|
ÖZET: Sayıştay kararında, belediye başkanının gelirlerden kaynaklanan kamu zararlarından sorumlu tutulabileceği, ancak giderlerden kaynaklanan zararlar için imza gerekliliği olduğu vurgulanmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11. maddesi gereğince, belediye başkanları üst yöneticiler olarak, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin uygulanmasından sorumludurlar. Bu bağlamda, gelirlerin toplanması ve tahsil edilmesi konusunda imza olmaksızın sorumlulukları bulunmaktadır.
Kararda, kamu zararının oluşabilmesi için belediye başkanının, zarar veren belgelerde imzasının bulunması veya bu belgelerden kaynaklanan bir karar alması gerektiği belirtilmiştir. Ancak, gelirlerdeki sorumluluk, imza gerektirmeksizin geçerlidir. Bu durum, belediye başkanının gelirlerin etkin bir şekilde toplanmasından sorumlu olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Sayıştay, belediye başkanının gelirlerden kaynaklanan kamu zararları açısından sorumlu tutulabileceğine karar vermiştir. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2013 |
| Dairesi | 6 |
| Karar No | 40654 |
| İlam No | 42905 |
| Tutanak Tarihi | 29.3.2017 |
| Kararın Konusu | Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar |
Konu: Belediye Gelirinin zamanaşımına uğratılması.
9- 241 sayılı İlam’ın 19 uncu maddesiyle; … Belediyesi’nin 2013 Mali Yılı Yönetim Dönemi Hesabının ve Belediye Yönetim Bilgi Sistemi incelenmesi neticesinde; 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında yer alan 2008 yılında tahakkuk etmiş çevre temizlik vergisi, 2013 yılı sonu itibariyle tahsil edilmeyerek zamanaşımına uğratılması suretiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
Sorumlu İşletme Müdürü (Gerçekleştirme Görevlisi) … göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle; birinci maddedeki açıklamalarını tekrar etmiş sadece sonuç kısmında;
Yukarıda yazılı mevzuat hükümleri ve mahkeme kararları doğrultusunda Belediyenin 2008 yılında tahakkuk etmiş Çevre Temizlik Vergisi alacakları için sorgu konusu yapıldığı tarihten bu güne kadar;
*483 Adet Mükellefe ait … TL eksilten ve 01/11/2013 ile 22/12/2015 tarihleri arasında … TL tahsilat olmak üzere toplamda … TL eksilten ve tahsilat yapıldığı,
Tahsiline davam edilen Çevre Temizlik Vergisi alacakları için;
*73 adet mükellefe … TL tebliğ yapıldığı,
*29/11/2013 tarihinde 15 gün süreyle Belediyenin İlan Panosunda ve muhtarlıklarda 179 adet mükellefe ait isim ve borçlarını gösterir listeyle … TL ilanen tebliğ yapıldığı,
*2008 yılına ait Çevre Temizlik Vergisi alacakları içinden 6111 ve 6552 sayılı kanunlara göre 103 Adet mükellefle … TL yapılandırma yapıldığı, yapılandırma listesi ve yapılandırma örneklerinin savunmaya eklendiği, yapılandırmanın yapıldığı anda ister bozulsun ister bozulmasın zamanaşımını keseceği, çünkü yapılandırmaya başvururken borcumu kabul ediyorum ve hiçbir mahkemeye müracaat etmeyeceğimi taahhüt ediyorum ibaresinden yola çıkılarak ilgili alacakların zamanaşımını sona erdirdiği,
*Bunlara ek olarak 74 Adet mükellefe … TL haciz/icra işlemi (Tapu ve Banka hesaplarına ayrı ayrı olarak) yapıldığı,
Yapılan bu iş ve işlemlerin hepsinin zamanaşımını kesen iş ve işlemler olduğu, 2008 yılında tarh ve tahakkuk etmiş alacaklar için zamanaşımı süresi 2013 iken bu süreye 5 yıl daha ekleyerek 2018 yılı olduğu, dolayısı ile belediye Çevre Temizlik Vergisi alacaklarının zamanaşımına uğratılmadığı ve kurum açısından kamu zararı oluşmadığı,
Belediyenin 2008 yılında tahakkuk etmiş Çevre Temizlik Vergisi alacakları için, Amme Alacakları Kanunun 102. ve 103. Maddeleri kapsamında tahsil zamanaşımını kesen ödeme emri tebliği, tapu ve banka hesaplarına haciz işlemi, yapılandırma yapılması, ilanen tebliğ ve tebliğ yapılması sonucunda zamanaşımı kesilmiş, kanunun gösterdiği 5 yıllık süreden sonra ek 5 yıllık süre daha kazanılmış olduğu, tahsilat ve haciz/icra işlemlerine devam edildiğini, belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.
Başsavcılık karşılaması birinci madde için verilen karşılamanın aynısıdır.
Aynı madde ile ilgili olarak 40655 sayılı dosyada yer alan ve İlam’da Muhasebe Yetkilisi olarak sorumlu tutulan Mali Hizmetler Müdür Vekili … ‘nun dilekçesi ile 40655 sayılı dosyada Başsavcılık Karşılaması birinci madde için verilen karşılamanın aynısıdır.
Duruşma talebinde bulunan … , … ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;
… Belediyesi’nin 2013 Mali Yılı Yönetim Dönemi Hesabının ve Belediye Yönetim Bilgi Sistemi incelenmesi neticesinde; 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında yer alan 2008 yılında tahakkuk etmiş çevre temizlik vergisi, 2013 yılı sonu itibariyle tahsil edilmeyerek zamanaşımına uğratılması suretiyle … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.
Birinci maddede açıklanan nedenlerle, 40655 sayılı dosya kapsamındaki başvurucunun bu madde ile ilgili olarak yapmış olduğu SORUMLULUK İTİRAZININ REDDİNE, Oyçokluğu ile,
Söz konusu gelirlerle ilgili olarak zamanaşımını kesen evrakların, ödeme emri tebliğlerinin, tapu ve banka hesaplarına haciz işlemlerinin, yapılandırma uygulamalarının, tebliğ ve ilanen tebliğ işlemlerinin, eksilten tahakkuk icmallerinin ve devam eden tahsilat ve haciz işlemlerine ait belgelerle temyiz duruşması sırasında sunulan ek belgelerin incelenmesinin temini için 241 sayılı İlam’ın 19 uncu maddesi hükmünün BOZULARAK DAİRESİNE TEVDİİNE,
(.. Daire Başkanı …, .. Daire Başkanı … ile Üyeler …, …, …, …, … ve …’ın Belediye Başkanı’nın sorumluluğu ile ilgili olarak; Belediye başkanın giderlerden kaynaklanan kamu zararından sorumlu tutulması için kamu zararına neden olan belgede imzası olması veya karar ve talimatlarından dolayı kamu zararının ortaya çıkmış olması gerekir. Ancak gelirlerde belediye başkanı imza olmaksızın sorumludur. Şöyle ki;
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11 inci maddesinde de; “…belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir…
Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar.
Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” hükmü yer almaktadır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde yer alan “Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludurlar” hükmü genel bir kuraldır. 5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin (f) bendinde ise, belediye başkanı “belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek”le özellikle görevli ve yetkili kılınmıştır.
Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 102’nci maddesinin 2’nci fıkrasında; “Vergi Usul Kanununda mahallin en büyük mal memuruna verilmiş görev ve yetkiler, Belediye Gelirleri Kanunu uygulaması yönünden Belediye Başkanı tarafından kullanılır” denilmektedir. Bu hüküm uyarınca belediye gelirleri açısından Vergi Usul Kanununda belirtilen vergi inceleme yetkisi hariç mahallin en büyük mal memuruna verilmiş görev ve yetkiler belediye başkanı tarafından kullanılacaktır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca belediye başkanları, belediye idaresinin üst yöneticisi olarak belediyenin gelirlerinin mevzuat hükümlerine göre takip ve tahsil edilmesinden sorumlu tutulmuşlardır. Bu nedenle Belediye Başkanının da sorumlu tutulmasına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı)
(.. Daire Başkanı … ile Üyeler … ve …’ın “temyiz dilekçesi ekinde sunulan belgeler ile duruşma sırasında sunulan ek belgelerden; alacakların takibinin gerçekleştirildiği, ödeme emri tebliğlerinin yapıldığı, zamanaşımını kesen evrakların düzenlendiği, tahsilata ve haciz/icra işlemlerine devam edildiği, bu suretle söz konusu alacakların 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’un 102’nci maddesinde öngörülen tahsil zamanaşımına uğramadığı bu nedenle kamu zararının oluşmadığı sonucuna varıldığından, tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) Oyçokluğu ile,
Karar verildiği 29.03.2017 tarih ve 42905 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
| İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR: |
|
**Sorular**
1. Belediyede giderlerden kaynaklanan kamu zararından sorumlu tutulmak için hangi şart aranır? **Cevaplar** 1. Belediyede giderlerden kaynaklanan kamu zararından sorumlu tutulmak için belediye başkanının görev ve yetkileri çerçevesinde bir karar aldığını belgeleyen bir yazıda imzası olması veya söz konusu kararlardan dolayı kamu zararının ortaya çıkmış olması gerekir. **Tanım** 1. Üst Yönetici: Belediye başkanının görev ve yetkileri çerçevesinde idareyi yöneten bir kişidir. |