Belediye sınırları içerisinde yer alan ormanda tesis kurulması için verilen irtifak hakkı tesisi işlemlerine, belediyelerin iptal davası açabileceği (Danıştay)

Temyiz İsteminde Bulunan: içmeler Belediye Başkanlığı

Karşı Taraf : 1. Tarım Orman ve Köy işleri Bakanlığı

2. Kültür ve Turizm Bakanlığı

Davanın Özeti: Muğla ili Marmaris ilçesi Bayır bölgesinin içmeler yöresinde devlet ormanının 16.000 m2”lik bölümü üzerinde Tursoy Otelcilik ve Turizm ve Ticaret Anonim Şirketi adına otel yapmak ve işletmek acıyla 49 yıllığına irtifak hakkı verilmesi ilişkin, Kültür ve Turizm Bakanlığınca da uygun görülen Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı işleminin iptali istemiyle açılan davada; anılan şirket adına 49 yıllığına irtifak hakkı verilmesine ilişkin uyuşmazlık konusu işlemlerle davacı belediyenin doğrudan bir yarar ilişkisi bulunmadığı gerekçesiyle, 2577 sayılı Yasanın 15. maddesinin l/b bendi uyarınca davayı ehliyetten reddeden Aydın İdare Mahkemesinin 25.3.1988 gün ve E: 1988/162, K: 1988/ ]44 sayılı kararının; belediyelerin sınırları içindeki ormanın bir bölümünün ortadan kaldırılması ile doğrudan yarar ilişkileri bulunduğu, yapılan işlemin Anayasanın 169 ve 6831 sayılı Orman Yasasının 17/3 maddelerine aykırı olduğu öne sürülerek 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir.

Savunmanın Özeti : Mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

Danıştay Tetkik Hakimi: Yeniay Kaya

Danıştay Savcısı Belma Kösebalaban”ın Düşüncesi: Muğla ili, Marmaris ilçesi. Bayır mevkiinde ve davacı içmeler Belediyesi sınırları içerisinde bulunan devlet ormanının 16.000 m2”lik bölümü üzerinde Tursoy Otelcilik ve Turizm Anonim Şirketi adına otel yapmak ve işletmek amacıyla 49 yıllığına kiraya verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davayı belediyenin doğrudan menfaat ilişkisinin bulunmadığı gerekçesiyle ehliyet yönünden reddeden Aydın İdare Mahkemesi kararının, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenmesi istemidir.

İdare Mahkemesince Belediye Sınırları içindeki ormanın bir bölümünün 49 yıl süreyle Turizm amaçlı olarak intifak hakkının verilmesine ilişkin iptali istemiyle davacı belediye tarafından açılan dava, İdare Mahkemesince menfaat ilişkisi bulunmadığı gerekçesiyle ehliyet yönünden reddedilmiş ise de, dava konusu kararla Belediye sınırları ilcinde oluşan çevre değişikliğinin davacı belediyeyi olumlu veya olumsuz biçimde etkileyebileceği ve Menfaat ihlali koşulunun doğrudan kişisel menfaat olmadığı gerçeği dikkate alındığında, olayda menfaat ilişkisinin var olduğu açıktır.

Bu durumda, davanın esastan incelenerek karar verilmesi gerekirken, işin esasının incelenmeksizin ehliyet yönünden reddedilmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenle mahkeme kararının bozulmasına karar, verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı idari Yargılama Usulü Yasasının 2. maddesinde idari dava türleri sayılmış, madde (1-a) bendinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için zarara uğrayanlarca iptal davası açılabileceği kuralı yer almıştır.

Olayda, davacı belediyece, sınırları içerisindeki devlet ormanının 16.000 m2”lik bölümü üzerinde otel yapmak ve işletme üzere Tursoy Otelcilik Turizm ve Ticaret Anonim Şirketi adına 49 yıllığına irtifak hakkı kurulmuş, yapılan işlemin Orman Yasasının 17/3 maddesine aykırı olduğu, bu alanın arkeolojik ve doğal sit alanı içerisinde bulunduğu savlarıyla iptali için dava açılmıştır.

Temyiz edilen İdare Mahkemesi kararında ise dava konusu işlemlerle davacı belediyenin doğrudan bir yarar ilişkisi bulunmadığı gerekçesiyle dava ehliyet yönünden reddedilmiştir.

Davacı belediyece üzerinde otel kurulması ve işletilmesi için ilgili şirkete kullanım izni verilen ormanlık arazinin belediye sınırları içerisinde olduğu belirtilmiş, davalı idarelerce aksine bir sav ileri sürülmemiştir.

Belediye ve mücavir alanlar içinde imar uygulamasına belediyeler yetkili olup, yine bu alanlar içinde belediyelerce birtakım hizmetlerin yürütüldüğü kuşkusuzdur.

Bu durumda belediye sınırları içindeki ormanlık alanda yapılacak bir otelin, gerek çevre planlaması ve gerekse yapım ve işletilmesine izin verilmesi ve bu yerlere belediye hizmetlerinin götürülmesi yönlerinden, belediyeyi doğrudan ilgilendireceği açıktır.

Bu nedenle işleme karşı açılan davada belediyenin dava açma ehliyetinin bulunmadığı düşünülemez.

Açıklanan nedenlerle, işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken davayı ehliyet yönünden reddeden Aydın İdare Mahkemesinin 25.3.1988 :gün ve E: 1988/162, K: 1988/144 sayılı kararının bozulmasına ve dosyanın anılan mahkemeye gönderilmesine 19.1.1990 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

AZLIKOYU

Temyiz konusu mahkeme kararı, yasa kurallarına ve hukuka uygun olup kararın dayandığı gerekçeler karşısında öne sürülen iddialar da yerinde bulunmadığından, 2577 sayılı Yasanın 49/1 maddesi uyarınca temyiz isteminin reddi ile mahkeme kararının onanması gerektiği oyu ile karara karşıyım.