Belediye sınırları içinde satılan etlerin kontrolü neticesinde ilgili firmalardan belediyece kontrol ücreti tahsili (Danıştay)

Temyiz İsteminde Bulunan : … Gıda Paz. San. Tic. Adi Kom. Şti.

Vekili: Av. …

Karşı Taraf : … Belediye Başkanlığı Vekili: Av. …

İstemin Özeti : Et kontrol ücretinin tahsili amacıyla düzenlenip tebliğ edilen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davayı; olayda yükümlü şirket tarafından … Büyükşehir Belediyesi … Et Entegre Tesislerinde kesilerek … ilindeki mağazasında satışa sunulan etlerin Aydın Belediyesi tarafından 3285 sayılı Hayvan Sağlığı Zabıtası Kanunu hükümleri uyarınca kontrol edilmesi karşılığında 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97. maddesine göre et kontrol ücreti alınmak istenildiğinin anlaşıldığı, 2464 sayılı Kanunun 97. maddesinde, ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret alınmasında belediyelere yetki verilmiş olduğundan ve yükümlü şirket tarafından kendi isteği ile belediye sınırlan içinde satışa sunmak isteği etin belediye tarafından kontrolü 3285 sayılı Kanun gereği olduğundan, belediyenin kontrol hizmeti karşılığında ücret isteminde yasaya aykırılık bulunmadığı, bu nedenle ödenmeyen ücretin ödeme emri ile tahsili yoluna gidilmesinin yasal olduğu gerekçesiyle reddederek ödeme emrini onayan Aydın Vergi Mahkemesinin 27.5.1997 tarih ve 1997/214 sayılı kararının: etlerin kontrolünün ilgililerin isteğine bırakılmasının mümkün olmadığı, aksi halde kamu sağlığının korunmasının imkansız hale geleceği, etlerin kontrolü belediyenin aslı görevi olduğundan ücret istenmesinin yasal olmadığı ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Savcı Metin Yüksel”in Düşüncesi : 3285 sayılı Hayvan Sağlığı Zabıtası Kanununa istinaden çıkarılan Hayvan Sağlığı ve Zabıtası yönetmeliğinin 66. maddesinde: .. .bakanlıkça verilmiş numarayı taşıyan damga ile mühürlenmiş etlerin nakledildikleri yerin mezbahasından mühürlenemeyeceği, menşe şahadetnamesi ve veteriner sağlık raporu istenemeyeceği hükme bağlandığından, bu hüküm gözetilmeden …de kesilip mühürlenmiş ve et kontrol ücreti ödenmiş etler için yemden … Belediyesince aynı işlemler yapılıp et kontrol ücretinin alınmasında ve bu tahakkuka karşı açılan davanın reddedilmesinde hukuki isabet görülmemiştir. Bozma düşünülmektedir.

Tetkik Hakimi Buket Oralın Düşüncesi : Uyuşmazlıkta. …”de kesilerek … İlinde satışa sunuları etlerin 3285 sayılı Kanun gereğince … Belediyesi tarafından kontrolü, belediyenin asli görevi olduğundan, ücret talep edilmesinde yasal isabet görülmeyip vergi mahkemesince verilen kararın bozulmasına gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince işin gereği görüşüldü:

istem, yükümlü şirket tarafından … Büyükşehir Belediyesi … Et Entegre Tesislerinde kesilerek … ilindeki mağazasında satışa sunulan etlerin. … Belediyesince 3285 sayılı Kanun uyarınca kontrol edilmesi karşılığında belediye meclisi tarifesine göre istenilen et kontrol ücretinin tahsili için düzenlenip tebliğ edilen ödeme emrine karşı açılan davayı reddeden vergi mahkemesi kararının bozulmasına ilişkin bulunmaktadır.

3285 sayılı Hayvan Sağlığı Zabıtası Kanununa istinaden çıkarılan ve 15.3.1989 tarih ve 20109 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hayvan Sağlığı ve . Zabıtası Yönetmeliğinin 66. maddesinde, özel mezbaha, kombina ve kesim yerlerinden il veya ilçelere nakledilecek etlerin, sorumlu veteriner hekim tarafından bakanlıkça verilmiş numarayı taşıyan damga ile mühürleneceği, müessesenin sorumlu veteriner hekimi tarafından tanzim edilen ve etlerin sağlıklı hayvanlardan istihsal edildiğini belgeleyen raporun, o yerdeki il ve ilçe hükümet veteriner hekimi tarafından gerekli kontroller yapıldıktan sonra veteriner sağlık raporuna çevrileceği, etlerin nakledildikleri ve satıldıkları yerlerdeki kontrolünün belediyece yapılacağı, bakanlıkça verilmiş numarayı taşıyan damga ile mühürlenmiş etlerin nakledildikleri yerin mezbahasında ikinci defa mühürlenmeyeceği, buralarda işlenmiş et ürünlerinin naklinde menşe şahadetnamesi ve veteriner sağlık raporu istenemeyeceği açıklanmıştır.

Diğer taraftan, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97. maddesinde, belediyelerin, bu kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkili oldukları hükme bağlanmış olup bu madde hükmüne göre belediyelerin ücret talep edebilmeleri için isteğe bağlı olarak yapılan bir hizmetin bulunması gerekmektedir.

Olayda yükümlü şirket tarafından … Büyükşehir Belediyesi … Et Entegre Tesislerinde kesilen etlerin, …”daki satış mağazasında satışa sunulması nedeniyle … Belediyesince 3285 sayılı Kanun gereğince yapılan kontrol karşılığında yükümlü şirketten et kontrol ücreti talep edilmekte ise de, yükümlü tarafından hizmet talebinde bulunulmadığı anlaşıldığından ve belediye sınırları içinde satılan etlerin kontrolü belediyenin asli görevi içinde bulunduğundan, bu tür hizmetler için belediyece ücret talep edilmesinin yasal olmadığı sonucuna varılmıştır.

Kaldı ki, 28.6.1995 tarih ve 22327 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 560 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 10. maddesinde, gıda maddeleri satış yerlerinin denetiminin Sağlık Bakanlığınca, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeler ile işbirliği içinde yapılacağının belirtilmesi karşısında bu yeni düzenleme ile de kontrol hizmetinin ücrete tabi işlerden olmadığı açıkça ortaya konulmuş bulunmaktadır.

Bu durumda, aksi yönde verilen mahkeme kararında yasal isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulüne Aydın Vergi Mahkemesinin 27.5.1997 tarih ve 1997/214 sayılı kararının bozulmasına, dosyanın anılan mahkemeye gönderilmesine 26.5.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi.