|
ÖZET: Yumurtalık Belediye Başkanlığı’na yapılan başvuruda, başvuranın 02.05.2024 tarihli idari işlemiyle asli kadrosuna döndürülmesi ve usulsüz atamalar nedeniyle kamu zararının tazmini talep edilmiştir. Başvuran, 27.01.2020 tarihinde Belediye Başkan Yardımcılığına atanmasının hukuka aykırı olduğunu, gerekli 10 yıllık hizmet süresini doldurmadığını belirtmiş ve bu nedenle yapılan işlemlerin iptalini istemiştir. İdare, başvuranın atanmasının uygun olmadığını ve kamu zararının tazmin edilmesi gerektiğini ifade etmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun incelenmesi sonucunda, başvuranın 1. derece Belediye Başkan Yardımcılığı kadrosuna atanabilmesi için gerekli şartları taşımadığını tespit etmiştir. Başvuranın toplam hizmet süresi, gerekli olan 10 yılın altında kalmıştır. İdare, hatalı işlemleri geri alabileceğini ve bu süreçte kamu zararının oluşmaması için gerekli adımları atabileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve başvuranın iddialarının hukuka uygun bulunmadığı ifade edilmiştir. İdarenin, iyi yönetim ilkelerine uygun davranması gerektiği ve şeffaflık ile hesap verilebilirlik ilkelerine dikkat etmesi gerektiği vurgulanmıştır. Başvuran, kararın tebliğinden itibaren yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/12285-S.24.18627
BAŞVURU NO : 2024/8227
KARAR TARİHİ : 11.11.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YUMURTALIK BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Belediye başkan yardımcısı olarak atanma işleminin geri alınmasına
BAŞVURUNUN KONUSU :
ve usulsüz yapılan atamalar nedeniyle oluşan kamu zararının tespitine itiraza ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 03.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Yumurtalık Belediyesi bünyesinde Fen İşleri Müdürlüğü kadrosunda görev yapmaktayken 02.05.2024 tarihli ve sayılı işlemle -27.01.2020 tarihinde Belediye Başkan
Yardımcısı kadrosuna atandığı ve söz konusu kadroya atanmak için gereken 10 yıllık hizmet süresinin doldurulması şartını taşımadığı belirtilerek- asli kadrosu olan Tekniker kadrosuna asaleten atandığını, söz konusu idari işlemin geri alınması/iptali talebinde bulunduğu 25.06.2024 tarihli dilekçesine cevaben yazılan 01.07.2024 tarihli ve sayılı yazıda; hizmet süresinin 1 inci derece Belediye Başkan Yardımcılığı kadrosuna atanmasına uygun olmadığından dilekçesindeki talebin uygun görülmediğinin ve usulsüz yapılan atamalar nedeniyle oluşan kamu zararı kapsamında şahsına yapılan maaş ödemeleri incelenerek kamu zararının kendisinden tahsil edileceğinin belirtildiğini, Belediye Başkan Yardımcılığına atanmasına yönelik idari işlemin geri alındığına dair bir ibare kullanılmadan tekniker kadrosuna asaleten atanması yönünde işlem tesis edildiğinden 02.05.2024 tarihli idari işlemin hukuka uygun olmadığını, Belediye
Başkan Yardımcılığına atanması işleminin geri alınarak işlem tesis edildiği düşünülse dahi idari işlemin hukuka uygun olmayacağını, özel sektördeki çalışma süreleri dahil edildiğinde Belediye Başkan
Yardımcılığına atanmak için gerekli şartları taşıdığının görülebileceğini, çalışma süreleri toplamının ilgili şartları sağlamadığı yönünde kanaat hasıl olması durumunda da hakkında tesis edilen 02.05.2024 tarihli idari işlemin geri alınması gerektiğini, zira dava açma süresi olan 60 günlük süre 27.03.2020 tarihi itibariyle dolduğundan Belediye Başkan Yardımcılığına atanmasına yönelik idari işlemin kaldırılmasının hukuka uygun olmayacağını, Belediye Başkan Yardımcısı olarak atandıktan sonra hakkında başka idari işlemler tesis edilerek önce Kültür ve Sosyal İşler Müdürü, akabinde Bilgi İşlem Müdürü ve son olarak Fen İşleri
Müdürü olarak atandığını, Belediye Başkan Yardımcısı olarak atanmasına yönelik idari işlem akabinde
hakkında çok fazla sayıda idari işlem tesis edildiğinden idari işlemlerin hukuka uygunluğu karinesinden faydalandırılması ve idarenin istikrarı ilkesinin de gözetilmesi gerektiğini, anılan idari işlemin tarihi olan
02.05.2024 tarihinde Belediye Başkan Yardımcılığı kadrosu için gerekli olan 10 yıllık süre şartını özel
sektördeki hizmet süresi gözetilmese dahi sağladığını ve bu hususun gözetilmemiş olduğunu, tüm bu nedenlerle 01.07.2024 tarihli yazının da iptal edilmesi gerektiğini, 2020 yılında Belediye Başkan
Yardımcısı olarak görevlendirilirken gerçek dışı hiç bir beyanda bulunmadığını ve hiç bir hileli davranışı olmadığını, mesleki tecrübesi ve kıdemi ile kamu yararı ilkesinin gözetilmesi gerektiğini ifade ve iddia etmiş olup Yumurtalık Belediyesinin 02.05.2024 tarihli idari işleminin geri alınmasını, 01.07.2024 tarihli idari işlemin iptal edilmesini ve yeniden Fen İşleri Müdürü kadrosuna görevlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumunun 24.07.2024 tarihli ve – sayılı, 31.07.2024 tarihli ve
– sayılı yazılarına istinaden Yumurtalık Belediye Başkanlığı tarafından gönderilen 05.08.2024 tarihli ve – – sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Başkan Yardımcılığı kadrosuna atanabilmek için lisans diploması olan bir personelin 10 yıl hizmet süresini doldurması gerektiğinden başvuranın Başkan Yardımcısı kadrosuna atanmasının uygun olmadığı, akabinde yapılan diğer atamaların da kanunen uygun olmadığı anlaşıldığından asli kadrosu olan Tekniker kadrosuna atanmasının uygun olduğunun değerlendirildiği, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 10.09.2020 tarihli ve 187048 sayılı görüş yazılarında da hususun belirtildiği,
2.2. Başvuranın hizmet belgesi, 27.01.2020 tarihli ve sayılı Belediye Başkan Yardımcılığı kadrosuna atanma yazısı, 13.08.2020 tarihli ve sayılı Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğüne atanma yazısı,
10.09.2020 tarihli ve sayılı Bilgi İşlem Müdürlüğüne atanma yazısı, 06.06.2023 tarihli ve sayılı Fen
İşleri Müdürlüğüne atanma yazısı ile 02.05.2024 tarihli ve sayılı asli kadrosuna atanma yazısının yazı ekinde gönderildiği, başvuranın Başkan Yardımcılığı kadrosuna atandığında 6 yıl 4 ay 29 gün memuriyet süresinin olduğu, memuriyet öncesi özel sektör ve kamuda çalışmış olduğu sürelerin toplamının 11 ay 21 gün olduğu, özel sektör ve kamuda çalışmış olduğu sürelerin tamamının hizmet süresine dahil edildiğinde
7 yıl 4 ay 20 gün hizmet süresi olduğu, 1 derecelik Belediye Başkan Yardımcılığı kadrosuna atanabilmek
için lisans mezunu olanlar için 10 hizmet yılını doldurma şartı olduğundan 10 hizmet yılını doldurmamış olan başvuranın 1 derecelik Belediye Başkan Yardımcılığı kadrosuna atanmasının uygun olmadığının anlaşıldığı,
2.3. 27.01.2020 tarihinde Belediye Başkan Yardımcısı kadrosuna hizmet yılı tutmadığı halde atanması yapıldığı anlaşılan başvuranın Başkan Yardımcılığı kadrosunun ardından atanmış olduğu müdürlük kadrolarının usulüne uygun olarak yapılmadığının görüldüğü, Belediyenin her memur personeline kanunun emrettiği gibi ilgili şahsa da kademe ve derece ilerlemelerinin yapıldığı, 27.01.2020 tarihinde Belediye
Başkan Yardımcısı olarak atandığında ilgili şahsın gerçek veya gerçek dışı herhangi bir beyanı bulunmadığı, idarelerin hatalı yapılan işlemleri düzeltebilecekleri, kamu zararı oluşmaması için geçmişte yapılan hatalardan dönebilecekleri belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68 inci maddesinin (B) bendinde “Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık
Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
(Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011 – 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin; a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl, b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl, c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl, hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir…”,
6. 5393 sayılı Belediye Kanununun;
6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Kanunun amacı, belediyenin kuruluşunu, organlarını, yönetimini, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usûl ve esaslarını düzenlemektir.”,
6.2. “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında
“Norm kadro ilke ve standartları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı tarafından müştereken belirlenir. Belediyenin ve bağlı kuruluşlarının norm kadroları, bu ilke ve standartlar çerçevesinde belediye meclisi kararıyla belirlenir.
Belediye personeli, belediye başkanı tarafından atanır. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadrolarına yapılan atamalar ilk toplantıda belediye meclisinin bilgisine sunulur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan ‘Ret Karar Önerisi’
Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Yumurtalık Belediyesine 27.01.2020 tarihinde Belediye Başkan Yardımcısı kadrosuna atandığını ve Fen
İşleri Müdürlüğü kadrosunda görev yapmaktayken 02.05.2024 tarihli işlemle -Belediye Başkan Yardımcısı kadrosuna atanmak için gereken 10 yıllık hizmet süresi şartını taşımadığı gerekçesiyle- asli kadrosu olan
“Tekniker” kadrosuna asaleten atandığını, 01.07.2024 tarihli yazıyla usulsüz yapılan atamalar nedeniyle oluşan kamu zararının kendisinden tahsil edileceğinin kendisine bildirildiğini belirten başvuran tarafından,
Yumurtalık Belediyesinin 02.05.2024 tarihli idari işleminin geri alınması, 01.07.2024 tarihli idari işlemin iptal edilmesi ve tekrar Fen İşleri Müdürü kadrosuna görevlendirilmesi talep edilmektedir.
9. Dosya kapsamına idare tarafından sunulan belgelerden; 9.1. Başvurana ait hizmet belgesinde; 28.08.2013 tarihinde ilk defa açıktan atandığı (Tekniker), 27.01.2020 tarihinde 4 üncü derecede kadrolu Tekniker ünvanıyla görev yapmaktayken 1 inci derece kadrolu Belediye
Başkan Yardımcısı ünvanına atandığında yaklaşık 6 yıl 4 ay hizmetinin bulunduğu, 14.08.2020 tarihinde 1 inci derece kadrolu Kültür ve Sosyal İşler Müdürü ünvanına, 04.01.2024 tarihinde 1 inci derece kadrolu
Bilgi İşlem Müdürü ünvanına, 06.06.2023 tarihinde 1 inci derece kadrolu Fen İşleri Müdürü ünvanına,
02.05.2024 tarihinde 3 üncü derece kadrolu Tekniker ünvanına atandığı, 2024 yılı Temmuz ayı itibariyle
10 yıl 11 ay 4 gün fiili hizmetinin olduğu, 15.09.2012-28.08.2013 tarihleri arası 210 prim günlük SSK
Kamu nevi hizmetinin hepsinin değerlendirildiği ve toplam 11 yıl 8 ay 16 gün toplam hizmetinin bulunduğu görülmüş, 9.2. Yumurtalık Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün Mali Hizmetler Müdürlüğüne hitaplı, 27.01.2020 tarihli, – sayılı, ‘ ’ konulu ve Belediye Başkanı imzalı yazıda; Fen İşleri Müdürlüğü tekniker kadrosunda görev yapmakta olan ’in 27.01.2020 tarihi itibari ile tekniker kadrosundan alınarak Belediye norm kadrosuna münhal bulunan 1 derecelik Belediye Başkan
Yardımcılığı kadrosuna asaleten atamasının yapıldığı, sosyal haklarının buna göre düzenlenmesi gerektiği, 9.3. Yumurtalık Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün Mali Hizmetler Müdürlüğüne hitaplı, 13.08.2020 tarihli, – sayılı, ‘ ’ konulu ve Belediye Başkan . imzalı yazıda; ‘in Başkan Yardımcılığı görevinin 14.08.2020 tarihi itibari ile son bulduğu, Belediyemiz norm kadrosuna münhal bulunan 1 inci derecelik Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü kadrosuna atamasının yapıldığı, sosyal haklarının buna göre düzenlenmesi gerektiği, 9.4. Yumurtalık Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün başvurana hitaplı, 10.09.2020 tarihli, / sayılı, ‘Görevlendirme’ konulu ve Belediye Başkanı imzalı yazısında; 01.09.2020 tarihli ve sayılı Belediye Meclis Kararı ile Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğünün iptal edilerek yerine
Bilgi İşlem Müdürlüğünün ihdas edildiği, görev yapmakta olduğu Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü iptal edildiğinden belediye norm kadrosunda münhal bulunan 1 inci derecelik Bilgi İşlem Müdürlüğüne atamasının yapıldığı, 9.5. Yumurtalık Belediye Başkanlığının Mali Hizmetler Müdürlüğüne hitaplı, 06.06.2023 tarihli, sayılı, ‘Asaleten atanma’ konulu ve Belediye Başkanı imzalı yazıda; Belediyede Bilgi İşlem
Müdürü kadrosunda görev yapmakta olan ’in 06.06.2023 tarihi itibari ile Bilgi İşlem
Müdürü kadrosundan alınarak Belediye norm kadrosunda münhal bulunan 1 derecelik Fen İşleri Müdürü kadrosuna asaleten atanmasının uygun görüldüğü, 9.6. Yumurtalık Belediye Başkanlığının Mali Hizmetler Müdürlüğüne hitaplı, 02.05.2024 tarihli, sayılı, ‘Asaleten Atanma’ konulu ve Belediye Başkanı imzalı yazıda; ’in dosyasında yapılan incelemeler sonucunda, 27.01.2020 tarihinde belediye başkan yardımcısı kadrosuna atandığı, belediye başkan yardımcılığı kadrosuna atanabilmesi için (1. ve 2. derecede belediye başkan yardımcısı kadrolarına ek göstergesi 5300’den az olanlar için 10 yıl hizmet süresinin doldurulması şartı arandığı) gerekli şartlan taşımadığı anlaşıldığından ilgili personelin asli kadrosu olan Tekniker kadrosuna asaleten atanmasının uygun görüldüğü, 9.7. Başvuranın 25.06.2024 tarihli dilekçesine cevaben yazılan, Yumurtalık Belediyesi İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün bila tarihli, – – sayılı, ‘Görevlendirme’ konulu ve Belediye
Başkanı imzalı yazısında; 1 derecelik Belediye Başkan yardımcılığı kadrosuna (5300 ek gösterge altında)
atanabilmek için lisans mezunları için on yıl hizmet süresi gerektiği, hizmet belgesi incelendiğinde
28.08.2013 tarihinde memuriyete başladığının görüldüğü, 27.01.2020 tarihinde 1 derecelik Belediye
Başkan Yardımcılığı kadrosuna usulsüz olarak atandığı, yapılan hizmet süresi hesaplamasında 27.01.2020 tarihinde 6 yıl 4 ay 29 gün memuriyetinin bulunduğu, ayrıca daha önce çalıştığı kurum ve kuruluşlarda 11
ay 21 gün hizmetinin olduğu ve toplam çalışma süresinin 7 yıl 4 ay 20 gün olarak görüldüğü, hizmet süresinin 1 derecelik Belediye Başkan Yardımcısı kadrosuna atanmasına uygun olmadığı, ayrıca usulsüz olarak yapılan atamaları nedeniyle kamu zararı oluştuğu anlaşıldığından şahsına yapılan maaş ödemeleri incelenerek kamu zararının şahsından tahakkuk edilerek tahsil edileceği hususlarına yer verildiği anlaşılmaktadır.
10. Danıştay Büyük Genel Kurulunun 22.12.1973 tarihli, E.1968/8 ve K.1973/14 sayılı kararında özetle; yokluk, butlan, açık kanunsuzluk ve ilgilinin hile veya yalan beyanına dayananlar ayrık olmak üzere, diğer kanunsuz idari işlemlere dayanılarak ödenmiş paraların, paranın ilk ödendiği tarihten itibaren idari dava açma süresi içerisinde geri istenebileceği; bir idari işlemin geri alınmasının, idari işlemin yapıldığı tarihten itibaren hukuki hayattan çıkarılması, silinmesi neticesini doğuran ikinci bir idari işlem olduğu, geri alma tasarrufu ile ilk işlemin ortadan kalkacağı ve bu ortadan kalkışın geriye yürür sonuçlu olup işlemin ilk yapıldığı tarihe kadar uzayacağı ve işlemin bu arada doğurduğu hukuki sonuçları da etkileyeceği, kanunsuz tasarrufa istinaden ödenen aylık farklarının istirdadı kararının, geri alma ile etkilenen ve ortadan kalkması dolayısıyla dayanaksız kalan aylık farklarının da geri alınmasını kapsayan geri alma kararının devamı, başka bir deyimle sonucu olduğu hususları vurgulanmış ve sonuç olarak; idarenin, hatalı terfi veya intibak işlemine dayanarak ödediği meblağın istirdadına, bir mahkeme kararına lüzum olmadan karar verebileceğine, idarenin, yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerinde, süre aranmaksızın kanunsuz terfi veya intibaka dayanarak ödediği meblağı her zaman geri alabileceğine, belirtilen yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi halleri istisnaları dışında kalan hatalı ödemelerin istirdadının, hatalı ödemenin ilk yapıldığı tarihten başlamak üzere 90 gün içinde kabil olduğuna ve 90 günlük süre geçtikten sonra istirdat edilemeyeceğine karar verilmiştir.
11. Danıştay 8. Dairesinin 28.04.2022 tarihli, E.2020/6033 ve K.2022/3227 sayılı kararında; “dava açma süresi içinde, hukuka aykırı tüm işlemlerini geri almaya yetkili olan idarenin, dava açma süresi geçtikten sonra ancak, yok hükmündeki idari işlemleri ile ilgililerin gerçeğe aykırı beyanı veya hilesi nedeniyle veya açıkça hataya düşerek tesis ettiği idari işlemlerini, süre kaydı aranmaksızın geri alması mümkün bulunmaktadır. Zira bu tür işlemlerin ilgililer lehine hak doğurması mümkün bulunmadığı gibi bu nitelikleri itibarıyla istikrar yaratmaları da mümkün değildir. Zira kazanılmış hak, objektif bir hukuk kuralının kişilere uygulanmasıyla objektif ve genel hukuki durumun kişisel bir işlemle özel hukuki duruma dönüşmesidir.” denilmektedir.
12. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 10.09.2020 tarihli, sayılı ve ‘Belediye Başkan Yardımcısı Kadrosuna Atama’ konulu yazısında özetle; norm kadroda yer alan belediye başkan yardımcısı kadrosunun memur kadrosu olduğu ve bu kadroya yalnızca
657 sayılı Kanuna tabi memur kadrolarında görev yapanlardan aynı Kanunun 68/B maddesinde yer alan
şartları taşıyanların atanabileceği, dolayısıyla belediye başkan yardımcısı kadrosuna atamanın gerekli şartların taşınması kaydıyla belediye başkanın takdirinde olduğu değerlendirmesinde bulunulmuştur.
13. Bu kapsamda; 657 sayılı Kanun eki 1 sayılı Cetvelde, Hizmet Sınıfları İtibariyle Unvan veya Aylık
Alınan Derecelere Göre Ek Göstergeler düzenlenmiş olup söz konusu listede, 1 inci derece belediye başkan yardımcısı kadrosu ek göstergesinin 3600 olarak düzenlendiği, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B)
bendinde; Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabileceği, ancak bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin, 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl hizmetinin bulunmasının ve yükseköğrenim görmüş olmasının şart olduğuna hükmedildiği, Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi 4 yıl süreli İşletme Bölümünden 2017 yılında mezun
olan başvuranın, 4 üncü derecede kadrolu Tekniker ünvanıyla görev yapmaktayken 1 inci derece kadrolu
Belediye Başkan Yardımcısı ünvanına atandığı 27.01.2020 tarihinde 6 yıl 4 ay 29 gün hizmetinin bulunduğu, memuriyet öncesi özel sektör ve kamuda çalıştığı 11 ay 21 gün sürenin tamamı hizmet süresine dahil edildiğinde anılan tarihte 7 yıl 4 ay 20 gün hizmet süresi olduğu gözetildiğinde, 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl hizmetinin bulunması koşulu yerine getirilmeksizin ve mevzuatın açık hükmüne aykırı şekilde başvuranın 1 inci derece kadrolu Belediye
Başkan Yardımcısı ünvanına atanmış olduğu anlaşılmaktadır. İdare tarafından da benzer yönde açıklamalarda bulunulmuştur.
14. Buna göre; 13 numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuranın mevzuatın açık hükmüne aykırı şekilde bahse konu atama için gereken süre şartı sağlanmadan atandığı, konuya ilişkin düzenlemelerin bir yoruma ve/veya incelemeye ihtiyaç göstermeyecek şekilde açık olduğu, mevzuatın yoruma ihtiyaç duyulmayacak kadar açık olduğu başvuruya konu durumda idare tarafından yapılan hatanın açık hata olduğunun değerlendirildiği, 10 ve 11 numaralı paragraflarda yer verilen yargı kararlarında da değinildiği üzere idare tarafından hukuka aykırı işlemlerin dava açma süresi içinde geri alınabileceği, dava açma süresi geçtikten sonra ise idarenin; yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerinde süre aranmaksızın idari işlemlerini geri almasının her zaman mümkün olduğu, geri alma işlemiyle ilk işlemin ortadan kalkarak ilk yapıldığı tarihe kadar geriye yürüyeceği ve ilk işlemle oluşmuş olan hukuki sonuçların da geri alma işleminden etkileneceği, hukuka aykırı işleme dayanılarak ilgililere yapılan ödemelerin geri alınmasının ilk idari işlemin geri alınmasının sonucu olduğu, açık mevzuat hükmüne rağmen tesis edilen başvuruya konu atama işleminin hukuki koruma altında olamayacağı, dosya kapsamına idare tarafından sunulan belgelerden başvuranın 1 inci derece kadrolu Belediye Başkan Yardımcısı ünvanına atanma işleminin, benzer bir idari işlemle hukuk âleminden silinmesi sonucunu doğuran yeni bir işlem tesis edilmiş olduğu hususları dikkate alındığında idare tarafından tesis edilen işlemlerin mevzuat çerçevesinde olduğu değerlendirilmiştir.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemeyen başvuruya konu işleme ilişkin talebin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru kapsamında Kurumumuzun 24.07.2024 tarihli bilgi ve belge talep yazısına süresi içinde cevap verilmiş, ancak talep edilen açıklamalarda bulunulmadığı görülmüş ve
31.07.2024 tarihli tekit yazımız üzerine talep edildiği şekilde cevap verildiği görüldüğünden, ayrıca
Yumurtalık Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün başvurana hitaplı olan bila tarihli ve sayılı yazısında başvurana hangi sürede ve hangi mercie başvurulabileceği gösterilmediğinden; “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uyulmadığı tespitiyle idareye, bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Adana İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile YUMURTALIK BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi