|
ÖZET: Başvuran, pandemi sürecinde yüz yüze eğitimde aktif görev alan öğretmenlere verilen başarı belgesinin kendisine de verilmesini talep etmiştir. İdare, başvuranın başarı belgesi almasının önünde herhangi bir disiplin soruşturması bulunmadığını belirtmesine rağmen, başvuranın sistemde “Başarı Belgesi” olarak kaydedilmediğini ifade etmiştir. İdare, başarı belgesinin verilmesi için belirlediği şartlar arasında, hakkında idari soruşturma veya adli kovuşturma bulunmaması gerektiğini vurgulamıştır. Ancak, başvuranın durumunun bu şartlara uyduğu tespit edilmiştir.
İdare, başvuranın başarı belgesi talebini, ödenmeyen bir borç nedeniyle reddetmiştir. Ancak, bu durumun hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu değerlendirilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin sadece hukuka uygun değil, aynı zamanda iyi yönetim ilkelerine de uygun hareket etmesi gerektiğini belirtmiş ve başvuranın başarı belgesinin verilmesi için gerekli düzenlemenin yapılması gerektiği sonucuna varmıştır. Bu bağlamda, idareye tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/11564-S.22.17722
BAŞVURU NO : 2022/3956
KARAR TARİHİ : 12/09/2022
TAVSİYE KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Başarı Belgesi
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 11/03/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, başvurusunda özetle; 2005 yılından beri Coğrafya Öğretmeni olarak görev yaptığını, Bakanlığın pandemi sürecinde aktif/yüz yüze/ fiilen eğitim çalışmalarında görev alan tüm öğretmenlerin
Başarı Belgesi ile ödüllendirildiğini, süreç içerisinde kendisinin de aktif olarak görev yaptığını belirterek, bu haktan yararlanmayı talep etmesine rağmen talebinin hakkında devam eden soruşturma olması nedeniyle reddedildiğini ancak kendisine tebliğ edilmiş bir soruşturmanın bulunmadığını ifade ederek, hakkındaki soruşturmaya dair tarafına bilgi verilmesini eğer böyle bir soruşturma yoksa tarafına başarı belgesinin verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddia hakkında istenen bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Kocaeli İl Milli Eğitim
Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Başvurana Bakanlıkça “Başarı belgesi” verilmemesi nedeninin MEBBİS e-personel Modülü Başarı
Belgesi ekranından yapılan sorgulama ekran görüntüsünde kişinin ‘Başarı Belgesi” sistemine düşmemiş olmasından kaynaklandığını,
2.2. hakkında devam eden herhangi bir idari soruşturma bulunmadığı ancak anılan personel hakkında yürütülen soruşturma raporunun teklif kısmında yer alan ve kişiye yapılmış olan fazla ödemenin yasal faiziyle kişiden tahsil edilmesine yönelik idari işleme karşı kişinin borcu kabul etmemesi nedeniyle yasal yollara başvurulduğu,
ifade edilmektedir.
/
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 17.1.2022 tarih ve E-97202150-903.08.01-41446969 sayılı “Belge Verilmesi” konulu Bakanlık
Makam Onayında; “… Bu kapsamda, örgün eğitim kurumlarında fiilen derse giren kadrolu ve sözleşmeli öğretmenlere ve örgün eğitim kurumu yöneticileri ile il ve ilçe milli eğitim müdürleri, il milli eğitim müdür yardımcıları ve şube müdürlerine, halen hakkında idari soruşturma ve/veya adli kovuşturma devam eden, görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanan ve aylıksız izinde olan personel hariç olmak üzere 657 Sayılı
Devlet Memurları Kanununun 122 nci maddesi gereğince Başarı Belgesi verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.”
6. 01.6.2022 tarih ve sayılı “Bakanlığımız Personeline Belge
Verilmesi” konulu Bakanlık Makam Onayında; “2021-2022 eğitim-öğretim yılı II. döneminde Covid-
19 salgını sürecinde, öğrencilerimizin yüz yüze eğitim görmelerinde öğretmenlerimiz ve bakanlığımızın tüm
personeli olağanüstü gayret göstermiş ve özverili çalışmalarda bulunmuştur.
Bu kapsamda, Bakanlığımızın merkez ve taşra teşkilatında görev yapan personelden;
Halen hakkında idari soruşturma ve/veya adli kovuşturma devam edenler, görevden uzaklaştırma tedbiri uygulananlar, Personel Genel Müdürlüğü Koordinasyon Biriminde görevlendirilip aktif görev yapmayanlar, aylıksız izinde olan personelden 2021-2022 Eğitim-öğretim yılı II.döneminde 1 aydan az görev yapanlar hariç olmak üzere 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/A maddesi kapsamında görev yapan öğretmenler ve diğer personel ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli öğretmenlere Ek-1 Başarı Belgesinin,
Diğer personele (diğer sözleşmeli personel, sürekli ve geçici işçi vb.) Ek-2 Belgenin, verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir. “
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan
Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
/
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle, Bakanlık tarafından pandemi sürecinde aktif/yüz yüze/ fiilen eğitim çalışmalarında görev alan tüm öğretmenlere verilen başarı belgesinin tarafına da verilmesini talep etmektedir.
9. Bakanlık tarafından belirlenen şartları taşıyan tüm öğretmenlere verilmesi planlanan başarı belgesine dair alınan Makam Onaylarında; halen hakkında idari soruşturma ve/veya adli kovuşturma devam edenler, görevden uzaklaştırma tedbiri uygulananlar, Personel Genel Müdürlüğü Koordinasyon Biriminde görevlendirilip aktif görev yapmayanlar, aylıksız izinde olan personelden 2021-2022 Eğitim-öğretim yılı
II. döneminde 1 aydan az görev yapanlar hariç diğer personelin anılan başarı belgesini almaya hak
kazanacağı düzenlemesi yer almaktadır.
10. İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli yönde hareket etme hususunda bir tercih hakkı tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetki, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisi söz konusu olmaktadır.
11. Somut olayda idare, zorlu salgın döneminde yüz yüze eğitime devam eden tüm öğretmen ve idarecilere çalışmalarından dolayı vermeyi takdir ettiği başarı belgesinin sadece eğer personel hakkında halen devam eden bir disiplin soruşturması ve/veya adli kovuşturma varsa, kişi görevden uzaklaştırılmışsa, aktif görev almamışsa ya da aylıksız izinde ise veya 2021-2022 Eğitim-öğretim yılı II. döneminde 1 aydan az görev yapmışsa verilemeyeceğini Makam Onaylarında belirtmiştir.
12. Bu kapsamda İdareden alınan bilgi ve belgelerden, başvuran hakkında yürütülen aktif bir disiplin soruşturmasının veya adli kovuşturmanın mevcut olmadığı ve kişinin diğer şartları da taşıdığı görülmektedir. Şartları önceden belirlenmiş olan bu konuda bağlı yetkiye sahip idare mevcut hükmü uygulamak yerine kişi hakkında ödenmeyen borç olması nedeniyle başarı belgesi alamadığını bu durumunda MEBBİS e-personel Modülü Başarı Belgesi ekranından yapılan sorgulama ekran görüntüsünde kişinin ‘Başarı Belgesi” sistemine düşmemiş olmasından kaynaklandığını belirtmektedir. Onayda yer alan hüküm açıkça şartları belirlemiş olup, sistemsel bir sorunu İdarenin düzeltemeyeceğini belirtmesi gerek hukuka ve hakkaniyete gerekse iyi yönetim ilkelerine aykırıdır.
13. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, idarelerden sadece hukuka uygun hareket etmeleri değil; aynı zamanda iyi yönetim ilkelerine de uygun işlem tesis etmeleri beklenmekte olup, sorunun kaynağında çözülmesi amacıyla sadece Makam Onayındaki şartlar dikkate alınarak başvurana belge verilebilmesi adına sistemdeki gerekli düzenlemenin yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
/
yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kocaeli İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Makam Onayındaki şartları taşıyan başvurana başarı belgesi verilebilmesi adına gerekli düzenlemenin yapılması hususunda TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; İdare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Bu kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/