|
ÖZET: Başvuran, 06.10.2019 tarihinde yapılan 500 TL tutarındaki ödemenin burs olarak kabul edilmesini talep etmiştir. Ancak, başvuranın Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi öğrencisi olduğu ve 2018-2019 öğretim yılı sonu başarı notunun 0,98 (başarısız) olması nedeniyle bursunun 23.10.2019 tarihinde öğrenim kredisine çevrildiği tespit edilmiştir. İlgili mevzuata göre, burs alan öğrencilerin başarı durumlarının her yıl Eylül ayı sonuna kadar bildirilmesi gerekmekte ve başarısız olan öğrencilerin bursları kesilerek öğrenim kredisi verilmesi öngörülmektedir.
Başvuranın durumu, Ekim ayı itibarıyla öğrenim kredisine dönüşmesi gereken bir süreçte gerçekleşmiştir. Başarısızlık durumu, 2019 yılının kasım ayında fark edilmesine rağmen, ilgili idarenin mevzuata uygun olarak işlemleri zamanında gerçekleştirdiği belirlenmiştir. Dolayısıyla, başvuranın talebi reddedilmiş ve işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durum, başvuranın başarısızlık durumunun kural olarak Haziran ayı itibarıyla sabit olduğu gerçeğiyle de desteklenmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/11875-S.23.18884
BAŞVURU NO : 2023/5642
KARAR TARİHİ : 19/09/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : 06.10.2019 tarihli ödeminin burs olarak kabul edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/04/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 06.10.2019 tarihinde yapılan 500 TL tutarlı ödeminin e-devlet sisteminde öğrenim kredisi hanesinde gözüktüğünü, buna rağmen “KYK-Burs” açıklaması ve öğrenim bursu dekontuyla işlem yapıldığını, bu uyumsuzluğun giderilmesi için 05.04.2023 tarihinde Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, 17.04.2023 tarihli cevabi yazıda başarısızlık nedeniyle Ekim/2019 tarihinden itibaren bursun öğrenim kredisine dönüştürüldüğü bilgisine yer verildiğini, tarafına bilgi verilmediğini,
2019 yılının kasım ayında bu durumu fark ettiğini ve bu durumu kabul ettiğini belirterek 06.10.2019 tarihli
ödemenin öğrenim kredisi yerine burs ödemesi olarak kabul edilmesini ve toplam borç tutarından düşülmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün sayılı bilgi ve belge talebimize yönelik cevabi yazısında, “Genel Müdürlüğümüze intikal eden ilgi yazınıza istinaden kayıtlarımızda yapılan inceleme sonucunda Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi öğrencisi… nin Yükseköğretim Kurulu Bilgi Sistemi (YÖKSİS)’ nde 2018-2019 öğretim yılı sonu başarı notu:0,98 (başarısız) olması sebebiyle Genel Müdürlüğümüzden numara ile almış olduğu bursunun 2019 Ekim ayından itibaren borçlanma karşılığı öğrenim kredisine çevrildiği tespit edilmiştir.
3. a) Şikâyet konusu kapsamında başvuran ile yapılan yazışmaların birer örneği. (EK:1, 2), b) Başvuran
22.10.2018 tarihinde Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi’ne kayıt yaptırmış olup, öğretim
kurumunda aktif 4.sınıf öğrencisidir. (EK:3)
4. c) 2018-2019 öğretim yılında burs/kredi başvurusunda bulunduğu, numara ile tarafına burs tahsis edildiği kayıtlarımızdan anlaşılmıştır. d) 14.11.2018 tarihli e-Devlet onaylı taahhütname örneği. (EK:4) e) 23/10/2019 tarihinde Yöksis üzerinden çekilen başarı durumu sorgulamasındaki AGNO’ sunun (0.98) 2′ nin altında olması sebebiyle 23.10.2019 tarihinde bursunun öğrenim kredisine çevrildiği tespit edilmiştir.
5. f) 7.12.2020 e-Devlet onay tarihli taahhütnamesinin 26. Maddesinde “Burs almakta iken başarısız olduğu tespit edilen öğrencilerin bursları kesilir ve Öğrenim Kredisi Yönetmeliği esaslarına göre ilgili öğretim yılı Ekim ayından itibaren öğrenim kredisi verilir. Öğrenim kredisinden doğacak borç 2 neci madde hükümlerine göre tahsil edilir.” hükmüne amir olup, burs/kredi durumunu e-Devlet şifresi ile https://www.turkiye.gov.tr/kyk-ogrenim-katki-kredisi-ve-burs-sorgulama ekranından takip edebilmekte ve durumlarını görebilmektedirler.
6. g) E-Devlet sistemi ve banka hareketlerinde öğrenim bursu ibaresine yer verilmektedir. h)Genel
Müdürlüğümüzden burs/öğrenim kredisi alan öğrencilerin başarı durumlarının değerlendirilmesinde 4′ lük sistem üzerinden, genel not ortalaması 2 ve üzeri olan veya bazı öğretim kurumlarınca kullanılan 100′ lük sistem üzerinden 53,33 ve üzeri olan öğrencilerimizin ve hazırlık sınıfı öğrencilerimizin ise hazırlık sınıfını geçerek bir üst sınıfa başlamalarının başarılı olarak değerlendirilmesi konusu 27.10.2017 tarih ve
Nolu Yönetim Kurulu Toplantısında görüşülerek No ile karara bağlanmıştır.
7. i) Aynı öğretim kurumunda devam eden öğrenci için öğretim yılı sonundaki (Eylül ayı sonuna kadar
YÖKSİS üzerinden çekilmektedir.), öğretin kurumundan ayrılıp nakil isteyen öğrenci için ayrıldığı tarihteki başarı durumu dikkate alınır. j) 23.10.2019 tarihi itibariyle bursunun borçlanma karşılığı öğrenim kredisine çevrildiği tespit edilmiştir.
8. k) Burs-Kredi Yönetmeliği Madde 24 ”Öğretim kurumunca başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursu kesilir. Bursu kesilen öğrencilere, burslarının kesildiği tarihten itibaren Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinde belirlenecek esaslara göre kredi verilebilir. ” hükmüne amirdir.
9. l) Burs ve kredi işlemleri değerlendirme işlemleri kanun gereği kıstasa bağlı olduğundan “DOSTANE
ÇÖZÜM” usulüyle çözülmesi mümkün olmamaktadır…” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
10. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
11. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
12. 25563 sayılı ve 24.08.2004 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin ‘Tanımlar’ başlıklı 4 üncü maddesinde, ‘Başarı Durumunun
Bildirilmesi’ başlıklı 20 inci maddesinde, “Kurumdan burs alan öğrencilerin başarı durumları her yıl
Eylül ayı sonuna kadar öğretim kurumlarından istenir. Öğretim kurumları yetkili kurullarının belirleyecekleri esaslara göre başarısız olarak tespit ettikleri öğrencileri her yıl en geç Ekim ayı sonuna kadar Kuruma bildirirler.”, ‘Başarısızlık Sebebiyle Bursun Kesilmesi’ başlıklı 24 üncü maddesinde, “Öğretim kurumunca başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursu kesilir. Bursu kesilen öğrencilere, burslarının kesildiği tarihten itibaren Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi
Yönetmeliğinde belirlenecek esaslara göre kredi verilebilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
13. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre başvurunun reddi önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden 14. Başvuran, 06.10.2019 tarihinde yapılan ödemenin burs olarak kabul edilmesini talep etmekteyken ilgili idare düzenlemelere göre işlem yapıldığını belirtmektedir.
15. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, başvuranın Pamukkale Üniversitesi Fen Edebiyat
Fakültesi öğrencisi olduğu, almakta olduğu bursun 2018-2019 öğretim yılı sonu başarı notu:0,98 (başarısız)
olması sebebiyle bursunun 23.10.2019 tarihinde 2019 Ekim ayından itibaren borçlanma karşılığı öğrenim kredisine çevrildiği, 06.10.2019 tarihinde yapılan 500 TL tutarlı ödeminin öğrenim bursu olarak yapılmasına rağmen sonrasında borç olarak yansıtıldığı, başvuranın 2019 yılının kasım ayında bu durumu fark ettiği anlaşılmıştır.
16. İlgili mevzuata göre öğretim yılının 1 Ekim tarihi ile müteakip yılın 30 Eylül tarihine kadar olan süre olarak tanımlandığı, her üniversitesinin akademik takvimi farklı olmakla birlikte kural olarak o yılın eğitiminin haziran ayında sona erdiği, burs alan öğrencilerin başarı durumlarının her yıl Eylül ayı sonuna kadar öğretim kurumlarından istenileceği veya araştırılacağı, başarısız olarak tespit ettikleri öğrencileri her yıl en geç Ekim ayı sonuna kadar bildirileceği, başarısız olduğu bildirilen öğrencilerin bursunun kesileceği ve bursu kesilen öğrencilere, burslarının kesildiği tarihten itibaren kredi verilebileceği düzenlenmiştir.
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 2018-2019 eğitim yılı sonunda başarısız olduğu, başarısızlık konusunda ihtilaf bulunmadığı, başarısızlık gerekçesiyle bursunun 23/10/2019 tarihinde öğrenim kredisine çevrildiği, bu aşamada 06/10/2019 tarihinde yapılan ödemenin de öğrenim kredisi olarak borçlandırıldığı,
18. Mevzuata göre başarısızlık araştırmasının ve bildiriminin Eylül ayı sonuna kadar Üniversite tarafından yapılması gerektiği, ancak mevzuatın güncel gelişme ve sistemleri ele almadığı, günümüzde başarısızlık kıstasının tek bir şekilde düzenlendiği ve başarı takibinin Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü tarafından
Yükseköğretim Bilgi Sistemi (YÖKSİS) üzerinden yapıldığı,
19. İlgili idare tarafından da aynı öğretim kurumunda devam eden öğrenci için öğretim yılı sonundaki (Eylül ayı sonuna kadar YÖKSİS üzerinden çekilmektedir.) başarı durumunun dikkate alınacağının belirtildiği, somut olayda da sorgulamanın 23/10/2019 tarihinde Yöksis üzerinden yapıldığı, burada gecikmeli bir başarı takibinin yapıldığının açık olduğu,
20. Bununla birlikte başarılı/başarısız tespiti akabinde gerekli işlemlerin en geç Ekim ayı sonuna kadar yapılması gerektiği, somut olayda da 23.10.2019 tarihinde bursun öğrenim kredisine çevrildiği,
21. Başvuranın başarısızlık durumunun kural olarak Haziran ayı itibari ile sabit olduğu, başarı sorgulamasının geç yapılması durumunun sonuca etkili olmadığı, başarısızlık gerekçesiyle bursun öğrenim kredisine çevrilmesi işleminin zamanında yapıldığı, kural olarak Haziran ayı itibari ile başarısız olan başvurana Temmuz, Ağustos ve Eylül ayı ödemelerinin burs olarak yapıldığı ve Ekim ayı ödemesinin burs olarak yapıldıktan sonra öğrenim kredisi olarak borç kaydedildiği, ilgili düzenlemelerde de Ekim ayı sonuna kadar başarısızlıkla ilgili işlem yapılması gerektiği düzenlendiği ve işlem tarihinin ekim ayı içerisine isabet ettiği dikkate alındığında başvuranın talebinin reddi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; idarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede, hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı tespit edilmiş olup idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
23. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK ve SPOR BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi