Belediye kurulması talebinde halk oylamasının yetersizliği ve idari takdirin önemi (Danıştay)

1. Daire         1986/569 E.  ,  1986/574 K.

“İçtihat Metni”

Daire : BİRİNCİ DAİRE
Karar Yılı : 1986
Karar No : 574
Esas Yılı : 1986
Esas No : 569
Karar Tarihi : 29/12/986

VALİLİKÇE RE’SEN BELEDİYE KURULMASINA LÜZUM GÖSTERİLMEDİKÇE, SEÇMENLERİN OYLARI SONUCUNUN BELEDİYE KURULMASINDA ÖNEMLİ BİR UNSUR OLDUĞU, BU DURUMDA OYLAMA SONUCU OLUMSUZ OLAN KÖYDE BELEDİYE KURULAMAYACAĞI HK.

Köyde belediye kurulması hususunda düzenlenen ve İçişleri Bakanlığı yazısıyla gönderilen dosya incelendi.
Gereği görüşülüp düşünüldü:
“… Köyünde belediye kurulması yolunda yapılan başvuru üzerine 1580 sayılı Yasanın 7469 sayılı Yasayla değiştirilen 7.maddesi gereğince yapılan halk oylamasında 546 seçmenin olumsuz 446 seçmenin olumlu oy kullandığı, İl Genel Meclisince halk oyunun olumsuz sonuç vermesi dolayısıyla ve sırf bu nedene dayalı olarak adı geçen Köyde belediye kurulmasının uygun olmayacağı yolunda karar verildiği, Valinin de genebu nedenle, ancak, gelirlerin belediyenin hizmetlerine yeterli olacağını kaydederek “şimdilik” belediye kurulması için “kamu oyu oluşmadığını” da ifade ettikten sonra bu konuda olumsuz görüş belirttiği dosyanın incelenmesinden anlaşılmaktadır.
Görüldüğü gibi, İl Genel Meclisinin ve Valinin bu konudaki olumsuz görüşleri, sadece, halk oylamasının 546 ya 446 olumsuz sonuçlanmasından kaynaklanmaktadır. Hiç kuşkusuz, oylamada şu veya bu sonucun tecelli etmiş olması, belediye kurulması yolundaki idari işlemin tek unsuru olamaz. Belediye kurulmasının kasabanın sosyal, ekonomik, kültürel yönden gelişmesinde ve yerel kamu hizmetlerinin yürütülmesinde doğuracağı sonuçlar en az bunun kadar, hatta, bundan daha önce üzerinde durulması gereken hususlardır. Bu konudaki nihai kararın halk oylamasına bağlı kılınmayıp takdirin Danıştaya ve Cumhurbaşkanının onayına bırakılmış olması bu görüşü doğrulayan hususlardır.
Dosyanın incelenmesinden anlaşıldığına göre, … Köyü … kıyısında, …-… karayolu üzerinde, …, …, …, … Motelleri gibi turistik tesislerin bulunduğu, nüfusu 3049 u bulmuş, turistik yönden gelişmeye son derece açık ve müsait bir kasabadır. Bu hususlar buradaki yerel kamu hizmetlerinin bir köy idaresince yerine getirilemeyeceğini, belediye kurulmamasının söz konusu hizmetle rin yürütülmesinde ve kasabanın gelişmesinde büyük aksamalara neden olacağını açıkca ortaya koyar. Bu nedenlerle … Köyünde … adı altında belediye kurulması oyuyla çoğunluk kararına karşıyım.” yolundaki ayrışık oya karşı, 1580 sayılı Yasanın 7469 sayılı Yasayla değiştirilen 7.maddesi hükmüne göre, belediye kurulabilmesi koşullarından biri de il genel meclisince kurulacak belediyenin gelirlerinin kanunlarında yazılı hizmetlerin ifadesine yetip yetmeyeceğine yararlı olup olmayacağına ilişkin bir karar verilmiş olmasıdır. Dosyanın incelenmesinden İl Genel Meclisi toplantısında, Yasa’da öngörülen bu husus lar tartışılmaksızın “nüfus sayımı sırasında 100 oyun eksik olduğundan” bahisle önerinin reddi yolunda bir karar alındığı anlaşılmaktadır.
Belediye kurulması yolundaki işlemin tesisinde Yasanın 7.maddesinde ön görülen diğer bir husus da seçmenlerin oylarının alınmasıdır. Valilikçe resen belediye kurulmasına lüzum gösterilmedikçe, bu oylama sonucunun olumlu olmasının belediye kurulmasınmda aranılacak önemli bir unsur olduğu kuşkusuzdur. Oysa, dosyanın incelenmesinden yapılan oylamada, 546 seçmenin hayır, 446 seçmenin evet oyu kullanarak belediye kurulmasını istemediklerini belirttikleri anlaşılmaktadır.
Bu durumda, … Köyünde … adı altında belediye kurulması yolundaki önerinin kabulü ile belediye kurulmasına bu aşamada olanak bulunmadığına karar verildi.