Belediye aracının karıştığı kazaya ilişkin olarak, Belediyenin hem işveren hem de işleten olarak sürücünün kusurundan sorumluluğu (Yargıtay)

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi … Hukuk Dairesi
İLK DERECE
MAHKEMESİ : … Asliye Hukuk Mahkemesi

KARAR
A) Davacı İstemi;
Davacı vekili asıl ve birleşen dava dosyasında ıslah dilekçeleriyle beraber geçici iş göremezlik devresi tazminat alacağı 9.631,26 TL, sürekli iş göremezlik devresi tazminat alacağı olarak 380.223,60 TL bakıcı gideri alacağı olarak da 1/3 oranında hakkaniyet indirimi yapan hesap raporuna itibarla 399.360,59 TL bakıcı gideri alacağının ve kazalı lehine 150.000,00 TL, kazalının eşi lehine 25.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabı;
Davalı … vekili, davacı … yüklenici müteahhit firmanın işçisi olduğu için davanın, … İnşaat San. ve Tic. AŞ aleyhine açılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı … vekili, davalının, kullandığı … plakalı aracın rot başının kırılması nedeni ile direksiyon hakimiyetini kaybettiğini ve kazanın meydana geldiğini, belirterek hakkında açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı … Sigorta AŞ vekili, poliçe limitinin ölüm/sakatlık halinde 225.000.00 TL ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
C) İlk Derece Mahkemesi Kararı:
İlk derece mahkemesince, geçici iş görmezlik sebebiyle 9.631,26 TL tazminatın 1.000,00 TL’sinin kaza tarihinden bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, sürekli iş görmezlik sebebiyle 380.223,60 TL tazminatın 9.000,00 TL sinin kaza tarihinden, bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, Birleşen dosyada bakıcı gideri sebebiyle 399.360,59 TL’nin 10.000 TL’lik kısmının davanın açıldığı tarih olan 28/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine ve diğer davalılar yönünden de yasal faiz kazanın olduğu 29/08/2012 tarihinden itabaren sigorta poliçe limiti ile sorumlu olarak diğer davalılar ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 389.360,59 TL için ıslah tarihi olan 27/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi poliçe limiti sınırlı olmak üzere diğer davalılar yönünden müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, kazalı asil lehine 100.000,00 TL ve eşi lehine 20.000,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı … haricindeki diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
D) Bölge Adliye Mahkemesi Kararı:
İlk derece mahkemesi kararına karşı davacılar ve davalı … vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, Davacı vekilinin davalı … yönünden istinaf başvurusundan feragat ettiği anlaşılarak, davacının sigorta yönünden istinaf dilekçesinin reddine, Davacı ve Davalı …’nin istinaf başvuruları yönünden ise mahkemenin manevi tazminat ve bakıcı gideri yönünden bakiye karar ve ilam harcına hükmetmemesinin, davacı lehine eksik yargılama giderine hükmedilmesinin, davalılar … ve … yönünden tazminat alacaklarının tamamına kaza tarihinden faize hükmedilmemesinin, Davalı … şirketinin sorumlu olduğu miktarların açıkça hükümde gösterilmemesinin ,geçici iş göremezlik ödeneğinin tamamının tazminattan indirilmemesinin, hakkaniyet indirimi olarak 1/3 indirimin yeterli olmayaıp %50 oranında indirim yapılmaması, manevi tazminat isteminin kısmen reddi nedeniyle Belediye lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi sebepleri gözetilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.
E) Temyiz Nedenleri:
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, hakkaniyet indiriminin fazla olduğunu, manevi tazminatın ise az olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı … vekili ise; temyiz dilekçesinde özetle, kazalıya vasi tayin edilip edilmediğinin araştırılmadığı, dava harici yüklenici firmanın sorumlu tutulmadığı, geçici iş göremezlik ödeneği gibi sürekli şl göremezlik oranı üzerinden bağlanan ilk peşin sermaye değerinin tamamının da tazminat alacağından tenzil edilmesi, bakıcı giderinden hakkaniyet indirimin az olduğu, faize olay tarihinden hükmedilmesinin hatalı olduğunu, manevi tazminatın fahiş olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre; davalı … vekilinin tüm, davacılar vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının ve eşinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Dosya kapsamından, davacı sigortalının davalı belediyenin temizlik işlerini yüklendiği anlaşılan dava harici şirkette işçi olarak çalışmaktayken olay günü davalı belediyeye ait, sürücü davalı … idaresindeki kamyonda yolcu olarak bulunduğu sırada sürücünün aracın kontrolünü kaybetmesi neticesinde aracın şarampole yuvarlanıp takla atması neticesinde araç içerisinde yaralanarak %100 oranında malul kaldığı ve sürekli olarak bakıma muhtaç olduğunun tespit edildiği, iş kazasının gerçekleşmesinde davacının kusursuz, davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğu, davalı belediyenin ise hem işveren hem de işleten olarak sürücünün kusurundan sorumlu olduğu, hükme esas alınan hesap raporunda davacının bakıcı giderinin 599.040,89 TL olarak tespit edildiği ve 1/3 oranında resen hakkaniyet indirimi yapılarak bakıcı giderinin 399.360,59 TL olarak belirlendiği, davacının bu rapora itibar ederek bakıcı gideri alacağını ıslah ettiği, İlk Derece Mahkemesince bakıcı gideri olarak bu miktara hükmedildiği, Bölge Adliye Mahkemesince ise bakıcı giderinden %50 oranında hakkaniyet indirimi yapılarak, davalı belediyenin sorumlu olduğu bakıcı gideri miktarının 299.520,45 TL olarak karar verildiği anlaşılmıştır
Bilindiği üzere başkasının bakımına muhtaç kalan sigortalının, bakım giderleri maddi zarara dahildir. Bakıcı gideri hesaplanırken PMF yaşam tablosu kullanılmaktadır. Kazalının, iş kazası nedeniyle uğradığı gelir kaybının hesabının sözü edilen tabloya göre yapılması, geleceğin varsayıma göre belirlenmesi yönünden yerindedir. Ancak işgücünü kaybeden kazalının sağlıklı bir insan için geçerli olan PMF yaşam tablosuna göre belirlenen bakiye ömrü boyunca bakıcı giderinin bulunacağının kabulü yerinde değildir. Ayrı bir bakiye ömür belirlenmesi de mümkün olmadığına göre davacının halen ve bakiye ömrü içerisinde de sürekli bakıcı çalıştırmayıp aile içi bakım dayanışmasından yararlanacağı da gözetilerek hakim, burada hakkaniyet indirimi ile uygun bir bakıcı giderine hükmetmelidir.
Somut olayda, davacı sigortalı lehine hesap edilen bakıcı giderinden Bölge Adliye Mahkemesince davalı … istinafı haklı görülerek uygulanan %50 oranındaki hakkaniyet indiriminin fazla olduğu anlaşılmaktadır.
O halde yapılacak iş, Bölge Adliye Mahkemesi kararında hükme esas alınan bilirkişi hesap raporunda belirlenen bakıcı giderinden taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış haklar da dikkate alınarak, davalı … lehine uygun oranda hakkaniyet indirimi yaparak oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.
Bölge Adliye Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK’nun 373/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davalıya yükletilmesine, 13/01/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.