|
ÖZET: Başvuran, Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) bünyesinde mühendis olarak çalışmakta olup, başmühendisliğe atanma, ücret kesintisi cezasının iptali ve birim değişikliği taleplerinde bulunmuştur. Başvuran, disiplin kuruluna sevk edilerek 06.12.2017 tarihinde bir günlük ücret kesintisi cezası almış ve yeni yayımlanan yönerge gereği başmühendisliğe atanma şartlarını yerine getirdiği halde atanmamıştır. BOTAŞ, başvuranın disiplin cezası nedeniyle başmühendislik unvanına atanmadığını savunmuştur.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın disiplin cezasının hukuka uygun olduğunu, ancak başmühendisliğe atanma talebinin reddinin hukuka aykırı olduğunu belirlemiştir. Başvuranın, başmühendislik unvanına atanma şartlarını yerine getirdiği ve bu nedenle atanmaması işleminin geri alınması gerektiği ifade edilmiştir. Ayrıca, başvuranın birim değişikliği talebinin reddinin de hukuka aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın ücret kesintisi cezasının iptali ve birim değişikliği talebinin reddi kabul edilirken, başmühendisliğe atanma işleminin geri alınması ve bu unvandan kaynaklanan mali hakların iadesi için gerekli işlemlerin yapılması tavsiye edilmiştir. BOTAŞ’a, bu karar doğrultusunda hareket etmesi için 30 gün süre verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 14175-14175 |sayi|53878609-101.07.06-E.53878609-101.07.06-E.
BAŞVURU NO : 2018/1983 2018/ 1983
KARAR TARİHİ : 10/08/2018 |tarih|
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Boru Hatları İle Petrol Taşıma Anonim
Şirketi
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran tarafından başmühendisliğe atanması, ücret kesme cezası ile birim değişikliği talebinin reddine ilişkin işlemlerin geri alınması talep edilmektedir .
BAŞVURU TARİHİ : 18/02/2018 18.2.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran tarafından Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş.’de (BOTAŞ) Bilişim
Teknolojileri Daire Başkanlığı Yazılım ve Veri Tabanı Müdürlüğünde kapsam dışı statüde mühendis olarak çalıştığı, disiplin kuruluna sevk edilerek 06.12.2017 tarihinde kendisine bir günlük ücret kesintisi cezası verildiği, ayrıca 24.07.2017 tarihinde başmühendis/mühendisliğe atama yönergesinin yayımlandığı, yönerge öncesi dönemde başmühendisliğe atanabilmek için 3 hizmet yılına tamamlama şartının yeterli olduğu, kendisinin 05.08.2017 tarihinde söz konusu yıl şartını yerine getirdiği, ancak başmühendisliğe atanmadığı, yeni yönergenin yayımlanmasından önce işe başladığı için söz konusu yönergenin kendisine uygulanmaması gerektiği, ayrıca CCNA (ağ uzman yardımcılığı) sertifikasını alarak 27.11.2017 tarihinde altyapı ve bilgi sistemleri birimine tayinini talep ettiği, ancak talebinin zımnen reddedildiği ifade edilerek ücret kesintisi cezasının geri alınması, başmühendisliğe atamasının yapılması ve birim değişikliğinin yapılması talep edilmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
1 / 102. Kamu Denetçiliği Kurumunun 04.04.2018 tarihli ve E sayılı bilgi ve belge isteme
yazısına istinaden BOTAŞ tarafından Kurumumuza gönderilen 18.04.2018 tarihli ve sayılı yazıda ve eklerinde; 2.1. Başvuranın 05.08.2014 tarihinde mühendis unvanı ile göreve başladığı, halen bu unvan ile
Bilişim Teknolojileri Daire Başkanlığı emrinde göreve devam ettiği, 07.06.2001 tarihli ve 2442518 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “BOTAŞ Kapsam Dışı Personel Yönetmeliği”nde mühendis unvanından başmühendis unvanına atanmak için 3 yıl hizmet şartı arandığı, başkaca bir kriter belirlenmediği, bu unvana atanmanın idarenin takdirine bırakıldığı, başvuranın başmühendisliğe atanmasına ilişkin görev yaptığı ünitenin talepte bulunmadığı, 2.2. BOTAŞ Genel Müdürlüğü Mühendis ve Başmühendis Unvanına Atamada Uygulanacak Usul ve
Esaslara Dair Yönergenin 24.07.2017 tarihli ve 2017/ 26- 137 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile kabul edilerek yürürlüğe girdiği, mühendislikten başmühendisliğe atama işlemlerinin bu yönerge hükümlerine göre gerçekleştirileceği, 2.3. BOTAŞ Genel Müdürlüğü Kapsam Dışı Personel Disiplin Yönergesi kapsamında başvuranın muhtelif tarihlerde izin talebinde bulunmadan ve herhangi bir amirini bilgilendirmeden işyerini izinsiz olarak terk ettiği veya işyerine gelmediği, 05.10.2017 tarihinde ise bağlı olduğu Müdürlükçe gerçekleştirilecek toplantıya defalarca çağrılmasına rağmen katılmadığı gerekçesiyle Bilişim
Teknolojileri Daire Başkanlığının 25.10.2017 tarihli ve sayılı yazısıyla disiplin işlemlerinin başlatılmasının talep edildiği, bunun üzerine 02.11.2017 tarihli ve sayılı Genel Müdür Oluru ile başvuranın disiplin kuruluna sevk edildiği, 2.4. 22.11.2017 tarihli karar ile başvuranın yazılı savunmasının istenildiği, 06.12.2017 tarihinde
Disiplin Kurulunca başvuranın 05.10.2017 tarihinde düzenlenen toplantıya geçerli bir mazeret belirtmeksizin katılmadığı, 13.10.2017 tarihinde amirlerinin izni ve bilgisi olmadan işyerini terk ettiği, 16.10.2017 tarihinde mazeretsiz olarak işyerine gelmediği gerekçesiyle Kapsam Dışı Personel
Disiplin Yönergesinin 8’inci maddesinin 3’üncü fıkrasının (a) bendi uyarınca “ 1 günlük ücret kesilmesi” cezası ile tecziyesine karar verildiği, söz konusu kararın 11.12.2017 tarihli ve sayılı
Genel Müdür Oluru ile onaylandığı, 13.12.2017 tarihli ve sayılı yazıyla başvurana tebliğ edildiği, başvuran ile idare arasında görülmekte olan ya da sonuçlanan dava bulunmadığı ifade edilmektedir .
3. BOTAŞ tarafından Kurumumuza gönderilen 25.07.2018 tarihli ve sayılı yazıda; 3.1. Başvuranın BOTAŞ Bilgi Sistemleri projesinin daha etkin yürütülmesi amacıyla yazılım uzmanı ihtiyacına binaen yayımlanan “En az bir ERP projesinde doküman yönetim sistemi, muhasebe, insan kaynakları, demirbaş, stok, yatırım takip veya satın alma modüllerinden birisi konusunda yazılım uzmanı olarak en az bir yıl görev yaptığını belgelemek; en az bir yıl Java ile Seb tabanlı uygulama geliştirme tecrübesine sahip olduğunu belgelemek; en az bir yıl veri tabanı ile uygulama geliştirmiş
SQL tecrübesine sahip olduğunu belgelemek” şartlı ilana müracaat ederek söz konusu şartları taşıdığına ilişkin belgeleri ibraz etmesi üzerine yapılan sınavda başarılı bulunarak işe başlatıldığı,
2 / 103.2. Bilgi sistemleri projesi kapsamındaki yazılım görevlerinin Yazılım ve Veri Tabanı Müdürlüğü
uhdesinde yerine getirildiği, bu ünitede işlerin özelliği, yoğunluğu, personelin sahip olduğu uzmanlık alanları ile tecrübeleri dikkate alınarak görev dağılımı yapıldığı, başvuranın kendi iradesiyle CCNA sertifikası almış olmasının birim değişikliği zorunluluğunu ortaya çıkarmadığı, 3.3. Ayrıca 4857 sayılı İş Kanununun “İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlıklı 25’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “İşçinin işverenin güvenini kötüye kullanmak, …gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması” ve “İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi” hükümlerine istinaden Disiplin Kurulu
Kararı ile başvuranın hizmet akdinin 11.06.2018 tarihi itibariyle feshedildiği ve kurumla ilişiğinin kesildiği ifade edilmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128’inci maddesinde , “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür . Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir (…)” hükmü yer almaktadır .
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü yer almaktadır .
6. 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun
Hükmünde Kararnamenin “İstihdam Şekilleri” başlıklı 3’üncü maddesinde , “a) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetler memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür…” hükmü;
Geçici Madde 9’da, “Özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş olup yönetim kademelerinde iş kanunları çerçevesinde personel çalıştıran ve ekli 1 sayılı cetvelde yer almayan teşebbüs ve bağlı ortaklık personeli hakkında, yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar 233 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tabi oldukları iş kanunu hükümleri uygulanır . Bu kuruluşların genel müdür, genel müdür yardımcısı ve yönetim kurulu üyelerinin (seçimle gelenler hariç) atanmalarında 2477 sayılı Kanun hükümleri uygulanır . Bunun dışında kalan görevlere yönetim kurullarınca atama yapılır .” hükmü yer almaktadır .
7. 07.06.2001 tarihli ve 24425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan BOTAŞ Boru Hatları İle
Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü Kapsam Dışı Personel Yönetmeliğinin (Yönetmelik)
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, “Personelin, Kapsam Dışı statüde işe alınması, nakil, terfi, kadro, çalışma esasları, sosyal, idari, mali ve diğer özlük hakları ile disiplin yönünden tabi olacakları
3 / 10hükümler bu Yönetmelikle düzenlenmiştir .” hükmü; “Kapsam ve Dayanak” başlıklı 2’nci
maddesinde “Bu Yönetmelik BOTAŞ Genel Müdürlüğü daimi kadrolarında kapsam dışı görev unvanlarında çalışan personele uygulanır . Bu Yönetmelik, 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri
Personel Rejiminin Düzenlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 9 uncu maddesine göre hazırlanmıştır .” hükmü; “Atama Esasları ve Naklen Tayin” başlıklı 7’nci maddesinde, “Personelin atanmaları ile naklen tayinleri bu Yönetmeliğin ekinde yer alan TABLO 1’deki esaslar dahilinde yapılır…” hükmü; “Disiplin Cezaları ve Görevden Uzaklaştırma” başlıklı 19’uncu maddesinde , “Disiplin cezası ve görevden uzaklaştırmayı gerektiren durumlarda Kapsam Dışı
Personel Disiplin Yönetmeliği hükümleri uygulanır .” hükmü yer almaktadır .
8. Boru Hatları İle Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) Genel Müdürlüğü Kapsam Dışı Personel
Disiplin Yönergesinin (Yönerge) “Ücret kesilmesi cezası” başlıklı 8’inci maddesinde, “Ücret kesilmesi cezası; personelin bir veya iki günlük ücretinin kesilmesidir .
Üçüncü ve dördüncü fıkrada belirtilen hususlardan birinin tespiti halinde, suçun ağırlığı dikkate alınarak, personele bir veya iki günlük ücret kesilmesi cezası verilir .
Bir günlük ücret kesilmesi cezasını gerektiren durumlar şunlardır :
a) İzinsiz veya kabul edilebilir özrü olmaksızın, kesintisiz olarak 1 ila 3 gün süreyle göreve gelmemek .
b) Görev mahallinde, çalışma düzen ve huzurunu bozmak .
c) Görevini gereği gibi ve zamanında yapmamak .
ç) Amirleri tarafından usule ve mevzuata uygun olarak verilen görevlere itiraz etmek .
d) Alt kademedeki personeli özel işlerinde kullanmak .
…” hükmü; “Disiplin cezası vermeye yetkili kişi ve kurullar” başlıklı 12’nci maddesinde, “Uyarma, kınama, ücret kesilmesi ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezası; Disiplin Kurulu tarafından kararlaştırılıp merkezde Genel Müdür, taşrada ise ünite amirlerince onaylanmak suretiyle verilir…” hükmü; “Savunma hakkı” başlıklı 18’inci maddesinde, “Personelin savunması alınmadan hiçbir şekilde disiplin cezası verilemez . Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır . Savunma, isnat olunan fiil ile bu fiillere uyan ceza açıkça belirtilmek suretiyle istenir…” hükmü; “Zamanaşımı” başlıklı 23’üncü maddesinde, “Personelin disiplin cezası gerektiren fiil veya davranışının öğrenildiği tarihten itibaren; uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde, hizmetten çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde, disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar…” hükmü yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
4 / 109. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvurana bir günlük ücret
kesilmesi cezası verilmesi işleminde ve birim değişikliği talebinin reddine ilişkin işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, diğer yandan başvuranın başmühendisliğe atanma şartlarını yerine getirdiği gözetildiğinde anılan unvana atanmaması işleminin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılarak Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran ile idare arasındaki uyuşmazlığın başvurana disiplin cezası verilmesi ile başmühendisliğe atanma talebinin ve birim değişikliği talebinin reddedilmesi işlemlerinden kaynaklandığı görülmektedir . Bu itibarla sırasıyla başvurana uygulanan disiplin cezasının, başvuranın başmühendisliğe atanma talebinin reddine ilişkin işlemin ve birim değişikliği talebinin reddine ilişkin işlemin hukuka uygunluğunun incelenmesi gerekmektedir .
11. 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin (KHK) 3’üncü maddesinde, teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetlerin memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürüleceğinin hüküm altına alındığı, anılan KHK’nın Geçici 9’uncu maddesinde ise özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş olup yönetim kademelerinde iş kanunları çerçevesinde personel çalıştıran ve anılan
KHK’ya ekli 1 sayılı cetvelde yer almayan teşebbüs ve bağlı ortaklık personeli hakkında, yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tabi oldukları iş kanunu hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir .
12. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 04.10.2007 tarihli ve E .2006/ 1375, K.2007/ 1874 sayılı kararında; Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarında kapsam dışı personel adı altında iş kanunu çerçevesinde çalıştırılan bir kesim bulunduğu, kapsam dışı personelin uygulamada Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde yer almadığı, sendikalarla işverenler arasında düzenlenen toplu iş sözleşmelerine konu edildiği ve toplu iş sözleşmesinden yararlananların “kapsam içi” diğerlerinin de
“kapsam dışı” olarak adlandırıldığı, 399 sayılı KHK’nın 3/a ve Geçici 9’uncu maddeleri ve yargı içtihatlarıyla Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarında iş kanunu çerçevesinde kapsam dışı personel adı altında personel çalıştırılmasının statü olarak kabul edildiği ve bu statüye hukukilik kazandırılarak uygulamaların sürdürüldüğü, 399 sayılı KHK’nın Geçici 9’uncu maddesi uyarınca kapsam dışı personelin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, aylıklarının ve diğer özlük haklarının kanunla düzenlenmesi gerektiğinde tereddüt olmadığı, bununla birlikte aynı hükümle açıkça belirtilmese de “kapsam dışı personel” statüsünün kabul edilmiş olduğu ve bu statüde istihdam edilen personelin istihdam edilmeye devam edilmesinin öngörüldüğü, bu personel hakkında yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar statüsünün devamını temin amacıyla iş kanunu hükümlerinin uygulanacağının belirtildiği, teşebbüslerde de uygulamaların anılan hükümlere dayalı olarak anastatüler ve yönetmeliklerle devam ettirildiği, kapsam dışı personel statüsünün yargı içtihatları ile de kabul edildiği göz önünde bulundurulduğunda, bu konuda yasal düzenleme yapılıncaya kadar bu statünün mevcut düzenlemeler doğrultusunda devam ettirilmesi gerektiği sonucuna varıldığı, aksine bir yorumun, yasal düzenleme yapılıncaya kadar istihdam edilmekte olan kapsam dışı personelin
5 / 10hukuki durumunun belirsizleşmesi veya ortadan kalkması sonucuna yol açacağı ifade edilmektedir
(Danıştay 12. Dairesinin 24.10.2014 tarihli ve E .2014/ 6098, K.2014/ 6761 sayılı kararı) .
13. Danıştay 12. Dairesinin 24.10.2014 tarihli ve E .2014/ 6098, K.2014/ 6761 sayılı kararı ile
19.04.2010 tarihli ve E .2007/ 2182, K.2010/ 2147 sayılı kararında da Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve
bağlı ortaklıklarında çalışan kapsam dışı personelin, toplu iş sözleşmesi kapsamında bulunmayan ve belirsiz süreli hizmet akdiyle çalışan personeli ifade ettiği ve kapsam dışı personelin kamu görevlisi olduğu, bu personel hakkında kapsam dışı personel yönetmeliği hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmektedir .
14. Bu doğrultuda başvuranın BOTAŞ bünyesinde kapsam dışı personel statüsünde istihdam edildiği görülmekte ve tabi olduğu mevzuatın 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, BOTAŞ Boru Hatları
İle Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü Kapsam Dışı Personel Yönetmeliği ve Boru Hatları İle
Petrol Taşıma A.Ş. Genel Müdürlüğü Kapsam Dışı Personel Disiplin Yönergesinden oluştuğu anlaşılmaktadır .
15. Başvurana verilen 1 günlük ücret kesintisi yönündeki disiplin cezasının hukuka uygunluğu incelendiğinde; başvuranın 13.10.2017 tarihinde amirlerinin izni ve bilgisi olmadan işyerini terk etmek, 16.10.2017 tarihinde izinsiz ve mazeretsiz olarak işe gelmemek ve 05.10.2017 tarihinde düzenlenen toplantıya çağrılmasına rağmen katılmamak fiillerini işlediği gerekçesiyle 02.11.2017 tarihinde disiplin kuruluna sevk edildiği, bu itibarla disiplin soruşturmasına işlenen fiillerin öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde başlandığı, dolayısıyla Yönerge’nin 23’üncü maddesinde düzenlenen zamanaşımı hükümlerine aykırılık bulunmadığı, 22.11.2017 tarihinde başvuranın savunmasının istenmesine karar verildiği, başvuranın savunmasını sunması üzerine 06.12.2017 tarihinde Disiplin Kurulunca Yönerge’nin “Ücret kesilmesi cezası” başlıklı 8’inci maddesinin 3’üncü fıkrasının “İzinsiz veya kabul edilebilir özrü olmaksızın kesintisiz olarak 1 ila 3 gün süreyle göreve gelmemek” şeklindeki (a) bendi uyarınca başvuranın 1 günlük ücret kesilmesi cezası ile tecziyesine karar verildiği, anılan cezanın 11.12.2017 tarihinde Genel Müdür tarafından onaylandığı ve
13.12.2017 tarihli yazıyla başvurana tebliğ edildiği, başvuranın 05.10.2017 tarihinde düzenlenen
toplantıya katılmadığının anılan tarihte düzenlenen ve daire başkan vekili, müdür, başmühendis ve programcı unvanı ile çalışan kurum personeli tarafından imzalanan tutanak ile sabit olduğu, ayrıca anılan toplantıya katılmadığı hususunun başvuran tarafından da inkâr edilmediği, 13.10.2017 tarihinde başvuranın saat 13.30’dan sonra görev yerine gelmediği hususunun da anılan tarihte düzenlenen ve daire başkan vekili, müdür ve başvuranla aynı odada görev yapan mühendisler tarafından imzalanan tutanak ile sabit olduğu, başvuranın 16.10.2017 tarihinde işyerine gelmediği hususunun da 17.10.2017 tarihinde düzenlenen ve daire başkan vekili, müdür ve başvuranla aynı odada görev yapan mühendisler tarafından imzalanan tutanak ile sabit olduğu, bu itibarla disiplin cezasına ilişkin işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı görülmektedir .
16. Başvuranın başmühendisliğe atanmamasına ilişkin işleminin hukuka uygunluğu incelendiğinde, başnühendisliğe atanma şartlarının BOTAŞ Mühendis ve Başmühendis Unvanına Atamada
Uygulanacak Usul ve Esaslara Dair Yönergede düzenlendiği, anılan Yönergenin 25’inci maddesinde yeterlik sınavı öngörüldüğü, başmühendislik yeterlik sınavına girebilmek için mühendislik süresinin doldurulmasının zorunlu olduğu, mühendislik süresi içinde uyarma cezasının üzerinde herhangi bir
6 / 10disiplin cezası almayanların sınava girmeye hak kazanacağı, kademe ilerlemesinin durdurulması
cezası ile tecziye edilenlere kademe ilerlemesinin durdurulduğu yıl kadar, diğer cezalardan biri ile tecziye edilenlere ise bir yıl daha mühendislik süresi uygulanacağı hükmüne yer verildiği, mühendislik süresinin Yönetmeliğin eki Tablo 1’de düzenlendiği, buna göre başmühendisliğe atanabilmek için 3 yıl hizmet süresi öngörüldüğü, başvuranın 3 yıl şartını 05.08.2017 tarihinde yerine getirdiği, ancak ücret kesintisi cezası nedeniyle kendisine bir yıl daha mühendislik süresi uygulandığı, bu sebeple sınava girmeye hak kazanamadığı anlaşılmaktadır .
17. Başvuran tarafından Yönerge’nin yürürlüğe girmesinden önceki dönemde başmühendisliğe atanabilmek için 3 yıl hizmet süresi şartının yerine getirilmesinin yeterli olduğu ifade edilerek sınav şartının kendisi için uygulanamayacağı öne sürülmektedir . Bu itibarla başvuran tarafından hukuka aykırı olduğu iddia edilen başmühendisliğe atanmama işlemiyle birlikte bu işlemin dayanağını oluşturan Yönerge hükümlerinin de hukuka uygunluğunun incelenmesi gerekmektedir .
18. Bu kapsamda Yönerge ile sınav şartı getirilmesi ve disiplin cezasına bağlı olarak mühendislik hizmet süresinin uzatılması yönündeki düzenleyici işlemlerin hukuka uygunluğu denetlenmelidir .
Anılan Yönerge’nin “Dayanak” başlıklı 3’üncü maddesinde, söz konusu işlemlerin Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğe ve BOTAŞ
Kapsam Dışı Personel Yönetmeliğine dayanılarak hazırlandığı belirtilmektedir . Kamu Kurum ve
Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte kamu kurum ve kuruluşlarının Türkiye İş Kurumundan işçi talebi, bu taleplerin Türkiye İş Kurumu tarafından karşılanması ile ilgili usul ve esasların düzenlendiği, anılan Yönetmeliğin 17’nci maddesinde düzenlenen sınavın Türkiye İş Kurumu tarafından kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilen listelerde yer alan adaylar arasından işe yerleştirilecek kişileri belirlemek için öngörülen sınav olduğu, bu sınavın Yönerge’de düzenlenen ve mühendis unvanına atama için yapılan giriş sınavına karşılık geldiği, BOTAŞ Kapsam Dışı Personel Yönetmeliğinin “İşe Alma” başlıklı 5’inci maddesinde söz konusu Yönetmeliğe yapılan atfın da bu görüşü desteklediği anlaşılmaktadır .
19. BOTAŞ Kapsam Dışı Personel Yönetmeliğinin “Atama Esasları ve Naklen Tayin” başlıklı 7’nci maddesinde, personel atamalarının bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Tablo 1’deki esaslar dahilinde yapılacağının kurala bağlandığı, Tablo 1’de başmühendisliğe atama için 4 yıllık yüksek öğrenim şartı ve 3 yıl hizmet süresi şartı öngörüldüğü, anılan 7’nci maddede başuzman, uzman ve uzman yardımcısı unvanına teşekkül içinden sınavsız atama yapılamayacağı, yapılacak sınava ilişkin esasların yönetim kurulunca yürürlüğe konulacak yönerge ile belirleneceği yönünde düzenleme yapıldığı, dolayısıyla sınav şartının bu unvanlar bakımından zorunlu tutulduğu, anılan maddede kapsam içi statüde çalışan personelin de mühendis, programcı, avukat ve memur unvanlarına atanabilmesi için Tablo 1’deki tahsil şartını sağlamasının yeterli olduğu, uzman yardımcısı unvanına ise sınavla atanabileceği yönündeki düzenlemenin de sınav şartının başuzman, uzman ve uzman yardımcısı unvanlarıyla sınırlı olduğunu gösterdiği, dolayısıyla Yönerge’de giriş sınavına ilaveten başmühendis unvanına atama için getirilen yeterlik sınavı şartının hukuki dayanaktan yoksun olduğu görülmektedir .
20. Yönerge’nin 25’inci maddesiyle getirilen disiplin cezasına bağlı olarak mühendislik hizmet süresi şartının uzatılması yönündeki düzenlemeye bakıldığında ise Yönetmelik eki Tablo 1’de yer
7 / 10alan 3 yıl hizmet süresi şartının uzatıldığı, bu yönüyle anılan Yönetmelik’te değişiklik yapan bir
düzenleme mahiyetinde olduğu, dolayısıyla Yönetmeliğe aykırılık taşıdığı görülmektedir .
21. Bu itibarla başvuranın söz konusu Yönerge hükümlerine dayanılarak başmühendis unvanına atanmaması işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, dolayısıyla BOTAŞ Kapsam Dışı Personel
Yönetmeliği uyarınca başvuran hangi tarihte başmühendis unvanına atanacak idiyse bu tarih ile başvuranın kurumla ilişiğinin kesildiği tarih arası dönemde başmühendislik unvanından kaynaklanan mali ve sosyal haklarının iade edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır .
22. Başvuranın birim değişikliği talebinin reddine ilişkin işleme bakıldığında ise başvuranın BOTAŞ
Bilgi Sistemleri projesinin daha etkin yürütülmesi amacıyla istihdam edildiği, bu projenin yürütülmesinde en az bir ERP projesinde doküman yönetim sistemi, muhasebe, insan kaynakları, demirbaş, stok, yatırım takip veya satın alma modüllerinden birisi konusunda yazılım uzmanı olarak en az bir yıl görev yapmış, en az bir yıl Java ile Seb tabanlı uygulama geliştirme tecrübesine sahip ve en az bir yıl veri tabanı ile uygulama geliştirmiş SQL tecrübesine sahip yazılım uzmanı ihtiyacının bulunduğu, bu ihtiyaca binaen idarece personel alımı ilanı yapıldığı, başvuranın bu ilan üzerine anılan idarede istihdam edilmek için müracaat ettiği, söz konusu şartları taşıması ve yapılan sınavda başarılı olması üzerine işe başlatıldığı görülmektedir .
23. Bilgi sistemleri projesi kapsamındaki yazılım görevlerinin Yazılım ve Veri Tabanı Müdürlüğü uhdesinde yerine getirildiği, bu ünitede işlerin özelliği, yoğunluğu, personelin sahip olduğu uzmanlık alanları ile tecrübeleri dikkate alınarak görev dağılımı yapıldığı, dolayısıyla başvuranın altyapı ve bilgi sistemleri biriminde görevlendirilme talebinin reddedilerek Yazılım ve Veri Tabanı
Müdürlüğünde istihdamına devam edilmesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır .
24. Bu gerekçelerle, başvurana bir günlük ücret kesilmesi cezası verilmesi işleminde ve birim değişikliği talebinin reddine ilişkin işlemde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, diğer yandan başvuranın başmühendisliğe atanma şartlarını yerine getirdiği gözetildiğinde anılan unvana atanmaması işleminin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 25. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup BOTAŞ’tan istenen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde gönderilmediği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde hesap verilebilirlik, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak başvurana hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, dolayısıyla iyi yönetim ilkelerinden karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup idarenin bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
8 / 10VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
26. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . Bununla birlikte anılan maddenin ikinci fıkrası uyarınca başmühendisliğe atanma talebinin reddine ilişkin tavsiye kararı üzerine kararın idareye tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; başvurunun KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE, Başvuranın ücret kesme cezasının geri alınması ile birim değişikliği yönündeki taleplerinin
REDDİNE ,
Başvuranın BOTAŞ Kapsam Dışı Personel Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda başmühendisliğe atanması gereken tarih ile ilişiğinin kesildiği tarih arası dönemde başmühendis unvanından kaynaklanan mali ve sosyal haklarının iadesine ilişkin gerekli işlemlerin yapılmasını temin etmek üzere başmühendis unvanına atanmaması işleminin geri alınması ve Mühendis ve Başmühendis
Unvanına Atamada Uygulanacak Usul ve Esaslara Dair Yönergenin anılan Yönetmeliğe uygun hale getirilmesi hususunda BORU HATLARI İLE PETROL TAŞIMA A.Ş.’YE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın gereği için BAŞVURANA ve BORU HATLARI İLE PETROL TAŞIMA A.Ş.’YE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
9 / 1010 / 10