Belediye ve belediye şirketleri arasında, Ticaret Kanunu ve idare hukukundan (Belediye ve Büyükşehir Belediyesi Kanunu) kaynaklı organik ilişki bulunmaktadır. Ortaklık ilişkisi dolayısıyla şirketlerde sermaye artışına ve borçlanmaya belediye meclislerinde karar verilmesi, şirketlerin yönetim kurullarında belediye yöneticilerinin görev alması bu ilişkiye örnek gösterilebilir.
Belediyeler ile iştirakleri arasında mal ve hizmet alınması gibi ticari işlemler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları konusunda 696 sayılı KHK ile getirilen istisna haricinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilebilmektedir.
Buna göre, belediye şirketleri mülkiyetindeki taşıtların belediyelerde kullanılması ve bunun karşılığında şirketlere ödemede bulunulması, yapılacak araç kiralama hizmeti ihalesinin ilgili belediye şirketince kazanılması ya da gerekli şartların sağlanması durumunda iştiraklerden doğrudan temin yapılması koşulu ile mümkün olabilecektir.
Ancak, iştiraklerle belediyeler arasındaki yukarıda değinilen organik ve yönetimsel ilişki nedeniyle, şirket araçları sıklıkla belediye hizmetlerine herhangi bir sözleşme yapılmadan ve ödeme alınmaksızın tahsis edilebilmekte ve kamu hizmetinde kullanılmaktadır.
Belediye şirketi araçlarının sözleşme olmaksızın ve ödeme alınmaksızın belediye hizmetlerinde kullanılması, şirketlere ilişkin Sayıştay denetim raporlarında eleştiri konusu yapılmakla birlikte, belediyelerce bedelsiz kullanılan bu araçların bakım, onarım ve yakıt giderlerinin belediye bütçesinden karşılanmasının kamu zararı doğurup doğurmayacağı hususu, belediyeler açısından önem taşımaktadır.
Sayıştay 8. Dairesinin, 16.03.2021 tarihli ve 208 no.lu Kararında, bu durumun yargılama konusu yapıldığı; belediye hizmetlerinde kullanılan şirket araçlarının yakıt giderleri ile bakım onarım masraflarının belediye bütçesinden karşılanmasının kamu zararı oluşturmayacağına hükmedildiği görülmektedir.
Burada dikkate edilecek husus, bu araçların belediye hizmetlerinde kullanıldığının belgelendirilebilir olması ve tam zamanlı olarak kamu hizmetlerinde kullanılmış olmalarıdır.
www.malimevzuat.com
| ÖZET: Belediyeler ile belediye şirketleri arasında, Ticaret Kanunu ve idare hukukuna dayanan organik bir ilişki bulunmaktadır. Bu ilişki, sermaye artışı ve borçlanma kararlarının belediye meclislerinde alınmasını, belediye yöneticilerinin şirket yönetim kurullarında görev almasını içermektedir. Belediyeler, şirket araçlarını sözleşme olmaksızın kullanabilmekte; bu durum, Sayıştay denetim raporlarında eleştirilse de, 2021 tarihli bir kararda kamu zararı oluşturmayacağı belirtilmiştir. Önemli olan, bu araçların belgelenebilir şekilde kamu hizmetlerinde kullanılmasıdır. |