Başka ihalede yapılan imalatlara ilişkin belgelerin aşırı düşük açıklamasında dikkate alınıp alınamayacağı (KİK)

DSİ 6. Bölge Müdürlüğütarafından 05.02.2013tarihinde belli istekliler arasında ihale usulüile yapılan “Mersin Sorgun Barajı” ihalesine ilişkin olarak Ak-Yal İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti. – Kazova İnşaat San. Tic. ve Turizm A.Ş.İş Ortaklığı’nın 16.08.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.08.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.09.2013tarih ve 28360sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.09.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2013/3192sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) Kamu İhale Kurulunun 26.06.2013 tarihli ve 2013/UY.II-2664 sayılı kararı ile isteklilerden yeniden açıklama istenilmesi ve isteklilerce daha önce sunulan açıklamalar dikkate alınmaksızın değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine karar verildiği, buna rağmen ihale komisyonunca açıklamalarının reddine ilişkin değerlendirmede daha önceki açıklamaları ile kıyas yapıldığı, ikisi arasındaki farklılıkların açıklamalarının reddine gerekçe gösterildiği, “SRG-01 Açıkta kazı yapılması”, “SRG-03 Ocakta kaya kazılması ve dolguya konulması (3A-3B-3C-3D)” iş kalemlerinde Man TSG 41.400 model kamyonun taşıma kapasitesine ilişkin olarak daha önceki açıklamada kullanılan bilgilerle kıyas yapıldığı, daha önce yapmış oldukları analiz ve açıklamaların geçersiz olduğu, kamyonlar için öngörülen taşıma miktarlarının katalog verilerine uygun miktarlar olduğu, kamyonlar için taşıma kapasitesi değiştiği için diğer girdilerin miktarlarının da değişmesinin olağan olduğu, daha önceki açıklamada kullanılan makine yerine daha yüksek verimli 308 HP Cat 349.DL 3,20 metreküp kova kapasiteli ekskavatörün kullanıldığı, yapılan hesaplamada kamyonların teorik kapasitelerinin esas alınmış olduğu, fiiliyatta bu tonajların çok üstünde taşıma yapıldığı, daha önceki Kurul kararlarında bu tip araçlarda yakıt tüketiminin yetkili servislerce yapılan beyanlarla belgelendirilebileceğinin belirtildiği, taşıma kapasitelerinin üretici firma teknik verilerine uygun olduğu ve bu hususun ihale komisyonunca kabul edildiği ancak daha önceki açıklamada kullanılan analizlerle kıyas yapılarak tekliflerinin reddedildiği, bunun anılan Kurul kararına aykırılık teşkil ettiği, kamyonun uygunluk belgesinde azami yüklü ağırlığının 42.000 kg olarak gösterildiği, üst yapı ve kendi ağırlığı düşüldükten sonra 25.800 kg taşıyabileceği, Man Otomotiv Tic. Ltd. Şti.nin Ankara bayisinden alınan yazıda 100 km.de yüklü 40-45 lt, boş 30-35 lt yakıt tükettiğinin belirtildiği, ayrıca TC Karataş Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2013/15 dış dosya ile Man TGS 41.400 damperli kamyonun taşıyacağı yük ve hızın tespitini yaptığı, 8YP-1 şantiyelerinde damperli kamyonun net 51.350 ton yük taşıdığı ve ıslak yolda 57-67 km/saat hız yaptığının mahkeme tutanağı ile tespit edildiği, yakıt tüketiminin katalog bilgileriyle ispat edilebileceğine ilişkin Kurul kararlarının mevcut olduğu, bu iş için köy yollarının kullanılmayacağı, karayolu olarak tanımlanan yollarda taşıma yapılmayacağından Karayolları Trafik Kanunu’ndaki tonaj tahdidine tabi olmadığı, dolayısıyla kamyonun taşıyacağı yük 25.800 kg olarak analizlerde alındığı için taşıma fiyatının yükseldiği, kazı ve yüklemede en son teknolojiye dayalı verimi yüksek yakıt miktarı az 380 HP Cat 349 DL 3,20 metreküp kova kapasiteli daha büyük ekskavatör kullanılmasıyla avantaj sağlandığı,  

2) “SRG-01 Açıkta kazı yapılması” ve “SRG-03 Ocakta kaya kazılması ve dolguya konulması (3A-3B-3C-3D)” kalemlerindeki işçilik maliyetlerinin benzer nitelikteki imalatlara ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizinden yararlanılarak tespit edildiği, 380 HP Cat 349 DL 3,20 metreküp kova kapasiteli ekskavatörün kullanılması planlanarak analizlerde bu makinenin kullanıldığı, makinenin saatte yükleyeceği kaya malzeme miktarının 336 metreküp/saat olduğu, bu miktarın Borusan Makine ve Güç Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. tarafından verilen katalog bilgilerine dayalı formülle yapılan katalog ve eklerinden alındığı, makinanın saatteki yakıt miktarı patlatılmış kaya kazısı ve yüklemesi için makinenin uydu sistemi ile ortalama yakıt miktarı Borusan Makine ve Güç Sistemi San. ve Tic. A.Ş. tarafından tespit edilerek verildiği, ekskavatörün anılan şirketin kiralama departmanının malı olup, 25.02.2013 tarihinde kiralamadan döndüğü için o gün çalışmadığı, idarenin tespit tarihinde bulunduğu yerde çalıştığı anlamını çıkarmasının doğru olmadığı, Borusan Makine  ve Güç Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.nin uydu sistemleri ile kiraladığı makinelerin yakıt miktarını tespit ettiği, Yüksek Fen Kurulunun 12.02.2002 tarih 18 sayılı kararı ile 12.03.2002 tarih ve 323 sayılı yazılarında genel fiyat analizlerinde bulunan dizel motorlu bütün iş makinelerinin yakıt tüketiminin teknolojik gelişmelere paralel olarak beygir gücüne bağlı olarak değiştirildiği, DSİ ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizlerinde benzer hesaplamaların yapıldığı, iş güçlüğü çalışılan zeminin cinsine göre yakıt miktarının değişmediği, komisyon kararında belirtilen yakıt sarfiyatına etki eden makinenin çalışma verimliliği, yaptığı işin güçlüğü ve çalışma zemininin sınıfı ve çalışma koşullarının tespitinin mümkün olmadığı, kendi şantiyelerinde de 345 D Model ekskavatörün yakıt sarfiyatının günü gününe tespit edildiği, bu iki makinenin aynı tonaj ve kova kapasitesine sahip oldukları, dolayısıyla analizlerde 345 D Model ekskavatörün yakıt miktarından da yararlanıldığı, bu miktarların da uydu takip sistemi ile tespit edilen miktarlarla uyuşmakta olduğu, ayrıca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı alt analizindeki formüle göre de yakıt miktarının tahkik edildiği, birçok Kurul kararında katalog bilgilerinin kullanılabileceğinin belirtilmiş olduğu,       

3) “SRG-02 Tünel kazı ve desteklemesi”, “SRG-10 Ön yüzü beton altı için beton (bordür) yapılması” ve “SRG-11 Baraj gövdesi ön yüzü B.A. betonu” iş kalemlerinin analizlerinde Koyunbaba Barajı İnşaatı işinde tutulan işçi sayısı ve çalışma süresine ilişkin tutanağın kullanıldığı, idare tarafından tutanakla açıklama yapılamayacağının belirtildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde sayılan belgelerin tahdidi olmadığı, ayrıca idarece analiz yapılırken bir vardiyada 7,5 saat üzerinden çalışma saatinin hesaplanması gerektiğinin belirtildiği, işçilere fazla mesai verilerek Koyunbaba şantiyelerinde günlük 8-10 saat arasında çalıştırıldığı, işçilerin iş mevzuatının yasal sınırları içerisinde fiilen 11 saat çalıştırılabileceği, kaldı ki hesaplamalar yapılırken tutanakta belirtilen bir vardiyadaki dökülen beton miktarının çalışma saatine bölünerek saatte dökülen beton miktarının bulunduğu, işçi sayısının saatte dökülen beton miktarına bölünerek bir metreküp betonda işçi çalışma saatinin bulunduğu, bu itibarla bir vardiyada yapılan iş çalışma saatine bölündüğü için saatte yapılan iş miktarının değişmediği,   bu durumda 1 metreküp beton dökülmesi için işçi çalışma saatinin de değişmeyeceği, “SRG-02 Tünel Kazısı ve desteklemesi” iş kalemindeki işçi saatleri için Koyunbaba Barajı şantiyesinde idare ile puantaja dayalı tutulan tutanaktan faydalanıldığı, “SRG-11 Baraj gövdesi ön yüzü B.A. betonu” iş kaleminde işçilik miktarları için DSİ analizlerinden faydalanıldığı, “SRG-10 Ön yüzü beton altı için beton (bordür) yapılması iş kalemi için idarenin Koyunbaba Barajı ile Sorgun Barajı’nın tipi ve yapım tekniğinin bir olmadığını iddia ettiği, ön yüzü beton (bordür) yapılmasının Koyunbaba Barajı ile Sorgun Barajı’nda aynı olduğu, yapım tekniğinde hiçbir farklılık bulunmadığı, birim olarak metrekarenin sehven yazılmış olduğu, aşırı düşük sorgulama aşamasında idarece buna ilişkin teyit istenilebileceği, bordür betonunun metrekare olarak ödenmesinin mümkün olmadığı, puantajın metreküp olarak tutulduğunun tutanağın devamında görüldüğü, idarece belirtilen işçilik saatinin 3 kat azaldığı ve istekliye haksız şekilde puan avantajı sağlandığı hususunun doğru olmadığı, resmi tutanakların belge olarak kabul edilmesi gerektiği, tekliflerinin ihale üzerinde bırakılan şirketin teklifinden 6.014.300,65 TL daha düşük olduğu, kamu zararına neden olunduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

08.04.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin HMP İletişim İnşaat Enerji Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı, Ak-Yal İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. –  Kazova İnş. San. Tic. ve Turz. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 14.05.2013 tarih ve 16757 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.05.2013 tarihli, Koçoğlu İnş. San. Tarım ve Hayv. Tic. A.Ş.nin 15.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

Başvurular üzerine 26.06.2013 tarih ve 2013/UY.II-2664 sayılı ve 26.06.2013 tarih ve 2013/UY.II-2665 sayılı kararlar ile,

“1 ) İhale dokümanı kapsamında yer alan analiz formatının dipnotları ile birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan örnek analiz formatı ile aynı olduğu, bu durumda idare tarafından anılan Tebliğin 45.1.4’üncü maddesine ve Tebliğin ekinde yer alan örnek analiz formatının dipnotlarına aykırı olarak girdi cinslerine ilişkin belirleme yapılmadığı, dolayısı ile ihale dokümanı kapsamında yer alan analiz formatının Tebliğe aykırı düzenlendiği anlaşılmıştır.

 2) İdare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen açıklama isteme yazılarında isteklilerce sunulacak analizlerin yazı ekinde yer alan analiz formatlarına uygun olması şart koşulmuştur.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesi ile Tebliğin ekinde yer alan örnek analiz formatının dipnotlarına göre idare tarafından ihale dokümanı kapsamında teklif birim fiyat işlerde verilecek olan analiz formatında sadece girdi cinslerinin belirlenmesi gerektiği, analiz girdilerinin ise belirtilmemesi gerektiği, buna karşın incelenen ihalede aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen açıklama isteme yazılarının ekinde yer verilen analiz formatlarında analiz girdilerinin açıkça poz numaraları ile birlikte verildiği dikkate alındığında, idarece açıklama isteme yazılarının ekinde yer verilen analiz formatlarının da Tebliğ’in anılan maddesine aykırı düzenlendiği anlaşılmaktadır.

 Bu şekilde girdi cinsleri yerine analiz girdilerinin belirlendiği analiz formatlarının isteklilerin kendi özgün analizlerini yapmalarına engel teşkil ettiği, bunun ise isteklilerin aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklama yapma kabiliyetini sınırlandırdığı açıktır.

3) Tebliğin 45.1.2.3’üncü maddesine göre açıklama isteme yazılarında açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtilmesi yeterli iken incelenen durumda analiz istenilmeyen analiz girdilerinin dışındaki girdilerin de belirtildiği tespit edilmiştir.

Bu itibarla Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olarak aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizlerin istenilmesi gerekirken idare tarafından ihale sürecinde oluşturulan analiz formatlarına uygun analizlerin istenildiği, söz konusu analiz formatlarının ise Tebliğe aykırı olduğu gibi isteklilerin kendi özgün analizlerini yapmalarına engel teşkil edecek nitelikte de olduğu anlaşılmıştır.

 Ayrıca ihale dokümanı kapsamında yer verilen analiz formatının da mevzuata aykırı düzenlendiği tespit edilmiş olmakla birlikte söz konusu mevzuata aykırılığın aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden açıklama istenilen aşamada giderilebilecek nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale dokümanı kapsamında yer verilen analiz formatındaki mevzuata aykırılığın giderilmek suretiyle yeni analiz formatının/formatlarının hazırlanması, kamu ihale mevzuatına uygun olarak aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden yeniden açıklama istenilmesi, isteklilerce sunulacak açıklamaların daha önce sunulan açıklamalar dikkate alınmaksızın değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,”
   Oybirliği ile karar verildiği tespit edilmiştir. Bunun üzerine idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapıldığı, sorgulamaya Koçoğlu İnş. Tic. A.Ş. ve Akyal-İnş. Ltd. Şti. – Kazova İnş. San. A.Ş. İş Ortaklığı’nın süresi içerisinde cevap verdiği, ancak açıklamalarının yeterli bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldıkları görülmüştür.

           
1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından yapılan ikinci aşırı düşük sorgulamasına Koçoğlu İnş. Tic. A.Ş. ve Akyal-İnş. Ltd. Şti.- Kazova İnş. San. A.Ş. İş Ortaklığı’nın süresi içerisinde cevap verdiği anlaşılmıştır. İdare tarafından isteklinin teklifinin 2013 model Man marka TGS 41,400 Damper Tipi kamyonun taşıyacağı yükün daha önceki aşırı düşük savunmasında 50 ton (kamyonun kendi ağırlığı hariç) olarak belirtildiği, söz konusu aracın Man Kamyon ve Otobüs Ticaret A.Ş.nden temin edilen Uygunluk Belgesi ile firmanın tanıtım broşürlerinde “Teknik Açıdan Müsaade Edilen Azami Yüklü Kütlesi: 42000 kg” “Öngörülen Tescile Esas Müsaade Edilen Azami Yüklü Kütle: 32000 kg” olduğu,  bunun da 1 nolu ihale komisyonu kararında belirtildiği ve açıklamanın uygun görülmediği, ancak bu defa kullanılan yardımcı analizlerde aynı araç ile 25.800 kg yük taşınacağı, bunun neticesinde analiz girdilerinde, kazı nakli fiyatlarının yükseldiği, diğer girdi fiyatlarında ise eksiltmeler yapıldığı, yapılan bu eksiltmelere ait açıklamada bulunulmadığı için başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. 

            İdare tarafından isteklinin daha önce yaptığı açıklamaya kıyasen değerlendirme yapılmasının yukarıda belirtilen Kurul kararlarına aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla isteklinin teklifinin analiz girdilerinde daha önce yaptığı açıklamalara kıyasen eksiltmeler yapılması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

            İstekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulama cevap yazısında kaya kazısı nakli için Man TSG 41.400 8X4 kırk ayak kamyonun kullanılacağı, kamyonun teknik belgesinde kendi ağırlığı dahil 42 ton yük taşıyacağının belirtildiği, dolayısıyla üst yapı ağırlığı 16.200 kg düşüldükten sonra kamyonun teknik olarak 25.800 kg yük taşıyacağı, şantiye ortamında daha fazla yük taşıyabileceği halde analizlerde uygunluk belgesine dayanılarak 25.800 kg yük taşıyacağının kabul edildiği, mahkeme tespitinde yükle 57.67 km/saat hız yaptığı tespit edilmesine rağmen ortalama hızının 45 km/saat alındığı ifade edilmektedir. Ayrıca baraj inşaatlarında kamyonların çalışacağı, başka trafik olmamasının zorunlu olduğu, bu yolların Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne tabi yollar olmadığı, dolayısıyla kamyonun taşıyacağı yükün 25.800 kg, ortalama dolu/boş hızının ise 45 km/saat alınarak analizlerin hesaplandığı belirtilmiştir.

            İhale komisyonu kararı ve şikayete cevap yazısında, kaya malzemesinin naklinde şantiye içi yollar ile birlikte çevre köyleri birbirine bağlayan yolların da kullanılacağı, dolayısı ile devlet yollarının kullanılmayacağı ifadesinin doğru olmadığı, ayrıca Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinin (c) bendine göre “Malzemenin kullanım ve taşıma şartlarının düzenlenmesi” işverenlerin genel yükümlülükleri arasında yer aldığından, idarenin iş makinelerinin şantiye çalışanlarının sağlık ve güvenliğini tehlikeye atacak şekilde müsaade edilen teknik kriterlerin üzerinde taşıma yapılmasına izin vermesi veya göz yummasının beklenemeyeceği belirtilmiştir.

            Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “2) Karayolu: Trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlardır.”

            Aynı Yönetmelik’in 128’inci maddesinde “Karayollarında trafiğe çıkarılacak araçlarda yüklü ve yüksüz olarak uyulacak boyutlar ve karayolu yapısına zarar vermeden güvenle seyredebilecek ağırlıklar şunlardır;

Karayollarında yapılacak sabit veya seyyar ağırlık kontrolü esnasında, aracın azami yüklü ağırlığının en çok % 5’i kadar tartı toleransı tanınır. Ancak, ocaklardan çıkarılan ve ocak sahasının içinde tartılamayan madenlerin, paketlenmemiş veya herhangi bir şekilde seçilecek stok sahalarına depolanması, zirai ürünlerin üretildiği arazi parçasından stoklama alanlarına yapılacak seri taşıma amaçlı depolamalar sırasında, her türlü karayolu üzerinde 1 kilometreye kadar yakın mesafeli taşımalarda, taşıtların hızı 60 km/s’igeçmemek kaydı ile aracın azami yüklü ağırlığını % 15 oranında aşabilmeleri mümkündür.

Araçların imal tarihine bakılmaksızın yukarıda belirtilen boyutlar ve ağırlıklar uygulanır.

3) Azami ağırlıkların tetkikinde, araçların imal ve monte edilmiş oldukları fabrikaca verilen orijinal teknik kapasite değerleri esas alınır. Bu maddede belirtilen istisnalar hariç azami ağırlık sınırlarının üzerinde kapasiteye sahip araçlar için karayolu uygunluk belgesi verilemez ve bu gibi araçlar tescil edilemez.”düzenlemesi yer almaktadır.

İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde sunulan Man Kamyon ve Otobüs A.Ş. tarafından düzenlenen Man marka 39S tipi TGS 41,400 8X4 BB ticari adlı N3G kamyon kategorisindeki araca ilişkin “Uygunluk Belgesi”nde, aracın 4 dingilli olduğu, teknik açıdan müsaade edilen azami yüklü kütlesinin 42000 ton olduğu, öngörülen tescile esas azami yüklü kütlesinin 30875 kg olduğu belirtilmektedir. Man Otomotiv Ticaret Ltd. Şti. Ankara Bölge Bayii’nden alınan yazıda araçların yüklü halde basar tonaj ve normal şartlarda minimum 60 km hız yapacağı, normal şartlarda yüksüz halde minimum 70 km hız yapacağı, araçların şantiye ortamında maksimum %10’luk eğimde 60 ton yük ile çalışabileceğinin tespit edildiği belirtilmiştir.

            Yine istekli tarafından sunulan Karataş Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 19.04.2013 tarih ve 2013/15 Diş. dosya nolu keşif tutanağında, Damlapınar Köyü Tuzla Karataş adresinde bulunan şantiyede, 33 F 7305 plakalı kamyonun yüklü ağırlığının 67.750 kg geldiği, kamyon ile stabilize yola girildiği, 3 km yolda 70 km hıza ulaştığının görüldüğü, kamyon yükü boşaltılarak tekrar kantara çıkarıldığı, yapılan ölçümde 16.200 kg geldiğinin tespit edildiği belirtilmektedir. Tutanak ekinde yer alan bilirkişi raporunda ortalama hızın 57,65 km/saat olduğu ifade edilmektedir.  

            İdare tarafından kaya malzemesinin naklinde şantiye içi yollar ile birlikte köyleri birbirine bağlayan yolların da kullanılacağı belirtilmektedir. İdarenin açıklaması doğrultusunda nakliyede karayollarının da kullanılacağı, dolayısıyla her ne kadar teknik açıdan daha fazla yük taşıyabileceği belgelendirilmiş olsa da, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde belirtilen ağırlık sınırlamalarına tabi olarak taşıma yapılması gerektiği, dört dingilli araçlar için toplam ağırlığın 32 ton olduğu, isteklinin açıklamada kullandığı 42.000 kg.lık toplam yük ağırlığının anılan Yönetmelik düzenlemesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak başvuru sahibinin teklifinin belirtilen nedenle değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

           
2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

            İstekli tarafından “SRG 01 açıkta Kazı Yapılması” ve “SRG-03 Ocakta Kaya Kazılması ve Dolguya Konulması” iş kalemlerine ilişkin açıklama yazısında 380 HP Cat 349 DL 3.20 metreküp kova kapasiteli ekskavatör kullanılacağı belirtilmiş ve ortalama yakıt tüketimi Borusan Makine ve Güç Sistemi A.Ş.nden alınan uydu takip verilerine ait belgeye istinaden 37,96 lt/saat olarak alınmıştır.

            İdare tarafından başvuru sahibinin teklifi sunulan belgede yakıt sarfiyatına tesir eden makinenin çalışma verimliliği, yaptığı işin güçlüğü, çalışılan zeminin sınıf ve çalışma koşulları gibi hususları tespit etmenin mümkün olmaması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

            Başvuru sahibi istekli tarafından Borusan Makine ve Güç Sistemi A.Ş.nden alınan RBJ00182 seri numaralı PL321 cihaz tipli CAT 349 DL model kiraya verilen makinenin ömür boyu toplam 62452 litre yakıt yaktığı ve 1645 saat çalıştığı, ortalama yakıt tüketiminin 37,96 lt/saat olduğuna ilişkin uydu takip verilerinin onaylı örneğinin verildiği ve analiz hesaplamalarının bu tüketim miktarına göre yapıldığı tespit edilmiştir. Belirtilen verilerin seri numarası belirtilmiş olan tek cihaz için geçerli olduğu, bu cihazın çalışma koşullarının ne olduğunun tespit edilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmiş, bu nedenle istekli tarafından ortalama yakıt sarfiyatına ilişkin yapılmış olan belgelendirmenin objektif koşullara ve yapılacak olan yakıt tüketimini ispat edecek niteliğe haiz olmadığı sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla idare tarafında başvuru sahibinin teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir.   

           
3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

            Kamu İhale Genel Tebliğinin  45.1.13 üncü maddesinde “Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

            Başvuru sahibi istekli tarafından “SRG-02 Tünel kazı ve desteklemesi”, “SRG-10 Ön yüzü beton altı için beton (bordür) yapılması” ve “SRG-11 Baraj gövdesi ön yüzü B.A. betonu” iş kalemlerinin analizlerinde işçilik miktarının tevsiki amacıyla Koyunbaba Barajı İnşaatı işiyle ilgili tutulan işçi sayısı ve çalışma süresine ilişkin tutanakların sunulmuş olduğu tespit edilmiştir.

            İdare tarafından isteklinin teklifinin vardiyalı işçi çalışma saatleri günlük 8 veya 10 saat alınarak işçilik miktarlarının hesaplandığı, halbuki analizler oluşturulurken işçilik çalışma saatlerinin günlük 7,5 saat üzerinden hesaplanması gerektiği, tutanaklarda günlük çalışma saatlerinin bu şekilde arttırılmasının istekliye haksız bir şekilde fiyat avantajı oluşturduğu, ayrıca Koyunbaba Barajı’nın tipi ve yapım tekniğinin ön yüzü beton kaplı kum-çakıl dolgu baraj olup Sorgun Barajı tipine uymadığı, her işin teknik özellikleri ve yapım koşullarının farklı olduğu göz önünde bulundurulduğunda isteklinin yayımlanmış analiz miktarlarını dikkate almadan, başka bir projeye ait işçilik saati miktarlarını kullanmasının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmiştir.

Belirtilen tutanakların Ak-Yal İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirilen “Koyunbaba Barajı İnşaatı” kapsamında hazırlandığı, DSİ Sürveyan Mevlüt Cebeci ve DSİ Kontrol Mühendisi M. Kemal Öztop ile yüklenici Formen İsmet Şahin ve Proje Müdürü Ahmet Kalkan isim ve imzalarının bulunduğu ve DSİ 52’nci Şube Müdürü A. Ersin Gökçe isim, imza ve onayının bulunduğu görülmüştür.

            İsteklilerin işin yapım yönteminin ekonomik olması ile avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü ile açıklama yapmaları halinde mutlak surette bilgi ve belgelere dayalı açıklamada bulunmaları gerekmektedir. Tebliğde yer alan düzenlemede açıklamalara dayanak teşkil edecek bilgi ve belgeler sınırlı bir şekilde sayılmış olup, sunulan tutanakların yukarıda belirtilen Tebliğ düzenlemesinde sunulmasına izin verilen belgeler kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır. Başka bir ihalede yapılan imalatlara ilişkin belgelerin açıklamaya esas teşkil edemeyeceği, farklı baraj yapım işlerinde kullanılan farklı teknikler dolayısıyla gerçekleştirilmesi gereken işçilik miktarlarının da farklılık arz edebileceği, bu nedenle farklı bir ihalede gerçekleştirildiği tespit edilen işçilik miktarlarının, gerçekleştirilmesi öngörülen işçilik miktarlarının tevsiki için kullanılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

   Oybirliği ile karar verildi.