ÖZET: Belediye meclisi üyeleri arasından başkan yardımcısı görevlendirme sayısının belirlenmesi, belediye nüfusuna dayanmaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca, nüfusu 50.000’e kadar olan belediyelerde bir, 50.001-200.000 arasında iki, 200.001-500.000 arasında üç ve 500.000’in üzerinde olan belediyelerde ise dört başkan yardımcısı görevlendirilebilmektedir. Bu görevlendirmeler, belediye meclisi tarafından belirlenen aylık bir ödenekle desteklenmektedir.

Belediyelerin norm kadro sayıları, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yapılan nüfus sayımları ve belirli kriterler doğrultusunda düzenlenmektedir. 2022 yılı adrese dayalı nüfus sayımına göre, belediyelerin özellikleri ve nitelikleri de göz önünde bulundurularak gruplandırmalar yapılmıştır. Bu gruplandırmalar, belediyelerin hangi alt gruba ait olduğunu ve hangi özelliklere sahip olduğunu belirlemektedir.

Sonuç olarak, ilgili yönetmelik gereğince, belirli nüfus aralıklarına göre sınırlamalar getirilmiş olup, C-16 grubunda yer alan belediyelerin en fazla üç başkan yardımcısı görevlendirmesi mümkündür. Bu durum, belediyelerin yönetim yapısını ve görev dağılımını etkileyen önemli bir kriter olarak öne çıkmaktadır.

NOT: Belediye meclisi üyeleri arasından başkan yardımcısı görevlendirme sayısını belirleme kriterinin belediye nüfusu olduğu hakkında

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI

Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı: E-53773008-622.02-9322832 01/05/2024

Konu: Görüş (Belediye Meclisi Üyeleri Arasından Başkan Yardımcısı

Görevlendirme Sayısını Belirleme Kriterinin Belediye Nüfusu Olduğu)

BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

İlgi: tarihli ve …. sayılı yazısı.

Belediyenizin 9.4.2023 tarihli ve 32158 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik eki C-16 grubunda yer aldığından bahisle ihtiyaç nedeniyle belediye meclis üyeleri arasından dört belediye başkan yardımcısı görevlendirip görevlendirilemeyeceğine ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.

Bilindiği üzere, 5393 sayılı Belediye Kanunun 49 uncu maddesinde, “…

Norm kadrosunda belediye başkan yardımcısı bulunan belediyelerde norm kadro sayısına bağlı kalınmaksızın; belediye başkanı, zorunlu gördüğü takdirde, nüfusu 50.000’e kadar olan belediyelerde bir, nüfusu 50.001-200.000 arasında olan belediyelerde iki, nüfusu 200.001-500.000 arasında olan belediyelerde üç, nüfusu 500.000 ve fazla olan belediyelerde dört belediye meclis üyesini belediye başkan yardımcısı olarak görevlendirebilir. Bu şekilde görevlendirilen meclis üyelerine belediye başkanına verilen ödeneğin 2/3’ünü aşmamak üzere belediye meclisi tarafından belirlenecek aylık ödenek verilir ve taleplerine göre bir sosyal güvenlik kurumu ile ilişkilendirilir. Bu şekilde görevlendirme, memuriyete geçiş, sözleşmeli veya işçi statüsünde çalışma dâhil ilgililer açısından herhangi bir hak teşkil etmez ve belediye meclisinin görev süresini aşamaz. Sosyal güvenlik prim ve benzeri giderlerden kurum karşılıkları belediye bütçesinden karşılanır.

…” hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinde, “…

…Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yapılan 2022 yılı adrese dayalı nüfus sayımında belirlenen nüfuslara uygun olarak yeniden düzenlenerek bu Yönetmeliğe eklenmiştir. Her grup kendi nüfusuna göre alt gruplara ayrılmış; (B), (C) ve (D) gruplarındaki belediyeler; ilçe merkezi, sanayi veya ticaret ve turizm niteliklerinden birini taşıması durumunda bir üst, iki özelliğe sahip olması durumunda iki üst, üç özelliğe sahip olması durumunda üç üst nüfus grubuna çıkarılmıştır. (E) grubunda yer alan belediye bağlı kuruluşları ile (F) grubunda yer alan mahalli idare birlikleri hizmet özelliklerine göre tasnif edilmiştir.

(2) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Tasnif Cetvellerinde; belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birliklerinin ait oldukları alt gruplar ile bu alt gruplarda bulunmalarına esas teşkil eden niteliklerden hangilerine sahip oldukları ve grup yükselme adımları gösterilmiştir.

(3) Turizm, sanayi ve ticaret ile ilçe merkezi olma özellikleri hariç olmak üzere, 5393 sayılı Kanunun 8 inci ve 11 inci maddelerinde belirtilen birleşme ve katılma ile tüzel kişiliğin sona ermesi ve yeni nüfus sayımı sebepleriyle nüfuslarının değişmesi hallerinde belediyelerin yeni alt grupları Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yapılan adrese dayalı nüfus sayımı sonuçlarına göre yılda bir defa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından tespit ve ilan edilir.

…” hükmü yer almaktadır.

Mezkûr Yönetmelik hükmü gereğince Bakanlığımızca yılda bir defa olmak üzere Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yapılan adrese dayalı nüfus sayımında belirlenen nüfus sayıları, sanayi veya ticaret ve turizm nitelikleri dikkate alınarak tekrar gruplandırılmaktadır. İlçe merkezi, sanayi veya ticaret ve turizm nitelikleri bakımından grup yükseltme yapılarak daha üst gruplara çıkarılan belediyelerin bulunduğu gruptaki nüfus aralığı esas alınarak 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin yedinci fıkrasının uygulanması mümkün olmamaktadır.

Bu itibarla, mezkûr Yönetmeliğe göre C-16 grubunda olan Belediyenizin 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi kapsamında belediye meclis üyeleri arasından en fazla üç başkan yardımcısı görevlendirmesi mümkün bulunmaktadır.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Yerel Yönetimler Genel Müdürü