|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın, aynı tarihte göreve başlayan ve aynı görevde bulunan diğer asteğmenlerden daha düşük bir maaş aldığı ve bu farkın takım komutanlığı tazminatından kaynaklandığı iddiası incelenmiştir. Başvuranın yan ödeme puanının toplamda 28.950 TL olduğu, diğer asteğmenin ise 33.950 TL aldığı belirlenmiştir. İdare, başvurana ilave 5.000 puan temininde güçlük zammının ödenmediğini belirtmiştir. Ancak, aynı düzenlemede benzer bir puanın başvurana ödendiği tespit edilmiştir.
Danıştay, başvuranın muharip sınıf birliğinde görev yaptığını ve atandığı rütbenin üsteğmen olduğunu göz önünde bulundurarak, başvurana ilave 5.000 puan temininde güçlük zammının verilmemesinde hukuka uygunluk tespit edilemediğini belirtmiştir. Sonuç olarak, başvurana bu zammın verilmesine yönelik işlem tesis edilmesi hususunda Kara Kuvvetleri Komutanlığına tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, kamu görevlileri arasındaki maaş eşitliği ve adalet ilkesinin sağlanması açısından önemli bir içtihat oluşturmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 13264-13264 |sayi|94019529-101.07.04-E.94019529-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/5587 2017/ 5587
KARAR TARİHİ : 02/11/2017 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : “-“
BAŞVURUYA KONU İDARE : Kara Kuvvetleri Komutanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, başka yerlerde görevli asteğmenlerle aralarındaki maaş farkının giderilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 02/05/2017 2.5.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 13/ 02/ 2017 tarihinde yedek subay olarak göreve başladığını, 5’inci Kolordu 105’inci
Topçu Alayı’nda 1. Atış Takımı Takım Komutanı olarak görevini ifa ettiğini, rütbesinin asteğmen olduğunu, kendisiyle aynı tarihte göreve başlayan ve aynı sınıf ve görevde bulunan asteğmenlerden 128,30 TL daha düşük ücret aldığını, bunun nedeninin ise takım komutanlığı tazminatı(temininde güçlük zammı) yan ödemesinden kaynaklandığını, kendisine takım komutanı tazminatı ödenmezken farklı garnizonda aynı görev ve sınıfta bulunan yedek subaylara bu ödemenin yapılmasının eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiğini belirterek, başka yerlerde görevli asteğmenlerle aralarındaki maaş farkının giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kara Kuvvetleri Komutanlığı 5’inci Kolordu Komutanlığının konuya ilişkin 11/ 09/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ile 16/ 10/ 2017 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Asteğmen rütbesinde olan başvuranın; 5’inci Kolordu 105’inci Topçu Alayı’nda 1. Atış Takımı
Takım Komutanı olarak görev yaptığı, Teşkilat Malzeme Kadrosuna (TMK) göre atandığı görev rütbesinin ise üsteğmen olduğu, ayrıca görev yaptığı birliğin muharip birlik olduğu, 2.2. Başvuranın yan ödeme puanının, 30/ 12/ 2016 tarih ve 2016/ 9722 sayılı Bakanlar Kurulu
1 / 6Kararına ekli EK- 1 Çizelgenin 16’ncı maddesinde yer alan ( 22.850) iş riski ve iş güçlüğü, EK- 2
Çizelgenin 1’inci maddesinin (g) bendinin ( 1) numaralı alt bendinde yer alan ( 6.100) komutanlık (temininde güçlük zammı) olmak üzere toplamda ( 28.950) olduğu, 2.3. Kara Kuvvetleri Komutanlığının 26/ 06/ 2014 tarihli, /Mali Ynt .
Ş.( 770) sayılı ve “ 2014 Yılı Yan Ödeme Kararnamesi” konulu emrine istinaden, 2017 yılı Askeri
Personel Yan Ödeme Kararnamesinin Ek- 2 çizelgesinin 1’inci maddesinin (g) bendinin ( 2) numaralı alt bendinde yer alan ( 5.000) puan temininde güçlük zammının söz konusu hükümde asteğmen rütbesi yer almadığından asteğmen rütbesindeki takım komutanlarına verilmediği, ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında :
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında : “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5. 926 sayılı Türk silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun “İş güçlüğü ve riski zammı” başlıklı
Ek- 3’üncü maddesinde : “Subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman jandarmalardan;
Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı, Hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı, Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlara temininde güçlük zammı, Sayıştaya hesap vermekle yükümlü olan saymanlara Mali sorumluluk tazminatı ödenir .
…
Bu tazminat ve zamların hangi işi yapanlara, hangi görevde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ile görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin zam ve tazminatlarından hangi oranda kesinti yapılmasına ilişkin hususlar her yıl Genelkurmay Başkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığının müştereken lüzum göstermesi üzerine Maliye Bakanlığının görüşü alındıktan sonra Milli Savunma
Bakanlığının teklifi ile Bakanlar Kurulunca yılda bir defa tespit edilir . Ve bu tespiti izleyen mali yılbaşından itibaren yürürlüğe girer .” 6. 30/ 12/ 2016 tarih ve 2016/ 9722 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının,
2 / 66.1. 1’inci maddesinde : “926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun Ek 3 üncü maddesi
gereğince subay (Hâkim subaylar hariç), astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara hangi rütbe ve görevler için ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve mali sorumluluk tazminatı ödeneceği EK- 1 ve EK- 2 sayılı Çizelgelerde puan olarak gösterilmiştir .” 6.2. 4’üncü maddesinin (b) bendinde : “Aynı kişinin çeşitli hizmet ve görevleri için gösterilen puanları toplam olarak verilir .” 6.3. 5’inci maddesinde : “926 sayılı Kanunun 121 inci, 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve
Yetkileri Kanununun 14 üncü ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanununun 8 inci maddesi gereğince yapılan atamalarda, EK- 2 Çizelgede Komutanlık olarak belirtilen görevlere asaleten veya asaleten vekil olarak atamaları yapılan subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara EK- 1
Çizelgeden kendi rütbesinin, EK- 2 Çizelgeden atandığı görevin kadrosundaki rütbe karşılığı veya varsa Teşkilat Malzeme Kadro (TMK) açıklama kodları esas alınarak komutanlık puanı, temininde güçlük zammı olarak ayrıca ödenir…” 6.4. EK- 1 Çizelgesinin 16’ncı maddesinde : Asteğmen rütbesi için; İş Güçlüğü Zammı Puanı ( 15.200), İş Riski Zammı Puanı ( 7.650), Toplam Puan ( 22.850)
6.5. EK- 2 Çizelgesinin “Komutanlık puanı” başlıklı 1’inci maddesinin g bendinde :
EK- 1 Çizelgede gösterilen puanlara aşağıda gösterilen puanlar ek olarak verilir .
1-Komutanlık puanı :
…
g. ( 1) Kıdemli Üsteğmen / Üsteğmen / Teğmen kadrolarındaki komutanlara ( 6.100)
( 2) Muharip Sınıf Birliklerinin (Eğitim birlikleri dahil) Kıdemli Üsteğmen / Üsteğmen / Teğmen kadrolarındaki komutanlara ilave ( 5.000)
puan “temininde güçlük zammı” verilir .
7. 23/ 05/ 1968 tarihli ve 12906 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Türk Silâhlı Kuvvetleri Subay
Sınıflandırma Yönetmeliğinin “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (d)
bendinin ( 1)’inci alt bendinde : “Bu Yönetmelikte ismi geçen aşağıdaki tabirlerin tarifleri
şunlardır :
…
d. Sınıf : Kuvvet Komutanlıklarının teklifi ve Genelkurmay Başkanının onayı ile değiştirilen, kaldırılan veya yeni ihdas edilen ve bu Yönetmelikte belirtilen gruplardan biridir .
( 1) Kara Kuvvetlerinde :
(a) Muharip sınıflar : Piyade, süvari, tank, topçu, hava savunma, kara havacılık, istihkâm, muhabere, istihbarat, jandarma,” düzenlemeleri yer almaktadır .
3 / 6IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurana 30/ 12/ 2016 tarih ve 2016/ 9722 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli EK- 2 Çizelgenin Komutanlık puanı başlıklı 1’inci maddesinin (g) bendinin ( 2) numaralı alt bendinde öngörülmüş olan ilave ( 5.000) puan temininde güçlük zammı verilmemesinde hukuka uygunluk tespit edilememiş olup, ilave ( 5.000)
puan temininde güçlük zammının başvurana verilmesine yönelik işlem tesis edilmesi hususunda
Kara Kuvvetleri Komutanlığına tavsiyede bulunulması gerektiği yönündeki öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, 1 numaralı paragrafta ayrıntısıyla yer verildiği üzere kendisiyle aynı tarihte göreve başlayan ve aynı sınıf ve görevde bulunan asteğmenlerden 128,30 TL daha düşük ücret aldığını, bunun nedeninin ise takım komutanlığı yan ödemesinden kaynaklandığını belirtmiş olup başka yerlerde görevli asteğmenlerle aralarındaki maaş farkının giderilmesini talep etmektedir . Başvurana ait maaş bordrosunun incelenmesinden başvuranın yan ödeme puanının toplamda ( 28.950) olduğu, başvuranın Kurumumuza maaş bordrosunu göndermiş olduğu Topçu ve Füze Okul Komutanlığı eğitim destek ve tatbikat biriminde görevli başka bir asteğmenin yan ödeme puanının ise toplamda ( 33.950) olduğu ve başvuranla aralarında ( 5.000) puanlık bir farkın bulunduğu, bu farkın ise 30/ 12/ 2016 tarih ve 2016/ 9722 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli EK- 2 Çizelgenin Komutanlık puanı başlıklı 1’inci maddesinin (g) bendinin ( 2) numaralı alt bendinde öngörülmüş olan ilave ( 5.000) puan temininde güçlük zammından kaynaklandığı anlaşılmış olup bu bağlamda başvuruya konu uyuşmazlığın çözümü ilave ( 5.000) puan temininde güçlük zammının başvurana ödenip ödenmeyeceği noktasında toplanmaktadır .
10. 926 sayılı Türk silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun Ek- 3’üncü maddesinde, subay, astsubay, uzman erbaş ve uzman jandarmalardan; niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı, hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı, temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlara temininde güçlük zammı ödeneceği, bu tazminat ve zamların hangi işi yapanlara, hangi görevde bulunanlara ödeneceğine, miktarlarına, ödeme usul ve esasları ile görevine devam etmesine engel teşkil etmemekle birlikte göreve yönelik faaliyetlerden belirli bir süre muaf tutulan personelin zam ve tazminatlarından hangi oranda kesinti yapılmasına ilişkin hususların her yıl Genelkurmay
Başkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığının müştereken lüzum göstermesi üzerine Maliye
Bakanlığının görüşü alındıktan sonra Milli Savunma Bakanlığının teklifi ile Bakanlar Kurulunca yılda bir defa tespit edileceği ve bu tespiti izleyen mali yılbaşından itibaren yürürlüğe gireceği düzenlenmiştir . Bu kapsamda 926 sayılı Kanununa göre, subay, astsubay, uzman jandarma çavuş ve uzman erbaşlara hangi rütbe ve görevleri için ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, eleman temininde güçlük zammı ve mali sorumluluk tazminatı verileceği hakkında 30/ 12/ 2016 tarih ve 2016/ 9722 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çıkarılmış ve karar ile eki olan çizelgelerin 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren geçerli olarak yürürlüğe gireceği hükme bağlanmıştır .
11. Mezkur Bakanlar Kurulu Kararının; 1’inci maddesinde ne miktarda iş güçlüğü, iş riski, temininde güçlük zammı ve mali sorumluluk tazminatı ödeneceğinin EK- 1 ve EK- 2 sayılı Çizelgelerde puan
4 / 6olarak gösterildiği, 4’üncü maddesinin (b) bendinde aynı kişinin çeşitli hizmet ve görevleri için
gösterilen puanlarının toplam olarak verileceği, 5’inci maddesinde ise EK- 2 Çizelgede Komutanlık olarak belirtilen görevlere asaleten veya asaleten vekil olarak atamaları yapılan subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara EK- 1 Çizelgeden kendi rütbesinin, EK- 2 Çizelgeden atandığı görevin kadrosundaki rütbe karşılığı veya varsa Teşkilat Malzeme Kadro (TMK) açıklama kodları esas alınarak komutanlık puanının temininde güçlük zammı olarak ayrıca ödeneceği düzenlenmiştir .
12. Somut olay değerlendirildiğinde; başvuranın, asteğmen rütbesinde olup 5’inci Kolordu 105’inci
Topçu Alayı’nda 1. Atış Takımı Takım Komutanı olarak görevini ifa ettiği, atandığı görev rütbesinin ise Teşkilat Malzeme Kadro (TMK) açıklama kodlarında üsteğmen olarak yer aldığı, dolayısıyla başvuranın EK- 1 çizelgeden kendi rütbesine karşılık gelen puanı yani asteğmenler için öngörülmüş olan puanı, EK- 2 Çizelgeden ise atandığı görevin kadrosundaki rütbe karşılığı olan komutanlık puanını yani üsteğmen rütbesi için öngörülmüş olan komutanlık puanını alması gerektiği, bu kapsamda başvurana EK- 1 Çizelgenin 16’ncı maddesinde asteğmenler için toplamda öngörülmüş olan ( 22.850) puanın, EK- 2 Çizelgenin Komutanlık puanı başlıklı 1’inci maddesinin (g) bendinin ( 1)
numaralı alt bendinde öngörülmüş olan ( 6.100) puan temininde güçlük zammının ödendiği, ancak aynı bendin ( 2) numaralı alt bendinde öngörülmüş olan ( 5.000) puan temininde güçlük zammının ise ödenmediği görülmüştür .
13. İdare tarafından, bahse konu Bakanlar Kurulu Kararına ekli EK- 2 Çizelgenin Komutanlık puanı başlıklı 1’inci maddesinin (g) bendinin ( 2) numaralı alt bendinde öngörülmüş olan ( 5.000) puan temininde güçlük zammının bahse konu hükümde asteğmen rütbesi yer almadığından başvurana ödenmediği belirtilmiştir . Ancak, aynı bendin ( 1) numaralı alt bendinde de asteğmen rütbesi yer almadığı halde bu hükümde öngörülmüş olan ( 6.100) puan temininde güçlük zammının başvurana ödendiği, bu bakımdan idarenin aynı hükmü iki farklı şekilde yorumladığı, dolayısıyla da söz konusu hükme yönelik uygulamalarının birbirleriyle örtüşmediği anlaşılmıştır .
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 30/ 12/ 2016 tarih ve 2016/ 9722 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararına ekli EK- 2 Çizelgenin Komutanlık puanı başlıklı 1’inci maddesinin (g)
bendinin ( 2) numaralı alt bendinde, Muharip Sınıf Birliklerinin (Eğitim birlikleri dahil) Kıdemli
Üsteğmen / Üsteğmen / Teğmen kadrolarındaki komutanlara ilave ( 5.000) puan temininde güçlük zammı verileceğinin açık bir şekilde düzenlendiği, Türk Silâhlı Kuvvetleri Subay Sınıflandırma
Yönetmeliğinin “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde, Kara Kuvvetlerinde topçu birliğinin muharip sınıflar kapsamında olduğunun belirtildiği, dolayısıyla başvuranın görevini ifa ettiği topçu alayının da muharip sınıf birlikleri kapsamında olduğu anlaşılmış olup başvuranın muharip sınıf birliklerinde görev yaptığı, atandığı görevin Teşkilat Malzeme Kadro (TMK) açıklamasının üsteğmen olduğu ve
EK- 2 Çizelgeden atandığı görevin kadrosundaki rütbe karşılığı olan komutanlık puanını alması gerektiği hususları birlikte göz önünde bulundurulduğunda; başvurana EK- 2 Çizelgenin Komutanlık puanı başlıklı 1’inci maddesinin (g) bendinin ( 2) numaralı alt bendinde öngörülmüş olan ilave ( 5.000) puan temininde güçlük zammı verilmemesinde hukuka uygunluk tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler
5 / 6yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare
tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, bu bakımdan idarenin “kanunlara uygunluk” , “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ” ilkelerine uygun davrandığı tespit edilmiştir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup
Tekirdağ İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvurana, 30/ 12/ 2016 tarih ve 2016/ 9722 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli EK- 2
Çizelgenin Komutanlık puanı başlıklı 1’inci maddesinin (g) bendinin ( 2) numaralı alt bendinde öngörülmüş olan ilave ( 5.000) puan temininde güçlük zammının verilmesine yönelik işlem tesis edilmesi hususunda KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Kara Kuvvetleri
Komutanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi