için giriş keseneği olarak ilan edilen 1.300- TL yi baronun hesabına yatırdığını, ancak bu rakamın 5.000-TL ye tamamlanması gerektiğinin sözlü olarak kendisine bildirildiğini, baro giriş keseneği ücretinin herkes için sabit olmadığını, söz konusu uygulamanın hiçbir hukuki dayanağı olmayıp başta anayasa ve kanunlarla koruma altına alınan eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, yerleşik Danıştay kararlarında da baroların nakil ücreti talep etmesinin herhangi bir hukuki dayanağı olmadığının açıkça vurgulandığını belirtmiş, Isparta Baro levhasına kaydının yapılması talebiyle Kurumumuza başvurmuştur.
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Isparta Barosu Başkanlığından 30/05/2022 tarihli ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, yazımıza cevaben anılan İdarenin 01/07/2022 tarihli ve sayılı yazısında özetle; /
2.1.Av. ’nın 02.03.2022 tarihli dilekçesinde İzmir Barosunun sicil numarasında kayıtlı iken ikametini Isparta iline taşıması nedeni ile Isparta Barosu Başkanlığına nakil talebinde bulunduğu, ancak naklen kayıt giriş keseneği olan 5.000-TL bedel alınmadan levhaya kaydının yapılmasını talep ettiği, 2.2. Başvuranın, talebinin incelendiği, nakil için talep edilen ilgili miktarın Isparta Barosu 31.Olağan Genel
Kurulunun 11.09.2021 tarihli kararı neticesinde, Baro Yönetim Kurulunun 11.03.2022 tarih ve sayılı kararı aldığını, bu kararın başvurana tebliğ edildiğini, 2.3.Başvuranın, kararın hukuka aykırı olduğuna dair dilekçesine cevaben, Baro Başkanlığının 22.03.2022 tarihli yazı ile başvuranın yatırdığı 1.300- TL haricinde geriye kalan 3.700-TL yi de yatırması gerektiği, aksi takdirde hesaba yatırmış olduğu 1.300-TL nin iade edileceğine dair yazılı olarak bilgi verildiği, ancak iadenin hesabın kapalı olması nedeniyle yapılamadığı, başvuranın iade almak için muhasebe birimini de gelmediği, 2.4. Başvuranın, Baro Yönetim Kurulunun 11.03.2022 tarih ve tarihli kararına Türkiye Barolar
Birliği Başkanlığı nezdinde itiraz ettiği, Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun 23.05.2022 tarih ve sayılı kararı ile itiraz konusu nakil ücretinin yerleşik kararlara uygun olarak ve kanuni sınırlar içinde, asgari tutarda tahsil edildiği gerekçesiyle itirazın oy birliği ile reddine karar verildiği, ilgili karara karşı başvuranın idari yargı yoluna gitmediği, 2.5. TBB Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin 24.maddesinde; “Avukattan naklettiği baro levhasına kaydı yapılırken giriş keseneği alınır” hükmünün yer aldığı,
2.6. Avukatlık Kanunu 81.maddesinde; Genel Kurulun, levhaya, avukatlık ortaklığı siciline yazılacakların giriş keseneğini belirli oranlar gözetilerek miktar oranında tespit etmek ve bunların ödeneceği tarihleri belirlemek yetkisine haizdir” hükmünün yer aldığı, 2.7.Baro Genel Kurulunun, Avukatlık Kanunu 81.maddesindeki yetkiye dayanarak, 11.09.2021 tarihinde gerçekleşen genel kurulda, 2021 yılı nakil işlemleri keseneğinin 5.000-TL olarak belirlendiğini, bu nedenle nakil talebinde bulunan tüm avukatlardan ilgili karar uyarınca 5.000-TL nakil işlem keseneği talep edildiğini, başvurandan da aynı talepte bulunulduğunu, 2.8. Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve Avukatlık Kanunu’nun verdiği yetkiye dayanarak yasal çerçevede hareket edildiğini, başvuranın iddialarının aksine talep edilen kesenek miktarının kanuni dayanaklarının mevcut olduğu, söz konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 3.2. “Vergi ödevi” başlıklı 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.” 3.3. “Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları” başlıklı 135 inci maddesinde; “Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun; 5.1. “Baro keseneği” başlıklı 65. maddesinde; “Baro keseneğinin yıllık miktarı, genel kurulca belirlenir ve her yılın ocak ve temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenir. (Ek cümle:11/7/2020-7249/12 md.) Şu kadar ki, mesleğin ilk beş yılında baro keseneği yarı oranında alınır. Vadesinde ödenmeyen keseneğe T.C. Merkez
Bankası reeskont işlemlerinde uygulanan faiz oranında yıllık temerrüt faizi uygulanır. Avukatlık
Kanununun 72 ve 73 üncü madde hükümleri saklıdır.”
5.2 “Baroların kuruluş ve nitelikleri” başlıklı 76 ncı maddesinde; “Barolar; avukatlık mesleğini
geliştirmek, meslek mensuplarının birbirleri ve iş sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni sağlamak; meslek düzenini, ahlâkını, saygınlığını, hukukun üstünlüğünü, insan haklarını savunmak ve korumak, avukatların ortak ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tüm çalışmaları yürüten, tüzel kişiliği bulunan, çalışmalarını demokratik ilkelere göre sürdüren kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır.”,
5.3 “Baro genel kurulu” başlıklı “Kuruluşu” alt başlıklı 80 inci maddesinde; “Baro genel kurulu,
baronun en yüksek organı olup levhada yazılı bulunan bütün avukatlardan kurulur.”, 5.4. “Görevleri” başlıklı 81 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında; “Genel Kurulun görevleri şunlardır: …
Levhaya, avukatlık ortaklığı siciline yazılacakların giriş keseneğini avukatlar için en az ikibin en çok sekizbin, avukatlık ortaklıkları için en az yirmibin en çok seksenbin; yıllık keseneğini de, avukatlar için en az bin en çok dörtbin, avukatlık ortaklıkları için en az onbin en çok kırkbin gösterge rakamının her yıl bütçe kanununda Devlet memurları için belirlenen maaş katsayısının çarpımı ile elde edilecek miktar oranında tespit etmek ve bunların ödeneceği tarihleri belirlemek. …
Baro bütçesini onaylamak. …”, 5.5. “Yönetim kurulunun görevleri” başlıklı 95 inci maddesinde; /
“… Yönetim kurulunun başlıca görevleri şunlardır: 1. Avukatlık onurunun ve meslek düzeninin korunmasını, meslekin adalet amaçlarına uygun olarak bağlılık ve onurla yapılmasını sağlamak, 2. Stajyer ve avukatların baroya kabul ve levhaya yazılma veya nakil işleri hakkında karar vermek” , 7. Baro mallarının idaresi hakkında raporlar hazırlayarak genel kurula hesap vermek ve bütçeyi hazırlayıp genel kurulun onayına sunmak”, 9. Staj işlerini düzenlemek ve denetlemek, 13. Genel kurul kararlarını yerine getirmek …”, 5.6. “Birliğin kuruluş ve nitelikleri” başlıklı 109 uncu maddesinde; “Türkiye Barolar Birliği, bütün baroların katılmasıyla oluşan bir kuruluştur. Birlik, tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur. Birliğin merkezi Ankara’dır.”,
5.7. “Birliğin görevleri” başlıklı 110 uncu maddesinde; “Türkiye Barolar Birliğinin görevleri şunlardır:
1. Baroları ilgilendiren konularda her baronun görüşünü öğrenip, ortaklaşa görüşmeler sonunda çoğunluğun düşünce ve görüşünü belirtmek …”, 5.8. “Başka baroya nakil” başlıklı 68 inci maddesinde; “Bir barodan diğer baroya nakil hakkındaki istekler, levhasına yazılmak istenen baro yönetim kuruluna yazı ile yapılır. Nakil dilekçelerine hangi belgelerin ekleneceği ve nakilde ne gibi usullerin uygulanacağı yönetmelikte gösterilir.” 5.9. “Nakille ilgili inceleme ve istemin kabulü” başlıklı 69 uncu maddesinde; “Nakil isteği ile baş vurulan baronun yönetim kurulu, istekte bulunan avukat hakkında gerekli gördüğü her türlü inceleme ve işlemleri yapar ve özellikle avukatın disiplin kovuşturması altında olup olmadığını, ödenecek borcu bulunup bulunmadığını levhasına yazılı olduğu barodan sorar. (…) (1) avukatın baroya borçlarını ödemesinden evvel hiçbir işlem yapılamaz. Nakil isteminin kabulü halinde verilecek karar, nakledilen baro yönetim kurulu tarafından Türkiye Barolar Birliğine ve avukatın ayrıldığı baroya derhal bildirilir.” 6. Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin; “Başka Baroya Nakil” Başlıklı Dördüncü Bölümünün,
6.1 “Başvurma” başlıklı 21 inci maddesinde; “Nakil için başvuru, avukatın levhasına yazılmak istediği
baro yönetim kuruluna yazı ile yapılır. Başvuru yazısında, istekte bulunan avukatın levhasında kayıtlı olduğu baronun adı, baro sicil numarası, ruhsatname tarih ve numarası, sosyal güvenlik yönünden hangi statüye tabi bulunduğu, levhasına yazılmak istediği baro bölgesindeki tebligat adresini bildirmesi şarttır.
Başvuru yazısına; ikametgah belgesi, avukatların başı açık ve erkekler için kravatlı çekilmiş iki adet 6×9 büyüklüğünde cübbeli fotoğrafı eklenir.”
6.2 “İnceleme” başlıklı 22 nci maddesinde; “Başvurunun yapıldığı baro yönetim kurulu nakil istemi
üzerine; a) Avukatın levhasına yazılı olduğu barodan, avukatın nakil isteğinde bulunduğunu da bildirerek; baroya aidat borcu, yaşlılık sigortası prim borcu olup olmadığını, disiplin kovuşturması altında bulunup bulunmadığını ve gerekli gördüğü diğer hususları sorar. b) Türkiye Barolar Birliğine avukatın nakil yoluyla levhasına yazılmak istediğini bildirir, ruhsatname tarih ve numarasını belirterek, avukatın bu konudaki bildirisini doğrular. c) Gerekli gördüğü diğer incelemeleri yapar”
6.3 “Karar” başlıklı 23 üncü maddesinde; “Baro yönetim kurulu, avukatın, istek sırasında levhasına
yazılı olduğu baroya yıllık kesenek borcu, Sosyal Sigortalar Kurumuna (Mülga ibare:RG-27/6/2009-
27271) (…) prim borcu olduğunu veya disiplin kovuşturması altında bulunduğunu tespit ederse, bu engeller
ortadan kalkıncaya kadar işlem yapılmamasını kararlaştırır ve avukata, nakil isteği hakkında bir karar
/
verilebilmesi için borçlarının ödenmesinin ve/veya disiplin kovuşturmasının sonuçlanmasının gerektiğini tebliğ eder. Avukatın; levhasına yazılı olduğu baroya yukarıda sözü edilen türde borçları yoksa ya da yapılan tebligat üzerine bu borçlarının ödendiği, avukatın borçlu olduğu baro tarafından düzenlenecek bir belge ile kanıtlanmışsa; avukat disiplin kovuşturması altında bulunmuyor ya da hakkındaki disiplin kovuşturmasının sonuçlandığı, kovuşturma yapan baronun bu konudaki yazısı ile kanıtlanmışsa; nakil isteminde bulunulan baro yönetim kurulu nakil istemini inceler ve istemin kabulü veya reddine dair bir karar verir.”
6.4 “İstemin Kabulü ve Reddi” başlıklı 24 üncü maddesinde; “ İstemin kabulü kararı ile birlikte avukat
o baronun levhasına yazılmış olur. Baro levhasına yazılma günü, derhal Türkiye Barolar Birliğine ve avukatın önceden yazılı olduğu baroya bildirilir. Avukatın nakil öncesi kayıtlı bulunduğu baro bu bildirim üzerine, naklin gerçekleştiği baro levhasına kayıt tarihi itibariyle avukatın adını kendi baro levhasından siler. Avukatın baro sicil ve sigorta dosyaları naklettiği baroya gönderilir. Avukatın naklettiği baronun adı, Türkiye Barolar Birliğine ve Adalet Bakanlığına bildirilir. Avukattan, naklettiği baro levhasına kaydı yapılırken giriş keseneği alınır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Kurumumuza şikayet başvurusunda bulunan başvuran, 1 no.lu paragrafta açıklandığı üzere, Isparta
Barosunun resmi internet sayfasında yeni kayıt için giriş keseneği olarak ilan edilen 1.300- TL yi yatırdığını ve levhaya kaydının yapılmasını talep etmektedir.
9. Yargının kurucu unsurlarından olan ve bağımsız savunmayı temsil eden avukatlık kamu hizmeti ve serbest bir meslektir.
10. Avukatlığın amacı; her türlü hukuki mesele ve anlaşmazlıkların adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesini ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını her derecede yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde sağlamaktır. Avukat bu amaçla hukuki bilgi ve tecrübelerini adalet hizmetine ve kişilerin yararlanmasına tahsis eder.
11. Avukatlar, yüklendikleri görevleri bu görevin kutsallığına yakışır bir şekilde özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek ve avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun biçimde davranmak ve
Türkiye Barolar Birliğince belirlenen meslek kurallarına uymakla yükümlüdürler.
12. Türkiye Barolar Birliği Meslek Kurallarında; avukatların, baroların ve Türkiye Barolar Birliği’nin bağımsızlığının gereğine ve bu konuda kendilerine gerek kişi, gerek kuruluş olarak düşen görevleri başarmaya inanmaları gerektiği ve Türkiye Barolar Birliği’nce kabul olunan mesleki dayanışma ve düzen gereklerine uygun davranmak zorunda oldukları düzenlenmiştir.
13. 25/11/2006 tarihli Avrupa Baroları ve Hukuk Birlikleri Konseyi (CCBE) Genel Kurulunda kabul edilen
Avrupa’da Avukatlık Mesleğine İlişkin Temel İlkeler Tüzüğü’nün “Avukatlık Mesleğinin Şeref ve
Haysiyeti, Avukatın Saygınlığı Ve Dürüstlüğü” başlıklı İlke (d)’ de; “Bir avukata, müvekkiller, üçüncü şahıslar, mahkemeler ve devlet tarafından güven duyulabilmesi için, o avukata bu değeri hak gösterilmelidir. Bu güvenin hak edilebilmesi için; avukat, saygın bir meslek örgütüne üye olmalı, kendisini ve mesleğin saygınlığını ile toplum tarafından mesleğe duyulan güveni sarsıcı davranışlarda bulunmamalıdır…” denilmektedir.
14. Barolar; avukatlık mesleğini geliştirmek, meslek mensuplarının birbirleri ve iş sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni sağlamak; meslek düzenini, ahlâkını, saygınlığını, hukukun üstünlüğünü, insan haklarını savunmak ve korumak, avukatların ortak ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tüm çalışmaları yürüten, tüzel kişiliği bulunan, çalışmalarını demokratik ilkelere göre sürdüren kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarıdır.
15. 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 66. maddesi ile her avukatı, bölgesi içinde sürekli olarak avukatlık edeceği yerin baro levhasına yazılmakla, yükümlü kılmıştır. Ancak bir baro levhasına yazılmış olan avukatın avukatlık yapmaya yetkili olduğunu hükme bağlamıştır. Kanunun 3. maddesinde levhasına yazılmak istenen baro bölgesinde ikametgahın bulunmasını, avukatlığa kabul şartları arasında saymıştır.
Bir barodan diğer bir baroya nakil hakkındaki isteklerin ise, levhasına yazılmak istenen baro yönetim kuruluna yazılı yapılacağı nakil dilekçelerine hangi belgelerin ekleneceği ve nakilde ne gibi usullerin uygulanacağının ise yönetmelikle gösterileceğini düzenleme altına almıştır.
16. Bu kapsamda; Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin Başka Baroya Nakil başlıklı dördüncü bölümü düzenlemesinde; nakil isteminin kabulü kararı ile birlikte avukatın o baronun levhasına yazılmış olacağı, baro levhasına yazılma gününün, derhal Türkiye Barolar Birliğine ve avukatın önceden yazılı olduğu baroya bildirileceği, avukatın nakil öncesi kayıtlı bulunduğu baronun bu bildirim üzerine, naklin gerçekleştiği baro levhasına kayıt tarihi itibariyle avukatın adını kendi baro levhasından sileceği, avukatın baro sicil ve sigorta dosyalarının naklettiği baroya gönderileceği, avukatın naklettiği baronun adının, Türkiye Barolar Birliğine ve Adalet Bakanlığına bildirileceği ve avukattan, naklettiği baro levhasına kaydı yapılırken giriş keseneği alınacağı belirtilmiştir.
17. Baro genel kurulu, baronun en yüksek organı olup levhada yazılı bulunan bütün avukatlardan kurulur.
Genel Kurulun görevleri Avukatlık Kanunun 81. maddesinde düzenlenmiş olup; burada sayılan görevlerinden birisi de levhaya, avukatlık ortaklığı siciline yazılacakların giriş keseneğinin belirlenmesidir.
Kanun koyucu, Genel Kurulun yetkisini yine bu maddede belirtilen ölçülerle sınırlamıştır. Düzenleme; levhaya, avukatlık ortaklığı siciline yazılacakların giriş keseneğini avukatlar için en az iki bin en çok sekiz bin, avukatlık ortaklıkları için en az yirmi bin en çok seksen bin; yıllık keseneğini de, avukatlar için en az bin en çok dört bin, avukatlık ortaklıkları için en az on bin en çok kırk bin gösterge rakamının her yıl bütçe kanununda Devlet memurları için belirlenen maaş katsayısının çarpımı ile elde edilecek miktar olarak sınırlamıştır.
18. Somut olayda idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
18.1 11/09/2021 tarihinde yapılan Isparta Barosu Olağan Genel Kurulunca alınan karar ile baro nakil
ücretinin 5.000 TL olarak belirlendiği,
18.2 Başvuran, İzmir Barosu levhasından kaydını sildirerek 02.03.2022 tarihinde Isparta Barosu levhasına
kayıt yaptırmak için başvuruda bulunduğu, baronun resmi internet sayfasında 1.300-TL olarak yayınladığı
/
giriş keseneği bedelini baronun hesabına yatırdığına dair dekontu da dilekçe ekinde ibraz ettiği, Isparta
Barosu Başkanlığı’nın ise baro giriş keseneğinin 5.000-TL olduğu, bu nedenle eksik kalan 3.700-TL yi yatırdığı takdirde kaydının yapılacağını, aksi takdirde ödediği 1.300-TL nin iade edileceğinin yazılı olarak başvurana bildirdiği,
18.3 Başvuranın, Isparta Barosu Yönetim Kurulunun 11.03.2022 tarih ve 2022/85 sayılı kararına karşı
Türkiye Barolar Birliğine itirazda bulunduğu, 23/05/2022 tarih ve sayılı karar ile itirazının reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
19. İstanbul Barosuna kayıtlı olarak avukatlık yapmakta iken Ankara’ya taşınan davacının, Ankara
Barosuna yaptığı nakil başvurusunda alınan nakil-giriş keseneğinin yasal dayanağı olmadığından bahisle tarafına iadesi istemiyle açtığı davada; Danıştay 8. Dairesi; Ankara Barosu levhasına nakil yoluyla kayıt talebinde bulunan davacıdan, levhaya kayıt ücreti olarak “giriş keseneği-nakil gelen” açıklamasıyla tahsilat yapıldığı, yapılan tahsilatın Avukatlık Kanunu’nun 81/2. maddesi uyarınca Baro Genel Kurulunca belirlenen giriş keseneği tutarından fazla olduğu, her ne kadar tahsilat makbuzunda “giriş keseneği” açıklamasına yer verildiği görülmekte ise de, belirlenen 4.000,00 TL tutarın sadece nakil yoluyla levhaya kayıt başvurusunda bulunanlar için uygulandığı, usulüne uygun avukatlık stajı yaparak baro levhasına kayıt talebinde bulunanlardan alınacak “giriş keseneği” ile nakil yoluyla baro levhasına kayıt talebinde bulunan avukatlardan alınacak “giriş keseneği” arasında ayrım yapılmasını gerektirir herhangi bir yasal dayanağın bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığını, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda, baro levhasına kayıt başvurusunun olumsuz sonuçlanarak mesleğin fiilen icra edilememesi ihtimali söz konusu olduğundan, bu durumun daha az giriş keseneği ödeyerek mesleğe fiilen başlayan avukatlar karşısında nakil yoluyla levhaya kayıt başvurusunda bulunanların Anayasa’da teminat altına alınan çalışma hakkına ölçüsüz bir müdahale teşkil edeceğini belirterek; hukuka aykırı olduğu tespit edilen “giriş keseneği” adı altında davacıdan fazladan alınan nakil ücretinin davalı idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiğini karara bağlamıştır.
(Danıştay 8. Dairesinin 2020/3630 Esas, 2020/5365 Karar sayılı ve 08/12/2020 tarihli kararı)
20. İstanbul Barosuna kayıtlı avukat olarak görev yapmakta iken Gaziantep Barosuna nakil geldiği, nakil işlemi için Gaziantep Barosu Başkanlığının hesabına fazladan ödemiş olduğu (1365 TL+kimlik ücreti) giriş keseneğinin(Nakil Ücreti) iadesi talebi ile açılan davada Gaziantep 2. İdare Mahkemesi 27/10/2020 tarihli ve 2021/538 E., 2021/939 K. sayılı kararında; “1136 sayılı Avukatlık Kanunu ile Baro Genel
Kurullanna verilen yetkinin giriş keseneğini belirlemek|e sınırlı tutulduğu, nakil ücreti talep edilmesinin yasal dayanağı bulunmadığı, nakil olunan baronun ise nakil olan avukattan yalnızca giriş keseneği isteyebileceğ anlaşıldığndan, davacının nakil ücreti olarak ödediği 2.000.00_TL’nin tarafına iadesi isıemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir. İdari iŞlem ve eylemlerden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihinin tespitinde; idareye yapılmış bir, başvurunun bulunması halinde başvuru tarihinin.
başvurunun bulunmaması halinde ise dava ıarihinin esas alınması gerektiği hususu yerleşik haIe gelen içtihatlarla genel kabul görmüş ve istikrar kazanmıştır. Bu itibarla, Mahkeme kararı ile hukuka aykırılığı saptanmış işlem sebebiyle, davacıdan fazladan alınan 2.000.00-Tl’nin başvuru tarihi olan 17/05/2021 tarihinden itibaren işIevecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerekmektedir.” Şeklinde değerlendirmelerde bulunularak yasal dayanağı olmayan nakil ücretinin idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya verilmesine karar verilmiştir.
21. Şikâyet konusu, başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat ve emsal yargı kararları göz önüne alınarak değerlendirildiğinde; Baroların; avukatlık mesleğini geliştirmek, meslek
mensuplarının birbirleri ve iş sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni sağlamak; meslek düzenini, ahlâkını, saygınlığım, hukukun üstünlüğünü, insan haklarını savunmak ve korumak, avukatların ortak ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tüm çalışmaları yürüten, tüzel kişiliği bulunan, çalışmalarını demokratik ilkelere göre sürdüren kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları olduğu, 1136 sayılı
Avukatlık Kanununun 66. maddesi ile her avukatı, bölgesi içinde sürekli olarak avukatlık edeceği yerin baro levhasına yazılmakla, yükümlü kıldığı, bir barodan diğer bir baroya nakil hakkındaki isteklerin ise, levhasına yazılmak istenen baro yönetim kuruluna yazılı yapılacağı nakil dilekçelerine hangi belgelerin ekleneceği ve nakilde ne gibi usullerin uygulanacağının ise yönetmelikle gösterileceğini düzenleme altına alındığı, bu kapsamda; Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin Başka Baroya Nakil başlıklı dördüncü bölümü düzenlemesinde; avukattan, naklettiği baro levhasına kaydı yapılırken giriş keseneği alınacağı belirtildiği, Baro giriş keseneğini belirleme yetkisinin Baro Genel Kurullarına ait olduğu, ancak Genel Kurullara verilen bu yetkinin 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 81.
maddesinin ikinci fıkrasında sınırlandırıldığı, Isparta Barosu Genel Kurulunca alınan kararda ise bu sınırlandırmaya uyulmadığı, başka barodan nakil yoluyla baroya kayıt olan avukatlardan kanunda belirlenen azami hadden daha yüksek giriş keseneği belirlendiği, ayrıca başka barodan nakil yoluyla baroya kayıt olan avukatlardan, stajını Isparta Barosunda yaparak baro levhasına kayıt olan avukatlara oranla daha yüksek giriş keseneği belirlenmesi ve alınmasını haklı kılan bir yasal düzenlemenin mevcut olmadığı, Anayasanın 73’üncü maddesinin üçüncü fıkrasındaki “benzeri mali yükümlülükler” kapsamında olan baro giriş keseneğinin ancak kanunla konulabileceği, kanun ile belirlenen takdir yetkisinin ise eşitlik ilkesine aykırı olarak kullanılamayacağı, baro giriş keseneği adı altında nakil ücreti olarak talep edilen bedelin ise yasal dayanağının bulunmadığı, yargı merciilerince de nakil ücreti olarak alınan bedellerin iptaline karar verildiği, yine yargı merciilerince verilen iptal kararlarında tahsil edilen ücretlerin “idareye yapılmış bir başvurunun bulunması halinde başvuru tarihinden, başvurunun bulunmaması halinde ise dava tarihinden” itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesine yönelik tazmin kararları verildiği, Isparta Baro Başkanlığı’nın, başvurandan 5.000-TL nakil ücreti talep etmesi, başvuranın 1.300-TL ödemiş olmasına mukabil aradaki farkı tamamlamadığı takdirde levhaya kaydının yapılmayacağına dair işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu anlaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 6328 sayılı Kanunun 21. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Isparta İdare Mahkemesi nezdinde yargı yolu açıktır.
/
VII. KARAR
Yukarıda yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ŞİKAYETİN KABULÜNE; Başvuranın baro levhasına kaydının yapılması hususunda, Isparta Barosu Başkanlığına
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Isparta
Barosu Başkanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Tavsiye Kararının BAŞVURANA ve ISPARTA BAROSU BAŞKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi