|
ÖZET: Başvuran, Bolu İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nde metal teknolojisi öğretmeni olarak görev yaparken, eşine yönelik ahlak dışı mesaj atan bir öğretmen hakkında soruşturma başlatmış ve bu kişi disiplin cezası alarak görev yerinden uzaklaştırılmıştır. Başvuran, soruşturma sonrası Mesleki Eğitim Merkezine geçici görevlendirilmesi talep etmiş, ancak bu talep, yürütülen soruşturma raporu gerekçe gösterilerek reddedilmiştir. İdare, başvuranı, alanıyla ilgisi olmayan kurumlara görevlendirmiştir.
İdarenin, başvuranın geçici görevlendirilmesini yapmaması, disiplin cezası verilmemiş olmasına rağmen, idari yönden huzursuzluk gerekçesiyle gerçekleştirilmiştir. Ancak, başvuranın şikayet hakkını kullanması ve soruşturma sonucunda disiplin cezası almaması, idarenin bu kararı için hukuki bir dayanak oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. İdare, kamu görevlilerinin görev yerlerini değiştirme yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanmak zorundadır. Sonuç olarak, başvuranın eski görev yeri olan Bolu Mesleki Eğitim Merkezine geçici görevlendirilmesinin yapılması tavsiye edilmiştir. Bu karar, başvuranın itibarının iadesi ve hak arama özgürlüğünün korunması açısından önem taşımaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/3018-S.23.5089
BAŞVURU NO : 2022/15605
KARAR TARİHİ : 10/03/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Eski görev yerine geçici görevlendirilmesinin yapılması talebine
BAŞVURUNUN KONUSU :
ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 25/10/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; metal teknolojisi öğretmeni olarak görev yaptığını, 2015 yılında eş durumu mazereti ile Mardin ilinden Bolu iline atamasının yapıldığını ve kadrosunun Bolu İl Milli
Eğitim Müdürlüğünde olduğunu, görev yerinde alanı olan metal teknolojisi bölümünün sadece iki okulda bulunduğunu ve iki okulda da boş norm kadro bulunmadığını, bu sebeple geçici görevlendirme ile çalışmakta olduğunu, yedi yıl boyunca Bolu ile Mesleki Eğitim Merkezinde geçici görevlendirme ile branşına ait derslere girerek fiilen öğretmenlik yaptığını, okulda görev yaptığı dönemde kendisi ile aynı okulda görev yapan bir öğretmen tarafından sosyal medya üzerinden eşine ahlak dışı mesaj atıldığını, bunun üzerine söz konusu kişi hakkında soruşturma talebinde bulunduğunu ve yürütülen soruşturma sonucu ilgili personele disiplin cezası verildiğini ve görev yerinin değiştirildiğini, soruşturma sonrası 2022 yılı Eylül ayında geçici görevle çalıştığı Mesleki Eğitim Merkezine yeniden görevlendirilmesi talebinde bulunduğunu; fakat soruşturma raporu gerekçe gösterilerek talebinin reddedildiğini, Mesleki Eğitim Merkezinde görev yaptığı sürede hakkında herhangi bir tutanak tutulmadığını ve disiplin cezası almadığını, açılan soruşturmadan dolayı da ne eşi ne de kendisi hakkında disiplin cezası teklifi yapılmadığını, Kurum tarafından ilk olarak 27/09/2022 tarihinde bolu
Halk Eğitim Merkezine, sonrasında da 14/10/2022 tarihinde Mesleki ve Teknik
Anadolu Lisesine görevlendirilmesinin yapıldığını ve iki haftalık sürede iki defa görev yerinin değiştirildiğini, görevlendirilmesinin yapıldığı kurumlarda alanının ve dersinin olmadığını, eski okulunda çalışma isteğini idareye bildirmesine rağmen branşı ile ilgisi olmayan kurumlara görevlendirilmesinin yapıldığını, yürütülen soruşturma sonrasında ceza alan personel ile aynı biçimde görev yerinin değiştirildiğini, şikâyetçi konumunda iken mağdur edildiğini ve eski görev yerindeki itibarının zedelendiğini, aynı zamanda eski okuluna geçici görevlendirme talebinin soruşturma gerekçesi ile reddedilmesine rağmen başka öğretmenlerin boş norm kadro bulunmamasına rağmen Mesleki
Eğitim Merkezi kadrolarına atamalarının yapıldığını ve geçici olarak görevlendirildiklerini belirterek Bolu
Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine yapılan geçici görevlendirmenin iptal edilmesini, itibarının iadesi için eski görev yeri olan ve branşına ait dersi ve koordinatör öğretmen görevi bulunan Bolu
Mesleki Eğitim Merkezine geçici görevlendirilmemin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 24/11/2022 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden Bolu Valiliği İl Milli Eğitim
Müdürlüğünden alınan 20/12/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. İl Müdürlüğü emrinde norm kadro fazlası Metal Teknolojisi Öğretmeni olarak görev yapan başvuranın aylık karşılığı ders görevini tamamlaması için geçici görevlendirmesi ile ilgili olarak, Bolu Valiliği Milli
Eğitim Müdürlüğünün 26/07/2022 tarih ve nolu soruşturma raporuna istinaden (“ ‘in
Mesleki Eğitim Merkezine görevlendirmesinin yapılmaması…”) Mesleki Eğitim
Merkezine ve ilgilinin 08/09/2022 tarihli dilekçesi nedeniyle de Mesleki ve Teknik Anadolu
Lisesine geçici görevlendirmesinin yapılmadığı, adı geçenin branşında Bolu ilinde görevlendirilebileceği başka bir okul/ kurum bulunmadığından aylık karşılığı ders görevini tamamlaması için öncelikle
Halk Eğitim Merkezine geçici görevlendirmesinin yapıldığı; ancak branşta kursiyer talebi olmamasından dolayı geçici görevlendirmesinin iptal edilerek yan alan/dal meslek derslerini okutmak üzere
Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine geçici görevlendirmesinin yapıldığı, İl Müdürlüğü emrinde norm kadro fazlası Metal Teknolojisi Öğretmeni olarak görev yapan başvuran ile ilgili Metal
Teknolojisi alanında Bolu ilinde; Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Mesleki Eğitim
Merkezi, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde ders yükü bulunmakta olup; ilgili kişinin talep etmesi halinde Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine ve Mesleki ve Teknik Anadolu
Lisesine görevlendirmesinin yapılabileceği, 2.2. Başvuru konusu uyuşmazlığa ilişkin 17/04/2015 tarih ve sayılı Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen
Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, 18/06/2014 tarih ve sayılı Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı
Eğitim Kurumları Yönetici ve Öğretmenlerinin Norm Kadrolarına İlişkin Yönetmelik ve 20/02/2014 tarihli ve 9 sayılı Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları hükümlerinin uygulandığı, 2.3. Başvurana ait Hizmet Belgesi ve Metal Teknolojisi alanında Bolu ilindeki okul/ kurum bazlı norm bilgilerinin yazı ekinde sunulduğu, 2.4. İl Müdürlüğünde norm fazlası Metal Teknolojileri Öğretmeni olarak görev yapmakta olan başvuran ile ilgili Bolu Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğünün 26/07/2022 tarih ve nolu soruşturma raporuna istinaden
” Mesleki Eğitim Merkezine görevlendirmesinin yapılmaması…” ve ilgilinin 08/09/2022 tarihli dilekçesi ile Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine görevlendirmek istemediğinden, adı geçenin branşında Bolu ilinde görevlendirilebileceği başka bir okul/ kurum bulunmadığından öncelikle ilgili branşta kurs açılması için Halk Eğitim Merkezine, ilgili branşta kursiyer talebi olmamasından dolayı, ilgili kişinin meslek derslerini okutmak üzere
Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine görevlendirmesinin yapıldığı, 2.5. Bolu Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğünün 26/07/2022 tarih ve nolu soruşturma raporunun yazı ekinde sunulduğu, 2.6. Başvuranın; norm kadro bulunmamasına rağmen bazı personellerin İzzet Baysal Mesleki Eğitim
Merkezi kadrolarına atamasının yapıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı, Bakanlıkça yapılan atamalar dışında Valilik yetkisinde yapılan atamaların yönetmelikler çerçevesinde duyurulan takvim doğrultusunda yapıldığı,
2.7. 2023-2023 Eğitim ve Öğretim yılında il merkezi Halk Eğitim Merkezine yapılan geçici görevlendirmelere ilişkin Valilik Makamının onaylarının yazı ekinde sunulduğu, 2.8. Başvuru konusu talebe ilişkin, aynı durumda olan başka kişiler bulunmadığı, 2.9. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında açılmış bir dava bulunmadığı, 2.10. Başvuran ile ilgili Metal Teknolojisi alanında Bolu ilinde; Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Mesleki Eğitim Merkezi, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde ders yükü bulunduğu; 19/12/2022 tarih ve sayılı yazı ile ilgili kişiye tebliğ edildiği, ilgili kişiye talep etmesi halinde Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine ve Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine görevlendirmesi yapılabileceği yönünde bildirim yapılmasına rağmen; ilgili kişi görevlendirme talebini reddedeceğine dair şerh düştüğünden; başvurunun çözümüne dair Müdürlükçe yapılabilecek herhangi bir işlem kalmadığı, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Temel hak ve hürriyetlerin niteliği” başlıklı 12 nci maddesi; “Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir.
Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder.” 3.2. “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36 ncı maddesi; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir…” 3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesi; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”, 5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; 5.1. “Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası; /
“Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır.” 5.2. “Müracaat, şikâyet ve dava açma” başlıklı 21 inci maddesi; “Devlet memurları kurumlarıyla ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat; amirleri veya kurumları tarafından kendilerine uygulanan idari eylem ve işlemlerden dolayı şikâyet ve dava açma hakkına sahiptirler.
Müracaat ve şikâyetler söz veya yazı ile en yakın amirden başlayarak silsile yolu ile şikâyet edilen amirler atlanarak yapılır.” 5.3. “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesi; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır…” 5.4. “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ncı maddesinin birinci fıkrası; “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.” 6. 10/06/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 8 inci maddesi; “Yetiştirme ve ikmal kaynakları Bakanlıklar veya tüzel kişiliği haiz genel müdürlüklere bağlı olup il genel teşkilatı içinde birden fazla istihdam yerleri bulunan meslek, fen ve uzmanlık kadrolarına dâhil
görevlerden:
A) İlçe idare şube başkanı sıfatını haiz olanlarla il merkezinde Devlet gelir, giderlerinin ve mallarının tahakkuk, tahsil, ödeme ve idaresiyle ilgili ikinci derecedeki müdürler, şube şefleri ve kontrol memurları, nakit muhasipleriyle, lise, orta ve o derecelerdeki okul müdür ve öğretmenleri, hastaneler mütehassıs hekimleri, Bakanlıklar veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlükler tarafından tayin edilirler.
B) Bunun dışında kalan bütün memurlar Bakanlıklar veya tüzelkişiliği haiz genel müdürlükler tarafından valilik emrine tayin edilerek il idare şube başkanının inhası üzerine valiler tarafından istihdam yerleri tesbit olunur; C) Yukardaki fıkralarda yazılı bütün memurların lüzumu halinde il içinde nakil ve tahvilleri mensup olduğu il idare şube başkanlarının inhası üzerine valiler tarafından icra edilmekle beraber mensup oldukları
Bakanlıklar veya genel müdürlüklere sebepleriyle bildirilir.
Yukarda (A, B) fıkraları dışında kalan il merkez teşkilatına bağlı memurlar ilgili idare şube başkanının inhası ile valiler tarafından tayin, nakil ve tahvil olunurlar. Tayin, nakil ve tahviller için gereken yolluk ödenekleri bütçe yılı başında ilgili Bakanlık veya genel müdürlüklerce valiler emrine gönderilir.” 7. 25/08/2011 tarihli ve 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin “Atama” başlıklı 37 nci maddesi; “…Öğretmenlerin atamaları Bakanlıkça il/ilçe emrine veya doğrudan eğitim kurumuna yapılır. Bakanlıkça il/ilçe emrine atama yapılması hâlinde, öğretmenlerin atandıkları ildeki görev yerleri, hizmet puanları ve yeterlikleri dikkate alınarak il millî eğitim müdürünün teklifine göre valilerce belirlenir.
…
Ek: 1/3/2014-6528/22 md.) Yurt içi veya yurt dışında, yerli veya yabancı kurum ve kuruluşlarla veya başka ülkelerle işbirliği anlaşması çerçevesinde kurulan ve ulusal veya uluslararası proje yürüten okul ve kurumlar, Bakan onayı ile proje okulu olarak seçilen ve belirli eğitim reformu ve programları uygulanan okul ve kurumlar ile Bakan onayıyla doğrudan Bakanlık merkez teşkilatına bağlanan kurumlara yapılacak öğretmen atamaları ve yönetici görevlendirmeleri Bakan tarafından yapılır…” 8. 17/04/2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen
Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin; 8.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Bu Yönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumlarına aday öğretmen ve öğretmen olarak atanacaklar ile hâlihazırda bu eğitim kurumlarında görev yapan aday öğretmen ve öğretmenleri kapsar.” 8.2. “Hizmetin gereği olarak yapılabilecek yer değiştirmeler” başlıklı 50 nci maddesi; “Haklarında yapılan adli veya idari soruşturma sonucunda o yerde kalmasında sakınca görülen öğretmenlerden görev yeri il içinde değiştirileceklerin atamaları, görevli oldukları yere göre sırasıyla alt hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarına; görev yeri il dışına değiştirileceklerin atamaları ise, zorunlu çalışma yükümlülükleri de dikkate alınarak alanlarında öğretmen ihtiyacı olan eğitim kurumlarından birine yapılır.
Sağlık durumu hariç olmak üzere, haklarında yapılan adli ve idari soruşturma sonucunda görev yerleri; il dışına değiştirilenler daha önce görev yaptıkları il’e, il içinde değiştirilenler daha önce görev yaptıkları ilçeye, ilçe içinde değiştirilenler ise daha önce görev yaptıkları eğitim kurumuna aradan üç yıl geçmeden atanma isteğinde bulunamaz.” 8.3. “İhtiyaç ve norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirmeleri” başlıklı 53 üncü maddesi; “Eğitim kurumunun ya da bölümün/eğitim kurumunda uygulanmakta olan mesleki ve teknik eğitim alanının kapanması, program değişikliği, Bakanlığın öğretmenliğe atanacakların tespitine ilişkin kararıyla ders/alan kaldırılması ya da norm kadro esasları gereğince yapılacak düzenlemeler sonucu öğretmen fazlalığı oluşması hâlinde; eğitim kurumunun ya da bölümün kapatılması veya program değişikliği sonucunda bu eğitim kurumlarında görevli öğretmenler, yeni eğitim kurumu açılarak öğrencilerin taşınması hâlinde bu eğitim kurumlarına, öğrenci azlığı nedeniyle kapatılan eğitim kurumlarında ya da bölümlerde görevli olanlar ise açık norm kadro bulunması hâlinde öncelikle öğrencilerin taşındığı eğitim kurumları olmak üzere il içinde alanlarında ihtiyaç duyulan eğitim kurumlarına mazeretleri ve tercihleri de dikkate alınmak suretiyle atanır.
Bu şekilde yapılan atamalarla fazlalığın giderilememesi hâlinde bu durumdaki öğretmenler tercihleri de dikkate alınmak suretiyle öncelikle il içinde alanlarında ihtiyaç duyulan eğitim kurumlarına atanır. İl içinde alanlarında ihtiyaç bulunmayanların atamaları, bulundukları ilde çalışılması gereken süre şartı aranmaksızın tercihleri doğrultusunda yer değiştirme döneminde il dışına yapılabilir; bunlardan zorunlu çalışma yükümlülüğü bulunanlar, alanlarında ihtiyaç bulunan zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarına atanır.
Öğretmenlerden; herhangi bir nedenle istihdam alanı daralanlar ile görevli oldukları eğitim kurumlarında alanlarında norm kadro sayısı azalanlar, hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılacak değerlendirme sonucunda hizmet puanı en az olandan başlamak üzere norm kadro fazlası olarak belirlenir. Hizmet puanının eşitliği hâlinde sırasıyla; öğretmenlikteki hizmet süresi daha az olan, öğretmenliğe daha sonra
başlayan norm kadro fazlası olarak belirlenir. Hizmet puanlarının hesabında yer değiştirme başvurularının son günü esas alınır. Norm kadro fazlası olarak belirlenen öğretmenler; öncelikle görevli oldukları yerleşim yerindeki ya da ilçedeki eğitim kurumları olmak üzere il içinde alanlarında norm kadro açığı bulunan eğitim kurumlarına tercihleri de dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre atanır.
…
Dönüştürülen eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler, dönüşen eğitim kurumuna öğretmen olarak atanma şartlarını taşıması ve alanlarında norm kadro bulunması hâlinde hizmet puanı üstünlüğüne göre öncelikle bu eğitim kurumlarına atanır.” 9. 18/06/2014 tarihli ve 29034 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı
Eğitim Kurumları Yönetici ve Öğretmenlerinin Norm Kadrolarına İlişkin Yönetmeliğin “Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmeni norm kadrosu” başlıklı 18 inci maddesinin ikinci fıkrası; “Yatılı bölge ortaokulları, proje okulları ve özel eğitim kurumları hariç olmak üzere, aynı yerleşim merkezinde bulunan eğitim kurumlarının genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenleri bakımından alanlar itibarıyla öğretmen norm kadrolarının belirlenmesinde, o yerleşim merkezindeki (birden fazla eğitim bölgesi oluşturulmuşsa her bir eğitim bölgesindeki) eğitim kurumlarının aynı alanlardaki haftalık ders yükü toplamı dikkate alınır. Belirlenen norm kadroların eğitim kurumları itibarıyla dağıtımı, toplama dâhil edilen her bir eğitim kurumuna o alandaki ders yükü en fazla olandan başlanarak her 21 saate bir genel bilgi ve meslek dersleri öğretmeni norm kadrosu verilecek şekilde yapılır. Bu şekilde yapılacak dağıtımda artan norm kadro, öncelikle o alanda norm kadro verilmemiş olan eğitim kurumuna olmak üzere, 6 saatten az olmamak şartıyla artan ders yükü en fazla olan eğitim kurumuna verilir.”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin hazırlanan Tavsiye Karar
Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Kurumumuza başvuruda bulunan başvuran özetle; kadrosunun Bolu İl Milli Eğitim Müdürlüğünde olduğunu, görev yerinde alanı olan metal teknolojisi bölümünün sadece iki okulda bulunduğunu ve iki okulda da boş norm kadro bulunmadığını, bu sebeple geçici görevlendirme ile çalışmakta olduğunu, yedi yıl boyunca Bolu ile Mesleki Eğitim Merkezinde geçici görevlendirme ile branşına ait derslere girerek fiilen öğretmenlik yaptığını, okulda görev yaptığı dönemde kendisi ile aynı okulda görev yapan bir öğretmen tarafından sosyal medya üzerinden eşine ahlak dışı mesaj atıldığını, bunun üzerine söz konusu kişi hakkında soruşturma talebinde bulunduğunu ve yürütülen soruşturma sonucu ilgili personele disiplin cezası verildiğini ve görev yerinin değiştirildiğini, soruşturma sonrası 2022 yılı Eylül ayında geçici görevle çalıştığı Mesleki Eğitim Merkezine yeniden görevlendirilmesi talebinde bulunduğunu; fakat soruşturma raporu gerekçe gösterilerek talebinin reddedildiğini, Kurum tarafından ilk olarak 27/09/2022 tarihinde Bolu Halk Eğitim Merkezine, sonrasında da 14/10/2022 tarihinde Bolu
Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine görevlendirilmesinin yapıldığını ve iki haftalık sürede iki defa görev yerinin değiştirildiğini, görevlendirilmesinin yapıldığı kurumlarda alanının ve dersinin olmadığını, eski okulunda çalışma isteğini idareye bildirmesine rağmen branşı ile ilgisi olmayan kurumlara
görevlendirilmesinin yapıldığını, yürütülen soruşturma sonrasında ceza alan personel ile aynı biçimde görev yerinin değiştirildiğini, şikâyetçi konumunda iken mağdur edildiğini ve eski görev yerindeki itibarının zedelendiğini belirterek itibarının iadesi için eski görev yeri olan ve branşına ait dersi ve koordinatör öğretmen görevi bulunan Bolu Mesleki Eğitim Merkezine geçici görevlendirilmemin yapılmasını talep etmektedir.
12. Bolu Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; İl
Müdürlüğü emrinde norm kadro fazlası Metal Teknolojisi Öğretmeni olarak görev yapan başvuranın geçici görevlendirmesi ile ilgili olarak, Bolu Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğünün 26/07/2022 tarih ve nolu soruşturma raporuna istinaden (“ Mesleki Eğitim Merkezine görevlendirmesinin yapılmaması…”) Mesleki Eğitim Merkezine ve ilgilinin 08/09/2022 tarihli dilekçesi nedeniyle de Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine geçici görevlendirmesinin yapılmadığı, adı geçenin branşında Bolu ilinde görevlendirilebileceği başka bir okul/ kurum bulunmadığından aylık karşılığı ders görevini tamamlaması için öncelikle Halk Eğitim
Merkezine geçici görevlendirmesinin yapıldığı; ancak branşta kursiyer talebi olmamasından dolayı geçici görevlendirmesinin iptal edilerek yan alan/dal meslek derslerini okutmak üzere Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine geçici görevlendirmesinin yapıldığı, İl Müdürlüğü emrinde norm kadro fazlası
Metal Teknolojisi Öğretmeni olarak görev yapan başvuran ile ilgili Metal Teknolojisi alanında Bolu ilinde; Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Mesleki Eğitim Merkezi, Mesleki ve
Teknik Anadolu Lisesinde ders yükü bulunmakta olup; ilgili kişinin talep etmesi halinde Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine ve Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine görevlendirmesinin yapılabileceği hususları iletilmiştir.
13. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde uyuşmazlığın; idare tarafından başvuranın yedi yıl süre ile görev yaptığı Mesleki Eğitim Merkezine geçici görevlendirilmesinin yapılmaması noktasında toplandığı görülmektedir.
14. Başvuranın hizmet belgesi incelendiğinde; 24/02/2014 tarihinde Teknik ve Endüstri
Meslek Lisesinde öğretmenlik görevine başladığı, 02/03/2015 tarihinde eş durumu mazereti kapsamında kadrosunun Bolu Merkez İl Milli Eğitim Müdürlüğüne aktarıldığı, bu tarihten itibaren Mesleki
Eğitim Merkezine görevlendirilmesinin yapıldığı, sadece 28/09/2015 – 30/06/2016 tarihleri arasında
Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine görevlendirildiği, 20/10/2022 tarihinde ise görevlendirmesinin
Bolu Halk Eğitim Merkezine yapıldığı görülmektedir.
15. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler ile başvuran tarafından dosya kapsamında sunulan belgelerin tetkiki neticesinde; 15.1. Başvuranın 27/09/2022 tarihli dilekçesi ile mesleki gelişimi ve kamu yararı açısından
Halk Eğitim Merkezine yapılan görevlendirilmesinin iptal edilmesini ve 19 saat alan dersinin ve bölüm öğrencisinin olduğu Mesleki Eğitim Merkezine yeniden görevlendirilmesinin yapılması talebinde bulunduğu, 15.2. Bolu İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 29/09/2022 tarihli ve sayılı yazısında; 26/07/2022 tarihli ve sayılı soruşturma raporuna istinaden başvuranın talebi doğrultusunda işlem tesis edilemediği ve başvuranın 2022/2023 eğitim öğretim yılı ders kesimine kadar görevlendirmesinin Valilik Makamının 27/09/2022 tarihli onayı ile Halk Eğitim Merkezine yapıldığı, 15.3. Bolu İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 05/10/2022 tarihli ve sayılı yazısında; Eğitim
Müfettişleri Başkanlığınca yapılan 26/07/2022 tarih ve sayılı Soruşturma Raporuna istinaden ve Valilik
Makamının 27/09/2022 tarihli onayı ile başvuranın 2022-2023 Eğitim Öğretim Yılı ders kesimine kadar
Halk Eğitim Merkezinde görevlendirildiği, söz konusu başvuruda görevlendirmesinin
yapılmadığı iddia edilen .’nin ise Valilik Makamının 28/09/2022 tarihli onayı ile Merkez
MTAL’de görevlendirildiği, 15.4. İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 19/12/2022 tarihli yazısında; Metal Teknolojisi alanında Bolu ilinde, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Mesleki Eğitim Merkezi ve Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde ders yükü bulunduğu ve başvuranın talep etmesi halinde Mesleki ve
Teknik Anadolu Lisesi ya da ve Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine görevlendirilmesinin yapılabileceği, başvuranın ise Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde boş norm olmaması, ihtiyaç olmaması ve ikametgâhının il merkezinde olması sebebiyle Gerede ilçesinde görev yapmak istemediği, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde ise ihtiyaç olmaması ve söz konusu okulun proje okulu olması, proje okullarına geçici görevlendirme yapılmaması yönünde Bakanlık Genelgesi (2007/19 sayılı)
olması sebebiyle görevlendirilmek istemediği hususunu idareye bildirdiği, bilgisi edinilmiştir.
16. Bolu Valilik makamının 15/06/2022 tarihli ve sayılı soruşturma emri ve Eğitim Müfettişleri
Başkanlığının 16/06/2022 tarihli ve sayılı görevlendirme emri ile “İzzet Baysal Mesleki Eğitim
Merkezi Müdürlüğünde görevli Metal Teknolojisi Öğretmeni Müdürlük Makamına hitaben vermiş olduğu 08/06/2022 tarihli dilekçede; 21/12/2021 tarihinde Mesleki Eğitim
Merkezi Müdürlüğünde görevli Makine ve Kalıp Öğretmeni .’nin, eşi sosyal medya hesabından ahlak dışı mesaj attığı ve sarkıntılık yaptığı iddiasına’ ilişkin 22/06/2022 tarihinde soruşturma başlatıldığı ve soruşturmanın 26/07/2022 tarihinde bitirildiği görülmektedir.
17. Soruşturma raporunun ‘Sonuç, Görüş ve Kanaat’ bölümünde; 17.1. Öğretmen . hakkında disiplin yönünden ‘657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/B-d maddesi uyarınca Kınama cezası ile cezalandırılmasının’ idari yönden ise ‘sübuta eren fiili ve
Mesleki Eğitim Merkezinde Makine Teknolojileri/Makine ve Kalıp normunun bulunmamasından dolayı, kamu ve kişi yararı gözetilerek 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 8/C maddesi uyarınca branşına uygun olarak görev yerinin değiştirilmesinin uygun olacağı’ 17.2. Öğretmen ’in ise ‘Makine ve Kalıp Öğretmeni .’nin atmış olduğu mesajın akabinde dilekçe hakkını kullanmadan, okulun whatsapp grubuna yazılan mesajları atması ve kendi düşüncelerini buraya yazması sonucunda, Mesleki Eğitim Merkezinde çalışan personel arasında huzursuzluk oluşmasına sebebiyet vermesinden, Mesleki Eğitim Merkezinde Metal Teknolojisi normunun bulunmamasından dolayı, kadrosu İl Milli Eğitim Müdürlüğünde olan ve görevlendirmesi 17/06/2022 tarihinde sona eren İzzet Baysal Mesleki Eğitim Merkezine görevlendirmesinin yapılmamasının uygun olacağı’ yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmektedir.
18. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazı ve dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde; başvuranın Mesleki Eğitim Merkezinde görevlendirilmesinin yapılmaması olarak 26/07/2022 tarihli ve sayılı soruşturma raporunun gerekçe olarak gösterildiği görülmektedir.
Başvuran her ne kadar yürütülen disiplin soruşturması sonucunda disiplin yönünden herhangi bir ceza almamış olsa da idari yönden başvuran hakkında ‘ Mesleki Eğitim Merkezinde sona eren görevlendirilmesinin yenilenmemesi yönünde’ işlem tesis edilmiştir.
19. Kamu görevlilerinin görev ve görev yerlerini değiştirme konusunda idarelere tanınan takdir yetkisinin kamu yararı amacına ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılması zorunlu olup; bu hususun sağlanması için de idarenin takdir yetkisi içinde tesis ettiği işlemlerde hukuken geçerli nedenlere dayanması gereklidir.
Bu çerçevede istek dışı yer değişikliklerinin kamuyu, kamu yararını ilgilendiren yönü olduğu da
kuşkusuzdur. Bu doğrultuda, idarece görevlendirme işlemi yapılırken öncelikle, verilen görevlerin kamu görevlilerinin kadroları, uzmanlık alanları ile uyumlu olması ve ihtiyaç durumunun somut, objektif bilgi ve belgelerle ortaya konulması gerekmektedir.
20. Kamu görevlilerine uygulanacak disiplin yaptırımlarını belirlerken yasa koyucunun gerçekleştirmek istediği amaç, disiplin kurallarına aykırı eylemlerin önlenmesidir. Söz konusu eylemlerin önlenmesi için disiplin cezaları dışında (zorunlu görev yeri değişikliği türünden) bir araca başvurulması, belli bir amaca ulaşmak için yasanın ve hukukun öngörmediği bir aracın kullanılması niteliğindedir. Bu sebeple idare hukuku ilkeleri, yer değişikliklerinin cezalandırma aracı olarak kullanılmasına izin vermemektedir.
21. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 71/2 nci maddesinde, kurumların, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilecekleri hükme bağlanmış; aynı Kanunun 76 ncı maddesinin birinci fıkrasında “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.” hükmüne yer verilmiştir. Bu madde ile memurların naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı açık olup, bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri göz ardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yerleşmiş yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır. (Adana 1. İdare Mahkemesi, E:2011/506, K:2011/1819)
22. Disiplin cezaları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda sayılan fiillerin gerçekleşmesi sebebiyle verilen müeyyide kararlarıdır. Soruşturma neticesinde getirilen öneriler kapsamında yapılan atama işlemleri ise soruşturma konusu fiiller sebebiyle kişinin görev yaptığı yerde yıprandığı ya da bu yerde verimli ve huzurlu çalışma ortamını yitirdiği sonucuna varılması üzerine, kamu hizmetinin zarar görmemesi ve ilgililer yönünden daha olumsuz durumların ortaya çıkmaması amacıyla görev yerinin değiştirilmesi niteliğindeki işlemlerdir. Bu bakımdan, disiplin cezası gerektiren her eylem, görev yeri değişikliğini de gerektirmediği gibi görev yeri değişikliği gerektiren her eylem de disiplin cezasını gerektirmeyebilir. Başka bir deyişle, aynı soruşturmaya dayalı olarak tesis edilen disiplin cezası ve atama işlemleri birbirinin sebebi ya da sonucu değildir. Disiplin cezası bakımından önemli olan tipiklik unsuru iken, atama işlemi bakımından önemli olan kamu hizmetinin daha sağlıklı yürütülmesidir. Ancak soruşturma konusu fiillerin sadece disiplin cezasını gerektirecek bir mahiyet taşıması, kişilerin geçmiş hizmetlerinin ve sicillerinin olumlu olması ve söz konusu fiiller nedeniyle Kurumun zarara uğratıldığı yolunda herhangi bir tespitin bulunmaması hususlarının, kamu görevlisinin yerinin değiştirilmesini gerektirecek nitelik ve ağırlıkta olmaması kapsamında birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.
23. Somut olayda; yürütülen disiplin soruşturması kapsamında başvuran hakkında disiplin yönünden herhangi bir ceza teklifinde bulunulmadığı, idari yönden ise çalıştığı kurum personeli arasında huzursuzluk oluşmasına sebebiyet verdiği gerekçesi ile aynı kuruma görevlendirilmesinin yapılmaması hususunun teklif edildiği görülmektedir. Başvuran hakkında idari yönden kurum personeli arasında huzursuzluk oluşmasına sebebiyet verdiği gerekçe gösterilse de disiplin yönünden ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/A-l maddesinde düzenlenen “Kurumların huzur, sükün ve çalışma düzenini bozmak” fiili kapsamında işlem tesis edilmediği ve disiplin cezası teklif edilmediği görülmektedir. Ancak idari yönden görev yeri değiştirilen başvuranın, uyuşmazlık konusunda olduğu gibi, belirli bir hizmet birimine bir daha atanamaması ya da görevlendirilememesi durumunun, ölçülülük ilkesine aykırı olduğu ve hizmet gereğini aşan bir sonuç doğurduğu değerlendirilmektedir.
24. Öte yandan; başvuranın dilekçe yolu ile idareye başvuru yapılması üzerine disiplin soruşturmasına başlandığı, yürütülen soruşturma kapsamında başvuranın eşine sarkıntılık yapıldığı fiilinin sübuta erdiğinin
/
idarece saptandığı ve ilgili personelin disiplin cezası ile cezalandırılarak görev yerinin değiştirildiği, buna ek olarak şikâyette bulunan başvuranın da görev yerinin değiştirilerek bir anlamda idare tarafından cezalandırıldığı göz önünde bulundurulduğunda, kamu görevlisi olan başvuranın yapmış olduğu şikâyet başvurularının içeriği itibariyle, kendisi ile aynı yerde görevli olan şahsa ilişkin iddialardan ibaret olduğu ve Anayasal hak arama özgürlüğü ile bağlantılı olarak şikâyet hakkı kapsamında kaldığı, bu nedenle başvuranın Anayasa ile kendisine tanınmış bulunan şikâyet hakkını etkin bir şekilde kullanmasını engelleyecek mahiyette görev yeri değişikliği ile cezalandırılmasının hak arama özgürlüğü ile bağdaşmadığı değerlendirilmektedir.
25. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde; başvuranın 2022/2023 yılı eğitim öğretim yılına kadar Bolu Mesleki Eğitim Merkezinde Metal Teknolojisi alanında öğretmen olarak görev yaptığı, kadrosunun norm fazlası olması sebebiyle İl Milli Eğitim Müdürlüğü uhdesinde olduğu ve geçici görevlendirme yolu ile çalıştığı, başvuranın dilekçesi üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda başvurana disiplin cezası verilmediği; ancak Mesleki Eğitim
Merkezinde geçici görevlendirmesinin 2022-2023 yılı için anılan disiplin soruşturması gerekçe gösterilerek reddedildiği, görev yeri değişikliğinin de somut olay özelinde yeni bir fiili durum meydana getirdiği ve başvuranın da soruşturma sonrası cezalandırıldığı, isnat edilen eylemlerin başvuranın idari yönden cezalandırılmasını gerektirecek nitelikte ve ağırlıkta olmadığı, başvuranın, görev yaptığı kuruluşun huzur ve sükünunu bozucu ya da düzenli ve verimli hizmet sunumunu sekteye uğratacak ve bulunduğu yerden başka bir hizmet birimine atanmayı gerektirebilecek tutum ve davranışları bulunduğuna ilişkin somut bir tespitin de idare tarafından dosya kapsamında ortaya konulamadığı anlaşıldığından, uyuşmazlık konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 26. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; İdarenin “karara karşı başvuru yolları gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
27. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Bolu İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın eski görev yeri olan ve branşına ait dersi ve koordinatör öğretmen görevi bulunan Bolu İzzet
Baysal Mesleki Eğitim Merkezine geçici görevlendirilmesinin yapılması hususunda MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi