Baroların nakil ücreti talep etmesinin hukuki dayanağı var mıdır (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Bu Danıştay kararı, Gaziantep Barosu’na nakil olan bir avukatın, baro giriş keseneği adı altında fazladan tahsil edilen ücretin iadesi talebini incelemektedir. Başvuran, Gaziantep Barosu’na kaydolurken 2.000 TL giriş keseneği ve 220 TL aidat ödediğini, ancak bu ücretlerin hukuki dayanağının olmadığını ve eşitlik ilkesine aykırı olduğunu iddia etmiştir. İdare, başvuranın talebini reddetmiş, ancak Danıştay içtihatları, baroların nakil ücreti talep etmesinin hukuki dayanağı bulunmadığını ortaya koymuştur.

Kararda, Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Kanunu’na göre, baro giriş keseneği miktarlarının belirlenmesinin Genel Kurul’a ait olduğu, ancak nakil ücreti talep edilmesinin yasal dayanağının bulunmadığı vurgulanmıştır. Bu bağlamda, başvurandan fazladan alınan nakil ücretinin yasal faiziyle birlikte iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Gaziantep Barosu Başkanlığı’na tavsiye kararı verilmiş ve bu kararın otuz gün içinde uygulanması gerektiği belirtilmiştir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/5914-S.22.8999

BAŞVURU NO : 2021/21178

KARAR TARİHİ : 29/04/2022

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : GAZİANTEP BAROSU BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın fazla tahsil edilen baro giriş keseneğinin faiziyle birlikte tarafına iade edilmesi istemi hakkındadır

BAŞVURU TARİHİ : 13/12/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran tarafından özetle, Adana Barosu levhasından kaydını sildirerek 20.04.2021 tarihinde sicil numarasıyla Gaziantep Barosu levhasına kaydolduğunu, kayıt aşamasında baro giriş keseneği adı altında

2.000 TL ve ayrıca 220 TL aidat ücreti istendiğini, mevzubahis ücretleri yatırdıktan sonra baro levhasına

kayıt işleminin gerçekleştirildiğini, ancak baro giriş keseneği ücretinin herkes için sabit olmadığını, nakil olarak gelenlerden 2.000 TL, avukatlık stajını yapıp baro levhasına kayıt olan avukatlardan 855 TL(kimlik ücreti ve aidat dahil) baro giriş keseneği alındığını, söz konusu uygulamanın hiçbir hukuki dayanağı olmayıp başta anayasada ve taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelerde açıkça koruma altına alınan eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, yerleşik Danıştay kararlarında da baroların nakil ücreti talep etmesinin herhangi bir hukuki dayanağı olmadığının açıkça vurgulandığını, söz konusu işlemle ilgili ücretin iadesi için

Gaziantep Barosu’na 23/08/2021 tarihinde başvuruda bulunduğunu, ilgili idarenin ret cevabının 13/10/2021 tarihinde tebliğ edildiğini, Gaziantep Barosu Başkanlığı’nın aynı statüde olan kişilere işbu farklı ücret tarife uygulamasının açıkça hukuka aykırı olduğunu iddia ederek haksız ve hukuka aykırı olarak fazla alınan baro giriş keseneği ücretinin(1365 TL+kimlik ücreti) alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tarafına iadesine karar verilmesini talep etmektedir

II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Gaziantep Barosu Başkanlığından 27/12/2021 tarihli ve . sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, yazımıza cevaben anılan İdarenin 09/02/2022 tarihli ve – sayılı yazısında özetle;

2.1. Şikayet konusu ile ilgili Gaziantep 2. İdare Mahkemesinin 2021/…. Esas, 2021/…. Karar sayılı ilamı ile bir karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir. Ancak dosyaya ilişkin savunmalarımızı sunamamış ve içerik ile ilgili adli tatilden kaynaklı süre kaybı nedeniyle dosyaya tarafımızdan beyanda bulunulamamıştır. Bu şekilde karara çıkan dosyada Başkanlığımızca herhangi bir işlem yapılmadığı, 2.2. Av. Adana Barosu levhasından kaydını sildirerek 20.04.2021 tarihinde sicil numarası Gaziantep Barosu levhasına kaydını yaptırdığı, kayıt aşamasında kendisinden baro giriş keseneği olarak 2.000,00 TL ayrıca 220 TL aidat tahsil edildiği, 2.3. Başvurucunun talebi 23/08/2021 tarihinde Baro Başkanlığına iletmiş ve Baro Başkanlığınca 25/08/2021 tarihli 2021/41 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile değerlendirildiği ve mevzuata uygun olduğu gerekçesi ile talebin reddine karar verildiği, 2.4. Kesenek ve aidatlarla ilgili Avukatlık Kanununun 81. maddesi emredici nitelikte olup Genel Kurul tarafından belirlenen bedeller bakımından Yönetim Kurulu Kararları bağlayıcı bir işlem olduğunu, 2.5. Gaziantep Barosu Genel Kurulu 23-24 Ekim 2021 tarihinde yapılmış olup Genel Kurulda madde gerekleri yerine getirildiği ve kesenek miktarlarının belirlendiği, buna göre Genel Kurulun belirlediği meblağlar üzerinden nakil gelen meslektaşlar bakımından kesenek miktarları uygulandığını, Genel Kurul tutanaklarının 4. sayfasında Baro nakil ücretinin 2.000,00 TL olarak belirlenmesine karar verildiği, 2.6. TBB Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin 24/2 maddesinde; “Avukattan naklettiği baro levhasına kaydı yapılırken giriş keseneği alınır” hükmünün yer aldığını, 2.7. Genel olarak 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 3. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, “Levhasına yazılmak istenen baro bölgesinde ikametgahı bulunmak”, avukatlığa kabul şartları arasında sayılmış, “Baro keseneği” başlıklı 65. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesinde, “ Baro keseneğinin yıllık miktarı, genel kurulca belirlenir ve her yılın ocak ve temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenir.”; “Levhaya yazılma yükümlülüğü” başlıklı 66. maddesinin 1. fıkrasında, “Her avukat, bölgesi içinde sürekli olarak avukatlık edeceği yerin baro levhasına yazılmakla yükümlüdür”; “Başka baroya nakil” başlıklı 68. maddesinde, “Bir barodan diğer baroya nakil hakkındaki istekler, levhasına yazılmak istenen baro yönetim kuruluna yazı ile yapılır. Nakil dilekçelerine hangi belgelerin ekleneceği ve nakilde ne gibi usullerin uygulanacağı yönetmelikte gösterilir.”; “Nakille ilgili inceleme ve istemin kabulü” başlıklı 69. maddesinde, “Nakil isteği ile başvurulan Baronun yönetim kurulu, istekte bulunan avukat hakkında gerekli gördüğü her türlü inceleme ve işlemleri yapar ve özellikle avukatın disiplin kovuşturması altında olup olmadığını, ödenecek borcu bulunup bulunmadığını levhasına yazılı olduğu barodan sorar. (…) avukatın baroya borçlarını ödemesinden evvel hiçbir işlem yapılamaz. Nakil isteminin kabulü halinde verilecek karar, nakledilen baro yönetim kurulu tarafından Türkiye Barolar Birliğine ve avukatın ayrıldığı baroya derhal bildirilir.”; “Nakil isteminin reddi” başlıklı 70. maddesinde, “Nakil isteminin, levhasına yazılmak için başvurulan baroca reddi halinde, nakil isteğinde bulunan avukat, bu kararın kendisine tebliğinden itibaren onbeş gün içinde

Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilir. Baro yönetim kurulu, nakil isteminin baroya varışı tarihinden itibaren bir ay içinde bir karar vermezse istem reddedilmiş sayılır. Bu halde bir aylık sürenin bitiminden itibaren onbeş gün içinde ilgili, Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilir. Türkiye Barolar Birliğinin itiraz üzerine vereceği kararlar kesin olup bu kararlara karşı ilgili tarafından İdari Yargı Merciine başvurulabilir.

Türkiye Barolar Birliği itiraz dilekçesinin varışı tarihinden itibaren üç ay içinde bir karar vermezse itiraz

reddedilmiş sayılır. Türkiye Barolar Birliği itirazın kabulü hakkındaki kararını, avukatın naklettiği ve ayrıldığı barolara derhal bildirir.” hükümlerine yer verilmiş; 72. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, “Üç ay içinde baro bölgesinde bir büro açılmamış olması veya büronun kapatılmış yahut baro bölgesi dışına nakledilmiş bulunması, uyarıya rağmen kayıtlı olduğu baro dışında sürekli olarak avukatlık yapan avukatın çalışmasını sürdürdüğü baroya kaydını yaptırmaması” hali levhadan silinmeyi gerektiren haller arasında yer almış; 81. maddesinin 1. fıkrasının 2. bendinde, “Levhaya, avukatlık ortaklığı siciline yazılacakların giriş keseneğini avukatlar için en az ikibin en çok sekizbin, avukatlık ortaklıkları için en az yirmibin en çok seksenbin; yıllık keseneğini de, avukatlar için en az bin en çok dörtbin, avukatlık ortaklıkları için en az onbin en çok kırkbin gösterge rakamının her yıl bütçe kanununda Devlet memurları için belirlenen maaş katsayısının çarpımı ile elde edilecek miktar oranında tespit etmek ve bunların ödeneceği tarihleri belirlemek.”, Baro Genel Kurullarının görevleri arasında sayılmış; 95. maddesinin 2. fıkrasının 2. bendinde, “Stajiyer ve avukatların baroya kabul ve levhaya yazılma veya nakil işleri hakkında karar vermek” ve 13.

bendinde, “Genel kurul kararlarını yerine getirmek” Baro Yönetim Kurullarının görevleri arasında sayıldığı, 2.8. Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinin birlikte incelenmesinde 1136 sayılı kanunun 81. maddesinin 2.

fıkrasının nakil ücretini de kapsayacağı, bu bağlamda baro giriş keseneği miktarlarının tespitinin Baro

Genel Kurullarına ait olduğu, ancak Genel Kurullara verilen bu yetkinin 1136 sayılı kanunun 81. maddesi ile sınırlandırıldığı, bir başka ifadeyle Genel Kurulun yetkisinin bu maddede belirtilen ölçülerle sınırlı olduğu, ancak Genel Kurul kararının iptali yönünden herhangi bir karar alınmadığı ve söz konusu kanun bakımından miktar tespitinde yetkinin Genel Kurul’a ait olduğu hususları göz önüne alındığında, söz konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığını, İfade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 3.2. “Vergi ödevi” başlıklı 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.” 3.3. “Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları” başlıklı 135 inci maddesinde; “Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun; 5.1. “Baro keseneği” başlıklı 65. maddesinde; “Baro keseneğinin yıllık miktarı, genel kurulca belirlenir ve her yılın ocak ve temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenir. (Ek cümle:11/7/2020-7249/12 md.) Şu kadar ki, mesleğin ilk beş yılında baro keseneği yarı oranında alınır. Vadesinde ödenmeyen keseneğe T.C. Merkez

Bankası reeskont işlemlerinde uygulanan faiz oranında yıllık temerrüt faizi uygulanır. Avukatlık

Kanununun 72 ve 73 üncü madde hükümleri saklıdır.”

5.2 “Baroların kuruluş ve nitelikleri” başlıklı 76 ncı maddesinde; “Barolar; avukatlık mesleğini

geliştirmek, meslek mensuplarının birbirleri ve iş sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni sağlamak; meslek düzenini, ahlâkını, saygınlığını, hukukun üstünlüğünü, insan haklarını savunmak ve korumak, avukatların ortak ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tüm çalışmaları yürüten, tüzel kişiliği bulunan, çalışmalarını demokratik ilkelere göre sürdüren kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır.”,

5.3 “Baro genel kurulu” başlıklı “Kuruluşu” alt başlıklı 80 inci maddesinde; “Baro genel kurulu,

baronun en yüksek organı olup levhada yazılı bulunan bütün avukatlardan kurulur.”, 5.4. “Görevleri” başlıklı 81 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında; “Genel Kurulun görevleri şunlardır: …

Levhaya, avukatlık ortaklığı siciline yazılacakların giriş keseneğini avukatlar için en az ikibin en çok sekizbin, avukatlık ortaklıkları için en az yirmibin en çok seksenbin; yıllık keseneğini de, avukatlar için en az bin en çok dörtbin, avukatlık ortaklıkları için en az onbin en çok kırkbin gösterge rakamının her yıl bütçe kanununda Devlet memurları için belirlenen maaş katsayısının çarpımı ile elde edilecek miktar oranında tespit etmek ve bunların ödeneceği tarihleri belirlemek. …

Baro bütçesini onaylamak. …”, 5.5. “Yönetim kurulunun görevleri” başlıklı 95 inci maddesinde; “… Yönetim kurulunun başlıca görevleri şunlardır: 1. Avukatlık onurunun ve meslek düzeninin korunmasını, meslekin adalet amaçlarına uygun olarak bağlılık ve onurla yapılmasını sağlamak, 2. Stajyer ve avukatların baroya kabul ve levhaya yazılma veya nakil işleri hakkında karar vermek” , 7. Baro mallarının idaresi hakkında raporlar hazırlayarak genel kurula hesap vermek ve bütçeyi hazırlayıp genel kurulun onayına sunmak”, 9. Staj işlerini düzenlemek ve denetlemek, 13. Genel kurul kararlarını yerine getirmek …”, 5.6. “Birliğin kuruluş ve nitelikleri” başlıklı 109 uncu maddesinde; “Türkiye Barolar Birliği, bütün baroların katılmasıyla oluşan bir kuruluştur. Birlik, tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur. Birliğin merkezi Ankara’dır.”,

5.7. “Birliğin görevleri” başlıklı 110 uncu maddesinde; “Türkiye Barolar Birliğinin görevleri şunlardır:

1. Baroları ilgilendiren konularda her baronun görüşünü öğrenip, ortaklaşa görüşmeler sonunda çoğunluğun düşünce ve görüşünü belirtmek …”, 5.8. “Başka baroya nakil” başlıklı 68 inci maddesinde; “Bir barodan diğer baroya nakil hakkındaki istekler, levhasına yazılmak istenen baro yönetim kuruluna yazı ile yapılır. Nakil dilekçelerine hangi belgelerin ekleneceği ve nakilde ne gibi usullerin uygulanacağı yönetmelikte gösterilir.” 5.9. “Nakille ilgili inceleme ve istemin kabulü” başlıklı 69 uncu maddesinde; “Nakil isteği ile baş vurulan baronun yönetim kurulu, istekte bulunan avukat hakkında gerekli gördüğü her türlü inceleme ve işlemleri yapar ve özellikle avukatın disiplin kovuşturması altında olup olmadığını, ödenecek borcu bulunup bulunmadığını levhasına yazılı olduğu barodan sorar. (…) (1) avukatın baroya borçlarını ödemesinden evvel hiçbir işlem yapılamaz. Nakil isteminin kabulü halinde verilecek karar, nakledilen baro yönetim kurulu tarafından Türkiye Barolar Birliğine ve avukatın ayrıldığı baroya derhal bildirilir.” 5.10. “Kuruluşu” başlıklı 80. maddesinde; “Baro genel kurulu, baronun en yüksek organı olup levhada yazılı bulunan bütün avukatlardan kurulur.” 5.11. “Görevleri ” başlıklı 81. maddesinde; “… 2. (Değişik: 2/5/2001 – 4667/49 md.) Levhaya, avukatlık ortaklığı siciline yazılacakların giriş keseneğini avukatlar için en az ikibin en çok sekizbin, avukatlık ortaklıkları için en az yirmibin en çok seksenbin; yıllık keseneğini de, avukatlar için en az bin en çok dörtbin, avukatlık ortaklıkları için en az onbin en çok kırkbin gösterge rakamının her yıl bütçe kanununda Devlet memurları için belirlenen maaş katsayısının çarpımı ile elde edilecek miktar oranında tespit etmek ve bunların ödeneceği tarihleri belirlemek.” 6. Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin; “Başka Baroya Nakil” Başlıklı Dördüncü Bölümünün,

6.1 “Başvurma” başlıklı 21 inci maddesinde; “Nakil için başvuru, avukatın levhasına yazılmak istediği

baro yönetim kuruluna yazı ile yapılır. Başvuru yazısında, istekte bulunan avukatın levhasında kayıtlı olduğu baronun adı, baro sicil numarası, ruhsatname tarih ve numarası, sosyal güvenlik yönünden hangi statüye tabi bulunduğu, levhasına yazılmak istediği baro bölgesindeki tebligat adresini bildirmesi şarttır.

Başvuru yazısına; ikametgah belgesi, avukatların başı açık ve erkekler için kravatlı çekilmiş iki adet 6×9 büyüklüğünde cübbeli fotoğrafı eklenir.”

6.2 “İnceleme” başlıklı 22 nci maddesinde; “Başvurunun yapıldığı baro yönetim kurulu nakil istemi

üzerine; a) Avukatın levhasına yazılı olduğu barodan, avukatın nakil isteğinde bulunduğunu da bildirerek; baroya aidat borcu, yaşlılık sigortası prim borcu olup olmadığını, disiplin kovuşturması altında bulunup bulunmadığını ve gerekli gördüğü diğer hususları sorar. b) Türkiye Barolar Birliğine avukatın nakil yoluyla levhasına yazılmak istediğini bildirir, ruhsatname tarih ve numarasını belirterek, avukatın bu konudaki bildirisini doğrular. c) Gerekli gördüğü diğer incelemeleri yapar”

6.3 “Karar” başlıklı 23 üncü maddesinde; “Baro yönetim kurulu, avukatın, istek sırasında levhasına

yazılı olduğu baroya yıllık kesenek borcu, Sosyal Sigortalar Kurumuna (Mülga ibare:RG-27/6/2009-

27271) (…) prim borcu olduğunu veya disiplin kovuşturması altında bulunduğunu tespit ederse, bu engeller

ortadan kalkıncaya kadar işlem yapılmamasını kararlaştırır ve avukata, nakil isteği hakkında bir karar verilebilmesi için borçlarının ödenmesinin ve/veya disiplin kovuşturmasının sonuçlanmasının gerektiğini

/

tebliğ eder. Avukatın; levhasına yazılı olduğu baroya yukarıda sözü edilen türde borçları yoksa ya da yapılan tebligat üzerine bu borçlarının ödendiği, avukatın borçlu olduğu baro tarafından düzenlenecek bir belge ile kanıtlanmışsa; avukat disiplin kovuşturması altında bulunmuyor ya da hakkındaki disiplin kovuşturmasının sonuçlandığı, kovuşturma yapan baronun bu konudaki yazısı ile kanıtlanmışsa; nakil isteminde bulunulan baro yönetim kurulu nakil istemini inceler ve istemin kabulü veya reddine dair bir karar verir.”

6.4 “İstemin Kabulü ve Reddi” başlıklı 24 üncü maddesinde; “ İstemin kabulü kararı ile birlikte avukat

o baronun levhasına yazılmış olur. Baro levhasına yazılma günü, derhal Türkiye Barolar Birliğine ve avukatın önceden yazılı olduğu baroya bildirilir. Avukatın nakil öncesi kayıtlı bulunduğu baro bu bildirim üzerine, naklin gerçekleştiği baro levhasına kayıt tarihi itibariyle avukatın adını kendi baro levhasından siler. Avukatın baro sicil ve sigorta dosyaları naklettiği baroya gönderilir. Avukatın naklettiği baronun adı, Türkiye Barolar Birliğine ve Adalet Bakanlığına bildirilir. Avukattan, naklettiği baro levhasına kaydı yapılırken giriş keseneği alınır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Kurumumuza şikayet başvurusunda bulunan başvuran, 1 no.lu paragrafta açıklandığı üzere, haksız ve hukuka aykırı olarak fazla alınan baro giriş keseneği ücretinin(1365 TL+kimlik ücreti) alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tarafına iadesine karar verilmesini talep etmektedir.

9. Yargının kurucu unsurlarından olan ve bağımsız savunmayı temsil eden avukatlık kamu hizmeti ve serbest bir meslektir.

10. Avukatlığın amacı; her türlü hukuki mesele ve anlaşmazlıkların adalet ve hakkaniyete uygun olarak çözümlenmesini ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını her derecede yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde sağlamaktır. Avukat bu amaçla hukuki bilgi ve tecrübelerini adalet hizmetine ve kişilerin yararlanmasına tahsis eder.

11. Avukatlar, yüklendikleri görevleri bu görevin kutsallığına yakışır bir şekilde özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek ve avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun biçimde davranmak ve

Türkiye Barolar Birliğince belirlenen meslek kurallarına uymakla yükümlüdürler.

12. Türkiye Barolar Birliği Meslek Kurallarında; avukatların, baroların ve Türkiye Barolar Birliği’nin bağımsızlığının gereğine ve bu konuda kendilerine gerek kişi, gerek kuruluş olarak düşen görevleri başarmaya inanmaları gerektiği ve Türkiye Barolar Birliği’nce kabul olunan mesleki dayanışma ve düzen gereklerine uygun davranmak zorunda oldukları düzenlenmiştir.

/

13. 25/11/2006 tarihli Avrupa Baroları ve Hukuk Birlikleri Konseyi (CCBE) Genel Kurulunda kabul edilen

Avrupa’da Avukatlık Mesleğine İlişkin Temel İlkeler Tüzüğü’nün “Avukatlık Mesleğinin Şeref ve

Haysiyeti, Avukatın Saygınlığı Ve Dürüstlüğü” başlıklı İlke (d)’ de; “Bir avukata, müvekkiller, üçüncü şahıslar, mahkemeler ve devlet tarafından güven duyulabilmesi için, o avukata bu değeri hak gösterilmelidir. Bu güvenin hak edilebilmesi için; avukat, saygın bir meslek örgütüne üye olmalı, kendisini ve mesleğin saygınlığını ile toplum tarafından mesleğe duyulan güveni sarsıcı davranışlarda bulunmamalıdır…” denilmektedir.

14. Barolar; avukatlık mesleğini geliştirmek, meslek mensuplarının birbirleri ve iş sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni sağlamak; meslek düzenini, ahlâkını, saygınlığım, hukukun üstünlüğünü, insan haklarını savunmak ve korumak, avukatların ortak ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tüm çalışmaları yürüten, tüzel kişiliği bulunan, çalışmalarını demokratik ilkelere göre sürdüren kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarıdır.

15. 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 66. maddesi ile her avukatı, bölgesi içinde sürekli olarak avukatlık edeceği yerin baro levhasına yazılmakla, yükümlü kılmıştır. Ancak bir baro levhasına yazılmış olan avukatın avukatlık yapmaya yetkili olduğunu hükme bağlamıştır. Kanunun 3. maddesinde levhasına yazılmak istenen baro bölgesinde ikametgahın bulunmasını, avukatlığa kabul şartları arasında saymıştır.

Bir barodan diğer bir baroya nakil hakkındaki isteklerin ise, levhasına yazılmak istenen baro yönetim kuruluna yazılı yapılacağı nakil dilekçelerine hangi belgelerin ekleneceği ve nakilde ne gibi usullerin uygulanacağının ise yönetmelikle gösterileceğini düzenleme altına almıştır.

16. Bu kapsamda; Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinin Başka Baroya Nakil başlıklı dördüncü bölümü düzenlemesinde; nakil isteminin kabulü kararı ile birlikte avukatın o baronun levhasına yazılmış olacağı, baro levhasına yazılma gününün, derhal Türkiye Barolar Birliğine ve avukatın önceden yazılı olduğu baroya bildirileceği, avukatın nakil öncesi kayıtlı bulunduğu baronun bu bildirim üzerine, naklin gerçekleştiği baro levhasına kayıt tarihi itibariyle avukatın adını kendi baro levhasından sileceği, avukatın baro sicil ve sigorta dosyalarının naklettiği baroya gönderileceği, avukatın naklettiği baronun adının, Türkiye Barolar Birliğine ve Adalet Bakanlığına bildirileceği ve avukattan, naklettiği baro levhasına kaydı yapılırken giriş keseneği alınacağı belirtilmiştir.

17. Baro genel kurulu, baronun en yüksek organı olup levhada yazılı bulunan bütün avukatlardan kurulur.

Genel Kurulun görevleri Avukatlık Kanunun 81. maddesinde düzenlenmiş olup; burada sayılan görevlerinden birisi de levhaya, avukatlık ortaklığı siciline yazılacakların giriş keseneğinin belirlenmesidir.

Kanun koyucu, Genel Kurulun yetkisini yine bu maddede belirtilen ölçülerle sınırlamıştır. Düzenleme; levhaya, avukatlık ortaklığı siciline yazılacakların giriş keseneğini avukatlar için en az iki bin en çok sekiz bin, avukatlık ortaklıkları için en az yirmi bin en çok seksen bin; yıllık keseneğini de, avukatlar için en az bin en çok dört bin, avukatlık ortaklıkları için en az on bin en çok kırk bin gösterge rakamının her yıl bütçe kanununda Devlet memurları için belirlenen maaş katsayısının çarpımı ile elde edilecek miktar olarak sınırlamıştır.

18. Somut olayda idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

18.1 23/10/2021 tarihinde yapılan Gaziantep Barosu Olağan Genel Kurulunca alınan karar ile baro giriş

keseneğinin 600 TL, baro nakil ücretinin 2.000 TL, baro aidatının 440 TL ve yine baro aidatının 0-5 yıl kıdeme sahip avukatlar için 220 TL olarak belirlendiği, /

18.2 Başvuran, Adana Barosu levhasından kaydını sildirerek 20.04.2021 tarihinde sicil numarası

Gaziantep Barosu levhasına kaydını yaptırdığı, kayıt aşamasında kendisinden baro giriş keseneği olarak 2.000,00 TL ayrıca 220 TL aidat tahsil edildiği,

18.3 Başvuranın 23/08/2021 tarihinde, haksız ve hukuka aykırı olarak fazla alınan baro giriş keseneği

ücretinin(1365 TL+kimlik ücreti) alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tarafına iadesine karar verilmesi talebiyle Gaziantep Barosuna başvuru yaptığı, Gaziantep Barosu Yönetim

Kurulunun 25/08/2021 tarihli 2021/41 sayılı kararı ile değerlendirildiği ve mevzuata uygun olduğu gerekçesi ile talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

19. İstanbul Barosuna kayıtlı olarak avukatlık yapmakta iken Ankara’ya taşınan davacının, Ankara

Barosuna yaptığı nakil başvurusunda alınan nakil-giriş keseneğinin yasal dayanağı olmadığından bahisle tarafına iadesi istemiyle açtığı davada; Danıştay 8. Dairesi; Ankara Barosu levhasına nakil yoluyla kayıt talebinde bulunan davacıdan, levhaya kayıt ücreti olarak “giriş keseneği-nakil gelen” açıklamasıyla tahsilat yapıldığı, yapılan tahsilatın Avukatlık Kanunu’nun 81/2. maddesi uyarınca Baro Genel Kurulunca belirlenen giriş keseneği tutarından fazla olduğu, her ne kadar tahsilat makbuzunda “giriş keseneği” açıklamasına yer verildiği görülmekte ise de, belirlenen 4.000,00 TL tutarın sadece nakil yoluyla levhaya kayıt başvurusunda bulunanlar için uygulandığı, usulüne uygun avukatlık stajı yaparak baro levhasına kayıt talebinde bulunanlardan alınacak “giriş keseneği” ile nakil yoluyla baro levhasına kayıt talebinde bulunan avukatlardan alınacak “giriş keseneği” arasında ayrım yapılmasını gerektirir herhangi bir yasal dayanağın bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığını, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda, baro levhasına kayıt başvurusunun olumsuz sonuçlanarak mesleğin fiilen icra edilememesi ihtimali söz konusu olduğundan, bu durumun daha az giriş keseneği ödeyerek mesleğe fiilen başlayan avukatlar karşısında nakil yoluyla levhaya kayıt başvurusunda bulunanların Anayasa’da teminat altına alınan çalışma hakkına ölçüsüz bir müdahale teşkil edeceğini belirterek; hukuka aykırı olduğu tespit edilen “giriş keseneği” adı altında davacıdan fazladan alınan nakil ücretinin davalı idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiğini karara bağlamıştır.

(Danıştay 8. Dairesinin 2020/3630 Esas, 2020/5365 Karar sayılı ve 08/12/2020 tarihli kararı)

20. İstanbul Barosuna kayıtlı avukat olarak görev yapmakta iken Gaziantep Barosuna nakil geldiği, nakil işlemi için Gaziantep Barosu Başkanlığının hesabına fazladan ödemiş olduğu (1365 TL+kimlik ücreti) giriş keseneğinin(Nakil Ücreti) iadesi talebi ile açılan davada Gaziantep 2. İdare Mahkemesi 27/10/2020 tarihli ve 2021/538 sayılı kararında; “1136 sayılı Avukatlık Kanunu ile Baro Genel

Kurullarına verilen yetkinin giriş keseneğini belirlemekle sınırlı tutulduğu, nakil ücreti talep edilmesinin yasal dayanağı bulunmadığı, nakil olunan baronun ise nakil olan avukattan yalnızca giriş keseneği isteyebileceği anlaşıldığından, davacının nakil ücreti olarak ödediği 2.000.00 TL’nin tarafına iadesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir. İdari işlem ve eylemlerden dolayı uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davalarda uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihinin tespitinde; idareye yapılmış bir başvurunun bulunması halinde başvuru tarihinin başvurunun bulunmaması halinde ise dava tarihinin esas alınması gerektiği hususu yerleşik hale gelen içtihatlarla genel kabul görmüş ve istikrar kazanmıştır.

Bu itibarla, Mahkeme kararı ile hukuka aykırılığı saptanmış işlem sebebiyle, davacıdan fazladan alınan 2.000.00

Tl’nin başvuru tarihi olan 17/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerekmektedir.” Şeklinde değerlendirmelerde bulunularak yasal dayanağı olmayan nakil ücretinin idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya verilmesine karar verilmiştir.

21. Şikâyet konusu, başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat ve emsal yargı kararları göz önüne alınarak değerlendirildiğinde; Baroların nakil esnasında iki ayrı ücret aldığı,

bunlardan tekinin baro giriş keseneği olup, baro levhasına kayıt sırasında alındığı, diğerinin ise bir barodan diğer baroya nakil halinde alınan nakil ücreti olduğu, ancak bazı baroların bu ücretleri ayrı kalem altında almayıp, sadece baro giriş keseneği başlığı altında aldıkları, mevcut başvuruda da başvurandan başka bir baroya nakil gitmesi nedeniyle ‘baro giriş keseneği’ adıyla 2000 TL ücret alındığı, hem Avukatlık

Kanununda hem de ilgili Yönetmeliği’nde baro giriş keseneği alınabileceğinin düzenlendiği, mahkemelerin de bunu hukuka uygun kabul ettiği, ancak nakil ücretinin mahkemeler tarafından hukuka uygun bulunmadığı nitekim Danıştay’ın yakın tarihli bir kararında (prgrf 19) “hukuka aykırı olduğu tespit edilen

“giriş keseneği” adı altında davacıdan fazladan alınan nakil ücretinin davalı idareye başvuru tarihi olan 09/01/2019 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerekmektedir.” hususunun vurgulandığı görülmüş olduğundan, başvurandan giriş keseneği adı altında fazladan alınan nakil ücretinin yasal faiziyle iade edilmesi hususunda tavsiye kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak

Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı anlaşılmıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

23. 6328 sayılı Kanunun 21. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Gaziantep İdare Mahkemesi nezdinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvurandan giriş keseneği adı altında fazladan alınan nakil ücretinin yasal faiziyle iade edilmesi hususunda Gaziantep Barosu Başkanlığına TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Gaziantep

Barosu Başkanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Tavsiye Kararının BAŞVURANA ve GAZİANTEP BAROSU BAŞKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi