Sayıştay, KİK, Yargıtay ve Danıştay Kararları, Bakanlık Görüşleri

ÖZET: Başvuran, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nde kadrolu İç Denetçi olarak çalışırken, ailevi nedenlerden ötürü memleketine geçmek zorunda kalmış ve burada yeterli Başuzman kadrosu olmasına rağmen, unvanının sözleşmeli Şef olarak değiştirilmesini talep etmiştir. Başvuran, İç Denetçi kadrosunun 4200 ek göstergeli ve 1. dereceli olduğunu, dolayısıyla unvanının Başuzman olarak değiştirilmesi gerektiğini savunmuştur. Ancak, idare başvuranın talebini uygun görmemiştir.

İdarenin açıklamalarına göre, başvuranın Havalimanı Müdürlüğü’nde Şef olarak atanması, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye uygun bir pozisyondur. Başuzman unvanına atanmak için gereken şartlar arasında, I sayılı cetvele tabi kadrolarda görev yapma zorunluluğu bulunmaktadır. Başvuran, yalnızca 8.5 ay İç Denetçi olarak görev yapmış olduğundan, bu şartı tam olarak sağlamadığı belirtilmiştir. Ayrıca, başuzman kadrosunun aktif bir görev olmadığı ve mevcut personel ihtiyacının bulunmadığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, başvuranın başuzman unvanına atanma talebi, kamu yararı ve personel planlaması açısından uygun görülmemiştir. İdarenin bu kararı, hukuka ve kamu yararına uygun olarak değerlendirilmiş ve başvurunun reddine karar verilmiştir. Başvuran, bu ret kararına karşı yargı yoluna başvurabilecektir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/10845-S.24.16560

BAŞVURU NO : 2024/8579

KARAR TARİHİ : 07.10.2024

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL

BAŞVURUYA KONU İDARE :

MÜDÜRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Şef unvanına ataması yapılan başvuranın, unvanının Başuzman olarak değiştirmesi talebi.

BAŞVURU TARİHİ : 12.07.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, ‘da Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünde kadrolu İç Denetçi olarak çalışıyorken ailevi, özel sebeplerden dolayı memleketi ‘e geçmek zorunda kaldığını, ancak taşrada İç

Denetçi kadrosu bulunmadığından ve de yeterli Başuzman kadro tahsisi varken meri mevzuat ve Kuruluşun iç mevzuat hükümlerine göre kadrolu Başuzman olarak ataması yapılması gerekirken ‘e kadro derecesi de olmayan sözleşmeli Şef olarak atamasının yapıldığını, İç Denetçilik kadrosunun 4200 ek göstergeli, 1.

dereceli ve makam/görev/denetim tazminatlarının olması hasebiyle dengi alt bir kadro olan Başuzman olarak unvanının değiştirilmesi için idareye başvurmasına rağmen talebinin uygun görülmediğini, ayrıca sözleşmeli Şef unvanı DHMİ Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği kapsamında görevde yükselme sınavına tabi iken kadrolu Başuzmanın tam da bu durumlar için görevde yükselmeye tabi olmadığını, maddi ve manevi olarak hak kaybına uğradığını belirterek; Havalimanı Müdürlüğünde Şef olan unvanının Başuzman olarak değiştirmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden Devlet Hava Meydanları

İşletmesi Genel Müdürlüğünün 26/08/2024 tarih ve E- sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın kendi isteği ile atandığı Havalimanı Müdürlüğü İnsan Kaynakları Şefliği görevinde

30.01.2023 tarihinden bu yana görev yaptığı,

2.2. Söz konusu pozisyon 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre II sayılı cetvele tabi bir pozisyon olup DHMİ Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin Görev Gruplarına göre yönetici grubunda olduğu, 2.3. Kuruluşta görevde yükselme yönetmeliği uyarınca başuzman atanmak için aranan tek somut şartın I sayılı cetvele tabi kadrolarda görev yapmak olduğu; başvuranın 11.01.2022-16.01.2023 tarihleri arasında

İç Denetçi olarak görev yaptığı; Yönetmeliğin somut hükümlerine göre başuzman olma şartlarını taşıdığını; ancak mevzuatın soyut hükümleri ve ruhu uyarınca ilgilinin başuzman atanmasının idarelerince uygun görülmediği, 2.4. Şef pozisyonu görevde yükselme yönetmeliğine tabi bir pozisyon olmakla beraber daha üst ünvanlar yahut I sayılı cetvele tabi kadrolardan personelin talebi ile sınavsız atanmasının 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununun 76 ncı maddesi ve DHMİ Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin

26 ncı maddesi uyarınca mevzuata uygun olduğu,

2.5. Kuruluş kamu iktisadi teşebbüsü olduğundan mevcut kadro ve pozisyonların merkez/taşra olarak dağıldığı, havalimanı bazında norm kadro yahut dolu/boş uygulamasının kamu iktisadi teşebbüslerinde bulunmadığı; Kuruluşlarında mevcut 82 başuzman kadrosu bulunmakta olup bunlardan merkezdeki 34 kadronun 18’inin boş, taşradaki 48 kadronun 16’sının boş olduğu, 2.6. Başvuranın, 06.03.2009 tarihinde Kuruluşa atandığı, Havalimanı Müdürlüğü emrinde bilgisayar işletmeni olarak görev yapmaktayken şartları sağlaması, istekte bulunması, Ulaştırma ve Altyapı

Bakanlığının uygun görüşü ve Yönetim Kurulunun takdiriyle herhangi yarışma sınavı yada mülakata tabi tutulmadan İç Denetçi olarak 22.01.2022 tarihinde atandığı, 2.7. 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Temel İlkeler Başlıklı 2 nci maddesi ve 3 üncü maddesi ile 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Kapsam ve Amaç başlıklı 1 inci maddesi ve 9 uncu maddesi hükümlerinden anlaşılacağı üzere Kuruluşun kendisine verilmiş görevleri icra ederken bir özel sektör kuruluşu gibi karlılık ve verimlilik ilkelerine azami derece dikkat etmekle yükümlü ve sorumlu kılındığı, bu nedenle personel planlamasında da atıl kapasiteye mahal vermemek, personel ihtiyacı bulunan ünvanlara ve niteliklere uygun personel istihdam etmenin kamu yararı gereği zorunluluk olduğu, 2.8. Kuruluş hizmetlerinin sunulmasında değişen şartlar gereği personel atamaları ve görevden alınmaları gerçekleştirildiği, karlılık ve verimlilik ilkelerine uymakla mükellef olan Kuruluşun personelin görevini ve görev yerini değiştirme yetkisini kamu yararına uygun olarak kullandığı, nitekim başvurucu personelin kendisinin bu ünvan ve pozisyona atanmayı talep ettiği, 2.9. Başvurucunun, devlet memurluğuna atandığı ilk tarih ile iç denetçi olarak atandığı tarih arasında 13 sene bulunduğu, öğretmenlik bölümü mezunu olup yüksek lisans derecesine sahip olduğu, yaşı ve memuriyet tecrübesi itibariyle yaptığı, talep ettiği iş ve işlemlerin sonucunu gayet iyi bilebilecek durumda olduğu, İç Denetçi olarak göreve başladığı 11.01.2022 tarihinden yalnızca 8,5 ay sonra Havalimanına başuzman olarak atanmayı talep ettiği, Kuruluşumuzca henüz 36 yaşında olan ilgilinin başuzman atanması durumunda memuriyet hayatının uzun bir döneminde yönetmelik uyarınca araştırma ve planlama grubunda bulunan ve aktif olmayan kadroda bulunacağı, sadece 8.5 ay iç denetçi olarak görev yaparak I sayılı cetvele tabi kadrolarda görev yapma şartının sağlanacağı ancak buna istinaden yaklaşık 30 yıl sürebilecek bir göreve atanmasının kamu yararı ve Kuruluşun personel planlamasına, kanundan doğan sorumluluk olan karlılık ve verimliliğe aykırı düşeceğinin değerlendirildiği, 2.10. Söz konusu başvuruya idarece sessiz kalınarak zımmen reddedildiği, başvurucuya da şifahen şef olarak atanmak istemesi durumunda Havalimanı Müdürlüğünde şef ihtiyacı da bulunduğundan talebinin kabul edileceğinin bildirildiği, bunun üzerine başvuranın 24.11.2022 tarihinde şef olarak atanmak istediğine dair dilekçesini idarelerine sunduğu, Bakanlık uygun görüşü ve Yönetim Kurulunun takdiri ile

şef olarak atandığı, göreve başladığı 30.01.2023 tarihinden yalnızca 2 ay sonra ise başuzman atanmak istediğine dair tekrar dilekçe sunduğu, 2.11. Kuruluşun Havalimanında araştırma ve planlama grubunda bulunan, aktif ve icracı bir kadro olmayan başuzman kadrosunda personel ihtiyacı bulunmadığı, uygulama ve yerleşik işlemlerinde istisnai olarak atama gerçekleştirilen başuzmanlık kadrosunun ancak orta ve üst düzey yönetici personelin görevden alınması durumunda kendilerinin bilgi, birikim, deneyim ve tecrübelerinden faydalanılması amacıyla atanmak üzere kullanıldığı, 2.12. Devlet Personel Başkanlığınca verilen bir görüşte “…iç denetçi kadrolarına kurumların denetim birimlerinde asgari beş yıl veya belirli mesleklerde sekiz yıl görev yapmış olanlar arasından iç denetçilik eğitimine katılmak suretiyle sertifika alanların bakanlıklar ve bağlı kuruluşlarda üst yöneticinin teklifi üzerine bakan onayı ile diğer kurumlarda üst yönetici onayı ile atama yapılacağı düzenlenmiş bulunmaktadır. Sonuç olarak yukarda yer verilen hüküm ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, iç denetçi kadrolarına atanma kariyer mesleklere atanmadan tamamen farklı olduğundan 375sayılı Kanun

Hükmünde Kararnamenin ek 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin bir numaralı alt bendindeki

“mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri ve yeterlilikleri aynı veya benzer nitelik arz eden merkez teşkilatına ait kadro veya pozisyonlarda ibaresi kapsamında değerlendirilemeyeceği mütalaa edilmektedir” denildiği, dolayısıyla İç Denetçi kadrosunun ne yönetici kadrosu olduğu ne de kariyer bir meslek olduğu, 2.13. Başvurucu maddi ve manevi zarara uğradığı iddiasına ilişkin olarak ekte sunulan güncel tarihli başuzman ve şefe ait maaş bordroları incelendiğinde aralarındaki maaş farkının cüzi olduğu, dolayısıyla ciddi bir maddi zarardan bahsetmenin mümkün olmadığı, diğer yandan başvurucu 5510 sayılı Sosyal

Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa tabi çalışan olduğundan bugün dahi başuzman atanması durumunda 4200 ek göstergeden faydalanması mümkün olmayıp şef ek göstergesi olan 2200 ek göstergeden, 1.dereceye düşmesi durumunda da 2800 ek göstergeden yararlanacağı, zira ilgili kanun görev yapılan güncel ünvanın ek göstergesinin uygulanmasını benimsemiş olup 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti

Emekli Sandığı Kanunundaki gibi ek göstergenin korunması uygulaması bulunmadığı, 2.14. Manevi zarar hususunda ise başvuranın memuriyet hayatının hiç bir döneminde yönetici yahut kariyer bir meslekte bulunmadığı, başuzman atanması durumunda da bulunmayacağı, ancak yönetici grubundaki şef ünvanında hiyerarşik denetimi olan amir pozisyonunda olduğu, bunun yanı sıra kendi isteği ile atanmak istediği ünvan ve havalimanında görev yaptığı, hal böyleyken manevi zarar hususunun anlaşılamadığı, 2.15. Yukarıda izah edilen tüm nedenlerle başvurucunun başuzman atanma talebinin bu ünvanda personel ihtiyacı bulunmaması, söz konusu kadronun aktif ve icracı görev olmaması nedeniyle kamu yararına aykırı olacağı değerlendirildiğinden uygun görülmediği, ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ncı maddesinde; “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.

Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler.

Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür.

Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartiyle) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.” 6. 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin; 6.1. “Temel İlkeler” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi personelin hizmet şartlarına, statülerine, hak, yükümlülük ve sorumluluklarına ilişkin esas ve usullerin belirlenmesinde; a) İşin gerektirdiği nitelikleri haiz elemanların işe alınması ve işin gereğine uygun olarak yetiştirilmesi, b) Verimlilik ve karlılık ilkelerine bağlı olarak maliyet bilinci içinde çalıştırılması, …

ilkeleri göz önünde bulundurulur.” 6.2. “İstihdam şekilleri” başlıklı 3 üncü maddesinde; “a) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetler memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür.

b) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, devlet tarafından tahsis edilen kamu sermayesinin karlı, verimli ve ekonominin kurallarına uygun bir şekilde kullanılmasında bulunduğu teşkilat, hiyerarşik kademe ve görev unvanı itibariyle kuruluşunun karlılık ve verimliliğini doğrudan doğruya etkileyebilecek karar alma, alınan kararları uygulatma ve uygulamayı denetleme yetkisi verilmiş asli ve sürekli görevler genel idare esaslarına göre yürütülür…” 7. 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin, 7.1. “Kapsam ve Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “… 2. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin Amacı; a)İktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların müesseselerinin, bağlı ortaklıklarının kurulmasını, iştiraklerinin teşkilini, özerk bir tarzda ve ekonominin kurallarına uygun olarak yönetilmelerini, b)İktisadi devlet teşekküllerinin ekonomik gereklere uygun olarak verimlilik ve karlılık ilkeleri doğrultusunda kendi aralarında ve milli ekonomi ile uyum içinde çalışarak sermaye birikimine yardım etmelerini ve bu suretle daha fazla yatırım kaynağı yaratmalarını, c)Kamu iktisadi kuruluşlarının kendilerine verilen görev ve kamu hizmetlerini ekonomik ve sosyal gereklere uygun olarak verimlilik ilkesi doğrultusunda yürütmelerini,… düzenlemektir.” hükümlerine, 7.2. “Teşebbüs Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri” başlıklı 9 uncu maddesinde; “Yönetim Kurulu’nun görevleri ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir.

1. İlgili mevzuat hükümleri, kalkınma planı ve üst politika metinleri çerçevesinde teşebbüsün gelişmesini sağlayacak kararları almak, 2. Teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklıkların çalışmalarının verimli ve karlı olarak yürütülmesi şartlarını oluşturacak esasları ve işletme politikalarını belirlemek, …” 8. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan

Değişikliği Yönetmeliğinin, 8.1. “Görevde yükselme sınavına tabi olmadan atanacaklarda aranacak şartlar” başlıklı 6 ncı maddesinde; “… (2) İç denetçi kadrosuna atanabilmek için; a) Fakülte veya en az 4 yıllık yüksekokul mezunu olmak, b) Kuruluşta en az iki yıl fiilen görev yapmış olmak kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarında en az beş yıl çalışmış olmak.

(3) İç denetim dairesi başkanı ve iç denetçi kadrolarına görevde yükselme sınavına tabi olmadan yapılacak atamalarda bu maddede sayılan niteliklerin yanı sıra yılı içerisinde yayımlanan Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının Genel Yatırım ve Finansman Programı ve ilgili diğer mevzuatta yer alan şartları taşımak gerekmektedir.

(4) Müşavir ve Başuzman kadrolarına atanabilmek için; Kuruluşta 399 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin (I) sayılı cetveline tabi kadrolarda görev yapmış olmak gerekir.” 8.2. “Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 8 inci maddesinde; “… ı) (ğ) ve (h) bentlerinde sayılan şef pozisyonları dışında kalan diğer şef pozisyonlarına atanabilmek için;

1) En az 2 yıllık yüksekokul mezunu olmak,

2) Kamu kurum ve kuruluşlarında en az beş yıl çalışmış olmak ve bu sürenin en az iki yılını Apron Memuru,

Bilgisayar İşletmeni, Hemşire, İş Makineleri Sürücüsü, Köprü Operatörü, Memur, Muhasebeci, Sağlık

Memuru, Şoför, Teknisyen, Teknik Ressam, Tekniker, Topograf, Uzman Yardımcısı, Veri Hazırlama ve

Kontrol İşletmeni ve Veznedar pozisyonlarında geçirmiş olmak…” 8.3. “Görev grupları arasında geçişler” başlıklı 26 ncı maddesinde; “… b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler, görevde yükselme sınavına tabidir.

Ancak Kamu Kurum ve Kuruluşlarında daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzeyde olan görevlere veya alt görevlere, sınava tabi tutulmadan atama yapılabilir.” 9. İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “İç denetçiliğe atanma” başlıklı

21 inci maddesinde; “(1) İç denetçiler, bakanlıklar ve bağlı idarelerde, üst yöneticilerin teklifi üzerine

Bakan, diğer idarelerde üst yöneticiler tarafından, sertifikalı adaylar arasından atanır ve aynı usulle görevden alınır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idarenin işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri Kamu

Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

11. Başvuran, Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünde kadrolu İç Denetçi olarak çalışıyorken ailevi, özel sebeplerden dolayı memleketi geçmeyi talep ettiğini, atamasının Şef unvanına yapıldığını, maddi ve manevi olarak hak kaybına uğradığını belirterek; Havalimanı

Müdürlüğünde Şef olan unvanının Başuzman olarak değiştirmesini talep etmektedir.

12. Başvuru konusuna ilişkin olarak İdareden temin edilen bilgilerden; başvuranın, 06.03.2009 tarihinde

Kuruluşa atandığı, Havalimanı Müdürlüğü emrinde bilgisayar işletmeni olarak görev yapmaktayken şartları sağlaması, istekte bulunması, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının uygun görüşü ve Yönetim

Kurulunun takdiriyle herhangi yarışma sınavı yada mülakata tabi tutulmadan İç Denetçi olarak 22.01.2022 tarihinde atandığı, başvuranın kendi isteği ile 24.11.2022 tarihinde Havalimanı Müdürlüğünde şef olarak atanmayı talep etmesi üzerine Bakanlık uygun görüşü ve Yönetim Kurulunun takdiri ile şef olarak atandığı, Havalimanı Müdürlüğünde göreve başladığı 30.01.2023 tarihinden 2 ay sonra ise başuzman unvanına atanma talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

13. Başvuranın kendi isteği ile atandığı Havalimanı Müdürlüğünde şef olarak 30.01.2023 tarihinden bu yana görev yaptığı, söz konusu pozisyonun 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye göre II sayılı cetvele tabi bir pozisyon olup DHMİ Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin

“Görev grupları” hükmü kapsamında yönetici grubunda olduğu görülmektedir.

14. Şef pozisyonu görevde yükselme yönetmeliğine tabi bir pozisyon olmakla beraber, daha üst unvanlar yahut I sayılı cetvele tabi kadrolardan personelin talebi ile sınavsız atanmasının 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununun 76 ncı maddesi ve DHMİ Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin

26 ncı maddesi uyarınca mevzuata uygun olduğu; dolayısıyla başvuranın şef unvanına atanmasında

herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.

15. Anılan Yönetmeliğin “Görevde yükselme sınavına tabi olmadan atanacaklarda aranacak şartlar” başlıklı

6 ncı maddesi hükmü kapsamında, Kuruluşta başuzman atanmak için aranan tek somut şartın I sayılı cetvele

tabi kadrolarda görev yapmak olduğu; başvuranın 11.01.2022-16.01.2023 tarihleri arasında iç denetçi olarak görev yaptığı; bu anlamda Yönetmelik hükümlerine göre başuzman olma şartını taşıdığı anlaşılmaktadır.

16. Bunun yanı sıra, başvuranın başuzman unvanına atanma talebine ilişkin olarak İdare tarafından yapılan açıklamada; 399 sayılı KHK ile 233 sayılı KHK hükümleri doğrultusunda Kuruluşun görevlerini icra ederken bir özel sektör kuruluşu gibi karlılık ve verimlilik ilkelerine azami derece dikkat etmekle yükümlü ve sorumlu kılındığı, bu nedenle personel planlamasında da atıl kapasiteye mahal vermemek, personel ihtiyacı bulunan unvanlara ve niteliklere uygun personel istihdam etmenin kamu yararı gereği zorunluluk olduğu, Kuruluş hizmetlerinin sunulmasında değişen şartlar gereği personel atamaları ve görevden alınmaların gerçekleştirildiği, karlılık ve verimlilik ilkelerine uymakla mükellef olan Kuruluşun personelin görevini ve görev yerini değiştirme yetkisini kamu yararına uygun olarak kullandığı; başvurucunun, devlet memurluğuna atandığı ilk tarih ile iç denetçi olarak atandığı tarih arasında 13 sene bulunduğu, öğretmenlik bölümü mezunu olup yüksek lisans derecesine sahip olduğu, iç denetçi olarak göreve başladığı 11.01.2022 tarihinden yalnızca 8,5 ay sonra Havalimanına başuzman olarak atanmayı talep ettiği, henüz 36 yaşında olan ilgilinin başuzman atanması durumunda memuriyet hayatının uzun bir döneminde Yönetmelik uyarınca araştırma ve planlama grubunda bulunan ve aktif olmayan kadroda bulunacağı, sadece 8,5 ay iç denetçi olarak görev yaparak I sayılı cetvele tabi kadrolarda görev yapma şartının sağlanacağı ancak buna istinaden yaklaşık 30 yıl sürebilecek bir göreve atanmasının kamu yararı ve Kuruluşun personel planlamasına, kanundan doğan sorumluluk olan karlılık ve verimliliğe aykırı düşeceği; Havalimanında araştırma ve planlama grubunda bulunan, aktif ve icracı bir kadro olmayan başuzman kadrosunda personel ihtiyacı bulunmadığı; uygulama ve yerleşik işlemlerinde istisnai olarak atama gerçekleştirilen başuzmanlık kadrosunun ancak orta ve üst düzey yönetici personelin görevden alınması durumunda kendilerinin bilgi, birikim, deneyim ve tecrübelerinden faydalanılması amacıyla atanmak üzere kullanıldığı; tüm bu nedenlerle

başvurucunun başuzman atanma talebinin, bu unvanda personel ihtiyacı bulunmaması, söz konusu kadronun aktif ve icracı görev olmaması nedeniyle kamu yararına aykırı olacağı değerlendirildiğinden uygun görülmediği belirtilmiştir.

17. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devleti ilkesinin gereğidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.

18. Somut olayımızda ise, başvuran anılan Yönetmelik hükümlerine göre başuzman olma şartını sağlamakla birlikte, bu koşulları sağlayan herkesin bu unvana atanacağı yönünde bir zorunluluğun öngörülmediği, personel ihtiyacı ve kamu yararı kapsamında İdarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu; İdarenin, Havalimanında araştırma ve planlama grubunda bulunan, aktif ve icracı bir kadro olmayan başuzman kadrosunda personel ihtiyacı bulunmaması nedeniyle kamu yararı ve Kuruluşun personel planlamasına, karlılık ve verimliliğe aykırı düşeceği şeklindeki açıklamaları göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın başuzman unvanına atanmamasında takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığı yönünde herhangi bir emare oluşmadığı değerlendirilmektedir.

19. İdarenin cevabi yazısında sunulan Danıştay 2. Dairesinin / E. ve / K. sayılı kararında; “Memurların atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı açık olup, bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yerleşik yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır. Bu durumda, mevzuatla aranan esaslara uygun olmak şartı ile başkaca bir sınırlama olmaksızın takdir yetkisi tanındığı, idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına dair somut herhangi bir bilgi ve belgenin de dosyada bulunmadığı dikkate alındığında; davacının, kamu yararı ve hizmet gerekleri göz önünde bulundurularak, …atanmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık, anılan işlemin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.” yönünde karar verilmiştir.

20. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuran başuzman olma şartını sağlamakla birlikte bu koşulları sağlayan herkesin bu unvana atanacağı yönünde hukuki bir zorunluluğun öngörülmediği; personel ihtiyacı ve kamu yararı kapsamında İdarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu; Havalimanında aktif ve icracı bir kadro olmayan başuzman kadrosunda personel ihtiyacı bulunmaması nedeniyle kamu yararı ve Kuruluşun personel planlamasına, karlılık ve verimliliğe aykırı düşeceği hususları göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın başuzman unvanına atanma talebinin reddedilmesi işleminin hizmet gereği ve kamu yararı kapsamında olduğu; idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece

“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, /

başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi