|
ÖZET: Başkan vekillerinin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamındaki sigortalılık durumuna ilişkin yapılan incelemelerde, bu kişilerin sigorta primlerinin yatırılmadığı belirlenmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri gereği, başkan vekilleri, belediye başkanının yokluğunda görevlendirilir ve bu süre zarfında kendilerine başkanın aldığı brüt maaş üzerinden vekâlet ücreti ödenir. Ancak, bu durumun 5510 sayılı Kanun çerçevesinde bir sigortalılık statüsü oluşturmadığı ifade edilmektedir.
5393 sayılı Kanun’un 40. ve 45. maddeleri, başkan vekillerinin görev süreleri boyunca aldıkları ödeneklerin nasıl belirleneceğini düzenlerken, bu kişilerin sigortalılığına dair özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla, başkan vekilleri, bu statüleri nedeniyle sigorta kapsamına alınmamaktadır. Bu durum, başkan vekillerinin görev süreleri boyunca yalnızca vekâlet ücreti almalarına ve sigorta primlerinin yatırılmamasına yol açmaktadır. Sonuç olarak, başkan vekillerinin görevleri sırasında 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılmamaları, mevcut mevzuat çerçevesinde net bir şekilde ortaya konulmuştur. Bu bağlamda, ilgili yasal düzenlemelerin incelenmesi, başkan vekillerinin sigortalılık durumlarının daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacaktır. |
NOT: Başkan vekillerinin bu statüden dolayı 5510 sayılı Kanuna tabi sigortalılığının olmadığı hakkında
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı: E-53773008-622.02-11980075 11/03/2025
Konu: Görüş (Başkan Vekillerinin Bu Statüden Dolayı
5510 sayılı Kanuna Tabi Sigortalılığının Olmadığı)
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: tarihli ve sayılı yazınız.
5393 sayılı Belediye Kanununun 45 inci ve 46 ncı maddeleri kapsamında başkan vekili olarak görevlendirilen ve 09.09.2016 tarihinde görevine başlayan birinin 31.03.2019 tarihinde yapılan yerel seçimlere kadar görevinin devam ettiği, bu dönem aralığında kendisine maaş olarak vekâlet ücretinin ödendiği ancak 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında olmadığı için sigorta primi yatırılmadığına ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 5393 sayılı Belediye Kanununun;
40 ıncı maddesinde, “Belediye başkanı izin, hastalık veya başka bir sebeple görev başında bulunmadığı hâllerde, bu süre içinde kendisine vekâlet etmek üzere, belediye meclisi üyeleri arasından birini başkan vekili olarak görevlendirir.
Başkan vekili, başkanın yetkilerine sahiptir.
Başkan vekiline, görev süresince başkana ödenen aylık brüt ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenek verilir.” hükmü ile 45 inci maddesinde, “Belediye başkanlığının herhangi bir nedenle boşalması durumunda, vali tarafından belediye meclisinin on gün içinde toplanması sağlanır. Meclis, birinci başkan vekilinin, onun bulunmaması durumunda ikinci başkan vekilinin, onun da bulunmaması durumunda en yaşlı üyenin başkanlığında toplanarak;
a) Belediye başkanlığının boşalması veya seçim dönemini aşacak biçimde kamu hizmetinden yasaklanma cezasının verilmiş olması durumunda bir başkan,
b) Başkanın görevden uzaklaştırılması, tutuklanması veya seçim dönemini aşmayacak biçimde kamu hizmetinden yasaklama cezası alması durumunda bir başkan vekili,
Seçer.
Belediye başkanı veya başkan vekili belediye meclis üyeleri arasından ve gizli oyla seçilir. İlk iki oylamada üye tam sayısının üçte iki ve üçüncü oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılır. Dördüncü oylamada en fazla oy alan üye, belediye başkanı veya başkan vekili seçilmiş olur. Oyların eşitliği durumunda kur’a çekilir.
Birinci fıkranın (b) bendi uyarınca başkan vekili seçildikten sonra belediye başkanlığının (a) bendinde belirtilen nedenlerle boşalması durumunda bu maddeye göre belediye başkanı seçilir.
Yeni seçilen belediye başkanının görev süresi, yerine seçildiği başkanın görev süresi ile sınırlıdır. Başkan vekili, yeni başkan seçilinceye veya görevden uzaklaştırılmış ya da tutuklanmış olan başkan göreve dönünceye kadar görev yapar.
…” hükmü yer almaktadır.
Bu hükümler gereğince tutuklanan belediye başkanının yerine seçilen başkan vekillerine görevleri süresince başkana ödenen aylık brüt ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenek verilmesi hüküm altına alınmakla birlikte gerek 5393 sayılı Kanun ve gerekse 5510 sayılı Kanunda, bu durumda olanların başkan vekilliği dikkate alınarak sigortalılığına ilişkin özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Yerel Yönetimler Genel Müdürü