|
ÖZET: Bartın İl Özel İdaresi’ne yapılan başvuruda, Bartın Köyü, Mahallesi sakinleri, 23 Temmuz 2024 ile 4 Eylül 2024 tarihleri arasında su kesintisi yaşadıklarını ve bu durumun çözülmesi için sürekli şikayette bulunduklarını ifade etmiştir. Başvuran, su kesintisinin 33 günü aştığını, Bartın İl Özel İdaresi’nin kendilerine sürekli geçiştiren yanıtlar verdiğini ve suyun gelmediğini kanıtlamak için fatura karşılaştırması talep ettiğini belirtmiştir. Ayrıca, köydeki diğer vatandaşların da benzer sorunlar yaşadığını ve bu durumun araştırılmasını istemiştir.
Bartın İl Özel İdaresi, aşırı kuraklık nedeniyle su kaynaklarında azalma olduğunu, köydeki su tüketiminin kontrol altına alınması gerektiğini vurgulamıştır. İdare, su kesintilerinin teknik arızalar ve bakım çalışmaları nedeniyle yaşandığını, ancak 24 Eylül 2024 itibarıyla köye kesintisiz su verildiğini bildirmiştir. Ayrıca, köydeki su tüketiminin artması durumunda yüksek kotlardaki hanelerin su alımında sorunlar yaşanabileceği belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun kabulüne karar vermiş ve Bartın İl Özel İdaresi’ne altyapı ve onarım çalışmalarının hızlandırılması, arıza durumunda hızlı müdahale sağlanması ve ilave su kaynakları araştırma çalışmalarının sürdürülmesi tavsiyesinde bulunmuştur. Bu karar, ilgili idarenin işlemlerinin 30 gün içinde bildirilmesi gerektiğini de içermektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2025/108-S.25.179
BAŞVURU NO : 2024/11100
KARAR TARİHİ : 03.01.2025
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BARTIN İL ÖZEL İDARESİ
Başvuranın, su kesintisi süresince yaşadıkları mağduriyetin
BAŞVURUNUN KONUSU :
giderilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 06.09.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda şikayetçi dilekçesinde kayıtlı olan hususlarda özetle; “Bartın
Köyü, Mahallesi’nde ikamet ettiğini, 23/07/2024 tarihinden 04/09/2024 tarihine kadar olan süre zarfında bölgelerinde hiç şebeke suyu alamadıklarını, bölgedeki komşularının da aynı şekilde şebeke suyu alamadığını ve 33 günü geçen bir su sorunu yaşadıklarını, bu durumun çözülmesi için ilk kesinti gününden itibaren sürekli olarak Bartın İl Özel İdaresi’ne telefon ederek şikayetleri ilettiklerini, ancak hiçbir sonuç alamadıklarını; sürekli “not aldık” denilerek oyalandıklarını, bu süreçte ayrıca CİMER ve Açık Kapı üzerinden de sürekli şikayeti dile getirdiklerini, ilk CİMER başvurusu (# numaralı şikayet) üzerine, 2-3 gün içinde arızaların çözüleceği belirtilmiş olmasına rağmen bu sürenin 30 günü aştığını, sonrasında yazdığı şikayetlere ise hep geçiştirme yanıtlar verildiğini, başvuru numaralı Açık Kapı şikayetine cevap olarak “Bu kadar süre su kesintisi yaşanması mümkün değildir” şeklinde bir yanıt verildiğini, bu yanıtın hangi sonuç ve araştırma neticesinde verildiğinin belirsiz olduğunu, başvuru numaralı Açık Kapı talebinde sorduğunda, o tarihlerde köyde olmadığı bilgisi verildiğini ve yine 3 günden fazla su sorunu olmadığının belirtildiğini, su gelmediğinin kanıtı olarak 15 Ağustos tarihinde kesilen 3 aylık faturadan sonra hanelere ne kadar su gelmiş olduğunu, son faturadaki son endeks ile şu anki endeksi karşılaştırmalarını talep ettiğini, bu talebine karşılık olarak, en son 3 ay önce kesilen faturayla şimdiki fatura arasında kullandığı suyun 37 ton olduğunu ve su gelmediyse bunu nasıl kullandığının sorulduğunu, kendisi 1 aydır su yok demesine rağmen, önceki 3 ayda 37 ton su kullanılmış olduğu belirtilerek su sorunu olmadığının ifade edildiğini, tek şikayetçinin kendisi olmadığını, Bartın İl
Özel İdaresinin, Mahallesi’nden gelen tüm şikayetlere bakabileceğini ve diğer vatandaşların şikayetlerinin de görülebileceğini, # numaralı CİMER şikayetine 30 günü geçmesine rağmen cevap verilmediğini, # numaralı CİMER üzerinden oluşturduğu Bilgi Edinme Hakkı başvurusuna ise 15 günü geçmesine rağmen cevap verilmediğini, Açık Kapı yetkilileri tarafından arandığında “sürekli yazsanız da aynı cevabı alacaksınız, yazmanıza gerek yok” denilerek oyalanmaya çalışıldığı için şikayetçi olduğunu,” iddia ve ifade ederek “su kesintisi süresince yaşadıkları mağduriyetin giderilmesi ve sorumlular hakkında gerekli incelemenin yapılması hususunda gereğinin yapılmasını, Köyü Mahallesine şebeke suyunun verilmesini, ayrıca muhtarın bulunduğu
Mahallesine sürekli su veriliyorken Mahallesine neden su verilmediğinin nedeninin araştırmasını” talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18’inci maddesi hükmü uyarınca 10/10/2024 tarih ve S. sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
3. Bartın İl Özel İdaresi Su ve Kanal Hizmetleri Müdürlüğünden alınan 23/10/2024 tarih ve E
– – sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
3.1. 2024 yılı içerisinde Dünyada ve bölgemizde yaşanan aşırı kuraklık ve yağışların neredeyse olmaması nedeniyle su kaynaklarında beklenmedik bir şekilde azalma olduğu, bu durumun su sıkıntısına neden olmaması için köy halkının kontrollü su tüketiminde bulunması ve insani tüketim amaçlı olarak köye temin edilen suyun sera ve bahçe sulamasında, büyükbaş hayvanların su ihtiyacı için kullanılması ile beraber araç yıkama, halı, kilim yıkama gibi işlerde kullanılmaması için köy muhtarlığı aracılığı ile uyarılarda bulunulduğu, ancak zaman zaman idare teknik elemanları tarafından yapılan kontrollerde, yapılan uyarılara gereken hassasiyetin gösterilmediğinin görüldüğü, engebeli yapıya sahip olan bölgede alt kotlarda hunharca su tüketimi olduğunda üst kotlardaki hanelere su ulaşmamasına neden olduğunun bilindiği, bunlara ilave olarak Arıönü grubu ana terfi merkezi ile Köyü arası 11 km mesafede olup hat üzerinde 3 ayrı noktada terfi motopompu bulunduğu, bahse konu hat üzerinde meydana gelen patlaklar ile motopomplarda meydana gelen arızaların giderilmesi aşamasında 3-4 günlük su kesintileri yaşanmasının kaçınılmaz olduğu, çünkü arıza süresince boşalmış olan ana hatların, depoların ve şebekelerin dolmasının haliyle zaman aldığı, söz konusu su kesintilerinin ise en fazla üst üste 3-4 gün olduğu bilgisinin köy muhtarından da teyit edilebileceği, şikayetçinin ikamet ettiği evde 22/05/2024 tarihi ile 15/08/2024 tarihleri arasında 37 ton su tükettiği tahakkuk fişinde de görülmekte olup son okuma tarihi olan 15/08/2024 tarihi ile açık kapı talebinde bulunduğu tarih olan 29/08/2024 tarihleri arasında da 33 gün süre olmayıp, şikayetçinin yine 15/08/2024 tarihine kadar tüketmiş olduğu 84 ton suyun faturasını da ödemediği,
3.2. Köyünü de içine alan 5 köyden oluşan içme ve kullanma suyu grubu için 2024 yılında yaşanan kuraklık ve su kaynaklarının azalması sonucunda vatandaşların mağduriyetinin asgariye indirgenmesi açısından ilave su temini için 2 adet keson kuyu açılarak sisteme dahil edildiği, ayrıca bulunan bir menbaya su alma yapısı yapılması suretiyle 3 km isale hattı yapılarak su bulunan kaynağının da sisteme dahil edildiği, /
ilave su kaynakları araştırma çalışmalarına devam edildiği, Belediye sınırları dahilinde bile meskenlerde yedek su deposu zorunluluğu getirilmişken su kesintilerinde mağdur olmamaları için yedek su deposu bulundurmaları yönünde vatandaşlara tavsiyelerde de bulunulduğu,
3.3. Grupta yer alan 5 adet köyde bulunan su depolarının an itibari ile yeterli olup bir üst maddede belirtildiği üzere ilave su kaynağı bulunarak suyun debisinin artması durumunda ilave depo yapılması konusunun değerlendirileceği,
3.4. Şikayetçinin de belirttiği üzere köyüne sürekli su verildiğinin anlaşıldığı, Mahallesine köyündeki mevcut depodan ayrı şebeke hattı gittiği ve Mahallesinin bir kısım hanelerinin kot olarak depo kotuna yakın bir yükseklikte olduğu, bu durumda alt kotlarda su tüketiminin artması halinde yüksek kottaki evlerin randımanlı olarak su almasında zaman zaman kesintilere neden olduğu, su sarfiyatının artması durumunda mahallelere dengeli su verilebilmesi ve şebekelerde bir arıza olması halinde suyun boşa akmasını engellemek maksadıyla depodan şebekeye giden başlangıçlarında vanalar bulunduğu, Mahallesinin Bartın Merkeze 20 km uzakta olması nedeniyle vanalara acil müdahale etme şansı olmadığından arıza ve benzeri durumlarda vanalara köyün mülki amiri olan köy muhtarı tarafından müdahale edildiği, 2024 yılı yaz aylarında köyünde motor arızası, elektrik kesintisi ve uzaktan kumanda sistemindeki yaşanan aksaklıklar nedeniyle 25/07/2024, 26/07/2024, 03/08/2024, 06/08/2024, 15/08/2024, 17/08/2024, 23/08/2024, 03/09/2024 tarihlerinde su kesintisi olduğu,
3.5. Şikayetçinin 29/08/2024 tarihinde Bartın Valiliği Açık Kapı Şube Müdürlüğüne 33 gündür su sorunu yaşadığı açık kapı başvurusunun 23/09/2024 tarihinde idareye ulaştığı, idare teknik personelleri tarafından 24/09/2024 günü başvuru sahibinin ikamet ettiği evde ve mahallede yapılan incelemelerde suyun aktığının görüldüğü ve özellikle şikayet sahibinin ikamet ettiği evde suyun aktığının fotoğraflarla belgelenerek tutanak altına alındığı, şikayetçinin talebinin yerine getirildiği ve 24/09/2024 tarihinden itibaren
Köyü Mahallesine kesintisiz olarak su verildiği,
3.6. İlgili köye ilişkin 03/08/2024, 06/08/2024, 15/08/2024, 17/08/2024, 23/08/2024, 30/08/2024 tarihlerinde su akmadığına dair şikayetler olduğu, başvuru sahibinin bu yapılan şikayetlerin de komşularının adına kendisinin yaptığını da sözlü olarak beyan ettiği, yapılan şikayetlerin arıza, bakım ve elektrik kesintisi olduğu günlere yakın zamanlarda olduğu,
3.7. Köyü Mahallesine giden şebeke hattı üzerinde hat vanası olup Bartın Merkeze 20 km mesafede olan köyün şebekesinde herhangi bir arıza olması halinde öncelikle köy mülki amiri olan muhtar tarafından müdahale edildiği, vananın açılıp kapatılması ile görevli olan belirli personel görevlendirme imkanı bulunmadığı, ihtiyaç olması halinde o gün o bölgeye yakın olan bir personel tarafından da vana açma ve kapama işi yapıldığı,
3.8. Su faturalarının yaz aylarında personel durumu nedeniyle ancak 3 ayda bir okunabildiği, ancak bir çok hanenin kendine ait suyu olması nedeniyle (Şikayet sahibinin de ikamet ettiği hanenin kendine ait suyu bulunmaktadır) şebeke suyuna ihtiyaç duyulmadığı kış aylarında sayaç okuma işinin 4. ya da 5. aylarda yapıldığı, /
Temmuz 2024 tarihinden sonra yapılan su kesintileri ve nedenlerinin 25/07/2024 Arıönü grup ana depo motopomp arızası 26/07/2024 Arıönü grup ana depo motopomp değişimi 03/08/2024 Arıönü grup ana terfi hattı onarımı 06/08/2024 Arıönü grup keson kuyu pompa değişimi 15/08/2024 Arıönü grubu ana terfi hattı 2. Kısım onarımı 17/08/2024 Arıönü grubu 2. Terfi merkezi motopomp arızası 23/08/2024 Elektrik arızası 03/09/2024 Arıönü grubu 2. Terfi merkezi motopomp değişimi olduğu,
3.9. Arıönü grup suyuna Haziran 2024 tarihinden bu yana 29/06 – 08/07 – 20/07 – 25/07 – 04/08 – 05/08 – 06/08 – 07/08 – 11/08 – 12/08 – 20/08 – 27/09/2024 tarihlerinde su tankerleri ile nakil yapıldığı, Haziran
2024 tarihinden sonra ilave su temini için açılmış olan 2 adet keson kuyu ile bulunmuş olan menba suyuna
3 km isale hattı yapılarak sisteme dahil edildiği, ilave su kaynağı araştırma çalışmalarının devam ettiği,
3.10. Şikayet konusunun süreci ve çözümü için şikayet sahibi ile defalarca iletişim sağlandığı, 24/09/2024 tarihi itibari ile köye kesintisiz su sağlandığı, İdare hizmet alanı içerisinde bulunan köylerin mevcut içme suyu tesislerinin insani tüketim amaçlı olarak kullanılması halinde bir çok köy için yeterli durumda olup tarımsal amaçlı kullanılmasının ve kaçak kullanımların önüne geçilmesi hususunda köy muhtarlıkları ve vatandaş olarak konunun üzerine hassasiyetle eğilinmesi ve caydırıcı cezalar uygulanması gerektiğinin mütalaa edildiği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvu rm a h akkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.” ,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
5.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
5.2. “İnceleme ve araştırma başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
6. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunun
6.1. “İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinin b fıkrasında, “İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma (…) ; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında … Yapmakla görevli ve yetkilidir.”,
6.2. “İl özel idaresinin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 7’nci maddesinin b fıkrasında, “Kanunların il özel idaresine verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, emir vermek, yasak koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek.”,
7. Bartın İl Özel İdaresi Köy İçmesuyu Tesisleri Yapım-İşletme-Bakım ve Onarım Yönetmeliğinin,
7.1. “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, “Bu yönetmeliğin amacı İl Özel İdaresi ve Köylere
Hizmet Götürme Birlikleri tarafından yapılmış içmesuyu tesislerinin Yapım-İşletme-Bakım ve
Onarımlarına ait hususları düzenlemektir.”,
7.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, “Bu yönetmelik, İl Özel İdaresi tarafından yapılmış içmesuyu tesislerinin İşletme-Bakım ve Onarım Hizmetlerinin ne şekilde, nasıl ve kimler tarafından yürütüleceği hususlarını kapsar.”,
7.3. “Dayanak” başlıklı 3’üncü maddesinde, “Bu yönetmelik, 5286 Sayılı Köy Hizmetleri Genel
Müdürlüğünün kaldırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun; 5302 sayılı İl Özel
İdaresi Kanunu uyarınca hazırlanmıştır”,
7.4. “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde, “İl Özel İdaresi tarafından yapılmış içmesuyu tesislerinden, a)Münferit olanlar, köy muhtarlığına, b)Grup olanlar, varsa içmesuyu birliklerine yoksa ilgili
Köy İhtiyar Kurullarına İl Özel İdaresinin belirleyeceği usul ve esaslarla devredilir. Devredilen içmesuyu tesislerinin yapılış amacına uygun olarak işletilmesi, bakım, onarım ve korunmasından köy muhtarlığı ve içmesuyu birliği sorumludur.”,
7.5. 7’nci maddesinde, “… Şebekeli tesislerde her hane(abone) bedeli kendisi tarafından karşılanmak ve tükettiği suyun ölçümünü yapmak üzere su sayacı taktırmak ve kullandığı suya göre belirlenen su bedelini ödemek zorundadır. Su sayacı takılmadığı takdirde, içmesuyu bakım ve onarım işleri sözkonusu İdarece yapılmayacaktır.”,
7.6. “Kararlar” başlıklı 8’nci maddesinde, “İl’in Merkez ilçesine bağlı grup ve münferit içmesuyu tesisleri için Vali veya Genel Sekreter diğer ilçelerdeki tesisler için Kaymakam Başkanlığında, yılda bir toplantı yapılır.
Toplantıya İlçe’deki her içmesuyu birliğini temsilen o birliğin yetkili organlarınca seçilmiş bir temsilci, münferit içmesuyu tesisi bulunan köy muhtarları ile İl Özel İdaresi Birim Müdürlüğünden bir temsilci katılır.
…
/
Toplantılar Vali’nin belirleyeceği tarihlerde ve en az üye tam sayısının salt çoğunluğuyla yapılır. Birinci toplantıda salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde ikinci toplantıda, bu oran aranmaz ve katılanlarla kararlar
Vali’nin onayı ile yürürlüğe girer.
Bu toplantıda ; 1-Her yıl uygulanacak su tüketim bedelleri, Bakım-Onarım ve İşletme giderleri de göz önüne alınarak tespit edilir.Cazibeli içmesuyu tesisleri için tespit edilecek su tüketim bedeli terfili içmesuyu tesisleri için tespit edilen su tüketim bedelinin 1/3’ü olarak alınır. 2-İçmesuyu tesislerinin Bakım-Onarım ve İşletmesiyle ilgili problemler varsa çözüme kavuşturulur. 3-Grup içmesuyu tesislerinde içmesuyu birliğinin münferit içmesuyu tesislerinde muhtarlığın tesisin işletmesi için her türlü gider ve gelirleri dikkate alarak düzenleyecekleri yıllık bütçeyi aşan Bakım ve Onarımlar İl Özel İdaresine bildirilir.”,
7.7. “Gelir ve Giderler” başlıklı 9’uncu maddesinde, “Su tüketim bedeli olarak hanelerden (abone)
alınacak ücretler a)Münferit tesislerde köy muhtarlıklarınca tahsil edilerek tesisin Bakım-Onarım ve
İşletmesinde kullanılmak üzere köy bütçesine, b)Grup tesislerde içmesuyu birliği tüzüğüne göre tahsil edilerek grubun Bakım-Onarım ve İşletmesinde kullanılmak üzere birlik bütçesine, gelir kaydedilir.
c)Münferit ve grup içmesuyu tesislerinden şebekeli olanlarda kullanılan su miktarına göre her haneden(abone) alınan su tüketim bedeli, personel masrafı, enerji giderleri, rutin bakım ve onarım giderleri ve diğer işletme giderlerinin karşılanmasında kullanılır. d)Münferit içmesuyu tesislerinden terfili ve cazibeli olanlardan tespit edilecek yıllık Bakım ve İşletme giderleri tesisten faydalanan hanelerden hane başına tüketim miktarı oranlanarak tahsil edilir.”,
7.8. “Kullanım Amacı” başlıklı 10’uncu maddesinde, “İçmesuyu tesisleri insan ve hayvan içme ve kullanma suyu ihtiyacını karşılamak amacıyla tesis edildiğinden başka amaçlarla kullanılamaz.”,
7.9. “ Verimlilik” başlıklı 11’inci maddesinde, “İçmesuyu tesislerinin amacı uygun işletilip işletilmediğini ve projesindeki değerlerle uygun verimlilikte çalıştırılıp çalıştırılmadığını İl Özel İdaresi tesisin projesindeki değerleri esas alarak tayin, tespit ve denetler.
Köy Tüzel Kişiliği veya İçmesuyu Birliği Temsilcileri ek 1’de verilen beyannameyi her yıl düzenleyip, Özel İdareye bildirmelidir.”,
7.10. “Tesislerin Korunması” başlıklı 13’üncü maddesinde, “Köy içmesuyu tesislerinin korunmasından köy muhtarlıkları ve içmesuyu birlikleri sorumludur.
İl Özel İdaresi veya muhtarlıklar ile içmesuyu birliklerince İşletme-Bakım ve Onarımları yapılan içmesuyu tesislerinin tahrip edilmesi, bozulması veya zarar verilmesi ile su kaynağının kirletilmesi halinde sorumluları hakkında 9/5/1960 tarih ve 7478 sayılı Köy İçmesuları Hakkında Kanun’un 16. maddesi ve
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunun 55. ve 56. maddeleri gereğince Vali ve Kaymakamlıklar tarafından
yasal işlem yapılır.
Sorumluların tespit edilememesi halinde tahribat, bozma veya zarar hangi ünite sınırları içinde meydana gelmişse onarım masrafları o üniteden temin ettirilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Şikayetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Şikayetçi, iş bu kararın 1 no.lu paragrafında “Başvuranın İddia ve Talepleri” başlıklı bölümünde açıklandığı üzere, özetle, Bartın Merkez Köyü, Mahallesi’nde 23/07/2024 tarihinden 04/09/2024 tarihine kadar olan süre zarfında bölgelerinde hiç şebeke suyu alamadıklarını, 33 günü geçen bir su sorunu yaşadıklarını, bu durumun çözülmesi için ilk kesinti gününden itibaren sürekli olarak Bartın
İl Özel İdaresi’ne telefon ederek şikayetleri ilettiklerini, ancak hiçbir sonuç alamadıklarını, su gelmediğinin kanıtı olarak 15 Ağustos tarihinde kesilen 3 aylık faturadan sonra hanelere ne kadar su gelmiş olduğunu, son faturadaki son endeks ile şu anki endeksi karşılaştırmalarını talep ettiğini, bu talebine karşılık olarak, en son 3 ay önce kesilen faturayla şimdiki fatura arasında kullandığı suyun 37 ton olduğunu ve su gelmediyse bunu nasıl kullandığının sorulduğunu, kendisi 1 aydır su yok demesine rağmen, önceki 3 ayda
37 ton su kullanılmış olduğu belirtilerek su sorunu olmadığının ifade edildiğini iddia ve ifade ederek su
kesintisi süresince yaşadıkları mağduriyetin giderilmesi ve sorumlular hakkında gerekli incelemenin yapılması hususunda gereğinin yapılmasını, Köyü Mahallesine şebeke suyunun verilmesini, ayrıca muhtarın bulunduğu Mahallesine sürekli su veriliyorken Mahallesine neden su verilmediğinin nedeninin araştırmasını talep etmektedir.
10. Bartın İl Özel İdaresi ve Köylere Hizmet Götürme Birlikleri tarafından yapılmış ve yapılacak olan içmesuyu tesislerinin işletme, bakım ve onarım uygulamalarına ait usul ve esasları düzenleyen Bartın İl
Özel İdaresi Köy İçmesuyu Tesisleri Yapım-İşletme-Bakım ve Onarım Yönetmeliğinin 7’nci maddesinde, “… Şebekeli tesislerde her hane (abone) bedeli kendisi tarafından karşılanmak ve tükettiği suyun ölçümünü yapmak üzere su sayacı taktırmak ve kullandığı suya göre belirlenen su bedelini ödemek zorundadır. Su sayacı takılmadığı takdirde, içmesuyu bakım ve onarım işleri sözkonusu İdarece yapılmayacaktır.”, 10’uncu maddesinde, “İçmesuyu tesisleri insan ve hayvan içme ve kullanma suyu ihtiyacını karşılamak amacıyla tesis edildiğinden başka amaçlarla kullanılamaz.”, 11’inci maddesinde, “Köy içmesuyu tesislerinin korunmasından köy muhtarlıkları ve içmesuyu birlikleri sorumludur. İl Özel
İdaresi veya muhtarlıklar ile içmesuyu birliklerince İşletme-Bakım ve Onarımları yapılan içmesuyu tesislerinin tahrip edilmesi, bozulması veya zarar verilmesi ile su kaynağının kirletilmesi halinde sorumluları hakkında 9/5/1960 tarih ve 7478 sayılı Köy İçmesuları Hakkında Kanun’un 16. maddesi ve
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunun 55. ve 56. maddeleri gereğince Vali ve Kaymakamlıklar tarafından
yasal işlem yapılır. Sorumluların tespit edilememesi halinde tahribat, bozma veya zarar hangi ünite sınırları içinde meydana gelmişse onarım masrafları o üniteden temin ettirilir.” hükümlerine yer verildiği görülmektedir.
11. Kurumumuzca araştırma yapılmış ve bilgi belge talep edilmiş olup, konu ile ilgili olarak, Bartın
İl Özel İdaresi Su ve Kanal Hizmetleri Müdürlüğünün Kurumumuz tarafından istenen bilgi-belge isteme yazısına istinaden gönderdiği 23/10/2024 tarihli cevabi yazı tetkik edildiğinde,
11.1. 2024 yılı içerisinde Dünyada ve bölgemizde yaşanan aşırı kuraklık ve yağışların neredeyse olmaması nedeniyle su kaynaklarında beklenmedik bir şekilde azalma olduğu, köy halkının kontrollü su tüketiminde bulunması ve insani tüketim amaçlı olarak köye temin edilen suyun sera ve bahçe sulamasında, büyükbaş hayvanların su ihtiyacı için kullanılması ile beraber araç yıkama, halı, kilim yıkama gibi işlerde kullanılmaması için köy muhtarlığı aracılığı ile uyarılarda bulunulduğu, ancak zaman zaman idare teknik elemanları tarafından yapılan kontrollerde, yapılan uyarılara gereken hassasiyetin gösterilmediğinin görüldüğü, engebeli yapıya sahip olan bölgede alt kotlarda hunharca su tüketimi olduğunda üst kotlardaki hanelere su ulaşmamasına neden olduğunun bilindiği, bunlara ilave olarak Arıönü grubu ana terfi merkezi ile Köyü arası 11 km mesafede olup hat üzerinde 3 ayrı noktada terfi motopompu bulunduğu, bahse konu hat üzerinde meydana gelen patlaklar ile motopomplarda meydana gelen arızaların giderilmesi aşamasında 3-4 günlük su kesintileri yaşanmasının kaçınılmaz olduğu, çünkü arıza süresince boşalmış olan ana hatların, depoların ve şebekelerin dolmasının haliyle zaman aldığı, söz konusu su kesintilerinin ise en fazla üst üste 3-4 gün olduğu bilgisinin köy muhtarından da teyit edilebileceği, şikayetçinin ikamet ettiği evde 22/05/2024 tarihi ile 15/08/2024 tarihleri arasında 37 ton su tükettiği tahakkuk fişinde de görülmekte olup son okuma tarihi olan 15/08/2024 tarihi ile açık kapı talebinde bulunduğu tarih olan 29/08/2024 tarihleri arasında da 33 gün süre olmayıp, şikayetçinin yine 15/08/2024 tarihine kadar tüketmiş olduğu 84 ton suyun faturasını da ödemediği,
11.2. Köyünü de içine alan 5 köyden oluşan içme ve kullanma suyu grubu için 2024 yılında yaşanan kuraklık ve su kaynaklarının azalması sonucunda vatandaşların mağduriyetinin asgariye indirgenmesi açısından ilave su temini için 2 adet keson kuyu açılarak sisteme dahil edildiği, ayrıca bulunan bir menbaya su alma yapısı yapılması suretiyle 3 km isale hattı yapılarak su bulunan kaynağının da sisteme dahil edildiği, ilave su kaynakları araştırma çalışmalarına devam edildiği, Belediye sınırları dahilinde bile meskenlerde yedek su deposu zorunluluğu getirilmişken su kesintilerinde mağdur olmamaları için yedek su deposu bulundurmaları yönünde vatandaşlara tavsiyelerde de bulunulduğu,
11.3. Grupta yer alan 5 adet köyde bulunan su depolarının an itibari ile yeterli olup bir üst maddede belirtildiği üzere ilave su kaynağı bulunarak suyun debisinin artması durumunda ilave depo yapılması konusunun değerlendirileceği,
11.4. Şikayetçinin de belirttiği üzere köyüne sürekli su verildiğinin anlaşıldığı, Mahallesine köyündeki mevcut depodan ayrı şebeke hattı gittiği ve Mahallesinin bir kısım hanelerinin kot olarak depo kotuna yakın bir yükseklikte olduğu, bu durumda alt kotlarda su tüketiminin artması halinde yüksek kottaki evlerin randımanlı olarak su almasında zaman zaman kesintilere neden olduğu, su sarfiyatının artması durumunda mahallelere dengeli su verilebilmesi ve şebekelerde bir arıza olması halinde suyun boşa akmasını engellemek maksadıyla depodan şebekeye giden başlangıçlarında vanalar bulunduğu, mahallesinin Bartın Merkeze 20 km uzakta olması nedeniyle vanalara acil
müdahale etme şansı olmadığından arıza ve benzeri durumlarda vanalara köyün mülki amiri olan köy muhtarı tarafından müdahale edildiği,
11.5. Şikayetçinin 29/08/2024 tarihinde Bartın Valiliği Açık Kapı Şube Müdürlüğüne 33 gündür su sorunu yaşadığı açık kapı başvurusunun 23/09/2024 tarihinde idareye ulaştığı, idare teknik personelleri tarafından 24/09/2024 günü başvuru sahibinin ikamet ettiği evde ve mahallede yapılan incelemelerde suyun aktığının görüldüğü ve özellikle şikayet sahibinin ikamet ettiği evde suyun aktığının fotoğraflarla belgelenerek tutanak altına alındığı, şikayetçinin talebinin yerine getirildiği ve 24/09/2024 tarihinden itibaren Köyü Mahallesine kesintisiz olarak su verildiği,
11.6. İlgili köye ilişkin 03/08/2024, 06/08/2024, 15/08/2024, 17/08/2024, 23/08/2024, 30/08/2024 tarihlerinde su akmadığına dair şikayetler olduğu, başvuru sahibinin bu yapılan şikayetlerin de komşularının adına kendisinin yaptığını da sözlü olarak beyan ettiği, yapılan şikayetlerin arıza, bakım ve elektrik kesintisi olduğu günlere yakın zamanlarda olduğu,
11.7. Köyü Mahallesine giden şebeke hattı üzerinde hat vanası olup Bartın Merkeze 20 km mesafede olan köyün şebekesinde herhangi bir arıza olması halinde öncelikle köy mülki amiri olan muhtar tarafından müdahale edildiği, vananın açılıp kapatılması ile görevli olan belirli personel görevlendirme imkanı bulunmadığı, ihtiyaç olması halinde o gün o bölgeye yakın olan bir personel tarafından da vana açma ve kapama işi yapıldığı,
11.8. Su faturalarının yaz aylarında personel durumu nedeniyle ancak 3 ayda bir okunabildiği, ancak bir çok hanenin kendine ait suyu olması nedeniyle (Şikayet sahibinin de ikamet ettiği hanenin kendine ait suyu bulunmaktadır) şebeke suyuna ihtiyaç duyulmadığı kış aylarında sayaç okuma işinin 4. ya da 5.
aylarda yapıldığı,
Temmuz 2024 tarihinden sonra yapılan su kesintileri ve nedenlerinin 25/07/2024 Arıönü grup ana depo motopomp arızası 26/07/2024 Arıönü grup ana depo motopomp değişimi 03/08/2024 Arıönü grup ana terfi hattı onarımı 06/08/2024 Arıönü grup keson kuyu pompa değişimi 15/08/2024 Arıönü grubu ana terfi hattı 2. kısım onarımı 17/08/2024 Arıönü grubu 2. terfi merkezi motopomp arızası 23/08/2024 Elektrik arızası 03/09/2024 Arıönü grubu 2. terfi merkezi motopomp değişimi olduğu,
11.9. Arıönü grup suyuna Haziran 2024 tarihinden bu yana 29/06 – 08/07 – 20/07 – 25/07 – 04/08 – 05/08 – 06/08 – 07/08 – 11/08 – 12/08 – 20/08 – 27/09/2024 tarihlerinde su tankerleri ile nakil yapıldığı, Haziran
2024 tarihinden sonra ilave su temini için açılmış olan 2 adet keson kuyu ile bulunmuş olan menba suyuna
3 km isale hattı yapılarak sisteme dahil edildiği, ilave su kaynağı araştırma çalışmalarının devam ettiği,
/
11.10. Şikayet konusunun süreci ve çözümü için şikayet sahibi ile defalarca iletişim sağlandığı, 24/09/2024 tarihi itibari ile köye kesintisiz su sağlandığı, İdare hizmet alan içerisinde bulunan köylerin mevcut içme suyu tesislerinin insani tüketim amaçlı olarak kullanılması halinde bir çok köy için yeterli durumda olup tarımsal amaçlı kullanılmasının ve kaçak kullanımların önüne geçilmesi hususunda köy muhtarlıkları ve vatandaş olarak konunun üzerine hassasiyetle eğilinmesi ve caydırıcı cezalar uygulanması gerektiğinin mütalaa edildiği” bilgilerine yer verildiği anlaşılmaktadır.
12. Hukuk devleti ilkesinin ön koşullarından biri olan “hukuk güvenliği” ile kişilerin hukuki güvenliğinin sağlanması amaçlanmaktadır. Hukuk güvenliği ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır
13. Başvuru konusu somut olay incelendiğinde,
13.1. Şikayetçinin Kurumumuza yapmış olduğu tarihli başvuruda, 23/07/2024 tarihinden 04/09/2024 tarihine kadar olan süre zarfında bölgelerinde hiç şebeke suyu alamadıklarını, 33 günü geçen bir su sorunu yaşadıklarını, bu durumun çözülmesi için ilk kesinti gününden itibaren sürekli olarak Bartın
İl Özel İdaresi’ne telefon ederek şikayetleri ilettiklerini, ancak hiçbir sonuç alamadıkları iddiasında bulunduğu, bu süreçte CİMER ve Açık Kapı üzerinden de şikayetini idareye sözlü ve yazılı olarak ilettiği,
13.2. İdarece şikayetçinin CİMER ve Açık Kapı üzerinden yaptığı şikayetler incelendiğinde,
13.2.1. 30/07/2024 tarihinde şikayetçinin 6 gündür su sorunu yaşadıkları ve şebeke suyu gelmediği yönündeki başvuru üzerine Bartın İl Özel İdaresi Su ve Kanal Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 05/08/2024 tarihinde, “Su temini sağlayan Arıönü grup içme suyu tesisinde zaman zaman mekanik ve elektriksel arızalar yaşanmakta olup, İdaremiz ivedilikle gerekli çalışmaları yapmaktadır. En büyük arızamız 1-2 gün içerisinde (motor değişimi) yapılmaktadır. Ancak grup suyunun alanı çok geniş olduğundan her gün özellikle değişik yerlerde veya mahallelerde arızalar çıkmaktadır. Ancak ekiplerimiz özverili ve sürekli takip ederek mesai gözetmeksizin arızaları gidermektedir….”,
13.2.2. 06/08/2024 tarihinde şikayetçinin 14 gündür su sorunu yaşadıkları ve şebeke suyu gelmediği yönündeki başvuru üzerine Bartın İl Özel İdaresi Su ve Kanal Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 10/09/2024 tarihinde, “Köyünüzün suyu Arıönü grup suyundan verilmekte olup, Tesisi besleyen sondaj kuyusundaki suyun iyice azalması ve sondaj pompasının ve hatların çeşitli nedenlerden dolayı sık sık arızalanması nedeni ile su sıkıntısı yaşanmaktadır. Grup suyuna bağlı köylerin susuz kalmaması için alternatif kuyulardan aralıklarla su verilmekte su tankerlerimizle de su nakli yapılmaktadır. Ekiplerimize sürekli olarak su verilmesi ile ilgili çalışmalarımız yoğun şekilde devam etmektedir.”,
13.2.3. 15/08/2024 tarihinde şikayetçinin 23 gündür su sorunu yaşadıkları ve şebeke suyu gelmediği yönündeki başvuru üzerine başvurunun 15/08/2024 tarihinde Bartın Valiliğine sevk edildiği,
13.2.4. 17/08/2024 tarihinde şikayetçinin Açık Kapı Bürosu’na 26 gündür su sorunu yaşadıkları ve şebeke suyu gelmediği yönündeki başvuru üzerine 17/08/2024 tarihinde Bartın Valiliğine sevk edildiği, Bartın İl
Özel İdaresi tarafından verilen 10/09/2024 tarihli cevapta “Köyünüzün suyu Arıönü grup suyundan verilmekte olup, Tesisi besleyen 2 adet sondaj kuyusunda ve yeni yapılarak kullanıma alınan 3 adet keson kuyudaki suyun yaz aylarında iyice azalması nedeniyle suyun temininde sorunlar yaşanmaktadır. Kuyuların verimi arttığında sorun giderilecektir.”,
13.2.5. Şikayetçinin Açık Kapı Bürosu’na 19/08/2024 tarihinde yapmış olduğu no.lu başvuru üzerine Bartın İl Özel İdaresi tarafından “Söz konusu boru hatlarının eski olması ve özellikle yaz aylarında su tüketiminin artması, nedeniyle tesiste zaman zaman arızalar yaşanmakta ve meydana gelen arızalar gerek vatandaş ve gerekse Muhtar tarafından müdürlüğümüze bildirilmesi halinde imkanlar dahilinde müdahale edilmektedir. Müdürlüğümüzce yapılan bakım ve onarım çalışmaları süresince ve devamında tesisisin stabil hale gelebilmesi için su kesintileri yaşanmaktadır. Diğer taraftan son zamanlarda mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar ve yağışların beklenenin altında olması, bahçe sulaması yapılması, nüfus yoğunluğu gibi nedenlerin su kaynaklarında azalmaya neden olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle son günlerde yaşanan aşırı sıcaklıklar nedeniyle klima vb. cihazların kullanımının artması elektrik hatlarında aşırı yüklenmelere neden olduğu, sık sık elektrik kesintilerine veya voltaj düşüklüklerine sebebiyet verdiği ve bu durum karşısında tesise su temin eden elektrikli motorların arızalanmalarına veya kendini korumaya almasına neden olmaktadır. Yaşanan tüm bu olumsuzluklara rağmen Bartın İl Özel İdaresi Hizmet alanı içerisinde bulunan tüm ünitelerde olduğu gibi Köyü
Mahallesi İçmesuyu Tesisini besleyen Su deposuna da imkanlar dahilinde Tankerle su taşınmış ve taşınmaya devam edilmektedir. Bahse konu ünitede 27 günlük daimi su kesintisi yaşanması söz konusu değildir. İklim değişikliğinin yaşandığı şu günlerde su kullanımlarında tasarrufa gidilmesi zorunlu hale gelmiştir.”,
13.2.6. Şikayetçinin Açık Kapı Bürosu’na 22/08/2024 tarihinde yapmış olduğu no.lu başvuru üzerine Bartın İl Özel İdaresi tarafından “idaremiz sorumluluk alanı içerisinde bulunan köyü
İçmesuyu tesisinde 18/08/2024 tarihinde kurumumuz teknik elemanlarınca yapılan inceleme ve köyün yönetiminden sorumlu, köy tüzel kişiliğinin başı muhtar ile yapılan görüşmede köyde blok halinde
28 günlük bir su kesintisi yaşanmadığı bilgisi alınmıştır. Köyün mülki amiri olan muhtardan
köyümüzde en fazla 3 gün su kesintisi yaşandığı bilgisi alınmıştır. Ayrıca bu durum su kaynaklarındaki belirgin azalma nedeniyle birlikte bilinçsiz bahçe sulamaları da yapıldığından civar köylerde de kısmi kesintilere neden olmaktadır. Dünyamızın ve ülkemizin yaşadığı küresel ısınma ve yağışların olmaması nedeniyle su kaynaklarında azalmalar olmuştur. İdaremiz tarafından yapılan çalışmalar hakkındaki bilgiler şeffaf olup personellerimizin yaptığı çalışmalar birim amirleri tarafından takip edilmektedir. Susuzluğun yaşandığını iddia ettiğiniz tarihlerde köyde bulunmadığınız köy muhtarı tarafından beyan edildiği bildirilmiştir.”,
13.2.7. Şikayetçinin Açık Kapı Bürosu’na 27/08/2024 tarihinde yapmış olduğu no.lu başvuru üzerine Bartın İl Özel İdaresi tarafından “Bartın İli Merkez İlçeye Bağlı Köyü
Mahallesinde “Mevcut İçme suyu Tesisinin Bartın İl Özel İdaresi tarafından işletilemediği, 28 gündür tesisten su alınamadığı ve mağduriyetin giderilmesine yönelik gerekli işlemlerin yapılması”,
başvuru no.lu Açık Kapı Başvuru Dilekçesi ile talep edilmektedir. Söz konusu boru hatlarının eski olması ve özellikle yaz aylarında su tüketiminin artması, nedeniyle tesiste zaman zaman arızalar yaşanmakta ve meydana gelen arızalar gerek vatandaş ve gerekse Muhtar tarafından müdürlüğümüze bildirilmesi halinde imkanlar dahilinde müdahale edilmektedir. Müdürlüğümüzce yapılan bakım ve onarım çalışmaları süresince ve devamında tesisisin stabil hale gelebilmesi için su kesintileri yaşanmaktadır. Diğer taraftan son zamanlarda mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıklar ve yağışların beklenenin altında olması, bahçe sulaması yapılması, nüfus yoğunluğu gibi nedenlerin su kaynaklarında azalmaya neden olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle son günlerde yaşanan aşırı sıcaklık nedeniyle klima vb. cihazların kullanımının artması elektrik hatlarında aşırı yüklenmelere neden olduğu, sık sık elektrik kesintilerine veya voltaj düşüklüklerine sebebiyet verdiği ve bu durum karşısında tesise su temin eden elektrikli motorların arızalanmalarına veya kendini korumaya almasına neden olmaktadır. Yaşanan tüm bu olumsuzluklara rağmen Bartın İl Özel İdaresi Hizmet alanı içerisinde bulunan tüm ünitelerde olduğu gibi Köyü Mahallesi İçme suyu Tesisini besleyen su deposuna da imkanlar dahilinde tankerle su taşınmış ve taşınmaya devam edilmektedir. Bahse konu dilekçe sahibine ait 3067 abone no.lu hanede son fatura kullanımı 37 ton olarak gözükmektedir. 28 günlük daimi su kesintisi yaşanması söz konusu değildir. İklim değişikliğinin yaşandığı şu günlerde tasarrufa gidilmesi zorunlu hale geldiği bildirilmiştir.”
şeklinde yanıtların verildiği tespit edilmiştir.
14. Bartın İl Özel İdaresince Kurumumuza bilgi ve belge talebi üzerine verilen cevapta, 2024 yılı içerisinde
Dünyada ve bölgemizde yaşanan aşırı kuraklık ve yağışların neredeyse olmaması nedeniyle su kaynaklarında beklenmedik bir şekilde azalma olması, köye temin edilen suyun araç yıkama, halı, kilim yıkama gibi işlerde kullanılmaması yönündeki uyarılara rağmen idare teknik elemanları tarafından yapılan kontrollerde, yapılan uyarılara gereken hassasiyetin gösterilmemesi, engebeli yapıya sahip olan bölgede alt kotlarda hunharca su tüketimi olduğunda üst kotlardaki hanelere su ulaşmamasına neden olması gibi genel nedenlerin yanında şikayete konu Arıönü grubu ana terfi merkezi ile Köyü arası 11 km mesafede olduğundan ve hat üzerinde 3 ayrı noktada terfi motopompu bulunduğundan hat üzerinde meydana gelen patlaklar ile motopomplarda meydana gelen arızaların giderilmesi aşamasında 3-4 günlük su kesintileri yaşanmasının kaçınılmaz olduğu ve arıza süresince boşalmış olan ana hatların, depoların ve şebekelerin dolmasının bu nedenle zaman aldığı şeklinde açıklamada bulunulduğu, şikayetçi özelinde ise şikayetçinin ikamet ettiği evde 22/05/2024 tarihi ile 15/08/2024 tarihleri arasında 37 ton su tükettiğinin tahakkuk fişinden de anlaşılacağı ve son okuma tarihi olan 15/08/2024 tarihi ile açık kapı talebinde bulunduğu tarih olan 29/08/2024 tarihleri arasında da 33 gün süre olmadığı ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.
15. İdarece Köyünü de içine alan 5 köyden oluşan içme ve kullanma suyu grubu için 2024 yılında yaşanan kuraklık ve su kaynaklarının azalması sonucunda vatandaşların mağduriyetinin asgariye indirgenmesi açısından ilave su temini için 2 adet keson kuyu açılarak sisteme dahil edildiği, ayrıca bulunan bir menbaya su alma yapısı yapılması suretiyle 3 km isale hattı yapılarak su bulunan kaynağının da sisteme dahil edildiği, ilave su kaynakları araştırma çalışmalarına devam edildiği, Belediye sınırları dahilinde bile meskenlerde yedek su deposu zorunluluğu getirilmişken su kesintilerinde mağdur
olmamaları için yedek su deposu bulundurmaları yönünde vatandaşlara tavsiyelerde de bulunulduğu, ilave su kaynağı bulunarak suyun debisinin artması durumunda ilave depo yapılması konusunun değerlendirileceği ifade edildiğinden ve 2024 yılı yaz aylarında Köyünde motor arızası, elektrik kesintisi ve uzaktan kumanda sistemindeki yaşanan aksaklıklar nedeniyle 25/07/2024, 26/07/2024, 03/08/2024, 06/08/2024, 15/08/2024, 17/08/2024, 23/08/2024, 03/09/2024 tarihlerinde su kesintisi olduğu ifade edildiğinden yaşanan kısmı zamanlı su kesintilerinin arızaların giderilmesi için idarece gerçekleştirildiği anlaşıldığından, 3-4 günlük su kesintisi yaşanmasının olağan bir durum olduğu, şikayetçinin Köyü Mahallesine sürekli su veriliyorken Mahallesine neden su verilmediğinin nedeninin araştırması talebi bakımından Mahallesine köyündeki mevcut depodan ayrı şebeke hattı gitmesi ve Mahallesinin bir kısım hanelerinin kot olarak depo kotuna yakın bir yükseklikte olması nedeniyle alt kotlarda su tüketiminin artması halinde yüksek kottaki evlerin randımanlı olarak su almasında zaman zaman kesintilere neden olduğunun belirtildiği, bu yönüyle hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumdan söz edilemeyeceği,
16. Bununla birlikte, şikâyetçinin 23/07/2024 tarihinden itibaren su sorunu yaşadıkları ve hiç şebeke suyu gelmediği yönündeki resmi başvurusunu 30/07/2024 tarihinde yaptığı, bunun haricinde 06/08/2024, 15/08/2024, 17/08/2024, 19/08/2024, 22/08/2024, 27/08/2024 tarihli başvuruların da bulunduğu, Bartın İl Özel İdaresi tarafından bu başvurular üzerine ardışık ve benzer yanıtlar verildiği, sorunun tespiti için ilk defa 30/07/2024 tarihinde CİMER üzerinden yapılan başvurudan yaklaşık 56 gün sonra 24/09/2024 tarihinde yerinde inceleme gerçekleştirilerek köye kesintisiz su sağlandığının tutanakla kayıt altına alındığı, şikayetçinin 22/08/2024 tarihinde yapmış olduğu başvuru üzerine Bartın İl Özel
İdaresi tarafından verilen cevapta, “18/08/2024 tarihinde kurumumuz teknik elemanlarınca yapılan inceleme ve köyün yönetiminden sorumlu, köy tüzel kişiliğinin başı muhtar ile yapılan görüşmede köyde blok halinde 28 günlük bir su kesintisi yaşanmadığı bilgisi alınmıştır. Köyün mülki amiri olan muhtardan köyümüzde en fazla 3 gün su kesintisi yaşandığı bilgisi alınmıştır. … Susuzluğun yaşandığını iddia ettiğiniz tarihlerde köyde bulunmadığınız köy muhtarı tarafından beyan edildiği bildirilmiştir.” ifadeleri yer almakta ise de yapılan incelemenin şikayete konu adreste yapıldığına dair tevsik edici bir belgenin Kurumumuza sunulamadığı,
17. Bartın İl Özel İdaresince şikayetçinin 33 gündür su sorunu yaşadığı açık kapı başvurusunun 23/09/2024 tarihinde idareye ulaştığı belirtilmesine karşın Kurumumuza ibraz edilen belgelerin incelenmesinden yerinde incelemenin ilk defa sikayetçinin 30/07/2024 tarihinde CİMER üzerinden Bartın Valiliğine başvuru yaptığı, idarece 24/09/2024 tarihinde inceleme yapılması amacıyla teknik personel görevlendirilerek yerinde inceleme gerçekleştirildiği, başvuru sahibinin ikamet ettiği evde ve mahallede yapılan incelemelerde suyun aktığının görüldüğü tespitinin şikayetçinin ilk başvuru tarihi olan 30/07/2024 tarihinden yaklaşık 56 gün sonra yapılabildiği, ayrıca ilgili köye ilişkin 03/08/2024, 06/08/2024, 15/08/2024, 17/08/2024, 23/08/2024, 30/08/2024 tarihlerinde su akmadığına dair şikayetler olduğunun idarece kabul edildiği, defalarca şikayet yapılmasına rağmen köy mülki amiri olan muhtarın sözlü beyanıyla yetinildiği,
3 18. En son su faturası tahakkukunun 15/08/2024 tarihinde ölçülerek şikayetçinin 37 m su
tüketiminin ölçüldüğü, su tahakkukuna ilişkin ilk okuma tarihinin 22/05/2024 olduğu, şikayetçinin
3 18/01/2024 tarihi ile 22/05/2024 tarihi arasındaki su tüketiminin 32 m olduğu, 23/10/2023 tarihi ile
3 18/01/2024 tarihi arasındaki su tüketiminin 15 m olduğu, İdarenin “şikayetçinin ikamet ettiği evde
22/05/2024 tarihi ile 15/08/2024 tarihleri arasında 37 ton su tükettiği”nden hareketle sürekli su kesintisi yaşanmasının mümkün olmadığı şeklinde yargıda bulunduğunun anlaşıldığı, ancak 22/05/2024 tarihi ile 23/07/2024 tarihleri arasında su kesintisi sorununun bulunmadığı, böyle bir sonuca varılabilmesi için 15/08/2024 tarihi ile su kesintisi sorununun ortadan kalktığı şikayetçi tarafından bildirilen 04/09/2024 tarihi arasında tahakkuk ettirilen bir faturanın bulunması gerektiği ve bu sebeple 22/05/2024 tarihi ile 15/08/2024 tarihleri arasında 37 ton su tüketilmiş olmasının su kesintisi yaşanmadığının tespitinde karine olamayacağı,
19. Bu noktada yukarıda yer verilen izahat çerçevesinde, şikayetçinin uzun süre su kesintisi yaşandığını belirttiği 23/07/2024 tarihi ile 04/09/2024 tarihi arasında idarece yerinde inceleme yapılarak tutanak tutulması suretiyle somut durum ortaya konmadığından Kurumumuzca su kesintisinin kesinti olmaksızın uzun ya da iddia edilen arızalar nedeniyle kısa sürelerde gerçekleştiğine dair tespitte bulunulamadığı, ancak yerinde incelemenin geç bir tarihte yapılarak zamanında gerçekleştirilmemiş olması nedeniyle bundan sonraki iş ve işlemlerde şikayetlerin çözümü açısından kalıcı tedbirlerin alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
20. Yukarıda yapılan tüm açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirildiğinde; mevsimsel ve bölgesel nedenler ile teknik nedenlerle kısa süreli su kesintisi yaşanmasının olağan bir durum olduğu ve bu nedenle makul karşılanabileceği, ancak şikâyetçi tarafından Kurumumuza iletilen arıza tarihleri bir yana idare tarafından gönderilen somut belgelerin ve yapılan açıklamaların incelenmesinden 25/07/2024 Arıönü grup ana depo motopomp arızası, 26/07/2024 Arıönü grup ana depo motopomp değişimi, 03/08/2024 Arıönü grup ana terfi hattı onarımı, 06/08/2024 Arıönü grup keson kuyu pompa değişimi, 15/08/2024 Arıönü grubu ana terfi hattı 2. kısım onarımı, 17/08/2024 Arıönü grubu 2. terfi merkezi motopomp arızası, 23/08/2024 Elektrik arızası, 03/09/2024 Arıönü grubu 2. terfi merkezi motopomp değişimi nedeniyle yaklaşık 40 günlük sürede kesinti süresi somut olarak tespit edilememekle birlikte 8 kez su kesintisi yaşandığının anlaşıldığı, hat üzerinde meydana gelen patlaklar ile motopomplarda meydana gelen arızaların giderilmesi aşamasında 3-4 günlük su kesintileri yaşanmasının kaçınılmaz olduğunun ve Mahallesinin Bartın Merkeze 20 km uzakta olması nedeniyle vanalara acil müdahale etme şansı olmadığından arıza ve benzeri durumlarda vanalara köyün mülki amiri olan köy muhtarı tarafından müdahale edildiğinin idare tarafından belirtildiği tespit edilmiş olup idare tarafından altyapı ve onarım çalışmalarının hızlandırılarak bahse konu arızalara ilişkin kalıcı bir çözüm bulunması, arıza durumunda idare personelince yerinde ve hızlı müdahalenin sağlanması hususunda gerekli planlamanın yapılması, idare tarafından belirtilen ilave su kaynağı araştırma çalışmalarının devam ettiği yönündeki açıklama doğrultusunda bahse konu çalışmaların hızlandırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin Kurumumuzun bilgi ve belge
talebine süresi içinde cevap verdiği, ancak 23/07/2024 tarihinden 04/09/2024 tarihine kadar olan süre zarfında bölgelerinde hiç şebeke suyu alamadıklarını, 33 günü geçen bir su sorunu yaşadıkları iddiasıyla CİMER ve Açık Kapı üzerinden yaptığı 30/07/2024, 06/08/2024, 15/08/2024, 17/08/2024, 19/08/2024, 22/08/2024, 27/08/2024 tarihli başvurulara Bartın İl Özel İdaresi tarafından ardışık ve benzer yanıtlar verildiği, sorunun tespitine yönelik yerinde incelemenin ilk defa 24/09/2024 tarihinde su sorununun bittiği tarihte yapıldığı anlaşıldığından, idareden bundan sonra başvuranla ilgili işlemlerinde “makul sürede karar verme” ilkesine uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca, tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Zonguldak İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda açıklanan gerekçe ve dosyanın kapsamına göre BAŞVURUNUN
KABULÜNE,
Altyapı ve onarım çalışmalarının hızlandırılarak arızalara ilişkin kalıcı bir çözüm bulunması, arıza durumunda idare personelince yerinde ve hızlı müdahalenin sağlanması hususunda gerekli planlamanın yapılması, ilave su kaynağı araştırma çalışmalarının hızlandırılması hususunda BARTIN İL ÖZEL
İDARESİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve BARTIN İL ÖZEL İDARESİNE tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Bartın İl Özel İdaresince bu karar üzerine
tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi
/