|
ÖZET: Sayıştay kararı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29. maddesi uyarınca, kamu kaynaklarının kanuni dayanağı olmadan kullanılamayacağına dikkat çekmektedir. Belediyenin, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesinde belirtilen görevleri arasında yer almayan bir derneğe yardım yapması, kamu zararına yol açmıştır. Bu durum, ilgili derneğin faaliyetlerinin belediyenin görev alanına girmediği gerekçesiyle tespit edilmiştir.
Kararda, kamu zararının oluşumunda Mali Hizmetler Müdürü ve Muhasebe Yetkilisi’nin sorumluluğuna yer verilmemesi, 5018 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri ve Sayıştay Genel Kurulu kararlarıyla açıklanmıştır. Ancak, belediye bütçesinden yapılan ödemenin, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi olan Belediye Başkanı, Özel Kalem Müdürü ve ilgili memura müştereken ve müteselsilen ödetilmesine karar verilmiştir. Sonuç olarak, derneğe yapılan yardımın hukuka aykırı olduğu ve kamu zararına neden olduğu belirlenmiş, bu nedenle ilgili kişilerin sorumlu tutulması gerektiği vurgulanmıştır. Bu durum, kamu mali yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirliğin önemini ortaya koymaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2013 |
| Dairesi | 6 |
| Karar No | 208 |
| İlam No | 217 |
| Tutanak Tarihi | 26.2.2015 |
| Kararın Konusu | Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar |
Derneğe Belediye Bütçesinden Ödeme Yapılması
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesinde, “Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.
Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” denilmektedir.
Bu Kanun hükmüne dayanılarak çıkarılan Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık Ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmelik’in 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, Teşekkülün yardım yapılacak dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri tüzel kişileri, (c) bendinde, bu Yönetmelikte geçen yardım kavramının, idare bütçelerinden teşekküllere yapılacak nakdi yardımı ifade ettiği belirtildikten sonra 5 inci maddesinde, yardım yapılabilme şartları açıklanmış ve Yönetmeliğin bu maddesinde, idare bütçesine bu amaçla ödenek tefrik edilmiş olması ve teşekkülün, yardım yapacak idarenin görev alanına giren konularda faaliyet göstermesi şartıyla yardım yapılabileceği hükme bağlanmıştır.
… Derneği’nin çalışmalarının 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun, “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde belirtilen görev ve sorumluluklar arasında sayılmadığından belediye tarafından adı geçen Derneğe yardım yapılması sonucu … TL’lik kamu zararına neden olunmuştur.
Denetçi tarafından söz konusu kamu zararından Mali Hizmetler Müdürü ile Muhasebe Yetkilisi de sorumlu tutulmuşsa da;
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32 ve 33’üncü maddelerinde ve 14.06.2007 tarih ve 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararında mali sorumluların harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri olduğu ifade edilmektedir. Ayrıca, 31 Aralık 2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Harcama Yetkilileri Hakkında da Genel Tebliğ’de harcama yetkililerinin kimler olacağı açıkça tanımlanmıştır.
Yine 5018 sayılı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde de muhasebe yetkilisinin sorumlulukları belirtilmiştir.
Yukarıda açıklandığı üzere Mali Hizmetler Müdürü ile Muhasebe Yetkilisinin kamu zararından sorumlu tutulmamasına,
Bu itibarla … Derneğine belediye bütçesinden ödeme yapılması sonucu meydana gelen … TL’lik kamu zararının (Belediye Başkanı) …, Harcama Yetkilisi (Özel Kalem Müdürü) …, Gerçekleştirme Görevlisi (Memur) …’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,
(Üye …’ın “5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun;
“Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla gençlik ve spora yönelik hizmetler,
“Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin (c) bendinde; Belediyelerin, belediye meclisinin kararı üzerine görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda maddede sayılan kurumlarla ortak projeler,
yapabileceğine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
… Derneği Tüzüğü’nün “Derneğin Amacı” başlıklı 3’üncü maddesinde, yetenekli gençlerin bilimsel yollarla geliştirilerek amatör spor dallarında gelişmelerini ve … Kulübü adı altında spor faaliyetleri yapmak ulusal ve uluslararası yarışmalara katılımlarının sağlanacağı Derneğin amaçları arasında sayılmıştır.
… Derneği …Şubesi’nin belediyenin görev alanına giren gençlik ve spora yönelik konularda faaliyette bulunduğu ve dernek ile belediye arasında düzenlenen protokol kapsamında ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile bu Kanun’un 29’uncu maddesine istinaden hazırlanan Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmelik kapsamında ilgili şartları taşıması sebebiyle adı geçen derneğe yardımda bulunulabileceğinden konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına kararı verilmesi gerekir.”şeklindeki ayrışık görüşüne karşı)
oy çokluğuyla,