Başarı kriterinin sistemsel hata nedeniyle yanlış değerlendirilmesi bursun öğrenim kredisine çevrilmesine neden olabilir mi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/6005-S.21.9691

BAŞVURU NO : 2020/98706

KARAR TARİHİ : 13/04/2021

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : KREDİ VE YURTLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Almakta olduğu bursun öğrenim kredisine çevrilmesine itiraz

BAŞVURUNUN KONUSU :

hakkındadır

BAŞVURU TARİHİ : 18/10/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, mezuniyet dilekçesini vermeden hemen önce almakta olduğu bursun 2018 yılında not ortalamasının 2.00’ın altına düşmesi sebebiyle krediye dönüştürülmüş olduğunu gördüğünü, bu durumun doğru olmadığını göstermek için 24.07.2020 tarihinde bir dilekçe ile beraber transkriptini gönderdiğini, transkripte hazırlık sınıfında öğrenci işlerinin hazırlık durumumu güncellememesi sebebiyle başarısız olarak göründüğünü, bu nedenle 2018 yılından gerçekleştirilen dönüşümün bu sefer birinci sınıftan itibaren değiştirildiğini, hâlbuki 2015 yılında okuduğu hazırlık sınıfının sonunda yapılan sınavda geçerli not alamadığını fakat üniversitenin hak tanıdığı yabancı dil yeterlilik sınavına girip başarılı olduğunu, yıl kaybı yaşamadan birinci sınıfa başladığını, devam eden yıllarda durumunu kontrol ettiğini ve burs almaya devam ettiğini, hâlihazırda 2018 yılına ait bir hatayı düzeltmek için gönderdiği transkriptte güncelleme yapılmadığı için bursunun tamamen krediye dönüştüğünü, 25/08/2020 ve 07/10/2020 tarihlerinde güncel transkriptini göndermesine rağmen durumun düzeltilmediğini belirterek öğrenim kredisinin iptal edilmesini ve burs durumumun eski haline dönmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sayılı ve 03.02.2021 tarihli yazısında, “Genel Müdürlüğümüzden numara ile Ocak 2016 ayından itibaren burs almaya başlayan Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü öğrencisi ( (T.C. Kimlik No: ))’in bursu Eylül 2018 ayının son haftasında Genel

Müdürlüğümüzce yöksis üzerinden yapılan başarı durumu sorgulamasında genel ağırlıklı not

e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :

www.ombudsman.gov.tr

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 6. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her

türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”, 7. 25563 sayılı ve 24.08.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar

Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin ‘Başarısızlık Sebebiyle Bursun Kesilmesi’ başlıklı 24 üncü maddesinde, “Öğretim kurumunca başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursu kesilir. Bursu kesilen öğrencilere, burslarının kesildiği tarihten itibaren Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim

Kredisi Yönetmeliğinde belirlenecek esaslara göre kredi verilebilir.”, 8. Akdeniz Üniversitesi Yabancı Dil Öğretimi ve Sınav Yönergesinin ‘Zorunlu Hazırlık Programı’ başlıklı 11 inci maddesinde, “-(1) Programında zorunlu hazırlık sınıfı bulunan birimlerin öğrencileri hazırlık sınıfında başarısız olmaları durumunda, 2547 sayılı Kanun’un 44 üncü ve 49 uncu maddeleri ile

“Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Eğitim-Öğretimi ve Yabancı Dilde Eğitim-Öğretim

Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik” hükümleri uygulanır. (2) Programında zorunlu hazırlık sınıfı bulunan birimlerin öğrencileri, hazırlık sınıfını iki yıl içinde başarı ile tamamlamak zorundadırlar. Tamamlayamayan öğrencilere takip eden akademik yıl başındaki yeterlik sınavına girme hakkı verilir.”, ‘Muafiyet Sınavı’ başlıklı 13 üncü maddesinde, “-(1) Muafiyet Sınavı’ ndan alınan puana göre, öğrencinin Yüksek Öğretim Kanunun 5 inci maddesinin (ı) fıkrası gereğince verilmesi zorunlu olan yabancı dil derslerinden muaf olup olamayacağı belirlenir. … (8) Önceki yıllarda bu dersleri almış ve başarısız / devamsız olan öğrenciler de bu sınava girebilirler.” hükümleri bulunmaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre başvuranın mağduriyetinin giderilmesi için işlem tesis edilmesi hususunda tavsiyede bulunulması önerilmiştir.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 10. Başvuran, almakta olduğu bursun başarısızlık gerekçesiyle öğrenim kredisine çevrilmesine itiraz etmektedir.

11. İlgili idare, başarısız olarak bildirilen bir öğrencinin sonradan başarılı duruma gelse dahi burs ödemesinin devam ettirilmediğini belirtmektedir.

12. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre; başvuranın Akdeniz Üniversitesi İngiliz Dili ve

Edebiyatı (İngilizce) (İÖ) bölümüne 03/08/2015 tarihinde kaydolduğu, 16/02/2021 tarihli transkript belgesinde Hazırlık Durumu: başarılı (1 yıl)/65 olarak ifade edildiği, başvuranın 19/09/2016 tarihli 2016-

2017 hazırlık programı yabancı dil düzey belirleme ve yeterlik sınavında (hazırlık sınıfı muafiyet sınavı)

başarılı olduğu ve başarılı olduğu dilin ortak derslerinden muaf sayıldığı, buna rağmen bir dönem hazırlık sınıfı notunun sistemsel bir hata nedeniyle sehven başarısız olarak gösterildiği, akabinde hatanın

e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :

www.ombudsman.gov.tr

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

düzeltildiği, başarısız olduğu gerekçesi ile almakta olduğu bursun öğrenim kredisine çevrildiği anlaşılmıştır.

13. Akdeniz Üniversitesi Rektörlüğü Edebiyat Fakültesi Dekanlığının Gençlik ve Spor Bakanlığı

Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğüne muhatap 06/08/2020 tarihli yazısında, “…2015-2016 yılında 1 yıl zorunlu hazırlık sınıfında okumuş ve başarısız olmuştur. Adı geçen öğrenci 2016/2017 yılı başında yapılan Hazırlık Programı Yabancı Dil Düzey Belirleme Sınavında 65 puan alarak başarılı olmuştur.” ifadelerine yer verilmiştir.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, öğretim kurumunca başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursunun kesileceğinin ve bursu kesilen öğrencilere, burslarının kesildiği tarihten itibaren

Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinde belirlenecek esaslara göre kredi verilebileceğinin hüküm altına alındığı, bu kapsamda başarısız olarak belirlenen öğrencinin bursunun öğrenim kredisine çevrilmesinin mevzuat gereği olduğu, ancak burada başarı kıstasının irdelenmesinin gerektiği, başarı kıstasının hazırlık sınıfında bir üst sınıfa geçmek olarak kabul edildiği, somut olayda başvuranın kayıt yaptırdığı 2015-2016 eğitim yılı içerisinde başarısız olduğu, bununla birlikte önceki yıllarda bu dersleri almış ve başarısız olan öğrencilerin de girebildiği 2016-2017 eğitim yılı başında gerçekleştirilen hazırlık programı yabancı dil düzey belirleme sınavında sınavda başarılı olduğu, böylelikle hazırlık sınıfında ilk aşamada başarısız olsa da bir sonraki akademik yıllarda yıl kaybı yaşamadan bölümüne devam edebildiği, böylelikle murat edilen sene kaybının yaşanmadığı, ilgili idarece sonradan başarılı olunsa dahi burs ödenmesine mevzuat gereği devam edilemediğinin belirtildiği, bu noktada mevzuattan önce idare hukukunun genel ilkelerinden olan yetki ve usulde paralellik ilkesi kapsamında yine işlemi yapan idare tarafından işlem tesis edilebileceğinin açık olduğu, 15. Aksi bir kabul ile normal şartlarda biten bir akademik takvimin başarı durumunun dikkate alınması durumunda bütünleme sınavı, yaz okulu, muafiyet sınavı gibi akademik takvimin bir uzantısı durumunda olan ve başarı durumunu etkileyen ve belirleyebilen sınavlarla değişen başarı durumlarının dikkate alınmaması gerektiği, bu durumun ise hak ve menfaatleri kısıtlayıcı dar bir yorum olduğu, 16. Burs, hatalı başarı durumu bildiriminden kaynaklı öğrenim kredisine çevrildiyse hatalı bildirimin düzeltildiği hususunun ilgili üniversite tarafından bildirildiği, muafiyet sınavının kabul edilmemesinden kaynaklıysa yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda işlem tesis edilmesi gerektiği hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuranın talebinin reddi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :

www.ombudsman.gov.tr

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Başvuranın mağduriyetinin giderilmesi için işlem tesis edilmesi hususunda GENÇLİK ve SPOR

BAKANLIĞI KREDİ ve YURTLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK ve SPOR BAKANLIĞI KREDİ ve YURTLAR GENEL

MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine,

6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdarece bu karar üzerine tesis edilecek

işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi :

www.ombudsman.gov.tr

Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr